22 III - Polski Serwis Naukowy

22 marca jest 81. (w latach przestępnych 82.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 284 dni.

Indie, Republika Indii (w hindi, भारत – trl.: Bhārat wymowa ?/i, Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.

Bogusław Miedziński (ur. 22 marca 1891 w Miastkowie Kościelnym, zm. 8 maja 1972 w Londynie) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, polityk, i dziennikarz, poseł na Sejm I, II, III i IV kadencji, minister w rządzie Józefa Piłsudskiego i Kazimierza Bartla, wicemarszałek Sejmu, senator V kadencji i Marszałek Senatu II RP, wolnomularz.

Święta

Imieniny obchodzą: August, Baldwin, Baldwina, Bazyli, Benwenut, Boguchwał, Bogusław, Bogusława, Godzisław, Katarzyna, Kazimierz, Lea, Oktawian, Paweł, Zachariasz i Zachary

Kraje nadbałtyckie – Dzień Morza Bałtyckiego (ang. Baltic Day) na mocy Komisji Helsińskiej, jako element Światowego Dnia Wody

Laos – Dzień Partii Ludowej

Międzynarodowe – Światowy Dzień Wody

Portoryko – Dzień Emancypacji

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Benwenut (zm. 1282, arcybiskup w Osimo, franciszkanin)

św. Lea (wdowa) (zm. w IV wieku)

św. Zachariasz (papież)

Wydarzenia w Polsce

1809 – Marszałek Francji Louis Nicolas Davout został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Virtuti Militari.

1863 – Powstanie styczniowe: przegrana powstańców w bitwie pod Olszakiem.

1887 – Józef Piłsudski został aresztowany pod zarzutem udziału w spisku na życie cesarza Aleksandra III Romanowa, którego autorami byli członkowie Frakcji Terrorystycznej Narodnej Woli.

1904 – W Toruniu odsłonięto pomnik cesarza Wilhelma I.

1905 – Założono Muzeum w Gliwicach.

1925 – Otwarto skocznię narciarską Wielka Krokiew w Zakopanem.

1928 – Powstało przedsiębiorstwo państwowe Polska Poczta, Telegraf i Telefon.

1935 – Ustka otrzymała prawa miejskie.

1936 – Początek strajku okupacyjnego 1100 górników w KWK Śląsk w Chropaczowie przeciwko planom zwolnień pracowników.

1940:

W Krakowie i Warszawie rozpoczęły się serie napadów na ludność żydowską (tzw. pogrom wielkanocny).

W niemieckim obozie koncentracyjnym Stutthof rozstrzelano 66 osób, m.in.: Mariana Góreckiego, Bronisława Komorowskiego i Tadeusza Ziółkowskiego.

1946 – Założono klub sportowy Górnik Wałbrzych.

1963 – Premiera filmu Zerwany most.

1966 – We Wrocławiu doszło do katastrofy na budowie Wydziału Melioracji Wyższej Szkoły Rolniczej (dziś Uniwersytet Przyrodniczy), w wyniku której zginęło 10 robotników.

1981 – Premiera 1. odcinka serialu Tylko Kaśka.

1987:

Trener kolarski Andrzej Imosa, podczas przejazdu treningowego wraz grupą podopiecznych przez miejscowość Rudka Bałtowska koło Ostrowca Świętokrzyskiego, został zaatakowany przez pijanego napastnika, wskutek czego przewrócił się z rowerem i odniósł śmiertelne obrażenia głowy (zmarł 6 kwietnia).

W Warszawie odbyły się 15. Mistrzostwa Świata w Biegach Przełajowych.

1989 – Rada Ministrów podjęła decyzję o wysłaniu kontyngentu wojskowego do Namibii.

1990 – Sejm przyjął ustawę o likwidacji wydawnictwa RSW Prasa-Książka-Ruch.

1991 – Sejm przyjął ustawę Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych, tworząc ramy prawne dla rynku kapitałowego w Polsce.

1995 – Premiera filmu Faustyna.

1999 – Powstała Fundacja ITAKA.

2009 – Otwarto Muzeum Dobranocek w Rzeszowie.

Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Novarą (1849) na obrazie Giuseppe Ferrari’ego

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
22 marca

238 – Gordian I i jego syn Gordian II zostali współcesarzami rzymskimi.

752 – (lub 23 marca) Stefan II został wybrany na papieża.

1106 – Wojska króla niemieckiego Henryka V zostały rozbite przez Lotaryńczyków w bitwie pod Visé.

1312 – Podczas soboru w Vienne papież Klemens V wydał bullę rozwiązującą zakon templariuszy.

1349 – W niemieckim mieście Fulda doszło do masakry Żydów oskarżanych o wywołanie epidemii "czarnej śmierci".

1499 – Wojna austriacko-szwajcarska: zwycięstwo Szwajcarów nad sprzymierzonym z austriackimi Habsburgami Związkiem Szwabskim w bitwie pod Bruderholz.

1595 – Sir Walter Raleigh odkrył Jezioro Asfaltowe na wyspie Trynidad.

1599 – Książę Wirtembergii Fryderyk I założył miasto Freudenstadt.

1622 – 347 angielskich osadników zostało zamordowanych przez Indian w Jamestown w Wirginii.

1765 – Brytyjski parlament uchwalił ustawę o pieczęciach, nakładającą podatki na trzynaście kolonii w Ameryce Północnej.

1848 – W Wenecji ogłoszono powstanie Republiki Świętego Marka.

1849 – Wojna austriacko-piemoncka: rozpoczęła się bitwa pod Novarą.

1860 – Toskania weszła w skład zjednoczonych Włoch.

1888 – W Anglii ukonstytuowała się pierwsza liga piłkarska.

1895 – Odbył się pierwszy pokaz filmu braci Lumière w Paryżu, na którym przedstawiono film Wyjście robotników z fabryki Lumière w Lyonie.

1903 – Z powodu suszy zabrakło wody w wodospadzie Niagara.

1906 – Zwodowano niemiecki krążownik pancerny SMS Scharnhorst.

1913 – Louis Barthou został premierem Francji.

1916 – W obliczu powszechnego buntu chiński dyktator Yuan Shikai oficjalnie uznał restaurację monarchii za niebyłą i przywrócił ustrój republikański.

1919:

Japonia uznała niepodległość Polski.

Uruchomiono pierwsze na świecie regularne międzynarodowe połączenie lotnicze pomiędzy Paryżem a Brukselą.

1922 – W Moskwie uruchomiono pierwszą europejską rozgłośnię radiową.

1925 – W swym pierwszym oficjalnym meczu reprezentacja Haiti w piłce nożnej przegrała 1:2 z Jamajką.

1939 – Rząd III Rzeszy wymusił na Litwie scedowanie Okręgu Kłajpedy.

1942 – Kampania śródziemnomorska: taktyczne zwycięstwo floty brytyjskiej nad włoską w II bitwie pod Syrtą, po której wojska państw "Osi" zrezygnowały z planów desantu na Maltę.

1943 – Front wschodni: 149 osób zginęło w wyniku pacyfikacji przez Niemców białoruskiej wsi Chatyń.

1945:

Front zachodni: wojska alianckie sforsowały Ren.

W Kairze założono Ligę Państw Arabskich.

1946 – Wielka Brytania przyznała niepodległość Transjordanii (obecnie Królestwo Jordanii).

1951 – Rozpoczął nadawanie radziecki telewizyjny Pierwyj kanał.

1957 – W Indiach zaczął obowiązywać indyjski kalendarz narodowy, używany oficjalnie obok kalendarza gregoriańskiego.

1960 – Żyjący na początku XVI wieku ostatni władca i król ludu Kiczów Tecún Umán został ogłoszony bohaterem narodowym Gwatemali.

1962 – Prezydent Korei Południowej Yun Bo-seon ustąpił z urzędu.

1963 – The Beatles wydali swój pierwszy album Please Please Me.

1964 – Reprezentacja Korei Północnej w piłce nożnej rozegrała swój pierwszy oficjalny mecz, remisując bezbramkowo w Rangunie z Birmą.

1965 – Nicolae Ceauşescu został sekretarzem generalnym Rumuńskiej Partii Komunistycznej.

1966 – Podczas pierwszej w historii oficjalnej wizyty arcybiskupa Canterbury w Watykanie podpisano deklarację ustanowienia stosunków między Kościołami katolickim i anglikańskim.

1967 – Powstał południowokoreański koncern przemysłowy Daewoo.

1971 – Prezydent Argentyny Roberto Levingston został odsunięty przez wojsko; zastąpił go Alejandro Lanusse.

1974 – Przedstawiciele siedmiu państw nadbałtyckich podpisali w Helsinkach konwencję o ochronie środowiska regionu Morza Bałtyckiego.

1975 – W Sztokholmie odbył się 20. Konkurs Piosenki Eurowizji.

1979:

Maati Bouabid został premierem Maroka

W holenderskiej Hadze został zamordowany przez terrorystów z IRA brytyjski ambasador Richard Sykes.

1981 – Został wystrzelony statek kosmiczny Sojuz 39 na pokładzie którego znajdował się pierwszy mongolski kosmonauta, Żugderdemidijn Gurragczaa.

1982 – Rozpoczęła się misja STS-3 wahadłowca Columbia.

1985 – Została podpisana Konwencja Wiedeńska w sprawie ochrony warstwy ozonowej.

1989 – Radziecki samolot transportowy An-225 Mrija podczas trzygodzinnego lotu ustanowił 106 rekordów świata.

1991:

António Monteiro został prezydentem Republiki Zielonego Przylądka.

Utworzono pierwszy rząd Autonomicznej Republiki Krymu z premierem Witalijem Kuraszykiem.

W Medzilaborcach na Słowacji została powołana Światowa Rada Rusinów.

W stolicy Mali Bamako doszło do masakry około 300 osób protestujących przeciwko prezydentowi Moussie Traoré.

1992 – Demokratyczna Partia Albanii zwyciężyła w wyborach parlamentarnych w Albanii.

1993 – Oficjalnie zadebiutował mikroprocesor Pentium firmy Intel.

1995 – Ze stacji Mir powrócił na Ziemię rosyjski kosmonauta Walerij Poljakow, ustanawiając rekord najdłuższego, nieprzerwanego pobytu w kosmosie (437,7 dnia).

1996:

Göran Persson został premierem Szwecji.

Rozpoczęła się misja STS-76 wahadłowca Atlantis.

1997 – Kometa Hale'a-Boppa znalazła się najbliżej Ziemi (1,315 j.a.)

1998 – Urzędujący prezydent Ibrahim Rugova wygrał wybory prezydenckie, a jego Demokratyczna Partia Kosowa jednoczesne wybory do parlamentu Kosowa.

2000:

Papież Jan Paweł II odprawił mszę św. w Betlejem i modlił się w Grocie Narodzenia.

Statek pasażerski TSS Stefan Batory został przekazany na złom do tureckiej stoczni.

2001 – Pedro Pires został prezydentem Republiki Zielonego Przylądka.

2002 – Została uchwalona konstytucja Timoru Wschodniego.

2003 – Siły ONZ przeprowadziły bombardowanie Bagdadu w nocy tuż przed godziną 2:00 czasu lokalnego UTC+3:00, następne o godzinie 5:00, kolejne o 7:00.

2004 – W ataku rakietowym izraelskich śmigłowców w Gazie zginął szejk Ahmed Yassin, współzałożyciel i duchowy przywódca Hamasu.

2005 – Izrael przekazał administracji palestyńskiej miasto Tulkarm.

2006 – Baskijska ETA ogłosiła trwałe zawieszenie broni.

2008 – Ma Ying-jeou wygrał wybory prezydenckie na Tajwanie.

2009:

W Macedonii odbyła się I tura wyborów prezydenckich. Najwięcej głosów zdobyli Gjorge Iwanow (35,04%) oraz Ljubomir Frčkovski (20,41%)

Wybuch wulkanu Mount Redoubt na Alasce.