1 kwietnia - Polski Serwis Naukowy

1 kwietnia jest 91. (w latach przestępnych 92.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 274 dni.

Komunikację tramwajową w trzecim co do wielkości czeskim mieście, Ostrawie, obsługuje Dopravní podnik Ostrava (DPO, pol. Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Ostrawa). Tramwaje są jednym z trzech, obok autobusów i trolejbusów, rodzajów komunikacji miejskiej w Ostrawie.

Anne Inez McCaffrey (ur. 1 kwietnia 1926, zm. 21 listopada 2011) – amerykańska pisarka science fiction oraz fantasy, najbardziej znana z cyklu Jeźdźcy Smoków z Pern.

Święta

imieniny obchodzą: Celzjusz, Chionia, Florentyn, Grażyna, Hugo, Hugon, Irena, Jakubina, Katarzyna, Makary, Miłość, Tomasz, Tomisław, Wenancjusz, Wenanty i Zbigniew.

Cypr – Dzień EOKA

Iran – Święto Republiki Islamskiej

międzynarodowe:

Międzynarodowy Dzień Ptaków – ustanowiony w 1906 podczas ratyfikacji Konwencji o ochronie ptaków pożytecznych dla rolnictwa z 19 marca 1902 (o ochronie szerzej mówi Dyrektywa Ptasia Unii Europejskiej z 2 kwietnia 1979)

Prima aprilis

Polska – rozpoczyna się akcja ogólnokrajowa: Tydzień Czystości Wód (od 1 do 7 kwietnia)

San Marino – Inwestytura nowego Regenta

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzi:

św. Hugon z Grenoble (biskup)

bł. Ludwik Pavoni (ksiądz)

bł. Tomasz z Tolentino (zm. 1321; franciszkański misjonarz)

św. Walaryk (pustelnik)

Wydarzenia w Polsce

1284 – Braniewo uzyskało prawa miejskie.

1579 – Król Stefan Batory założył Uniwersytet Wileński.

1656 – Król Jan II Kazimierz złożył we lwowskiej katedrze śluby, obierając Matkę Bożą za patronkę i Królową Polski i zapowiedział walkę z najazdem szwedzkim aż do zwycięstwa.

1848 – Komitet Narodowy Polski w Poznaniu zniósł część obowiązków chłopskich wobec dworów.

1886 – We Wrocławiu odkryto skarb zakrzowski. W piaskowni we wrocławskiej dzielnicy Zakrzów w trakcie wydobywania piasku natrafiono na komorę grobową pochodzącą z IV w. n.e., w której obok zwłok kobiety i mężczyzny znalezione zostały przedmioty pochodzące z imperium rzymskiego.

1897 – We Wrocławiu powstał niemiecki klub piłkarski SV Blitz Breslau.

1898 – Uruchomiono pierwszą na dzisiejszych ziemiach polskich kolej elektryczną na trasie Wąbrzeźno-Wąbrzeźno Miasto.

1900 – Miejscowości Łazarz, Wilda i Jeżyce zostały przyłączone do Poznania.

1919:

Powołano Główny Urząd Miar.

W poznańskim Ogrodzie Botanicznym (dziś Park Wilsona) otwarto Palmiarnię.

Założono I Liceum Ogólnokształcące im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.

1930 – PLL LOT uruchomiły pierwsze połączenie międzynarodowe.

1935 – Powstała Mała Orkiestra Polskiego Radia.

1945:

II wojna światowa: wojska radzieckie zdobyły Głogów.

PLL LOT wznowiły rejsy na liniach krajowych.

Stalowa Wola uzyskała prawa miejskie.

1947:

W zasadzce powstańców UPA koło Łubnego w Bieszczadach zginęło 29 żołnierzy WOP.

Został pochowany gen. Karol Świerczewski.

1950 – Utworzono Świętokrzyski Park Narodowy.

1956 – Ukazał się pierwszy numer Gazety Częstochowskiej.

1962 – Oficjalnie rozpoczął nadawanie Program III Polskiego Radia.

1969 – Powstał zespół muzyczny Klan.

1970 – Rozpoczęto budowę Elektrowni Dolna Odra koło Gryfina.

1981:

Rozpoczął działalność ośrodek TVP w Rzeszowie.

Wprowadzono reglamentację mięsa i jego przetworów.

1984 – Premiera filmu Był Jazz w reżyserii Feliksa Falka. Z powodu stanu wojennego premiera filmu była opóźniona o 3 lata.

1993 – Powstała Jastrzębska Spółka Węglowa.

1996 – Pojawił się pierwszy numer czasopisma dla graczy gier komputerowych CD-Action.

1997 – Rozpoczęła się produkcja w warszawskiej FSO samochodu Polonez Atu.

2000 – Wystartowała telewizja TV 4.

2001 – Polska stała się stroną Konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych.

2007 – Arcybiskup Kazimierz Nycz objął urząd metropolity warszawskiego.

2008 – Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął ustawę o ratyfikacji Traktatu lizbońskiego.

2009 – W rozegranym w Kielcach meczu eliminacyjnym do mistrzostw świata, reprezentacja Polski odniosła najwyższe zwycięstwo w swej historii, pokonując San Marino 10:0.

Wydarzenia na świecie

Amerykanie wysadzają desant na Okinawie – 1945

286 – Cesarz Dioklecjan uznał swego towarzysza broni Maksymiana augustem i przekazał mu władzę nad zachodnią częścią Cesarstwa Rzymskiego.

457 – Majorian został obwołany przez wojsko cesarzem zachodniorzymskim.

527 – cesarz bizantyjski Justyn I ogłosił współcesarzem swego siostrzeńca Justyniana.

1328 – Filip VI został królem Francji.

1488 – Michał Anioł rozpoczął terminowanie w pracowni florenckiego malarza Domenica Ghirlandaia.

1605 – Leon XI został wybrany papieżem.

1683 – Cesarz Leopold I zawarł z Janem III Sobieskim przymierze skierowane przeciwko Turcji.

1793 – W wyniku erupcji wulkanu Unzen na japońskiej wyspie Kiusiu zginęło od 15 000 do 53 000 osób.

1814 – W Fontainebleau doszło do abdykacji cesarza Napoleona I i jego pożegnania z wojskiem (francuski Senat zdetronizował Napoleona).

1873 – 547 osób zginęło po zatonięciu brytyjskiego parowca RMS Atlantic u wybrzeży Nowej Szkocji.

1878 – Rozwiązana została unia realna prowincji Prusy. Nastąpił podział prowincji na Prusy Zachodnie ze stolicą w Gdańsku i Prusy Wschodnie ze stolicą w Królewcu. Powrócono do sytuacji sprzed 1824 roku.

1888 – Założono holenderski klub piłkarski Sparta Rotterdam.

1897 – Japońskie Nagano otrzymało prawa miejskie.

1899 – Na ulice czeskiego Ołomuńca wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.

1901 – Na ulice morawskiej Ostrawy wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.

1916 – W Bułgarii wprowadzony został kalendarz gregoriański.

1918 – W Wielkiej Brytanii utworzono Royal Air Force (Królewskie Siły Powietrzne).

1924 – Adolf Hitler został skazany na 5 lat więzienia za próbę zamachu stanu.

1925 – Założono Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie.

1928 – Założono holenderskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne DAF Trucks.

1930 – Premiera niemieckiego filmu Błękitny anioł w reżyserii Josefa von Sternberga z Marleną Dietrich w roli głównej.

1931 – Rozpoczęło działalność Międzynarodowe Nansenowskie Biuro do spraw Uchodźców, powołane przez Ligę Narodów w celu niesienia pomocy uchodźcom.

1933 – Niemieccy naziści ogłosili jednodniowy gospodarczy bojkot Żydów.

1934:

W Grapevine (Teksas) Bonnie i Clyde zastrzelili dwóch policjantów.

Kanonizowany został Jan Bosko, włoski duchowny.

1937 – Aden został kolonią brytyjską.

1939:

Generał Francisco Franco ogłosił zwycięstwo w wojnie domowej w Hiszpanii.

Zwodowany został niemiecki pancernik Tirpitz.

1941 – W Iraku doszło do wojskowego zamachu stanu.

1942:

W Meksyku zmniejszono z 3 do 2 ilość stref czasowych.

W Waszyngtonie odbyło się pierwsze posiedzenie Rady Wojennej Pacyfiku.

1945 – Wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się inwazja wojsk amerykańskich na Okinawę.

1946:

Po trzęsieniu ziemi na Aleutach fale tsunami zabiły 159 osób w mieście Hilo na Hawajach.

Singapur został kolonią brytyjską.

1947 – W austriackim Gmünd została założona niemiecka firma motoryzacyjna Porsche.

1948

Dania przyznała szeroką autonomię Wyspom Owczym.

ZSRR wprowadził przymusową kontrolę transportów kierowanych do Berlina Zachodniego.

1951 – Utworzono Mossad, izraelską organizację wywiadowczą.

1954 – Powstała Akademia Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych.

1955 – Cypryjska organizacja EOKA dokonała zamachu bombowego na budynki brytyjskiej administracji na Cyprze.

1957:

W czeskich miastach Most i Litvínov otworzona została pierwsza normalnotorowa linia tramwajowa. W ciągu czterech lat tramwaje normalnotorowe zastąpiły wąskotorowe.

Pożar zniszczył filipińskie miasto Catbalogan na wyspie Samar.

1959:

Powstała Czechosłowacka Żegluga Morska.

Przyjęto flagę Mauretanii.

1960 – Wystrzelono pierwszego w historii satelitę meteorologicznego TIROS 1.

1969 – Rozpoczęły działalność linie lotnicze Air Jamaica.

1970:

W Danii przeprowadzona została reforma administracyjna.

W katastrofie należącego do Royal Air Maroc samolotu Sud Aviation Caravelle w Casablance zginęło 61 spośród 82 osób na pokładzie.

W katastrofie należącego do Aerofłotu samolotu An-24 w Nowosybirsku zginęło 45 osób.

1972 – W Nigerii zniesiono ruch lewostronny.

1975:

W japońskiej telewizji wyemitowano premierowy odcinek serialu animowanego Pszczółka Maja.

W obliczu pewnego zwycięstwa Czerwonych Khmerów prezydent Kambodży Lon Nol zrezygnował z władzy i udał się do USA.

1976:

Radio BBC w ramach żartu na prima aprilis poinformowało o mającym tego dnia wystąpić jowiszowo-plutonowym efekcie grawitacyjnym redukującym ziemskie ciążenie. W telefonach do stacji wystąpienie tego zjawiska potwierdziły setki słuchaczy.

Założono przedsiębiorstwo komputerowe Apple Inc..

1977 – W Hiszpanii rozwiązano Ruch Narodowy Falanga.

1978 – Premiera francuskiego serialu animowanego Był sobie człowiek, autorstwa Alberta Barillé.

1979 – Proklamowano Islamską Republikę Iranu.

1982 – Zdzisław Najder został dyrektorem rozgłośni polskiej Radia Wolna Europa.

1986 – Zmieniono środek ciężkości w oszczepie i rozpoczęto od nowa mierzenie rekordów świata.

1990 – Urzędujący prezydent Zimbabwe Robert Mugabe został wybrany na drugą kadencję.

1997 – Kometa Hale'a-Boppa przeszła przez peryhelium.

1998 – Sąd oddalił pozew Pauli Jones o molestowanie seksualne przeciwko prezydentowi USA Billowi Clintonowi, do którego miało dojść w 1991 roku, gdy Clinton był gubernatorem Arkansas.

1999 – W Kanadzie utworzono terytorium Nunavut, zamieszkane w większości przez Inuitów.

2001:

Amerykański samolot szpiegowski EP-3 po kolizji z chińskim myśliwcem został zmuszony do awaryjnego lądowania na terytorium Chin. 24-osobową załogę zwolniono po 12 dniach.

Były prezydent Jugosławii Slobodan Milošević został aresztowany w swym domu w Belgradzie pod zarzutem nadużycia władzy.

W Holandii zalegalizowano małżeństwo osób tej samej płci.

2002:

Na Słowacji utworzono Park Narodowy Wielka Fatra.

W Holandii zalegalizowano eutanazję.

2008 – Seretse Ian Khama został prezydentem Botswany.

2009:

16 osób zginęło w katastrofie śmigłowca na Morzu Północnym, 35 mil od szkockiego miasta Aberdeen.

Albania i Chorwacja przystąpiły do NATO.