21 grudnia - Polski Serwis Naukowy

21 grudnia jest 355. (w latach przestępnych 356.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 10 dni.

Jerzy Kierst (ur. 30 września 1911, zm. 21 grudnia 1988) właściwe imię Zygmunt - prozaik i poeta, krytyk teatralny, tłumacz, przed wojną nauczyciel, w czasie niemieckiej okupacji czynny w tajnym nauczaniu (m.in. Szkoła Ogrodnicza inż. Stanisława Wiśniewskiego, Gimnazjum Ziemi Mazowieckiej, Szkoła Rybacka) oraz w podziemnym Teatrze Rapsodycznym, po wojnie wykładowca w warszawskich szkołach teatralnych, redaktor i reżyser w radiu (m.in. współtwórca Teatru Polskiego Radia i Redakcji Literackiej Polskiego Radia - to jemu zawdzięczamy nagrania Gałczyńskiego, Tuwima, Grochowiaka) i telewizji, publikował utwory dla dzieci, twórczość dla dorosłych, jako niezgodną z cenzurą polityczną, odkładając do szuflady (całość rękopisów zgodnie z jego wolą znajduje się w Muzeum Literatury im. A. Mickiewicza w Warszawie). Człowiek wielkiej kultury i prawości, pomimo ciężkiej sytuacji i choroby konsekwentnie odmawiał współpracy z mediami w i po stanie wojennym. Swoje zbiory sztuki przekazał Zamkowi Królewskiemu. Pochowany na Powązkach.

Boeing 747 – – ustępując Airbusowi A380 i An-225 jest jednym z największych samolotów odrzutowych na świecie, mogącym zabrać na pokład, w zależności od wersji i konfiguracji, od 366 do 568 pasażerów. Istnieją także wersje towarowe (ang.: cargo), nie zabierające pasażerów, oraz wersje pół-pasażerskie zabierające duży ładunek i 220 pasażerów. Jest to samolot czterosilnikowy (który jest certyfikowany do lotu na tylko trzech, w razie awarii), a jego cechą charakterystyczną jest "garb", w którym mieści się górny pokład samolotu.

Święta

Imieniny obchodzą: Anastazy, Balbin, Festus, Gliceriusz, Glicery, Honorat, Piotr, Temistokles, Tomasz, Tomisław i Tomisława

Przesilenie zimowe, dawn. Święto Godowe (etniczne słowiańskie) przypadające na 21-22 grudnia

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

Bł. Dominik Spadafora (dominikanin, apostoł społeczności lokalnej)

Bł. Piotr Friedhofen

Św. Piotr Kanizjusz, (Piotr Kanizy) jezuicki teolog i doktor Kościoła

Wydarzenia w Polsce

1409 – Król Węgier Zygmunt Luksemburski wypowiedział wojnę Polsce.

1686 – Król Jan III Sobieski zaprzysiągł we Lwowie traktat pokojowy kończący wojnę polsko-rosyjską.

1807 – Władze Księstwa Warszawskiego wydały dekret grudniowy.

1830 – Powstanie listopadowe: dyktator Józef Chłopicki rozwiązał Rząd Tymczasowy i powołał w jego miejsce Radę Najwyższą Narodową.

1832 – Trumna ze zwłokami Tadeusza Kościuszki została w tajemnicy przed zaborcami umieszczona w marmurowym sarkofagu na Wawelu.

1894 – Poświęcono cerkiew św. Michała Archanioła w Warszawie.

1927 – Powstały Polskie Zakłady Lotnicze.

1939 – Na terenach zajętych przez ZSRR wycofano z obiegu złotego bez możliwości wymiany na nowo wprowadzonego rubla.

1944 – Leopold Okulicki został mianowany dowódcą AK.

1948 – Na I zjeździe PZPR Bolesław Bierut został wybrany na I sekretarza.

1949 – Dokonano oblotu szybowca IS-4 Jastrząb.

1953 – Rada Państwa skorzystała z prawa łaski wobec skazanych na długoletnie więzienie za szpiegostwo obywateli francuskich André Simona Robineau i Gastona Drueta.

1958 – Powstał Ośrodek Badania Opinii Publicznej.

1964 – W Poznaniu otwarto odbudowany Most Bolesława Chrobrego.

1976 – Premiera filmu Inna.

1981 – Ambasador PRL w USA Romuald Spasowski wystąpił o przyznanie azylu politycznego.

1987 – Premiera filmu Magnat.

1991 – Do sądu w Katowicach trafił akt oskarżenia przeciwko 24 osobom w sprawie pacyfikacji kopalni "Wujek".

1995 – Premier Józef Oleksy został oskarżony w Sejmie przez ministra spraw wewnętrznych Andrzeja Milczanowskiego o związki z rosyjskim wywiadem.

2000 – Posłowie Halina Nowina Konopka i Witold Tomczak w galerii Zachęta usunęli z instalacji włoskiego rzeźbiarza Mauritzia Cattelana fragment symbolizujący meteoryt przygniatający postać papieża Jana Pawła II.

2002 – Powstała Polska Biblioteka Internetowa.

2007 – Polska weszła do Strefy Schengen.

2009 – W Kwidzynie oddano do użytku tysięcznego "Orlika".

Wydarzenia na świecie

Flaga Grecji według wzoru z 1978 roku

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
21 grudnia

1124 – Honoriusz II został papieżem.

1421 – Wojny husyckie: zwycięstwo katolickich wojsk niemiecko-węgierskich nad husytami pod Kutną Horą.

1471 – Portugalski żeglarz João de Santarém odkrył Wyspę Świętego Tomasza.

1598 – Indiańscy powstańcy z plemienia Arakuanów wybili w bitwie pod Curalaba w południowym Chile oddział około 50 Hiszpanów + 300 sprzymierzonych Indian.

1664 – Francuski nadintendent finansów Nicolas Fouquet został skazany przez specjalny trybunał na konfiskatę majątku i banicję za malwersacje finansowe. Król Ludwik XIV zaostrzył następnie wyrok na dożywocie.

1832 – Zwycięstwo armii egipskiej w bitwie pod Konyą podczas wojny egipsko-tureckiej.

1834 – Odbyła się premiera śpiewogry Fidlovačka, gdzie po raz pierwszy wykonano pieśń Kde domov můj?, dzisiejszy hymn Republiki Czeskiej.

1845 – I wojna brytyjsko-sikhijska: rozpoczęła się bitwa pod Ferozeshah.

1846 – Szkocki chirurg Robert Liston przeprowadził w Londynie pierwszą w Europie operację w znieczuleniu ogólnym, z wykorzystaniem eteru.

1866 – Wojna Czerwonej Chmury: Indianie wciągnęli w zasadzkę i wymordowali 163 żołnierzy oddziału Williama J. Fettermanna z Fortu Phil Kearny w Wyomingu.

1867 – Cesarz Austrii Franciszek Józef I przyjął Konstytucję grudniową przekształcającą Cesarstwo w Monarchię Austro-Węgierską i przyznającą Galicji ograniczoną autonomię.

1899 – Ukazało się pierwsze wydanie rosyjskiego tygodnika ilustrowanego Ogoniok.

1903 – We Francji po raz pierwszy wręczono literacką Nagrodę Goncourtów.

1904 – W Paryżu została założona Międzynarodowa Federacja Motocyklowa (FIM).

1908 – Zainaugurował działalność Uniwersytet Kairski.

1912 – Tarō Katsura został po raz trzeci premierem Japonii.

1913 – Na łamach dziennika New York World ukazała się pierwsza krzyżówka.

1923 – Nepal uzyskał niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

1925 – Premiera filmu Pancernik Potiomkin Siergieja Eisensteina.

1930 – Józef Piłsudski przybył na portugalską Maderę na trzymiesięczny wypoczynek.

1937 – Premiera filmu Walta Disneya Królewny Śnieżki i siedmiu krasnoludków.

1940 – Pistolet maszynowy PPSz wszedł do uzbrojenia Armii Czerwonej.

1941 – II wojna światowa:

Stany Zjednoczone wypowiedziały wojnę Niemcom i Włochom.

Zawarto tajlandzko-japoński sojusz wojskowy.

Zbrodnia w Prkosie (Chorwacja) dokonana przez chorwackich ustaszy na 437 Serbach i jednym Chorwacie.

1944 – W zdobytym przez wojska radzieckie Debreczynie węgierska koalicja antynazistowska utworzyła nowy rząd z premierem Belą Miklósem.

1945:

Ekwador i Irak zostały członkami ONZ.

W Urugwaju uruchomiono największą w kraju elektrownię wodną Rincón del Bonete.

1949 – Rada Najwyższa ZSRR wydała dekret o utworzeniu Międzynarodowej Leninowskiej Nagrody Pokoju.

1957 – Ramón Villeda Morales został prezydentem Hondurasu.

1958 – Charles de Gaulle został wybrany na prezydenta Francji.

1962:

Fidel Castro i amerykański negocjator James B. Donovan podpisali porozumienie o zwolnieniu ponad tysiąca jeńców z inwazji w Zatoce Świń, w zamian za leki i żywność o wartości 53 mln dolarów.

Utworzono najstarszy norweski Park Narodowy Rondane.

1963:

Wybuchły krwawe starcia między cypryjskimi Grekami i Turkami.

Wystartował kanał telewizyjny France 2.

1964 – Dokonano oblotu amerykańskiego samolotu dalekiego zasięgu o zmiennej geometrii skrzydeł General Dynamics F-111.

1965 – Premiera filmu Operacja Piorun.

1966:

Wyprodukowano 100-tysięczny egzemplarz Porsche (model 912).

Wystrzelono radziecką sondę księżycową Łuna 13.

1967 – Premiera filmu Absolwent.

1968:

Premiera filmu Pewnego razu na Dzikim Zachodzie.

Rozpoczęła się misja załogowa Apollo 8, pierwsza, która osiągnęła orbitę Księżyca.

1970 – W Białym Domu spotkali się prezydent Richard Nixon i Elvis Presley.

1971 – Rada Bezpieczeństwa ONZ wybrała Kurta Waldheima na następcę U Thanta na stanowisku sekretarza generalnego ONZ.

1972:

Australia i Chiny nawiązały stosunki dyplomatyczne.

Podpisano układ o podstawach stosunków między NRD i RFN.

1973 – Rozpoczęła się bliskowschodnia konferencja pokojowa w Genewie.

1975 – Doszło do zamachu na siedzibę OPEC w Wiedniu.

1978:

Radziecka sonda Wenera 12 wylądowała na Wenus.

Ustanowiono flagę Grecji.

1979 – Podpisano porozumienie w Lancaster House w Londynie, które położyło kres wspólnym rządom czarnej większości i potomków białych kolonizatorów w Zimbabwe.

1980 – W katastrofie samolotu Sud Aviation Caravelle pod kolumbijskim miastem Ríohacha zginęło 70 osób.

1983 – W elektrowni jądrowej w Czarnobylu uruchomiono reaktor nr 4, który eksplodował w 1986 roku.

1984 – Została wystrzelona radziecka sonda Wega 2, wraz z wystrzeloną wcześniej Wegą 1 przeznaczona do badań Wenus i Komety Halleya.

1988:

270 osób zginęło (w tym 11 na ziemi) w wyniku wybuchu bomby nad szkockim Lockerbie, podłożonej przez libijskich agentów w należącym do linii Pan Am Boeingu 747.

Dokonano oblotu samolotu transportowego An-225 Mrija.

1989 – Rewolucja w Rumunii: dyktator Nicolae Ceauşescu został wygwizdany podczas wygłaszania przemówienia z balkonu Komitetu Centralnego w Bukareszcie. Po wiecu doszło do brutalnej pacyfikacji demonstrantów.

1990:

Premiera filmu Gliniarz w przedszkolu.

Ukazało się pierwsze wydanie rosyjskiego dziennika Niezawisimaja Gazieta.

W Tiranie zburzono pomnik Józefa Stalina.

1991:

Powstała Wspólnota Niepodległych Państw.

W niemieckiej Żytawie utworzono Euroregion Nysa.

1992:

Polska wraz z Czechosłowacją i Węgrami powołały CEFTA.

W katastrofie holenderskiego samolotu DC-10 w portugalskim Faro zginęło 56 osób.

1995 – Betlejem przeszło pod administrację palestyńską.

1996 – Rozpoczęła się międzynarodowa misja stabilizacyjna oddziałów SFOR w Bośni i Hercegowinie.

2004 – W samobójczym zamachu bombowym na bazę wojskową w irackim Mosulu zginęło 13 żołnierzy amerykańskich, 5 amerykańskich cywilów i 4 Irakijczyków, a ponad 60 osób zostało rannych.

2005:

Port lotniczy Ułan Bator otrzymał imię Czyngis-chana.

Weszła w życie brytyjska ustawa o związkach partnerskich (Civil Partnership Act). Tego samego dnia Elton John zawarł cywilny związek partnerski z Davidem Furnishem po 12 latach związku.

2007:

9 nowych państw Unii Europejskiej (w tym Polska) weszło do Strefy Schengen.

W samobójczym zamachu bombowym na meczet we wsi Sherpao w północno-zachodnim Pakistanie zginęło 56 osób, ponad 100 zostało rannych.

W Szanghaju zaprezentowano samolot pasażerski chińskiej konstrukcji Comac ARJ21.

2010:

Alpha Condé został prezydentem Gwinei.

Całkowite zaćmienie Księżyca.

2011 – W zamachu w Afganistanie zginęło 5 polskich żołnierzy.

2012 – Zakończy się obecny cykl długiej rachuby kalendarza Majów (według korelacji Goodmana-Martineza-Thompsona); dla wielu zwolenników teorii ezoterycznych data końca świata lub moment wielkiej przemiany duchowej (por. fenomen roku 2012).