1 października - Polski Serwis Naukowy

1 października jest 274. (w latach przestępnych 275.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 91 dni.

Chińska Republika Ludowa (skr. ChRL; chiń. trad. 中華人民共和國, uproszcz. 中华人民共和国; pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; posłuchaj po chińsku ?/i; pop. Chiny, trad. 中國,uproszcz. 中国, pinyin: Zhōngguó) – państwo w Azji wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to najludniejsze państwo świata o populacji przekraczającej 1,3 mld osób. Pod względem powierzchni jest 4. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki (PKB nominalny) – 3. (w 2007 r., po USA, i Japonii lub też 2. (PKB realny) po USA. Prawdopodobnie w 2010 roku Chiny staną się największą gospodarką na świecie po USA.

Henryk Kłoczkowski (ur. 26 października 1902, zm. 1 października 1962) – polski komandor podporucznik i morski oficer pokładowy okrętów podwodnych. Podczas kampanii wrześniowej w 1939 dowodził ORP Orzeł. Oskarżony o dezercję w 1942 r. został zdegradowany do stopnia marynarza.

Święta

imieniny obchodzą: Ariel, Bawon, Cieszysław, Danuta, Igor, Jan, Julia, Krescencjusz, Krescens, Krescenty, Maksyma, Małobąd, Remigiusz, Roman i Teresa.

Armenia – Dzień Nauczycieli

Boliwia – Narodowy Dzień Biblii

Chińska Republika Ludowa – Rocznica Proklamowania ChRL (święto narodowe)

Cypr, Nigeria – Święto Niepodległości (święto narodowe)

Kamerun – Święto Zjednoczenia

międzynarodowe:

Światowy Dzień Wegetarianizmu

Międzynarodowy Dzień Osób Starszych (ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1990 roku)

Światowy Dzień Ptaków (koordynowane przez BirdLife International)

Międzynarodowy Dzień Muzyki (ustanowiony przez UNESCO)

Międzynarodowy Dzień Walki z Wirusowym Zapaleniem Wątroby (od 2004 roku, z inicjatywy stowarzyszeń pacjentów i cierpiących na schorzenia wątroby oraz zakażonych WZW C)

Światowy Dzień Uśmiechu

Polska – Światowy Dzień Wegan (na świecie 1 listopada)

San Marino – Inwestytura Regenta

Singapur – Dzień Dziecka

Tuvalu – 1. dzień Święta Tuvalu (święto narodowe)

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Bawon z Gandawy

św. Roman Pieśniarz (zw. Roman Melodos)

św. Teresa od Dzieciątka Jezus (doktor Kościoła)

Wydarzenia w Polsce

Niszczyciel ORP Błyskawica w czasie patrolu na Atlantyku

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
1 października

1626 – Wojna polsko-szwedzka: zwycięstwem Szwedów zakończyła się bitwa pod Gniewem.

1798 – Założono Towarzystwo Republikanów Polskich.

1817 – Na Uniwersytecie Wileńskim powołano tajne Towarzystwo Filomatów.

1918 – Założono Stowarzyszenie na Polu Rozwoju Żeglugi "Bandera Polska".

1922 – Niemieckie wówczas Zabrze uzyskało prawa miejskie.

1936 – Zwodowano niszczyciel ORP Błyskawica.

1939 – Kampania wrześniowa:

Bitwa pod Wytycznem.

Rząd emigracyjny w Paryżu nadał Warszawie Order Virtuti Militari.

1943 – Oddział AK "Agat" dokonał w Warszawie udanego zamachu na Ernsta Weffelsa, znanego z okrucieństwa kierownika zmiany oddziału kobiecego na Pawiaku.

1944 – 62. dzień powstania warszawskiego: tymczasowe zawieszenie broni.

1946 – W katastrofie kolejowej na stacji Szczecin Turzyn zginęli 7 osób, a 15 zostało rannych.

1949 – Otwarto dla ruchu odbudowaną po zniszczeniach wojennych ulicę Nowy Świat w Warszawie.

1951 – Inauguracja pierwszego roku akademickiego na Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie.

1954 – W Warszawie uruchomiono pierwszą polską stację radiofoniczną UKF na częstotliwości 97,6 MHz.

1982 – Została uruchomiona komunikacja trolejbusowa w Tychach.

1983 – Odsłonięto Pomnik Małego Powstańca w Warszawie.

1985 – Rozpoczął się XI Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

1989 – Z Warszawy wyjechał do RFN pociąg z 809 wschodnioniemieckimi uchodźcami.

1990 – Rozpoczął się XII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

1995 – Rozpoczął się XIII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

1996 – Rozpoczęła działalność sieć komórkowa Plus.

2001 – Oddano do użytku nowe skrzydło gmachu Biblioteki Jagiellońskiej.

2003:

Dowódcą Marynarki Wojennej został adm. floty Roman Krzyżelewski. Zastąpił na stanowisku adm. floty Ryszarda Łukasika.

Ruch osobowy z Białorusią, Rosją i Ukrainą został objęty obowiązkiem wizowym, w związku ze zbliżającym się wstąpieniem Polski do UE.

2006 – Powstała Służba Kontrwywiadu Wojskowego.

2009 – Ujawniono tzw. aferę hazardową.

Wydarzenia na świecie

331 p.n.e. – Aleksander Macedoński rozgromił wojska władcy Persji Dariusza III w bitwie pod Gaugamelą.

366 – Damazy I wybrany papieżem. Rzymianie niezadowoleni z wyboru wybrali antypapieża Ursyna.

959 – Edgar I został królem Anglii.

965 – Jan XIII wybrany papieżem.

1061 – Aleksander II wybrany papieżem.

1273 – Rudolf I Habsburg został wybrany na króla Niemiec.

1410 – Jodok z Moraw został wybrany przez część elektorów na antykróla Niemiec.

1536 – Rozpoczęła się dysputa lozańska.

1553 – Maria I Tudor została koronowana na królową Anglii.

1756 – Wojna siedmioletnia: bitwa pod Lowosicami.

1791 – Pierwsze posiedzenie francuskiego Zgromadzenia Prawodawczego (zwanego także Legislatywą).

1795 – Francja anektowała Niderlandy Austriackie.

1800 – Hiszpania zwróciła Francji zachodnią Luizjanę na mocy traktatu z San Ildefonso.

1850 – Założono Uniwersytet w Sydney.

1859 – Włoska wojna wyzwoleńcza: zwycięstwo powstańców w bitwie nad rzeką Volturno.

1866 – Niemiecki astronom Karl Luther odkrył planetoidę podwójną Antiope.

1881 – Założono klub piłkarski Girondins Bordeaux.

1888 – Na wyspę Nauru na Pacyfiku przybyli pierwsi osadnicy niemieccy.

1890 – Kongres Stanów Zjednoczonych utworzył Park Narodowy Yosemite w Kalifornii.

1908 – Rozpoczęto sprzedaż Forda T.

1910 – 21 osób zginęło, a kilka zostało rannych w wyniku eksplozji bomby przed budynkiem Los Angeles Times.

1911 – Wojna włosko-turecka: wojska włoskie zdobyły Trypolis.

1914 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Arras.

1916:

W Irlandii wprowadzono czas Greenwich w miejsce strefy UTC-0:25.

1918 – I wojna światowa: armia arabska wraz z brytyjskim Camel Corps zajęła Damaszek, kończąc kilkusetletnie panowanie tureckie.

1920 – Została uchwalona Konstytucja Austrii.

1924 – W katastrofie kolejowej w Moguncji zginęło 15 osób.

1929 – Wprowadzono radziecki kalendarz rewolucyjny.

1930 – W Jerozolimie po raz pierwszy zapalono elektryczne latarnie uliczne.

1931 – W Hiszpanii kobiety otrzymały prawa wyborcze.

1932 – Na wodach Kattegatu zatonął polski parowiec SS Niemen.

1936 – Generał Francisco Franco ogłosił się szefem państwa i głównodowodzącym armii.

1938 – Zgodnie z układem monachijskim wojska niemieckie wkroczyły do Czechosłowacji i zajęły Kraj Sudecki.

1940 – Całkowite zaćmienie Słońca widoczne nad Amazonią, Atlantykiem i południową Afryką.

1943 – II wojna światowa: wojska amerykańskie wkroczyły do Neapolu.

1944 – Po zawarciu przez Finlandię separatystycznego pokoju z ZSRR rozpoczęła się wojna fińsko-niemiecka.

1946 – Ogłoszono wyroki wobec przywódców III Rzeszy sądzonych przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze.

1949 – Mao Zedong proklamował Chińską Republikę Ludową.

1950 – Uruchomiono metro w Sztokholmie.

1953 – W Waszyngtonie podpisano amerykańsko-południowokoreański układ o wzajemnej obronie.

1958 – Utworzono Narodową Agencję Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA), która zastąpiła dotychczasowy komitet NACA.

1960:

Nigeria i Cypr uzyskały niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

Premierzy Zhou Enlai i U Nu podpisali w Pekinie chińsko-birmański układ graniczny.

1961:

Kamerun Wschodni i Zachodni połączyły się, tworząc Republikę Federalną Kamerunu.

Otwarto RFK Stadium w Waszyngtonie.

1962:

Zgodnie z porozumieniem nowojorskim z 15 sierpnia Papua Zachodnia przeszła pod tymczasową kontrolę ONZ i została przekazana Indonezji 1 maja 1963 roku.

Została wystrzelona pierwsza sonda marsjańska – radziecki Mars 1.

1964 – W Japonii otwarto pierwszą linię superszybkiej kolei Shinkansen.

1966 – 18 osób zginęło w katastrofie samolotu pasażerskiego Douglas DC-9 w amerykańskim stanie Oregon.

1968 – Premiera filmu Noc żywych trupów.

1971:

Holenderski minister spraw zagranicznych Joseph Luns został sekretarzem generalnym NATO.

Otwarto Walt Disney World na Florydzie.

Premiera westernu Aresztuję cię, przyjacielu.

1973 – Zamknięto ostatni odcinek kolei wąskotorowej w Zagłębiu Ostrawsko-Karwińskim.

1974 – Premiera filmu Teksańska masakra piłą mechaniczną.

1977 – Brazylijski piłkarz Pelé zakończył karierę sportową.

1978 – Tuvalu ogłosiło niepodległość (od Wielkiej Brytanii).