20 listopada - Polski Serwis Naukowy

20 listopada jest 324. (w latach przestępnych 325.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 41 dni.

Literacka Nagroda Nobla uważana jest za najbardziej prestiżową międzynarodową nagrodą literacką na świecie. Ustanowiona razem z czterema innymi nagrodami przez Alfreda Nobla w testamencie z 1895, jest przyznawana od 1901.

Chińska Republika Ludowa (skr. ChRL; chiń. trad. 中華人民共和國, uproszcz. 中华人民共和国; pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; posłuchaj po chińsku ?/i; pop. Chiny, trad. 中國,uproszcz. 中国, pinyin: Zhōngguó) – państwo w Azji wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to najludniejsze państwo świata o populacji przekraczającej 1,3 mld osób. Pod względem powierzchni jest 4. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki (PKB nominalny) – 3. (w 2007 r., po USA, i Japonii lub też 2. (PKB realny) po USA. Prawdopodobnie w 2010 roku Chiny staną się największą gospodarką na świecie po USA.

Święta

imieniny obchodzą: Agapiusz, Ampelia, Ampeliusz, Edmund, Eustachy, Feliks, Fortunata, Grzegorz, Lubomir, Maksencja, Maria, Narzes, Oktawia, Oktawiusz, Rafał, Sędzimir, Sylwester, Sylwestra, Symplicjusz, Symplicy, Tespezjusz i Tespezy.

międzynarodowe

Dzień Pamięci Osób Transpłciowych

Dzień Industrializacji Afryki (ustanowione w 1989 przez Zgromadzenie Ogólne ONZ

Powszechny Dzień Dziecka (ONZ)

Brazylia – Dzień Zumbiego

Meksyk – Święto Rewolucji

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Bernward (biskup Hildesheim)

św. Edmund Męczennik

święci: Oktawiusz, Salwator i Adwentor (męczennicy)

św. Rafał Kalinowski (prezbiter)

Wydarzenia w Polsce

1470 – Na Sejmie w Piotrkowie wielki mistrz krzyżacki Henryk VII Reffle von Richtenberg złożył hołd lenny Kazimierzowi IV Jagiellończykowi.

1648 – Jan II Kazimierz Waza został wybrany królem Polski.

1655 – Po przegranej bitwie pod Jezierną Bohdan Chmielnicki został zmuszony do podpisania traktatu, zobowiązującego go do udzielenia pomocy Rzeczypospolitej i do zerwania ugody z Rosją.

1870 – Poświęcono Kościół Mariacki w Katowicach.

1898 – Odsłonięto pomnik króla Jana III Sobieskiego we Lwowie.

1900 – W dworku malarza Włodzimierza Tetmajera w Bronowicach pod Krakowem odbyły się uroczystości weselne poety Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny, które zainspirowały Stanisława Wyspiańskiego do napisania dramatu Wesele.

1925 – Powstał rząd Aleksandra Skrzyńskiego.

1944:

PKWN wydał dekret o przekształceniu Polskiego Radia w przedsiębiorstwo państwowe.

Z powodu zbliżania się linii frontu Adolf Hitler opuścił Wilczy Szaniec.

1945 – Sojusznicza Rada Kontroli zarządziła wysiedlenie całej niemieckiej ludności Śląska.

1948 – Powstał Państwowy Instytut Matematyczny (od 1952 roku Instytut Matematyczny PAN).

1952:

Na swym inauguracyjnym posiedzeniu nowy Sejm dokonał wyboru składu Rady Państwa, utworzonej w miejsce zlikwidowanego urzędu prezydenckiego. Dotychczasowy prezydent Bolesław Bierut zastąpił Józefa Cyrankiewicza na stanowisku premiera.

Ogłoszono amnestię.

1960 – Odbyła się pierwsza w Polsce wystawa pudli.

1964 – Rozpoczął się proces oskarżonych w tzw. aferze mięsnej.

1965 – W Olsztynie zlikwidowano komunikację tramwajową.

1990 – został wysłany pierwszy e-mail do Polski

1998 – Premiera filmu Historia kina w Popielawach.

1999 – Na zjeździe w Warszawie reaktywowano Związek Polskich Korporacji Akademickich.

2002 – Otwarto polsko-ukraińskie drogowe przejście graniczne Krościenko-Smolnica.

2004 – Premier Marek Belka poinformował na konferencji prasowej o uwolnieniu z rąk porywaczy Polki Teresy Borcz, uprowadzonej w Iraku 28 października.

Wydarzenia na świecie

Szwedzkie zwycięstwo pod Narwą – obraz Gustafa Cederströma (1905)

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
20 listopada

284 – Dioklecjan został cesarzem rzymskim.

1194 – Cesarz rzymsko-niemiecki Henryk VI zajął Palermo.

1272 – Edward I został królem Anglii.

1274 – I inwazja Mongołów na Japonię: zwycięstwo Japończyków w bitwie pod Bun’ei.

1620 – Cesarz Ferdynand II ogłosił, że List majestatyczny przestał obowiązywać.

1656 – II wojna północna: w Labawie (Polessk) zawarto porozumienie prusko-szwedzkie, dzięki któremu Prusy stały się niezależne od Polski.

1700 – III wojna północna: wojska szwedzkie pokonały armię rosyjską w bitwie pod Narwą.

1759 – Wojna siedmioletnia: miała miejsce bitwa w zatoce Quiberon.

1789 – New Jersey jako pierwszy amerykański stan ratyfikowało Kartę Praw.

1815 – Ogłoszono akt wieczystej neutralności Szwajcarii.

1849 – Otwarto Most Łańcuchowy w Budapeszcie.

1866 – James Haven i Charles Hittrick z Cincinnati (Ohio) opatentowali jojo.

1873 – Miasto Buda i Peszt zostały połączone i utworzyły Budapeszt.

1902 – Francuski dziennikarz Géorges Lefévre wystąpił z propozycją zorganizowania wieloetapowego wyścigu kolarskiego Tour de France.

1910:

Powstał portugalski klub piłkarski Vitória Setúbal.

Rewolucja meksykańska: Francisco Madero ogłosił się prezydentem Meksyku i wezwał do powstania przeciwko dyktatorskim rządom prezydenta Porfirio Díaza.

1915 – W Chinach została przywrócona monarchia.

1917:

I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Cambrai.

Została proklamowana Republika Ukrainy.

1919 – Odbyły się wybory do francuskiego Zgromadzenia Ustawodawczego.

1922 – Rozpoczęła się konferencja w Lozannie.

1939 – Rząd niemiecki wycofał zgodę na ochronę przez Szwecję polskich interesów na terenie III Rzeszy.

1940 – Węgry podpisały Pakt trzech.

1943 – Wojna na Pacyfiku: rozpoczęły się walki o Wyspy Gilberta.

1944 – Pierwszy japoński atak przeciwko amerykańskiej flocie z wykorzystaniem żywych torped Kaiten.

1945 – Rozpoczął pracę Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze.

1946:

Na japońskiej wyspie Honsiu utworzono Park Narodowy Ise-Shima.

W Nowym Jorku odbyła się prapremiera baletu Cztery temperamenty z muzyką Paula Hindemitha.

1947 – Późniejsza królowa brytyjska Elżbieta II poślubiła Filipa Mountbattena.

1953 – Albert Scott Crossfield na amerykańskim samolocie doświadczalnym Douglas D-558-2 Skyrocket jako pierwszy pilot osiągnął dwukrotną prędkość dźwięku.

1959 – Zgromadzenie Ogólne ONZ uchwaliło Deklarację Praw Dziecka.

1961 – İsmet İnönü został po raz trzeci premierem Turcji.

1962:

Kryzys kubański: wycofano radzieckie rakiety z Kuby, w odpowiedzi na co USA zniosły morską blokadę wyspy.

Zakończyła się wojna chińsko-indyjska.

1967 – Urodził się 200-milionowy mieszkaniec USA.

1969 – Dziennikarz Seymour Hersh ujawnił w amerykańskiej prasie prawdę o masakrze dokonanej przez US Army w wietnamskiej wiosce Mỹ Lai.

1970 – Jennifer Hosten z Grenady zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1970.

1974 – W katastrofie należącego do Lufthansy Boeinga 747 pod Nairobi w Kenii zginęło 59 osób, a 98 zostało rannych.

1975:

3 arabskich terrorystów wdarło się do akademika w Ramat Magshimim na Wzgórzach Golan, zabijając trzech izraelskich studentów i raniąc jednego.

Wilnelia Merced z Portoryko zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1975.

1977 – Prezydent Egiptu Anwar Sadat jako pierwszy arabski przywódca wygłosił przemówienie w izraelskim Knesecie.

1980 – W Pekinie rozpoczął się proces bandy czworga.

1982 – 18 osób zostało stratowanych w wyniku wybuchu paniki na przepełnionych trybunach Stadionu im. Lenina w Chabarowsku na rosyjskim dalekim wschodzie, po meczu bandy pomiędzy SKA Chabarowsk i Zorkij Krasnogorsk.

1983 – W sieci ABC wyemitowano film telewizyjny Nazajutrz, opowiadający o skutkach hipotetycznej amerykańsko-radzieckiej wojny atomowej.

1985:

Microsoft zaprezentował system operacyjny Windows 1.0.

Uruchomiono pierwszą linię metra w rosyjskim Niżnym Nowogrodzie.

1989 – Zgromadzenie Ogólne ONZ uchwaliło Konwencję o prawach dziecka.

1991 – Azerski helikopter MI-8 z 19 osobami na pokładzie, w tym członkami międzynarodowej misji pokojowej i dziennikarzami, został zestrzelony przez ormiańskich bojowników w prowincji Xocavənd w zachodnim Azerbejdżanie.

1992 – Wybuchł pożar na zamku Windsor.

1993 – 116 osób zginęło w katastrofie samolotu Jak-42 linii Avioimpex w Macedonii.

1995 – Założono Park Narodowy Cabañeros w Hiszpanii.

1996 – Pożar w budynku handlowo-biurowym w Hongkongu; zginęło 41 osób, 81 zostało rannych.

1998 – Został wyniesiony na orbitę pierwszy moduł Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).

2002 – 7 osób zginęło, a 538 zostało rannych w wyniku eksplozji w bazie wojskowej w Riobamba w Ekwadorze.

2003 – Kilka bomb eksplodowało w Stambule, niszcząc brytyjskie placówki i zabijając 27 osób.

2006 – Premiera albumu U218 Singles grupy U2.

2010 – Papież Benedykt XVI powołał 24 nowych kardynałów, w tym abp warszawskiego Kazimierza Nycza.