1 Pułk Lotniczy - Polski Serwis Naukowy

1 Pułk Lotniczy (1 plot.) – oddział lotnictwa Wojska Polskiego II RP w latach 1921-1939. Pułk stacjonował w Warszawie, a święto pułkowe obchodzono w dniu 19 maja (dzień utworzenia pułku).

Historia pułku

Pułk został utworzony 19 maja 1921 na bazie powstałych wcześniej eskadr lotniczych: 3, 8, 12 i 16 Eskadry Wywiadowczej oraz 7 i 19 Eskadry Myśliwskiej. Ta ostatnia, powstałą z połączenia dwóch eskadr 18 i 19 przybyłych do Polski wraz z Armią gen. Hallera w 1919 z Francji.

Utowrzono wówczas trzy dywizjony, które tworzyły następujące eskadry:

Jerzy Wojciech Rychłowski (ur. 19 lutego 1897 w Poznaniu, zm. 25 kwietnia 1929 w Michowicach, w pow. gostynińskim ) – major dyplomowany pilot-obserwator Wojska Polskiego.
Karol Orłoś (ur. 9 lipca 1894 w okolicach Humania, w guberni kijowskiej Imperium Rosyjskiego, zginął 25 lipca 1931 w Dęblinie) – kapitan pilot i obserwator Wojska Polskiego.

I Dywizjon Wywiadowczy – 12 i 16

III Dywizjon Myśliwski – 7 i 18

IV Dywizjon Wywiadowczy – 3 i 8

Organizatorem i pierwszym dowódcą pułku został ppłk pil. Camillo Perini.

Bristol F.2B Fighter – jeden z pierwszych typów samolotów pułku

Breguet 19 – samolot rozpoznawczy pułku

Farman F-68 Goliath – samolot bombowy pułku

Fokker F.VIIB/3m – samolot bombowy pułku

RWD-14 Czapla – samolot obserwacyjny pułku

PZL.37 Łoś – samolot bombowy pułku

W maju 1922 rozwiązany został IV Dywizjon. 3 Eskadra Wywiadowcza podporządkowana została dowódcy I Dywizjonu natomiast 8 Eskadra Wywiadowcza włączona w skład 2 Pułku Lotniczego i przeniesiona do Krakowa.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.
Ryszard Bartel (ur. 22 marca 1897 w Sławniowie, zm. 3 kwietnia 1982 w Warszawie) - polski inżynier, konstruktor lotniczy, pilot i historyk lotnictwa, jeden z polskich pionierów lotnictwa.

W 1925, w związku z ujednolicenia numeracji jednostek w lotnictwie polskim, w Pułku zmienione zostały numery eskadr. Dodatkowo utworzono jedną eskadrę liniową. Jednocześnie zwiększono etat eskadry do 10 samolotów. Zmieniono nazwy eskadr wywiadowczych na lotnicze. Pierwsza cyfra numeru eskadry lotniczej oznaczała – numeru pułku, druga – kolejność eskadry. Pułk składał się z: 11, 12, 13 i 14 Eskadry Liniowej oraz 121 i 122 Eskadry Myśliwskiej.

Mobilizacja – przejście sił zbrojnych państwa z etatu pokojowego na organizację stanu wojennego, przekształcenie gospodarki pokojowej w gospodarkę wojenną oraz dostosowanie administracji państwowej dla potrzeb wojny.
I Grupa lotnicza - jednostka lotnictwa wojskowego utworzona na mocy rozkazu z dnia 20 grudnia 1918 roku z siedzibą w Warszawie. Pierwszym dowódcą Grupy był kpt. pil. Roman Florer.

W 1928 doszło do kolejnej reorganizacji lotnictwa. W 1 Pułku Lotniczym zlikwidowano 14 Eskadrę Liniową, a utworzono 211 Eskadrę Bombową. Również w 1928 eskadry myśliwskie otrzymały nową numerację: 121 została 111 eskadrą, 122 – 112 eskadrą.

W związku z kolejnymi zmianami w lotnictwie w 1929, w 1 Pułku utworzono kolejną eskadrę bombową – 212 oraz 113 Eskadrę Myśliwską początkowo nocną, a później dzienną.

Kolejne zmiany nastąpiły w 1931 gdy powstała kolejna eskadra bombową – 213.

Jerzy Rzewnicki (ur. 1 listopada 1900 r. w Jekaterynosławiu, zm. 7 listopada 1936 r. w Michałowicach) – inżynier, porucznik rezerwy pilot Wojska Polskiego.
Władysław Jan Kalkus (ur. 8 czerwca 1882 we Lwowie – zm. 23 lutego 1945 w Blackpool, w Anglii) – prawnik, podoficer piechoty Cesarskiej i Królewskiej Armii i generał brygady Wojska Polskiego.

W 1933 zlikwidowano 16 Eskadrę Liniową, a w to miejsce utworzono 13 Eskadrę Obserwacyjną. Utworzono też kolejną 13 Eskadrę Myśliwską.

W marcu 1939 rozwiązane zostały dowództwa I/1 Dywizjonu Liniowego, V/1 Dywizjonu Bombowego i VI/1 Dywizjonu Towarzyszącego oraz 11 i 12 Eskadry Liniowe, a także 214 i 215 Eskadry Bombowe.

Bréguet 19 (Bréguet XIX, skrót: Br.19, Bre.19) - francuski lekki bombowiec i samolot rozpoznawczy, a także rajdowy okresu międzywojennego, skonstruowany w zakładach Breguet i produkowany od 1924 roku.
Dowództwo – zespół ludzi, wraz z dowódcą, zajmujących się kierowaniem formacją wojskową lub zespołem ludzi. Najczęściej stosowane w terminologii wojskowej, rzadziej w terminologii cywilnej.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)