2001 - Polski Serwis Naukowy

Zapoznaj się również z: inne znaczenia.

Wydarzenia w Polsce

24 stycznia – w hali Olivia w Gdańsku miała miejsce manifestacja poparcia dla powstającej nowej partii politycznej – Platformy Obywatelskiej RP. Datę tę przyjmuję się za datę założenia Platformy Obywatelskiej.

11 lutego – zakończył się II Festiwal i Targi Erotyczne Eroticon 2001. Impreza odbywała się Warszawie w Centrum Targowym Mokotów.

23 lutego – ustanowiono Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją.

2 marca – premiera filmu Przedwiośnie.

3 marca – trzy kasjerki i ochroniarz zostali zastrzeleni podczas napadu na filię Kredyt Banku przy ul. Żelaznej w Warszawie.

18 marca – powstała komercyjna telewizja TV Puls.

22 marca – w Białymstoku powstał pierwszy Komitet Prawo i Sprawiedliwość.

23 marca – premiera filmu W pustyni i w puszczy.

21 kwietnia – z połączenia Stronnictwa Narodowego i Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego powstała nowa partia polityczna pod nazwą Liga Polskich Rodzin.

1 maja – Parada Równości, pierwsza parada lesbijek i gejów w Polsce.

11 maja – oddano do użytku dwie stacje warszawskiego metra - A-14 Świętokrzyska i A-15 Ratusz.

12 maja – odsłonięto pomnik Piotra Skargi w Krakowie.

24 maja – rozpoczęła się 3-dniowa wizyta premiera Rosji Michaiła Kasjanowa.

26 maja – w Krakowie odsłonięto pomnik psa Dżoka.

30 maja – założono polską partię polityczną Liga Polskich Rodzin.

15 czerwca

wizyta prezydenta Stanów Zjednoczonych George W. Busha w Warszawie.

otwarty został polski serwis gier on-line Kurnik.pl.

17 czerwca – zakończyła się pierwsza polska edycja show Big Brother.

1 lipca – utworzono Park Narodowy Ujście Warty.

9 lipca – w wyniku silnej ulewy przerwany został wał Kanału Raduni na Oruni w Gdańsku. Zalana została też część Wrzeszcza.

9 sierpnia – uruchomiono pierwszą polską telewizję informacyjną: TVN24.

24 sierpnia – premiera filmu Poranek kojota.

1 września

założono Akademię Sztuk Pięknych w Katowicach .

powołanie w Polsce dwóch nowych Uniwersytetów: w Rzeszowie oraz Zielonej Górze.

na Stadionie Śląskim polscy piłkarze pokonali Norwegię 3:0 i awansowali do turnieju finałowego Mistrzostw Świata 2002.

11 września – założono stowarzyszenie Kampania Przeciw Homofobii.

14 września – premiera filmu Quo vadis.

18 września – uchwalono ustawy: Kodeks morski i o podpisie elektronicznym.

23 września – wybory parlamentarne w Polsce wygrał SLD z 41% poparcia.

26 września – zapoczątkowana została polska Wikipedia, wolna encyklopedia internetowa (zobacz szczegóły).

28 września – odbyła się premiera filmu Cześć Tereska.

29 września – w Warszawie odsłonięto pomnik Juliusza Słowackiego.

1 października

oddano do użytku nowe skrzydło gmachu Biblioteki Jagiellońskiej.

utworzenie Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej.

19 października – po dymisji rządu Jerzego Buzka Leszek Miller został zaprzysiężony na premiera.

26 października

rząd Leszka Millera otrzymał wotum zaufania.

ze swego domu w Drobinie został uprowadzony Krzysztof Olewnik.

9 listopada – premiera filmu Wiedźmin.

21 listopada – w Bielsku-Białej otwarto centrum handlowe Sarni Stok.

26 listopada – w Łodzi ukończono malowanie największego w Europie murala przy Piotrkowskiej.

5 grudnia – Wyższa Szkoła Morska została przekształcona w Akademię Morską w Gdyni.

31 grudnia – upadek miesięcznika komputerowego Secret Service.

Wydarzenia na świecie

1 stycznia do 30 czerwca Szwecja przewodziła w Radzie Unii Europejskiej oraz Radzie Europejskiej.

9 stycznia – wystartował chiński bezzałogowy statek kosmiczny Shenzhou 2.

15 stycznia – "narodziny" Wikipedii. Jimmy Wales i Larry Sanger założyli Wikipedię. Dzień 15 stycznia jest obchodzony jako Dzień Wikipedii (Powstała pierwsza Wikipedia w jęz. angielskim).

20 stycznia – na urząd 43. prezydenta Stanów Zjednoczonych zaprzysiężony został George W. Bush.

21 stycznia - w elektrowni wodnej na zaporze Itaipu doszło do niegroźnej awarii i wstrzymania wytwarzania prądu.

29 stycznia – chilijski dyktator Augusto Pinochet został oskarżony o zbrodnie dokonane podczas swoich rządów i osadzony w areszcie domowym.

31 stycznia – agent libijskiego wywiadu Abdelbaset Ali Mohmed Al Megrahi został skazany na dożywocie za podłożenie bomby w samolocie Boeing 747, który eksplodował nad Lockerbie.

15 i 16 lutego – publikacja wyników sekwencjonowania ludzkiego genomu.

18 lutego – funkcjonariusz FBI Robert Hanssen został aresztowany pod zarzutem szpiegostwa na rzecz ZSRR i Rosji.

26 lutego – podpisano traktat nicejski.

2 marca – premiera filmu Mexican.

4 marca

59 osób zginęło w północnej Portugalii po zawaleniu się mostu nad rzeką Duero.

Prawdziwa IRA dokonała zamachu bombowego na londyńską siedzibę BBC.

Szwajcarzy nie wyrazili zgody w referendum na wstąpienie kraju do UE.

zwodowano lotniskowiec USS Ronald Reagan.

7 marca – Ariel Szaron został premierem Izraela.

8 marca

na pokładzie wahadłowca Discovery przybyła na Międzynarodową Stację Kosmiczną druga stała załoga.

Talibowie zniszczyli posągi Buddy w Bamian w Afganistanie.

9 marca – w Niemczech Bernd Jürgen Armando Brandes został na własne życzenie zjedzony przez Armina Meiwesa.

15 marca – 3 czeczeńscy porywacze po starcie ze Stambułu przejęli kontrolę nad lecącym do Moskwy rosyjskim samolotem linii Vnukowo Airlines ze 162 pasażerami i 12 członkami załogi i skierowali go do Medyny, gdzie następnego dnia został odbity przez saudyjskie siły bezpieczeństwa.

23 marca – o godz. 6:29 stacja Mir spłonęła w ziemskiej atmosferze.

24 marca – 21 osób zginęło, a ponad 100 zostało rannych w eksplozjach trzech samochodów-pułapek w południoworosyjskich miastach Mineralne Wody, Jessentuki i Adyge-Chabl.

1 kwietnia – w Holandii zalegalizowano małżeństwo osób tej samej płci.

4 kwietnia – Vladimir Voronin został prezydentem Mołdawii.

7 kwietnia – NASA: rozpoczęła się misja sondy Mars Odyssey.

13 kwietnia – australijski napastnik Archie Thompson pobił rekord świata w ilości bramek strzelonych w jednym meczu piłkarskim. Australia pokonała Samoa Amerykańskie 31:0, Thompson strzelił 13 goli.

18 kwietnia – zamordowanie w Kabylii Massinissa Guermaha dało początek tzw. czarnej wiośnie w Algierii.

22 kwietnia

Strasburg: podpisano Kartę Ekumeniczną regulującą współpracę europejskich Kościołów chrześcijańskich.

premiera filmu animowanego Shrek.

28 kwietnia – z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie wystartowała rakieta z pierwszym historycznym "turystą kosmicznym" – amerykańskim multimilionerem Dennisem Tito.

6 maja – Jan Paweł II jako pierwszy papież oficjalnie odwiedził meczet: był to Meczet Umajjadów, miejsce przechowywania relikwii Jana Chrzciciela.

9 maja – Ghana: 126 osób zginęło na Accra Sports Stadium po wybuchu paniki wywołanej użyciem gazów łzawiących przez policję.

15 maja – został wystrzelony satelita telekomunikacyjny Intelsat 10.

24 maja – w wyniku zerwania się podłogi podczas uroczystości weselnej w Jerozolimie 23 osoby zginęły, a ponad 300 zostało rannych.

1 czerwca

21 osób zginęło w dokonanym przez Hamas samobójczym zamachu bombowym na dyskotekę w Tel Awiwie.

masakra rodziny królewskiej w Nepalu, dokonana przez następcę tronu księcia Dipendrę.

7 czerwca

Irlandczycy odrzucili w referendum Traktat nicejski.

Partia Pracy Tony'ego Blaira odniosła zdecydowane zwycięstwo w wyborach powszechnych w Wielkiej Brytanii.

10 czerwca – urzędujący burmistrz Berlina Klaus Wowereit przed wyborem go na to stanowisko publicznie stwierdził „Jestem gejem i tak jest dobrze.”

11 czerwca – Timothy McVeigh został stracony za przeprowadzenie zamachu na budynek federalny w Oklahoma City.

15 czerwca – powstała Szanghajska Organizacja Współpracy.

20 czerwca – Pervez Musharraf został prezydentem Pakistanu.

21 czerwca

zakończono produkcję Škody Felicia.

australijski pociąg towarowy kompanii BHP Iron Ore ustanowił rekord długości składu (7353 m).

23 czerwca – papież Jan Paweł II rozpoczął wizytę na Ukrainie.

1 lipca do 31 grudnia – Belgia przewodziła w Radzie Unii Europejskiej oraz Radzie Europejskiej.

4 lipca – 145 osób zginęło w katastrofie Tu-154 w Irkucku.

13 lipca – Moskwa: MKOL dokonał wyboru Pekinu na gospodarza XXIX Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2008 roku.

16 lipca – w katastrofie górniczej w południowych Chinach zginęło ponad 200 osób.

22 lipca – uchylono obowiązujący od 1968 roku artykuł 200 rumuńskiego kodeksu karnego, który penalizował kontakty homoseksualne.

23 lipca – Abdurrahman Wahid został usunięty przez parlament z funkcji prezydenta Indonezji. Zastąpiła go wiceprezydent Megawati Soekarnoputri.

24 lipca

zdetronizowany w dzieciństwie car Bułgarii Symeon II objął urząd premiera.

w wyniku ataku Tamilskich Tygrysów na port lotniczy Kolombo i przyległą bazę wojskową zginęło 14 rebeliantów i 7 żołnierzy, zniszczonych lub uszkodzonych zostało kilkanaście samolotów.

3 sierpnia – w Londynie 7 osób zostało rannych w wybuchu bomby podłożonej przez Real IRA.

8 sierpnia – została wystrzelona sonda Genesis, mającą zebrać i dostarczyć na Ziemię próbki wiatru słonecznego.

9 sierpnia – w samobójczym zamachu bombowym członka Hamasu na pizzerię w Jerozolimie zginęło 15 osób, 130 zostało rannych.

10 sierpnia – w stolicy Angoli Luandzie, w ataku rebeliantów z UNITA na pociąg z uchodźcami zginęły 252 osoby.

24 sierpnia – kanadyjski Airbus A330 wylądował awaryjnie na Azorach po utracie paliwa i wyłączeniu się silników.

25 sierpnia – norweski następca tronu książę Haakon poślubił Mette-Marit Tjessem Høiby.

26 sierpnia – sześć osób zginęło w pożarze balonu we francuskiej Sabaudii.

9 września

otwarto Muzeum Żydowskie w Berlinie.

Aleksandr Łukaszenka wygrał ponownie wybory prezydenckie na Białorusi.

wojskowy dowódca afgańskiego Sojuszu Północnego, Ahmad Szah Masud, zginął w zamachu bombowym dokonanym przez dwóch Arabów udających dziennikarzy.

10 września – wybory parlamentarne w Norwegii.

11 września – zamach na World Trade Center i Pentagon: w USA przeprowadzono atak terrorystyczny na bliźniacze wieże World Trade Center i budynek Departamentu obrony Pentagon.

12 września – po atakach terrorystycznych na USA, po raz pierwszy w historii uruchomiono procedury związane z tzw. Artykułem Piątym, który mówi, że atak na dowolne państwo należące do NATO, jest atakiem na cały Sojusz.

20 września – w przemówieniu w Kongresie USA prezydent George W. Bush zadeklarował wojnę z terroryzmem.

21 września – eksplozja w zakładzie chemicznym w Tuluzie we Francji – 30 osób zostało zabitych, a przeszło 2200 odniosło rany.

27 września – w budynku parlamentu szwajcarskiego kantonu Zug szaleniec Friedrich Leibacher zastrzelił 14 lokalnych polityków, zranił 18 osób, po czym popełnił samobójstwo.

4 października – rosyjski samolot Tupolew TU-154 rozbił się na Morzu Czarnym po trafieniu go ukraińską rakietą. Zginęło 78 osób.

5 października – na Florydzie zmarł fotoedytor tabloidu Sun, pierwsza z 5 śmiertelnych ofiar zarażonych bakteriami wąglika, rozsyłanych drogą pocztową do instytucji publicznych po zamachach z 11 września.

7 października – początek interwencji amerykańskiej w Afganistanie, w celu obalenia rządów talibów i schwytania bin Ladena.

8 października

Arnold Rüütel został prezydentem Estonii.

Girma Woldegiorgis został prezydentem Etiopii.

katastrofa lotnicza w Mediolanie: 118 osób zginęło, a 4 na ziemi zostały ranne po zderzeniu krótko po starcie samolotu MD-82 z awionetką.

wszystkie 9 osób na pokładzie zginęło w zestrzelonym nad wąwozem Kodori w Abchazji helikopterem ONZ-owskiej misji obserwacyjnej UNOMIG.

10 października – prezydent USA George W. Bush zaprezentował listę 22 najgroźniejszych terrorystów wg rządu amerykańskiego.

17 października – palestyńscy terroryści zastrzelili w Jerozolimie emerytowanego izraelskiego generała Rehavama Zeeviego, przywódcę prawicowej partii Moledet.

23 października – premiera iPoda.

24 października – 11 osób zginęło w tunelu drogowym św. Gotarda w Szwajcarii, w wyniku pożaru powstałego po zderzeniu dwóch samochodów ciężarowych.

25 października

wydano Microsoft Windows XP.

została przyjęta flaga Rwandy.

26 października – uchwalono USA PATRIOT Act.

30 października – Michael Jackson wydał swój dziesiąty album Invicible.

6 listopada – telewizja FOX wyemitowała premierowy odcinek serialu 24 godziny.

7 listopada – odbył się ostatni rejs samolotu belgijskich linii Sabena.

8 listopada – w Wietnamie utworzono Park Narodowy Pu Mat.

12 listopada – Airbus A300 linii lotniczych American Airlines rozbił się po starcie z lotniska im. Johna F. Kennedy'ego w Nowym Jorku. Zginęło 260 pasażerów i członków załogi, którzy byli na pokładzie.

13 listopada – obalenie rządów talibów w Afganistanie. Wojska Sojuszu Północnego zajęły Kabul.

18 listopada – Georgi Pyrwanow wygrał w drugiej turze wybory prezydenckie w Bułgarii.

22 listopada – parlament Turcji uchwalił nowy kodeks cywilny zrównujący status kobiet i mężczyzn.

24 listopada

w Singapurze wprowadzono nowy podział administracyjny.

w Szwajcarii w katastrofie samolotu pasażerskiego Avro RJ100 zginęły 24 spośród 33 osób znajdujących się na pokładzie.

25 listopada

interwencja NATO w Afganistanie: wybuchł bunt talibskich więźniów w forcie Qala-e-Jangi.

Maria Krescencja Höss została kanonizowana w Watykanie przez Jana Pawła II.

27 listopada

Anders Fogh Rasmussen został premierem Danii.

Kosmiczny Teleskop Hubble'a dokonał pierwszego pomiaru widma światła planety pozasłonecznej, wykrywając obecność sodu w atmosferze planety HD 209458 b (Ozyrys).

30 listopada – w Renton w stanie Waszyngton został aresztowany seryjny morderca kilkudziesięciu prostytutek Gary Ridgway ("Morderca znad Green River").

1 grudnia – odbył się ostatni lot amerykańskich Trans World Airlines.

2 grudnia – amerykańska korporacja Enron ogłosiła bankructwo.

6 grudnia – kanadyjska prowincja Nowa Fundlandia oficjalnie zmieniła nazwę na Nowa Fundlandia i Labrador.

11 grudnia – Chiny wstąpiły do Światowej Organizacji Handlu (WTO).

13 grudnia – uzbrojona grupa islamistów zaatakowała parlament w Delhi. Indie oskarżyły o zamach Pakistan.

19 grudnia

Tosontsengel (Mongolia): zanotowano rekordowo wysokie ciśnienie atmosferyczne – 1086 hPa.

na ekrany kin weszła ekranizacja Drużyny Pierścienia w reżyserii Petera Jacksona.

Wydarzenia sportowe

6 stycznia – Adam Małysz wygrał 49.Turniej Czterech Skoczni.

23 lutego – Adam Małysz zdobył złoty medal Mistrzostw Świata w Lahti.

18 marca – Adam Małysz zdobył kryształową kulę za zwycięstwo w Pucharze Świata w skokach narciarskich w sezonie 2000/2001 jako pierwszy Polak w historii.

12 maja – w Osace, płotkarz Marek Plawgo ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m ppł. wynikiem 48,16 s.

23 maja – w meczu finałowym piłkarskiej Ligi Mistrzów Bayern Monachium pokonał w rzutach karnych Valencię (1:1, 5:4).

28 czerwca – w drugim meczu finałowego dwumeczu Copa Libertadores w piłce nożnej piłkarze Cruz Azul Meksyk ulegli Boca Juniors. O zwycięstwie rozstrzygnęły rzuty karne (0:1, 1:0, 1:3).

9 lipca – w Nicei, Justyna Bąk ustanowiła rekord świata w biegu na 3 000 m przeszk. wynikiem 9.25,31 s.

17 sierpnia – w Zurychu, Paweł Czapiewski ustanowił rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 1.43,22 s.

23 sierpnia – w Brukseli, Brahim Boulami ustanowił rekord świata w biegu na 3 000 m przeszk. wynikiem 7.55,28 s.

1 września – polscy piłkarze po 16 latach przerwy awansowali do Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej Korea-Japonia 2002, wygrywając w meczu z Norwegami 3:0.

14 października – Michael Schumacher zdobywa swój 4 tytuł Mistrza Świata Formuły 1

John Cena debiutuje w WWE

Dale Earnhardt ginie w wypadku na ostatnim okrążeniu Daytona 500

Dane statystyczne

Ludność świata: 6 159 242 510

Stopa bezrobocia w Polsce (koniec czerwca): 15,9%

Stopa bezrobocia w Polsce (koniec grudnia): 17,5%

Stopa inflacji w Polsce: 5,5%

Zmarli

6 stycznia - Michał Rusinek, pisarz, działacz kultury, dramaturg, poeta (ur. 1904)

11 stycznia - Jarema Stępowski, polski aktor i piosenkarz (ur. 1925)

12 stycznia - Aleksander Bocheński, polski pisarz (ur. 1904)

30 stycznia - Edmund Fetting, polski aktor i piosenkarz (ur. 1927)

1 lutego - Marcin Kołodyński, dziennikarz, aktor i prezenter telewizyjny (ur. 1980)

4 lutego

Wilhelm Altvater, niemiecki polityk, deputowany do Bundestagu (ur. 1920)

Alois Lipburger, austriacki skoczek narciarski i trener (ur. 1956)

Yannis Xenakis, grecki kompozytor, architekt (ur. 1922)

7 lutego - Władysław Forbert, polski operator filmowy (ur. 1915)

18 lutego - Dale Earnhardt, amerykański kierowca wyścigowy.

22 marca - William Hanna, amerykański twórca filmów animowanych (ur. 1910)

12 kwietnia - Jacek Dębski, były szef Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki, polityk AWS, minister sportu. Został zastrzelony w niewyjaśnionych okolicznościach (ur. 1960)

11 maja - Douglas Adams, pisarz angielski (ur. 1952)

12 maja - Didi, brazylijski piłkarz, trener piłkarski, reprezentant Brazylii, mistrz świata, selekcjoner reprezentacji Peru (ur. 1929)

13 maja - Paweł Hertz, polski poeta, eseista, tłumacz, wydawca (ur. 1918)

1 czerwca - Birendra Bir Bikram Shah Dev, król Nepalu, zastrzelony w zamachu (ur. 1945)

3 czerwca - Anthony Quinn, amerykański aktor filmowy (ur. 1915)

27 czerwca

Tove Jansson, szwedzkojęzyczna fińska pisarka (ur. 1914)

Jack Lemmon, aktor amerykański (ur. 1925)

Aleksander Paszyński, polski polityk, minister budownictwa (ur. 1928)

1 lipca - Halina Czerny-Stefańska, polska pianistka (ur. 1922)

7 lipca - Fred Neil, amerykański piosenkarz i kompozytor (ur. 1936)

20 lipca - Carlo Giuliani, zamordowany przez policję podczas szczytu G8 w Genui 2001

21 lipca

Krste Crvenkovski, macedoński polityk (ur. 1921)

Steve Barton, amerykański aktor (ur. 1954)

29 lipca - Edward Gierek, polski polityk komunistyczny, I sekretarz KC PZPR (ur. 1913)

31 lipca - Paul W. S. Anderson, pisarz Fantastyki (ur. 1965)

4 sierpnia - Lorenzo Music, amerykański aktor dubbingowy (ur. 1937)

25 sierpnia - Aaliyah, piosenkarka amerykańska, zginęła w katastrofie lotniczej (ur. 1979)

26 sierpnia - Marita Petersen, pierwsza kobieta-premier Wysp Owczych (ur. 1940)

11 września - Mohamed Atta - egipski zamachowiec samobójca, który dokonał zamachu na północną wieżę WTC

19 września - Eligiusz Lasota, polski dziennikarz, redaktor naczelny Po Prostu (ur. 1929)

22 września - Isaac Stern, skrzypek amerykański (ur. 1920)

7 października - Zygmunt Albert, profesor nauk medycznych, pierwszy rektor Akademii Medycznej we Wrocławiu (ur. 1908)

11 października - Krzysztof Chamiec, polski aktor (ur. 1930)

3 listopada - Ernst Gombrich, brytyjski historyk sztuki (ur. 1909)

15 listopada - Alberto Ullastres, hiszpański polityk i prawnik (ur. 1914)

22 listopada - Stanisław Zybowski, jeden z najwybitniejszych gitarzystów w Polsce, mąż popularnej piosenkarki Urszuli Kasprzak (ur. 1953)

24 listopada - Melanie Thornton, niemiecka piosenkarka amerykańskiego pochodzenia (ur. 1967)

26 listopada - Olga Scherer, polska pisarka, eseistka, publicystka, tłumaczka, slawistka, historyk i teoretyk literatury polskiej, europejskiej i amerykańskiej (ur. 1924)

29 listopada - George Harrison, członek zespołu The Beatles (ur. 1943)

13 grudnia - Chuck Schuldiner, gitarzysta i wokalista zespołów Death i Control Denied (ur. 1967)

20 grudnia - Léopold Sédar Senghor, senegalski polityk i poeta (ur. 1906)

22 grudnia

Grzegorz Ciechowski, polski muzyk rockowy (ur. 1957)

Jacques Mayol, wielokrotny rekordzista świata w wolnym nurkowaniu (ur. 1927)

Freeze, polski raper znany z współpracy z Voltem (ur. 1978)