21 czerwca - Polski Serwis Naukowy

21 czerwca jest 172. (w latach przestępnych 173.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 193 dni.

Niccolò di Bernardo dei Machiavelli (ur. 3 maja 1469 r. we Florencji, zm. 21 czerwca 1527 r. tamże) – prawnik, filozof, pisarz społeczny i polityczny, historyk i dyplomata florencki, jedna z postaci włoskiego odrodzenia. Jest autorem traktatu o sprawowaniu władzy pt. Książę. Od jego nazwiska powstał termin makiawelizm. Idealnym ustrojem była dla niego republika. W 1559 jego pisma znalazły się na kościelnym indeksie ksiąg zakazanych.

Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po roku 1701 wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 roku wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego.

Święta

Imieniny obchodzą: Alban, Albana, Alicja, Alojza, Alojzy, Chloe, Demetria, Domamir, Euzebiusz, Lutfryd, Marcja, Marta, Rajmund, Rudolf, Rudolfa, Rudolfina, Terencja i Terencjusz.

Noc Kupały, zw. potocznie nocą świętojańską, obchodzone w nocy z 21 na 22 czerwca (związane z letnim przesileniem Słońca)

Grenlandia – Najdłuższy Dzień w Roku (Ullortuneq)

Kanada – Narodowy Dzień Tubylczy (od 1996)

Międzynarodowe:

Światowy Dzień Deskorolki, (ang. Skateboarding Day, od 2006)

Święto Muzyki (od 1981 z inicjatywy Marcela Landowskiego, francuskiego kompozytora polskiego pochodzenia, od 1995 roku Międzynarodowe Święto Muzyki, w Polsce od 2000)

Togo – Dzień Męczenników

Turkmenistan – Wybory Pierwszego Prezydenta

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Alojzy Gonzaga (jezuita)

św. Euzebiusz z Samosaty (biskup i męczennik)

św. Jan Rigby (męczennik)

św. Tercjusz z Ikonium (biskup)

Wydarzenia w Polsce

1742 – We Wrocławiu podpisano traktat prusko-austriacki, kończący pierwszą wojnę śląską, na mocy którego Prusy otrzymały cały Śląsk wraz z hrabstwem kłodzkim.

1749 – Około 60 osób zginęło we Wrocławiu po wybuchu tysięcy beczek prochu w baszcie mieszczącej się przy dzisiejszej ul. Włodkowica.

1768 – Rzeź humańska, podczas której wymordowano Polaków i Żydów w trakcie buntu Kozaków i ruskiego chłopstwa

1932 – Rozpoczął się bunt chłopski, znany jako powstanie leskie.

1944 – II wojna światowa: Niemcy rozpoczęli akcję Sturmwind II, wymierzoną przeciwko partyzantom działającym w okolicach Puszczy Solskiej.

1949 – Na Konferencji Architektów Partyjnych proklamowano socrealizm w architekturze.

1971 – W Gdyni otwarto Muzeum Oceanograficzne i Akwarium Morskie,

1992 – Powstał klub piłkarski Amica Wronki.

1996 – W Warszawie odbyła się demonstracja stoczniowców przeciwko planom likwidacji Stoczni Gdańskiej.

1997 – Pierwszy koncert francuskiego kompozytora muzyki elektronicznej Jeana-Michela Jarre'a w Polsce w katowickim Spodku.

1999 – Odbyła się 1. ceremonia wręczenia Orłów.

Wydarzenia na świecie

SpaceShipOne ląduje na pustyni Mojave – 2004

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
21 czerwca

1208 – Król Niemiec Filip Szwabski został zamordowany w Bambergu przez palatyna Bawarii, Otto Wittelsbacha.

1339 – Szwajcarzy starli się z feudałami habsburskimi pod Laupen.

1582 – W japońskim Kioto miał miejsce incydent w świątyni Honnō-ji.

1621 – Po zdławieniu antyhabsburskiego powstania stracono w Pradze 27 przedstawicieli husyckiej szlachty czeskiej.

1650 – Kampania Cromwella w Irlandii: zwycięstwo wojsk parlamentu w bitwie pod Scarrifholis.

1655 – VI wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty weneckiej w bitwie w Cieśninie Dardanelskiej.

1661 – Podpisano traktat pokojowy w Kardis kończący wojnę rosyjsko-szwedzką.

1718 – Podpisano traktat pokojowy w Pożarewacu kończący VIII wojnę wenecko-turecką.

1767 – Samuel Wallis odkrył Tahiti.

1788 – New Hampshire jako 9. stan dołączyło do Unii.

1813 – Wojny napoleońskie w Hiszpanii i Portugalii: bitwa pod Vitorią, zakończona klęską Francuzów i triumfem Wellingtona.

1824 – Grecka wojna o niepodległość: wojska tureckie wylądowały na wyspie Psara, gdzie dokonały rzezi 15 tys. Greków.

1868 – Prapremiera opery Śpiewacy norymberscy Richarda Wagnera.

1893 – Przyszły wielki książę Luksemburga Wilhelm IV ożenił się z Marią Anną Portugalską.

1895 – W Niemczech otwarto Kanał Kiloński.

1898:

34 osoby stojące na brzegu utonęły w wyniku fali powstałej w czasie wodowania brytyjskiego pancernika Albion w stoczni w Blackwall.

Wyspa Guam stała się terytorium USA.

1900 – Na ulice Brna wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne (wcześniej jeździły parowe).

1903 – Powstał Związek Niemieckich Architektów (BDA).

1919:

Gustav Bauer został kanclerzem Niemiec.

Samozatopienie floty niemieckiej w Scapa Flow.

1931 – Brytyjska wyprawa dokonała pierwszego wejścia na Kamet (7756 m n.p.m.) w Himalajach.

1936 – Odbył się pierwszy wyścig samochodowy o Grand Prix Węgier.

1942:

II wojna światowa w Afryce: wojska niemieckie zdobyły Tobruk.

Powstał Komitet Narodowy Amerykanów Polskiego Pochodzenia (KNAPP).

W kibucu Tirat Cvi (obecnie Izrael) zmierzono najwyższą temperaturę na kontynencie azjatyckim (+53,9°C).

1945 – W Moskwie zakończył się pokazowy proces przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, tzw. proces szesnastu.

1948:

Firma Columbia Records zaprezentowała w Atlantic City pierwszą płytę długogrającą o 33 1/3 obrotach na minutę.

Na pierwszym komputerze opartym na architekturze von Neumanna, Manchester Small-Scale Experimental Machine, uruchomiono pierwszy zapisany w pamięci program komputerowy.

Wprowadzono markę niemiecką w zachodnich strefach Niemiec.

1963:

Francja wycofała swą marynarkę wojenną spod dowództwa NATO.

Kardynał Giovanni Battista Montini został obrany papieżem i przyjął imię Pawła VI.

1966 – Premiera filmu Kto się boi Virginii Woolf?

1970 – Brazylia pokonała Włochy 4:1 w finale rozgrywanych w Meksyku IX Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej.

1973:

Takieddine as-Sulh został premierem Libanu.

Wszedł w życie układ między NRD a RFN.

1977 – Premiera filmu New York, New York.

1978 – Polska przegrała z Brazylią 1:3 i odpadła z piłkarskich mistrzostw świata w Argentynie.

1982:

John Hinckley został uznany za niepoczytalnego i tym samym uwolniony z zarzutu próby zamachu na amerykańskiego prezydenta Ronalda Reagana.

W Paryżu odbyły się pierwsze obchody Święta Muzyki.

1986 – W czasie wspinaczki na K2 w Karakorum zginęli amerykańscy himalaiści: John Smolich i Alan Pennington. Wskutek złych warunków pogodowych do 10 sierpnia zginęło na tej górze jeszcze 11 himalaistów.

1988 – Premiera filmu Kto wrobił królika Rogera?

1990:

Iran: około 40 tysięcy osób zginęło w trzęsieniu ziemi w prowincji Gilan.

Parlamenty RFN i NRD uznały nienaruszalność zachodniej granicy Polski.

W Budapeszcie uruchomiono drugą (po słoweńskiej w Lublanie) giełdę papierów wartościowych w krajach postkomunistycznych.

1991 – Saparmyrat Nyýazow został pierwszym prezydentem Turkmenistanu.

1993 – Rozpoczęła się misja STS-57 wahadłowca Endeavour.

1998 – Japończyk Takahiro Sunada ustanowił w Yubetsu rekord świata w biegu na 100 km (6:13.33 s).

2001:

Australijski pociąg towarowy kompanii BHP Iron Ore ustanowił rekord długości składu (7353 m).

Całkowite zaćmienie Słońca widoczne na Atlantyku, w południowej Afryce i na Oceanie Indyjskim.

Zakończono produkcję Škody Felicia.

2004 – SpaceShipOne jako pierwszy prywatny załogowy samolot kosmiczny odbył lot w kosmos.

2005:

Międzynarodowa Unia Astronomiczna nadała dwóm nowo odkrytym księżycom Plutona nazwy Nix i Hydra.

Z powodu awarii rosyjskiej rakiety nośnej nie powiodła się próba wystrzelenia pojazdu kosmicznego Cosmos 1, pierwszego napędzanego przez żagiel słoneczny.

2009 – Weszła w życie poszerzona autonomia Grenlandii, przyznająca władzom lokalnym m.in. kontrolę nad policją, sądownictwem i bogactwami naturalnymi.