Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać:
Bitwa graniczna i wojna koalicyjnaBitwa graniczna z Niemcami została przegrana w ciągu kilku pierwszych dni. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się tym samym w wojnę światową. Wybuch wojny w krótkim cz...
Wojna polsko-bolszewicka - wyprawa kijowskaPo zawarciu przez Józefa Piłsudskiego polityczno-wojskowego sojuszu z przywódcą Ukraińskiej Republiki Ludowej Semenem Petlurą, 25 kwietnia 1920 r. ruszyła polsko-ukraińska ofensywa, wyprzedzająca uderzenie przygotowywane przez Armię Czerwoną. ...
Materski: Bitwa 1920 roku na lata zaważyła na losach PolskiBitwa Warszawska 1920 roku i sukces II Rzeczypospolitej w konfrontacji z bolszewikami na lata zaważył na losach Polski, a być może pozwolił też uniknąć zapaści cywilizacyjnej i politycznej, jeżeli chodzi o całą Europę - ocenia historyk prof. Wojciech Materski...
Wystawa "Wojna światów 1920"Fotografie, odezwy, plakaty propagandowe i mapy dotyczące Bitwy Warszawskiej 1920 roku znalazły się na przygotowanej przez Muzeum Józefa Piłsudskiego z Sulejówka plenerowej wystawie "Wojna światów 1920" otwartej w nied...
Broń i wojna w dziejach człowieka - konferencja naukowa w ŁodziDo końca lutego można zgłaszać tematy wystąpień na jubileuszową konferencję "Broń i wojna w dziejach człowieka" poświęconą upamiętnieniu 600-lecia bitwy pod Grunwaldem. Sesja odbędzie się w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego 16 i 17 kwietnia ...
Reklama:
20 grudnia
Czy wiesz że...?Wojna w Somalii (2006) rozpoczęła się oficjalnie 21 grudnia 2006 roku, kiedy lider Unii Trybunałów Islamskich, fundamentalistycznego islamskiego rządu, sprawującego faktyczną władzę w Somalii, ogłosił, że " Somalia znajduje się w stanie wojny i wszyscy Somalijczycy powinni wziąć udział w walkach przeciwko Etiopii". 24 grudnia 2006 Etiopia potwierdziła oficjalnie aktywną walkę przeciwko Unii Trybunałów Islamskich. Ferenc (niem. Franz) (ur. 30 kwietnia 1870 w Komárno, Austro-Węgry (ob. Słowacja), zm. 24 października 1948 w Bad Ischl, Austria) – węgierski kompozytor operetkowy. Jego twórczość operetkowa jest porównywana do twórczości słynnej wiedeńskiej rodziny Straussów ( Johann Strauss ojciec, Johann Strauss syn, Josef Strauss). Jan Sarkander, w niektórych publikacjach Johann Fleischmann (ur. 20 grudnia 1576 w Skoczowie, zm. 17 marca 1620) – kapłan męczennik, święty katolicki, patron dobrej spowiedzi. 20 grudnia jest 354. (w latach przestępnych 355.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 11 dni.
Święta
Imieniny obchodzą: Amon, Bogumił, Bogumiła, Dagmara, Dagna, Dominik, Eugeniusz, Krystian, Liberat, Makary, Ptolemeusz, Teofil, Ursycyn, Wincenty, Zefiryn i Zenon.
Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Solidarności (od 2006 ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ na zakończenie pierwszej Dekady Walki z Ubóstwem)
Polska – Dzień Ryby
Reunion – Rocznica Zniesienia Niewolnictwa
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
Św. Dominik z Silos (opat)
Święci Makary i Eugeniusz, prezbiterzy z Antiochii († poł. IVw.)
Bł. Wincenty Dominik Romano (kapłan)
Św. Zefiryn (papież)
Wydarzenia w Polsce
1409 – Zakon krzyżacki zawarł antypolski sojusz z królem Węgier Zygmuntem Luksemburskim.
1655 – Oblężenie Jasnej Góry: obrońcy pod wodzą Stefana Zamojskiego dokonali brawurowego wypadu z twierdzy, podczas którego zagwoździli dwa szwedzkie działa i wybili kopiących tunel olkuskich górników.
1914 – I wojna światowa: zakończyła się bitwa nad Bzurą.
1918 – Powstała Wojskowa Szkoła Lotnicza.
1919 – Założono Polski Związek Piłki Nożnej.
1922 – Stanisław Wojciechowski został wybrany na drugiego prezydenta RP.
1930 – Z więzienia mokotowskiego w Warszawie uwolniono senatora Wojciecha Korfantego.
1934 – Premiera filmu Czarna perła.
1938 – Została uruchomiona kolej linowo-terenowa na Gubałówce.
1942 – W odwecie za pomoc udzieloną przez mieszkańców ruchowi Niemcy dokonali pacyfikacji wsi Rachodoszcze w powiecie zamojskim, zabijając 46 osób.
1968 – Album Czesława Niemena Dziwny jest ten świat jako pierwsze polskie wydawnictwo muzyczne otrzymał status Złotej Płyty.
1970 – Władysław Gomułka został odsunięty od władzy. Nowym pierwszym sekretarzem KC PZPR wybrano Edwarda Gierka.
1981 – Zakończył się strajk w Porcie Gdańskim.
1991 – Polska została przyłączona do Internetu.
1993 – Henryk Apostel został selekcjonerem reprezentacji Polski w piłce nożnej.
2003:
Otwarto stację metra warszawskiego Dworzec Gdański.
Wystartował kanał telewizyjny Kino Polska.
2011 – Uruchomiono linie montażową ciągników Ursus w oddziale firmy Pol-Mot Warfarma w Lublinie
Wydarzenia na świecie
69 – Zwolennicy Wespazjana opanowali Rzym.
860 – Ethelbert został królem Wesseksu.
1046 – Cesarz niemiecki Henryk III zdetronizował papieża Grzegorza VI.
1192 – Wracający z III wyprawy krzyżowej król Anglii Ryszard I Lwie Serce został wzięty pod Wiedniem do niewoli przez księcia Austrii Leopolda V i następnie przekazany cesarzowi Niemiec Henrykowi VI. Uwolniono go po zapłaceniu okupu w 1194 roku.
1334 – Benedykt XII został wybrany na papieża.
1582 – We Francji wprowadzono kalendarz gregoriański.
1606 – Rozpoczęła się wyprawa na okrętach Susan Constant, Godspeed i Discovery około 100 osadników, którzy następnie założyli Jamestown w Wirginii, pierwszą stałą angielską osadę w Ameryce Północnej.
1621 – Wojna trzydziestoletnia: bitwa pod Kirdorfem.
1625 – Założono miasto Hoogeveen w Holandii.
1658 – II wojna północna: w Waliesar podpisano szwedzko-rosyjski traktat rozejmowy.
1712 – III wojna północna: zwycięstwo Szwedów nad wojskami duńsko-saskimi w bitwie pod Gadebusch.
1786 – W New London w stanie Connecticut wykonano egzekucję na 12-letniej zabójczyni Hannah Ocuish, najmłodszej kobiety skazanej na karę śmierci w amerykańskiej historii.
1803 – Kongres Stanów Zjednoczonych ratyfikował zakup Luizjany.
1806 – Fryderyk August I został królem Saksonii.
1835 – Ogłoszono niepodległość Teksasu.
1848 – Karol Ludwik Napoleon Bonaparte został prezydentem Francji.
1860 – Karolina Południowa jako pierwszy ze stanów amerykańskiego Południa dokonała secesji. Za jej przykładem poszły kolejne, co doprowadziło do wybuchu wojny secesyjnej.
1880 – I wojna burska: zwycięstwo Burów nad Brytyjczykami pod Bronkhorstspruit.
1902 – W Wiedniu odbyła się premiera operetki Druciarz Ferenca Lehára.
1915 – I wojna światowa: ostatnie oddziały australijskie ewakuowały się spod Gallipoli.
1917 – Powołano Cze-Ka.
1924:
Adolf Hitler został zwolniony z więzienia.
W Austrii szyling zastąpił koronę austro-węgierską.
1934 – Utworzono Mordwińską Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką.
1939 – Dokonano oblotu samolotu szturmowego Ił-2.
1942 – Około 3 tys. osób zginęło w trzęsieniu ziemi w tureckim mieście Erbaa.
1945 – Kanclerz Karl Renner został wybrany na prezydenta Austrii, nowym kanclerzem został Leopold Figl.
1946:
Premiera filmu To wspaniałe życie.
Trzęsienie ziemi i wywołane nim tsunami zabiło na japońskich wyspach Honsiu i Kiusiu 1362 osób, około 2600 zostało rannych, a 100 uznano za zaginione.
1951:
Oman uzyskał niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
W elektrowni w Idaho Falls reaktor jądrowy EBR-1 jako pierwszy w świecie dostarczył energii elektrycznej, zapalając cztery żarówki po 200 W.
1954 – Francja uznała niepodległość Kambodży.
1955 – Cardiff zostało stolicą Walii.
1960 – Wietkong ogłosił utworzenie Narodowego Frontu Wyzwolenia Wietnamu Południowego.
1962 – Juan Bosch zwyciężył w pierwszych od 1924 roku wyborach prezydenckich na Dominikanie.
1963 – We Frankfurcie nad Menem rozpoczął się drugi proces oświęcimski.
1968 – Amerykański seryjny morderca Zodiak zamordował dwie pierwsze swoje ofiary.
1971:
Powstała organizacja Lekarze bez Granic.
Zulfikar Ali Bhutto został prezydentem Pakistanu.
1972 – Polski drobnicowiec MS Józef Conrad został uszkodzony w czasie amerykańskiego bombardowania portu Haifong w Wietnamie Północnym; zginęło 4 marynarzy, a 3 zostało rannych.
1973 – Premier Hiszpanii Luis Carrero Blanco zginął w zamachu bombowym ETA w Madrycie.
1979 – Premiera filmu Cały ten zgiełk.
1987:
Na Filipinach ponad 4 tys. osób zginęło w wyniku kolizji promu pasażerskiego Doña Paz z tankowcem.
U wybrzeży Kuby rozbił się polski jacht SY Dar Przemyśla na którym Henryk Jaskuła jako pierwszy Polak opłynął samotnie Ziemię bez zawijania do portów.
1989 – Rozpoczęła się inwazja Stanów Zjednoczonych na Panamę.
1990 – Dimityr Popow został premierem Bułgarii.
1991:
Paul Keating został premierem Australii.
Premiera filmu JFK.
1994 – Nagła dewaluacja peso wywołała kryzys walutowy w Meksyku.
1995:
160 osób zginęło w górach na północ od Cali w Kolumbii w katastrofie należącego do American Airlines Boeinga 757.
NATO rozpoczęło operację IFOR w Bośni i Hercegowinie.
1997 – Premiera filmu Życie jest piękne.
1998 – W szpitalu św. Łukasza w Houston urodziły się ośmioraczki Chukwu.
1999:
Akił Akiłow został premierem Tadżykistanu.
Portugalska kolonia Makau przeszła pod administrację chińską.
2004:
Traian Băsescu został zaprzysiężony na prezydenta Rumunii.
Węgry ratyfikowały Konstytucję europejską.
2005 – Beniamin Netanjahu został przewodniczącym izraelskiego prawicowego ugrupowania Likud.
2006 – Wojna w Somalii: rozpoczęła się bitwa pod Baidoa.
2007 – Elżbieta II stała się najstarszym monarchą w historii Wielkiej Brytanii.
2008 – Boliwia zadeklarowała, że jest wolna od analfabetyzmu.
Urodzili się
1537 – Jan III Waza, król Szwecji (zm. 1592)
1576 – Jan Sarkander, polski kapłan, męczennik, święty katolicki (zm. 1620)
1579 – John Fletcher, angielski pisarz (zm. 1625)
1812 – Teofil Nowosielski, polski pedagog, pisarz (zm. 1886)
1846 – Hermann Fritsche, niemiecki działacz religijny i publicysta (zm. 1924)
1863 – Leon Karliński, polski urzędnik, minister kolei żelaznych (zm. 1943)
1866 – Jan Zawidzki, polski fizykochemik, profesor, rektor PW, minister (zm. 1928)
1871 – Michalina Mościcka, polska działaczka społeczna, pierwsza dama (zm. 1932)
1876 – Walter Sydney Adams, amerykański astronom (zm. 1956)
1879 – Irena Kosmowska, polska działaczka niepodległościowa, ludowa i oświatowa, poseł na Sejm RP (zm. 1945)
1884 – Kazimierz Zaczek, polski prawnik, polityk, tymczasowy kierownik resortu skarbu w 1922 (zm. 1945)
1885 – Adam Chętnik, polski etnograf, historyk, pisarz (zm. 1967)
1890 – Jaroslav Heyrovský, czeski chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1967)
1892 – Jan Stanisław Bystroń, polski etnolog, socjolog, profesor (zm. 1964)
1893 – Mikołaj Bołtuć, polski dowódca wojskowy, generał, dowódca Grupy Operacyjnej Wschód (zm. 1939)
1896 – Adam Bunsch, polski malarz, dramatopisarz (zm. 1969)
1899:
Teresa Grodzińska, polska sanitariuszka-ochotniczka (zm. 1920)
Finn Ronne, polarnik amerykański fińskiego pochodzenia (zm. 1980)
1905 – Bogumił Krygowski, polski geograf, geomorfolog (zm. 1977)
1908 – Konstanty Dobrzyński, polski poeta (zm. 1939)
1915 – Aziz Nesin, turecki pisarz, satyryk (zm. 1995)
1916 – Paul Brickhill, australijski pisarz (zm. 1991)
1917:
David Bohm, amerykański fizyk (zm. 1992)
Gonzalo Rojas, chilijski poeta (zm. 2011)
1920 – Väinö Linna, fiński pisarz (zm. 1992)
1921:
George Roy Hill, amerykański reżyser filmowy (zm. 2002
Dominik Morawski, polski publicysta, dziennikarz, działacz społeczny
Józef Gucwa, polski duchowny katolicki (zm. 2004)
1923 – Wiesław Chrzanowski, polski polityk, prawnik, marszałek Sejmu
1924:
Charlie Callas, amerykański komik i aktor (zm. 2011)
Elżbieta Daniszewska, polska poetka
Ewa Zdzieszyńska, polska aktorka (zm. 1998)
1925 – Benito Lorenzi, włoski piłkarz (zm. 2007)
1926:
Misael Escuti, chilijski piłkarz, bramkarz (zm. 2005)
Ewa Fiszer, polska poetka, tłumaczka (zm. 2000)
Otto Graf Lambsdorff, niemiecki polityk, minister gospodarki i technologii (zm. 2009)
Jerzy Nawrocki, polski polityk, minister (zm. 1990)
1927 – Longin Jan Okoń, polski pisarz
1931 – Mala Powers, amerykańska aktorka (zm. 2007)
1932 – John Hillerman, amerykański aktor
1934:
Adam Czerniawski, polski pisarz, tłumacz
Julius Riyadi Darmaatmadja, indonezyjski duchowny katolicki, arcybiskup Dżakarty, kardynał
1937:
Bohdan Mazurek, polski kompozytor
Andrzej Otrębski, polski pisarz
1939:
Szábolcs Esztényi, polski kompozytor, pianista, pedagog pochodzenia węgierskiego
Kathryn Joosten, amerykańska aktorka
Ignacy Lewandowski, polski aktor (zm. 2009)
1942:
Antoni Fałat, polski malarz, rysownik, grafik
Bob Hayes, amerykański lekkoatleta, sprinter (zm. 2002)
1943 – Jerzy Tarsiński, polski gitarzysta grupy Skaldowie
1945 – Peter Criss, amerykański perkusista i wokalista grupy KISS
1946 – John Spencer, amerykański aktor (zm. 2005)
1948 – Alan Parsons, brytyjski muzyk
1950 – Marek Wielgus, polski działacz sportowy, fotograf, poseł (zm. 1996)
1951 – Waldemar Smaszcz, polski historyk literatury, krytyk, eseista, tłumacz
1953 – Wojciech Gawłowski, polski poeta
1955 – Martin Schulz, niemiecki polityk, eurodeputowany
1959 – Kazimierz Marcinkiewicz, polski polityk, premier
1960 – Kim Ki-duk, południowokoreański aktor, reżyser filmowy
1961:
Mike Keneally, amerykański gitarzysta, kompozytor
Freddie Spencer, amerykański motocykista wyścigowy
1963 – Claudia Casabianca, argentyńska tenisistka
1966 – Myrra Malmberg, szwedzka piosenkarka i artystka musicalowa
1968:
Dariusz Snarski, polski bokser
Karl Wendlinger, austriacki kierowca wyścigowy
1969:
Jacek Dembiński, polski piłkarz
Kenji Ogiwara, japoński narciarz, specjalista kombinacji norweskiej
Bobby Phills, amerykański koszykarz (zm. 2000)
1970:
Sohail Khan, indyjski aktor
Alister McRae, szkocki kierowca rajdowy
1972 – Anders Odden, norweski gitarzysta zespołu DMTMC
1974 – Pietro Piller Cottrer, włoski biegacz narciarski
1975:
Bartosz Bosacki, polski piłkarz
Graham Hopkins, irlandzki perkusista
1977 – Robert Kubiszyn, polski muzyk jazzowy
1978 – Amanda Swisten, amerykańska aktorka
1979 – Michael Rogers, australijski kolarz szosowy
1980:
Ashley Cole, angielski piłkarz
Martín Demichelis, argentyński piłkarz
1981:
Julien Benneteau, francuski tenisista
Marek Matějovský, czeski piłkarz
Adrian Perdjon, polski aktor
1982 – Ludumo Galada, południowoafrykański bokser (zm. 2009)
1983:
Chelsea Johnson, amerykańska tyczkarka
Ognjen Vukojević, chorwacki piłkarz
1984 – Ilean Almaguer, meksykańska aktorka
1985 – Ilijan Micanski, bułgarski piłkarz
1988:
Klaudia Kaczorowska, polska siatkarka
Mario Moraes, brazylijski kierowca wyścigowy
Zmarli
1355 – Stefan IV Duszan, car Serbii (ur. ok. 1308)
1552 – Katarzyna Luter, niemiecka reformatorka, żona Marcina Lutra (ur. 1499)
1722 – Kangxi, cesarz Chin (ur. 1654)
1783 – Antonio Soler, hiszpański kompozytor (ur. 1729)
1786 – Hannah Ocuish, amerykańska Indianka, najmłodsza kobieta skazana na śmierć na kontynencie amerykańskim (ur. 1774)
1825 – Tymoteusz Gorzeński, polski duchowny katolicki, biskup gnieźnieński, prymas Polski (ur. 1743)
1834 – Maurycy Mochnacki, polski krytyk literacki (ur. 1803)
1933 – Stanisław Ptaszycki, polski historyk, wydawca (ur. 1853)
1937 – Erich Ludendorff, niemiecki generał (ur. 1865)
1942 – Jean Gilbert, niemiecki kompozytor (ur. 1879)
1952 – Ivan Olbracht, czeski pisarz, publicysta, dziennikarz (ur. 1882)
1963 – Gustaw Morcinek, polski pisarz (ur. 1891)
1968 – John Steinbeck, amerykański pisarz (ur. 1902)
1972 – Günter Eich, niemiecki poeta (ur. 1907)
1973:
Luis Carrero Blanco, hiszpański polityk, premier Hiszpanii (ur. 1903)
Bobby Darin, amerykański piosenkarz (ur. 1936)
1978 – Stanisław Skrzeszewski, polski polityk, członek PKWN, minister oświaty i spraw zagranicznych (ur. 1901)
1979 – Janina Gemel, polska nauczycielka, łódzka działaczka społeczna (ur. 1917)
1980 – Minoru Shibuya, japoński reżyser filmowy (ur. 1907)
1982 – Artur Rubinstein, amerykański pianista pochodzenia polskiego (ur. 1887)
1984 – Stanley Milgram, amerykański psycholog społeczny (ur. 1933)
1992 – Mieczysław Hoffman, polski chemik, polityk, minister (ur. 1913)
1996 – Carl Sagan, amerykański astronom, pisarz (ur. 1934)
2000 – Józef Wiaderny, polski polityk, działacz związkowy, przewodniczący OPZZ (ur. 1943)
2001:
Jerzy Rosołowski, polski dziennikarz, lektor radiowy i telewizyjny (ur. 1930)
Léopold Sédar Senghor, senegalski poeta, polityk, prezydent Senegalu (ur. 1906)
Tadeusz Starzyński, polski lekkoatleta, trójskoczek, trener lekkoatletyczny (ur. 1923)
2004 – Pierre-Marie Gy, francuski duchowny katolicki, specjalista liturgii, dominikanin (ur. 1922)
2005:
Raoul Bott, węgierski matematyk (ur. 1923)
Argentina Brunetti, argentyńska aktorka (ur. 1907)
2007 – Arabella Churchill, brytyjska filantropka (ur. 1949)
2008:
Olga Kondratiewa, białoruska piłkarka ręczna (ur. 1982)
Olga Lepieszyńska, rosyjska balerina (ur. 1916)
Robert Mulligan, amerykański reżyser filmowy (ur. 1925)
Albin Planinec, słoweński szachista (ur. 1944)
2009:
Antoni Mruk, polski duchowny katolicki, profesor Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego, spowiednik Jana Pawła II (ur. 1914)
Brittany Murphy, amerykańska aktorka (ur. 1977)
2011:
Hana Andronikova, czeska pisarka (ur. 1967)
Leopold Unger, polski dziennikarz, publicysta (ur. 1922)
Przypisy
Daty nowego i starego porządku (daty nowego stylu i starego stylu) – problem z dziedziny rachuby czasu związany z przechodzeniem poszczególnych krajów z kalendarza juliańskiego ("starego porządku") na gregoriański ("nowego porządku"). Ze względu na fakt, że zmiana ta dokonała się w różnych krajach w różnym czasie, daty zapisane na dokumentach wytworzonych np. w XVI-, XVII- a nawet XVIII-wiecznej (z I połowy wieku) Wielkiej Brytanii nie były tożsame z tak samo zapisanymi datami w Hiszpanii, Portugalii, Włoszech, Polsce i we Francji. Inwazja Stanów Zjednoczonych na Panamę, kryptonim Operacja Just Cause ( pl: W Słusznej Sprawie) – inwazja wojsk USA na Panamę przeprowadzona w grudniu 1989 roku. Inwazję przeprowadzono za prezydentury George H. W. Busha, na dziesięć lat przed przekazaniem jurysdykcji nad Kanałem Panamskim Republice Panamy. Podczas trwania operacji, po zajęciu przez wojska USA kluczowych pozycji, Panamskie Siły Zbrojne złożyły broń. Jednym z głównych celów inwazji było przywrócenie status quo w rejonie kanału oraz pochwycenie gen. Manuela Noriegi, de facto dyktatora Panamy.
Czy wiesz że...? beta
Poniższe tabele przedstawiają wszystkie wypadki i katastrofy lotnicze, w których wzięły udział samoloty pasażerskie należące do linii lotniczych (wg lat).
Rok przestępny - rok kalendarzowy, który ma 366 dni zamiast 365. Występuje wyłącznie w kalendarzach o rachubie opartej na obiegu Ziemi dookoła Słońca lub o rachubie kombinowanej ( Księżyc i Słońce). Ma on na celu umożliwiać dopasowanie roku kalendarzowego z rokiem zwrotnikowym.
|