20 września - Polski Serwis Naukowy

20 września jest 263. (w latach przestępnych 264.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 102 dni.

Jorgos Seferis (ur. 13 marca 1900 w Smyrnie (obecnie Izmir), zm. 20 września 1971 w Atenach) – poeta i eseista grecki. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1963.

Literacka Nagroda Nobla uważana jest za najbardziej prestiżową międzynarodową nagrodą literacką na świecie. Ustanowiona razem z czterema innymi nagrodami przez Alfreda Nobla w testamencie z 1895, jest przyznawana od 1901.

Święta

imieniny obchodzą: Agapiusz, Agnieszka, Andrzej, Barbara, Dionizy, Eustachiusz, Eustachy, Euzebia, Fausta, Filipa, Franciszek, Gliceriusz, Glicery, Helmut, Jan, Klemens, Matea, Miłowuj, Paweł, Perpetua, Sokrates, Teodor, Teopist i Teopista.

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Andrzej Kim Tae-gon, św. Paweł Chong Hasang i 101 Towarzyszy (103 męczenników koreańskich)

bł. Franciszek de Posadas (zakonnik)

św. Wincenty Madelgariusz (benedyktyn) (również 14 lipca)

Wydarzenia w Polsce

1576 – Król Stefan Batory wezwał Gdańsk przed sąd królewski, stawiając mu zarzuty obrazy majestatu i buntu.

1580 – Wojna polsko-rosyjska: polska jazda pod dowództwem księcia Janusza Zbaraskiego rozbiła kawalerię rosyjską w bitwie pod Toropcem.

1606 – We Frankenstein (Ząbkowice Śląskie) spalono na stosie skazanych w tzw. aferze grabarzy.

1655 – Potop szwedzki: rozpoczęła się bitwa pod Nowym Dworem.

1672 – Wojna polsko-turecka: rozpoczęło się oblężenie Lwowa.

1675 – Wojna polsko-turecka: rozpoczęło się oblężenie Trembowli.

1806 – Napoleon Bonaparte utworzył Legie Północne w celu wykorzystania Polaków służących do tej pory w wojsku pruskim.

1858 – W Warszawie odbyła się prapremiera opery Flis Stanisława Moniuszki.

1908 – Odbyły się pierwsze odnotowane w prasie piłkarskie derby Krakowa.

1920 – Wojna polsko-bolszewicka: rozpoczęła się bitwa nad Niemnem.

1923 – 38 górników zginęło w pożarze w KWK „Reden” w Dąbrowie Górniczej.

1936 – We Lwowie odbył się I kongres Frontu Jedności Narodowej.

1939 – Kampania wrześniowa:

Rozpoczęła się obrona Grodna przed nacierającą Armią Czerwoną.

Rozpoczęła się obrona Helu, zakończona 2 października kapitulacją polskiej załogi.

Zakończyła się I bitwa pod Tomaszowem Lubelskim.

Zbrodnia Wehrmachtu na 46 polskich jeńcach wojennych w Majdanie Wielkim na Zamojszczyźnie.

1941 – W lesie pod Niemenczynem koło Wilna hitlerowcy zamordowali około 400 Żydów.

1942 – Utworzono Narodowe Siły Zbrojne.

1944 – 51. dzień powstania warszawskiego: wycofanie sił polskich z Czerniakowa.

1945 – Rozwiązano organizację konspiracyjną Polska Niepodległa.

1952 – Rozpoczęło działalność Polskie Radio Lublin.

1961 – W wypadku samochodowym pod Łowiczem zginął reżyser filmowy Andrzej Munk.

1963 – Premiera filmu Pasażerka.

1969 – Waldemar Baszanowski zdobył w Warszawie złoty medal mistrzostw świata w podnoszeniu ciężarów.

1974 – Premiera filmu Zapis zbrodni.

1979 – Powstał klub piłkarski Górnik Łęczna.

1982 – Premiera filmu Dolina Issy.

1991 – W Gdańsku utworzono Związek Miast Bałtyckich.

1993 – Premiera filmu Balanga.

1996 – W Warszawie odbył się koncert króla muzyki pop Michaela Jacksona w ramach trasy koncertowej HIStory.

2002 – Premiera filmu Anioł w Krakowie.

2003 – Odkryto Jaskinię Wiślańską w Beskidzie Śląskim.

2008 – Niemiec Jens Voigt wygrał 65. Tour de Pologne.

2010 – Oficjalne otwarcie zmodernizowanego Stadionu Miejskiego w Poznaniu, areny Euro 2012.

Wydarzenia na świecie

Replika karaki Victoria – jednego z pięciu żaglowców Ferdynanda Magellana

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
20 września

331 p.n.e. – Wojska Aleksandra Wielkiego, podczas wyprawy wojennej do Babilonii, przekroczyły przy całkowitym zaćmieniu Księżyca rzekę Tygrys.

52 p.n.e. – Wojna Rzymu z Galami: zwycięstwo Rzymian w bitwie pod Alezją.

1066 – Podbój Anglii przez wikingów: zwycięstwo najeźdźców w bitwie pod Gate Fulford.

1187 – Wojska Saladyna rozpoczęły oblężenie stolicy Królestwa Jerozolimskiego.

1378 – Arcybiskup Cambrai Robert z Genewy został wybrany na antypapieża Klemensa VII; początek Wielkiej Schizmy Zachodniej.

1410 – Zygmunt Luksemburski został wybrany królem Niemiec, pozostali elektorzy wybrali na antykróla Jodoka z Moraw.

1459 – Pierwsza wzmianka o Bukareszcie w dokumencie sygnowanym przez Włada Palownika.

1519 – Ferdynand Magellan wypłynął z portu Sanlúcar de Barrameda, rozpoczynając pierwszą w historii wyprawę dookoła świata.

1600 – Irlandzka wojna dziewięcioletnia: rozpoczęła się bitwa pod Moyry Pass.

1604 – Wojna osiemdziesięcioletnia: po ponad 3 latach oblężenia wojska hiszpańskie zdobyły Ostendę, bronioną przez niderlandzkich powstańców.

1626 – Wojna chłopska w Austrii: bitwa pod Pranem.

1697:

VII wojna wenecko-turecka: bitwa morska pod Eubeą.

Podpisano traktat w Rijswijk, kończący wojnę Francji z Ligą Augsburską.

1703 – Wojna o sukcesję hiszpańską: zwycięstwo wojsk habsburskich nad pruskim w bitwie pod Höchstädt.

1730 – Został obalony sułtan turecki Ahmed III; zastąpił go Mahmud I.

1792 – I koalicja antyfrancuska: armia francuska zwyciężyła wojska austriackie i pruskie w bitwie pod Valmy.

1839 – Między Amsterdamem a Haarlemem otwarto pierwszą linię kolejową w Holandii.

1854 – Wojna krymska: wojska rosyjskie poniosły klęskę w bitwie nad rzeką Almą.

1859 – Otwarto ogród zoologiczny w Kopenhadze.

1861 – wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w I bitwie pod Lexington.

1863 – Wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w bitwie nad Chickamaugą.

1870 – Wojska włoskie zdobyły Rzym, stolicę Państwa Kościelnego.

1879 – Założono najstarszy na wyspie Irlandia klub piłkarski Cliftonville Belfast.

1881 – Przyszły król Szwecji Gustaw V poślubił księżniczkę Wiktorię Badeńską.

1898 – Łotewski Niemiec Konstantin Rengarten zakończył trwająca od 15 sierpnia 1894 roku pieszą wędrówkę dookoła świata na trasie Ryga – Rostów nad Donem – Persja – Irkuck – Urga – Pekin – Japonia – USA (Seattle – San Francisco – Chicago – Nowy Jork) – Francja – Ryga, przemierzywszy 26 877 km.

1904 – W amerykańskim Dayton bracia Wright odbyli ponad kilometrowy lot na dwupłatowcu Flyer 2.

1906 – Zwodowano transatlantyk RMS Mauretania.

1908 – W wyniku epidemii cholery w Petersburgu zmarło ok. 7 tys. osób.

1911 – W pobliżu Southampton brytyjski krążownik HMS Hawke zderzył się z największym statkiem pasażerskim świata RMS Olympic.

1914 – W rozegranym w Buenos Aires pierwszym oficjalnym meczu piłkarskim między obiema reprezentacjami Argentyna pokonała Brazylię 3:0.

1916 – Cesarz Franciszek Józef I wydał w Wiedniu dekret o przekształceniu Legionów Polskich w Polski Korpus Posiłkowy.

1918 – W trakcie słuchania spowiedzi na ciele ojca Pio po raz pierwszy pojawiły się stygmaty – 5 krwawiących ran, znajdujących się w miejscach ran Chrystusa zadanych mu podczas ukrzyżowania.

1925 – Założono paragwajski klub piłkarski Independiente Asunción.

1926 – Gangster polskiego pochodzenia Earl „Hymie Weiss” Wojciechowski przeprowadził w Cicero w stanie Illinois drugi nieudany zamach na Ala Capone.

1928 – Huragan Okeechobee (6-20 września) zabił ponad 4 tys. osób na Karaibach i południowo-wschodnich stanach amerykańskich.

1932 – Mahatma Gandhi rozpoczął strajk głodowy w więzieniu w Pune.

1942 – Amerykanie przeprowadzili pierwszy lot testowy przejętego w stanie nienaruszonym japońskiego myśliwca Mitsubishi A6M (tzw. Zero z Akutan).

1943 – Z Oflagu VI B w Dössel uciekło podkopem 47 polskich oficerów. Schwytano i rozstrzelano 37.

1946 – Rozpoczął się pierwszy Festiwal Filmowy w Cannes.

1947 – Założono peruwiański klub piłkarski Unión Huaral.

1948 – Dokonano oblotu śmigłowca Mi-1.

1949 – W RFN powstał pierwszy rząd Konrada Adenauera.

1950 – Dokonano oblotu samolotu pasażersko-towarowego Ił-14.

1954:

Na forum ONZ przyjęto konwencję dotyczącą statusu bezpaństwowców.

Uchwalono konstytucję Chińskiej Republiki Ludowej.

1955 – Rząd radziecki przyznał pełną suwerenność NRD.

1957 – Keith Holyoake został premierem Nowej Zelandii.

1958 – Chalid Hibri został premierem Libanu.

1960 – Benin, Burkina Faso, Cypr, Gabon, Kamerun, Kongo, Madagaskar, Niger, Republika Środkowoafrykańska, Somalia, Togo oraz Wybrzeże Kości Słoniowej zostały członkami ONZ.

1961 – W Tokio otwarto Ogród Botaniczny Jindai.

1966:

Gujana została członkiem ONZ.

Wystrzelono sondę księżycową Surveyor 2.

1967:

Nigeryjskie siły rządowe zlikwidowały separatystyczną Republikę Beninu.

Zwodowano brytyjski statek pasażerski RMS Queen Elizabeth 2.

1969 – W południowym Wietnamie, wskutek zderzenia samolotu Douglas DC-4 z myśliwcem F-4 Phantom II zginęło 76 osób.

1970 – Radziecka sonda Łuna 16 wylądowała na Księżycu.

1972:

Po porażce kanclerza Willy’ego Brandta w głosowaniu nad wotum zaufania został rozwiązany Bundestag.

W Hondurasie 10 tys. osób zginęło po przejściu huraganu Fifi.

1974 – Na japońskiej wyspie Hokkaido utworzono Park Narodowy Rishiri-Rebun-Sarobetsu.

1977 – Dżibuti i Wietnam zostały członkami ONZ.

1978 – Do RFN przybyła z wizytą delegacja Episkopatu Polski z kardynałami Stefanem Wyszyńskim i Karolem Wojtyłą.

1979 – W Republice Środkowoafrykańsiej przy wsparciu komandosów francuskich obalono samozwańczego cesarza Bokassę I.

1984 – W wyniku samobójczego ataku na ambasadę amerykańską w Libanie śmierć poniosły 23 osoby.

1989 – Na londyńskim West Endzie odbyła się premiera musicalu Miss Saigon Claude-Michela Schönberga.

1990 – Osetia Południowa proklamowała niepodległość od Gruzji.

1991 – Powstała Służba Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU).

1992 – Francuzi opowiedzieli się w referendum za przyjęciem Traktatu z Maastricht.

1994 – Weszło w życie zawieszenie broni w czasie wojny domowej w Tadżykistanie.

2000 – Na igrzyskach w Sydney Renata Mauer-Różańska zdobyła złoty medal w konkurencji karabinu kulowego w 3 postawach.

2001 – W przemówieniu w Kongresie USA prezydent George W. Bush zadeklarował wojnę z terroryzmem.

2003 – Obywatele Łotwy opowiedzieli się w referendum za akcesją do Unii Europejskiej.

2006 – Ali Abdullah Salih wygrał ponownie wybory prezydenckie w Jemenie.

2006 – W wyniku przewrotu wojskowego w Tajlandii odsunięto od władzy premiera Thaksina Shinawatry, a władzę w kraju przejęła Rada ds. Reformy Administracyjnej.

2008:

Pożar w klubie nocnym w Shenzhen w Chinach; zginęły 43 osoby, 88 zostało rannych.

Prezydent RPA Thabo Mbeki ogłosił rezygnację ze stanowiska.

W zamachu bombowym na hotel Marriott w Islamabadzie zginęły 54 osoby zginęły, a 266 zostało rannych.

2009 – W bitwie w Duk Padiet (Sudan Południowy) między plemionami Lou Nuer i Dinka oraz siłami bezpieczeństwa zginęło ponad 100 osób.

2010 – W katastrofie kolejowej w Badarwas w środkowych Indiach zginęły 23 osoby, 50 zostało rannych.