Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać:
Bitwa graniczna i wojna koalicyjnaBitwa graniczna z Niemcami została przegrana w ciągu kilku pierwszych dni. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się tym samym w wojnę światową. Wybuch wojny w krótkim cz...
Materski: Bitwa 1920 roku na lata zaważyła na losach PolskiBitwa Warszawska 1920 roku i sukces II Rzeczypospolitej w konfrontacji z bolszewikami na lata zaważył na losach Polski, a być może pozwolił też uniknąć zapaści cywilizacyjnej i politycznej, jeżeli chodzi o całą Europę - ocenia historyk prof. Wojciech Materski...
Bitwa Warszawska 1920 rokuW dniach 13-15 sierpnia 1920 r. na przedpolach Warszawy rozegrała się decydująca bitwa wojny polsko-bolszewickiej. Określana mianem "cudu nad Wisłą" i uznawana za 18. przełomową bitwę w historii świata zadecydowała o...
Bitwa pod Grunwaldem - cztery godziny, które wstrząsnęły EuropąWtorkowy poranek 15 lipca 1410 roku był chłodny. Po całonocnej ulewie pozostał tylko niewielki deszcz. Wiatr był na tyle silny, że zrezygnowano z rozstawienia królewskiego namiotu kaplicznego. Na trzeci sygnał trębacza, 40-tysięczna armia polsko-litewska dosiadła...
Bitwa nad NiemnemBitwa nad Niemnem, rozegrana pod koniec września 1920 r., ostatecznie przypieczętowała polskie zwycięstwo w wojnie z bolszewicką Rosją, potwierdzając militarne zdolności marszałka Józefa Piłsudskiego. Po klęsce pod Wa...
Reklama:
22 czerwca
Czy wiesz że...?Inkwizycja ( łac. Inquisitio – śledztwo, badanie) – potoczna nazwa systemu śledczo-sądowniczego powołanego w Kościele katolickim w XIII wieku do tropienia, nawracania i karania heretyków, działająca w oparciu o postanowienia ujęte w dokumentach soborowych, synodalnych oraz bullach papieskich. W skład systemu wchodziły trybunały biskupie i urzędy inkwizytorów mianowanych bezpośrednio przez papieża, oraz współpracujące z nimi władze świeckie. W ściślejszym sensie procedura śledcza, którą posługiwali się inkwizytorzy, oparta na oskarżeniu publicznym, starannym śledztwie i archiwizowaniu wyników dochodzeń. W czasach nowożytnych zbiorcza nazwa osobnych instytucji powołanych przez papieża, królów Hiszpanii i Portugalii, formalnie w tym samym celu co inkwizycja średniowieczna. W mowie potocznej termin ten bywa używany jako synonim kontroli sumień i poglądów przez władzę. Jeden z najbardziej kontrowersyjnych tematów z historii Kościoła katolickiego, obecny w polemikach antyreligijnych i antyklerykalnych. 101 podróż apostolska Jana Pawła II odbyła się 22 czerwca 2003 i miała miejsce w Bośni i Hercegowinie. Pielgrzymka ta była krótka i trwała tylko 9 godzin. Narodowy socjalizm (z pewnymi elementami wewnętrznej polityki . Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w Niemczech przez NSDAP w latach 1933- 1945. Ideologami narodowego socjalizmu byli: Adolf Hitler (Mein Kampf) oraz Alfred Rosenberg i Joseph Goebbels. 22 czerwca jest 173. (w latach przestępnych 174.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 192 dni.
Święta
Imieniny obchodzą: Achacjusz, Achacy, Agenor, Alban, Albana, Będzieciech, Eberhard, Flawiusz, Innocenty, Jan, Paulin i Tomasz.
Noc Kupały zw. potocznie nocą świętojańską obchodzone w nocy z 21 na 22 czerwca (związane z letnim przesileniem Słońca)
Chorwacja – Dzień Antyfaszystowskiego Ruchu Oporu
Kongo – Dzień Armii
Międzynarodowe – Światowy Dzień "Garbusa"
Salwador – Dzień Nauczyciela
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
św. Alban (męczennik)
św. Febronia z Nisibis (męczennica)
bł. Innocenty V (dominikanin, papież)
św. Jan Fisher (biskup) i św. Tomasz More (kanclerz państwa), męczennicy
św. Jan z Neapolu (biskup)
św. Paulin z Noli (biskup)
Wydarzenia w Polsce
1346 – Nowy Targ otrzymał od Kazimierza III Wielkiego prawa miejskie.
1789 – Sejm Czteroletni uchwalił przeprowadzenie pierwszego w Polsce spisu statystycznego.
1792 – Król Stanisław August Poniatowski ustanowił Order Virtuti Militari.
1897 – Otwarto Nową Synagogę w Opolu.
1902 – Otwarto Szpital Wolski w Warszawie.
1905 – Wybuch powstania łódzkiego.
1912 – Do Krakowa z Paryża przybył Włodzimierz Lenin.
1921 – III powstanie śląskie: na dworcu kolejowym w Rybniku doszło do eksplozji kilku wagonów dynamitu.
1933 – Zamieszki w Grodzisku Dolnym.
1937:
Powstał Związek Młodej Polski.
Rozpoczął się tzw. konflikt wawelski, wywołany decyzją arcybiskupa krakowskiego Adama Stefana Sapiehy o przeniesieniu, wbrew władzom państwowym, trumny ze zwłokami Józefa Piłsudskiego z krypty św. Leonarda do krypty pod Wieżą Srebrnych Dzwonów.
1938 – Walery Sławek został marszałkiem Sejmu, zastępując zmarłego Stanisława Cara.
1960 – Powstała grupa Czerwono-Czarni.
1965 – W Krakowie otwarto Hotel Cracovia.
1990 – Powstała Polska Federacja Ju-Jitsu.
2003 – Odbył się mecz piłkarski Szczakowianka Jaworzno-Świt Nowy Dwór Mazowiecki, po którym wybuchła tzw. afera barażowa.
Wydarzenia na świecie
217 p.n.e. – Wojska egipskie pokonały Seleucydów w bitwie pod Rafią.
168 p.n.e. – W bitwie pod Pydną wojska rzymskie dowodzone przez Lucjusza Emiliusza Paulusa Macedońskiego zniszczyły armię macedońską Perseusza Antygonidy w ciągu jednej godziny.
431 – Rozpoczął się Sobór efeski.
813 – W bitwie pod Wersinike armia bizantyjska doznała klęski ze strony Bułgarów.
816 – Stefan IV został papieżem.
1132 – Stoczono bitwę nad rzeką Sajó będącą decydującym starciem w konflikcie o władzę na Węgrzech.
1372 – Wojna stuletnia: zwycięstwo francusko-kastylijskich sił morskich nad Anglikami w bitwie pod La Rochelle.
1377 – Ryszard II został królem Anglii.
1476 – Zwycięstwo wojsk szwajcarskich na burgundzkimi w bitwie pod Morat.
1479 – W Ołomuńcu Władysław II Jagiellończyk podpisuje z Maciejem Korwinem pokój, na mocy którego Maciej Korwin uzyskuje prawa od Śląska i Moraw.
1593 – Habsburgowie pokonali Turków w bitwie pod Sziszakiem.
1611 – Geograf Henry Hudson i jego syn John wraz z ośmioma towarzyszami podróży zostali wysadzeni ze statku przez zbuntowaną załogę w dzisiejszej Zatoce Hudsona.
1633 – Przed sądem Świętego Oficjum Galileusz wyparł się teorii kopernikańskiej.
1783 – Chmura trujących pyłów z islandzkiego wulkanu Laki dotarła do francuskiego Le Havre.
1807 – Amerykańska fregata Chesapeake, po niewyrażeniu zgody na przeszukanie, została ostrzelana przez brytyjski okręt Leopard.
1812 – Wojny napoleońskie: Napoleon Bonaparte zaatakował Rosję.
1815 – Powtórna abdykacja Napoleona Bonaparte.
1826 – W Lizbonie odbyła się premiera opery Adina Gioacchina Rossiniego.
1839 – Alfons Giroux podpisał umowę z Louis Jacques'em Daguerre'em na produkcję dagerotypu.
1848 – W Paryżu rozpoczęło się powstanie robotnicze, tzw. dni czerwcowe.
1890 – Pożar zniszczył Fort-de-France na Martynice.
1893 – U wybrzeży Libanu zatonął po kolizji z inną jednostką brytyjski pancernik Victoria. Zginęło 358 członków załogi.
1906 – W katedrze Nidarosdomen w Trondheim odbyła się koronacja Haakona VII Norweskiego i jego żony Maud. Norwegia została monarchią konstytucyjną.
1911 – Jerzy V koronowany na króla Zjednoczonego Królestwa, obejmując tron po ojcu, Edwardzie VII.
1916 – I wojna światowa: pierwsze w historii bombardowanie celów wyłącznie cywilnych. Francuskie bomby zabiły w niemieckim Karlsruhe ponad 100 osób.
1930 – Catalina Tomás została kanonizowana przez papieża Piusa XI.
1933 – Została zdelegalizowana Socjaldemokratyczna Partia Niemiec (SPD).
1934 – Ferdinand Porsche podpisał umowę na wykonanie trzech pierwszych prototypów volkswagena.
1940 – II wojna światowa: podpisano francusko-niemiecki traktat rozejmowy w Compiègne.
1941:
Rozpoczął się atak Niemiec na ZSRR.
Rumunia i Włochy wypowiedziały wojnę ZSRR.
1944 – Front wschodni: Armia Czerwona rozpoczęła ofensywę białoruską (Operacja Bagration).
1945 – Wojna na Pacyfiku: wojska amerykańskie zdobyły Okinawę.
1954 – Drużyna polskich szablistów w składzie: Marek Kuszewski, Zygmunt Pawlas, Jerzy Pawłowski, Andrzej Piątkowski, Jerzy Twardokens i Wojciech Zabłocki, zdobyła w Luksemburgu wicemistrzostwo świata.
1959 – Otwarto Port lotniczy Kijów-Boryspol.
1961 – Premiera filmu Działa Navarony.
1962 – 112 osób zginęło w katastrofie francuskiego Boeinga 707 na Gwadelupie.
1965 – Japonia i Korea Południowa podpisały w Tokio traktat o podstawach stosunków dwustronnych.
1973 – Zakończyła się pierwsza załogowa misja na amerykańskiej stacji orbitalnej Skylab.
1976:
Kanadyjska Izba Gmin zniosła karę śmierci.
Została wystrzelona radziecka stacja orbitalna Salut 5.
1978 – Odkryto Charona, uznawanego przed długi czas za jedyny księżyc Plutona.
1980 – W finale rozgrywanych we Włoszech VI Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej RFN pokonała Belgię 2:1.
1982 – Polska pokonała Peru 5:1 w swym trzecim meczu grupowym na piłkarskich mistrzostwach świata w Hiszpanii i awansowała do drugiej rundy.
1983 – Po raz pierwszy satelita został zdjęty z orbity okołoziemskiej przez wahadłowiec kosmiczny.
1986 – Rządzący socjaliści wygrali wybory parlamentarne w Hiszpanii.
1990 – W Berlinie odbyło się drugie spotkanie w ramach konferencji dwa plus cztery, w sprawie zjednoczenia Niemiec.
2002 – Trzęsienie ziemi w zachodnim Iranie o sile 6,5 stopni w skali Richtera, w wyniku którego zginęło co najmniej 261 osób.
2003 – Odbyła się 9-godzinna wizyta apostolska papieża Jana Pawła II w Bośni i Hercegowinie.
2006 – Kardynał Tarcisio Bertone został mianowany na stanowisko sekretarza stanu Stolicy Apostolskiej.
2009:
Prezydent Inguszetii Junus-bek Jewkurow został ciężko ranny w wyniku zamachu.
W kolizji dwóch pociągów metra w Waszyngtonie zginęło 9 osób.
2010 – W Finlandii utworzono rząd Mari Kiviniemi.
Urodzili się
1825 – Włodzimierz Dzieduszycki, hrabia, polski przyrodnik, działacz kulturalny (zm. 1899)
1830 – Teodor Leszetycki, polski pianista, kompozytor, pedagog (zm. 1915)
1837 – Paul Morphy, amerykański szachista (zm. 1884)
1883 – Eleonora Kalkowska, polsko-niemiecka pisarka (zm. 1937)
1897:
Henryk Dobrzański, polski dowódca wojskowy, jeździec sportowy (zm. 1940)
Norbert Elias, niemiecki socjolog (zm. 1990)
Albert Renger-Patzsch, niemiecki fotografik (zm. 1966)
1898:
Zenon Kosidowski, polski pisarz (zm. 1978)
Erich Maria Remarque, niemiecki pisarz (zm. 1970)
1899:
Michał Kalecki, polski ekonomista (zm. 1970)
Sobhuza II, król Suazi (zm. 1982)
1903 – John Dillinger, amerykański bandyta {zm. 1934)
1904 – Michał Choromański, polski pisarz (zm. 1972)
1906 – Billy Wilder, amerykański reżyser filmowy (zm. 2002)
1909 – Giuseppe Lazzati, włoski polityk, sługa Boży (zm. 1986)
1910:
John Hunt, angielski oficer, himalaista (zm. 1998)
Wanda Stanisławska-Lothe, polska aktorka (zm. 1985)
1913:
Hans Bay, niemiecki polityk (zm. 2009)
Władysław Siła-Nowicki, polski prawnik, polityk, członek Trybunału Stanu (zm. 1994)
1918 – Cicely Saunders, brytyjska lekarka, twórczyni nowoczesnej medycyny paliatywnej (zm. 2005)
1923 – Jose Giovanni, francuski pisarz, reżyser filmowy (zm. 2004)
1926 – Tadeusz Konwicki, polski pisarz, reżyser filmowy
1928 – Steingrímur Hermannsson, islandzki polityk, premier Islandii (zm. 2010)
1929 – Adam Zieliński, polski pisarz (zm. 2010)
1930:
Jurij Artiuchin, radziecki kosmonauta (zm. 1998)
Saadoun Hammadi, iracki polityk, dyplomata, premier Iraku (zm. 2007)
Apolinary Nosalski, polski pisarz
1932 – Amrish Puri, indyjski aktor (zm. 2005)
1933 – Evaristo de Macedo, brazylijski piłkarz i trener
1934:
Henryk Bednarski, polski socjolog, polityk, minister edukacji narodowej
Wojciech Solarz, polski reżyser filmowy
1934 – Francesco Tommasiello, włoski duchowny katolicki, biskup (zm. 2005)
1935 – Władysław Ziółek, polski duchowny katolicki, arcybiskup łódzki
1936:
Kris Kristofferson, amerykański piosenkarz country
Tadeusz Łączyński, polski dziennikarz (zm. 2010)
1939:
Jerzy Grzegorzewski, polski reżyser teatralny (zm. 2005)
Robert Kramer, amerykański reżyser filmowy (zm. 1999)
1940:
Artur Olech, polski bokser (zm. 2010)
Zbigniew Olech, polski bokser (zm. 2008)
1942 – Laila Freivalds, szwedzka prawniczka, polityk, minister spraw zagranicznych
1944 – Klaus Maria Brandauer, austriacki aktor
1946 – Józef Oleksy, polski polityk, marszałek Sejmu, premier Polski, minister spraw wewnętrznych i administracji
1947 – Pete Maravich, amerykański koszykarz (zm. 1988)
1948:
Andrzej Rosiński, polski kontradmirał
Franciszek Smuda, polski trener piłkarski
1949:
Ireneusz Krzemiński, polski socjolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego
Meryl Streep, amerykańska aktorka
1950 – Adrian Năstase, rumuński polityk, premier Rumunii
1951 – Waldemar Nocny, polski historyk, pedagog
1953:
Willem Jacobus Eijk, holenderski arcybiskup Utrechtu
Cyndi Lauper, amerykańska piosenkarka
François Lelord, francuski psychiatra, pisarz
1954:
Amparo Muñoz, hiszpańska aktorka (zm. 2011)
Bogusława Pawelec, polska aktorka
1955 – Andrzej Machowski, polski polityk
1956 – Tim Russ, amerykański aktor
1958 – Bruce Campbell, amerykański aktor
1959:
Daniel Xuereb, francuski piłkarz
Ed Viesturs, amerykański himalaista
1960 – Eugenia Salvi, włoska łuczniczka
1961 – Jimmy Somerville, szkocki piosenkarz
1962:
Grzegorz Basiak, polski lekkoatleta, sprinter (zm. 2008)
Campino, niemiecki wokalista zespołu Die Toten Hosen
Clyde Drexler, amerykański koszykarz
1964:
Dan Brown, amerykański pisarz
Miroslav Kadlec, czeski piłkarz
Markus Prock, austriacki saneczkarz
1965:
Uwe Boll, niemiecki reżyser, producent filmowy
Tommy Cunningham, angielski perkusista zespołu Wet Wet Wet
1966:
Joanna Kołaczkowska, polska artystka kabaretowa, aktorka kabaretu Potem i Hrabi
Michael Park, angielski pilot rajdowy (zm. 2005)
Emmanuelle Seigner, francuska aktorka
Kazimiera Szczuka, polska historyk literatury, krytyk literacki, dziennikarka telewizyjna, feministka
1967 – Jacek Czachor, polski motocyklista rajdowy
1969 – Sunday Bada, nigeryjski lekkoatleta, sprinter (zm. 2011)
1970:
Andriej Baszkirow, rosyjski hokeista
Paul Davies, walizki snookerzysta
1972:
Dariusz Baranowski, polski kolarz szosowy
Tomasz Lubert, polski gitarzysta, kompozytor, producent muzyczny
1973:
Craig Alexander, australijski triathlonista
Marcin Dorociński, polski aktor
Tracy Melchior, amerykańska aktorka
1974:
Artur Kościuk, polski piłkarz
Beata Sadowska, polska dziennikarka, prezenterka telewizyjna
1975 – Andreas Klöden, niemiecki kolarz szosowy
1977:
Mike Alexander, brytyjski basista zespołu Evile (zm. 2009)
Halina Młynkowa, polska piosenkarka
1978:
José Luis Abajo, hiszpański szpadzista
Dan Wheldon, brytyjski kierowca wyścigowy (zm. 2011)
1979:
Paul Campbell, kanadyjski aktor
Joey Cheek, amerykański łyżwiarz szybki
Sandra Klösel, niemiecka tenisistka
Gioia Marzocca, włoska szablistka
1981 – Chris Urbanowicz, angielski gitarzysta zespołu Editors
1984 – Janko Tipsarević, serbski tenisista
Zmarli
1276 – Innocenty V, papież, pierwszy wybrany poprzez konklawe (ur. ok. 1224)
1279 – Marcin z Opawy, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński (ur. ?)
1535 – Jan Fisher, święty, angielski biskup, męczennik (ur. 1469)
1865 – Ángel de Saavedra, hiszpański pisarz (ur. 1791)
1885 – Mahdi z Sudanu, sudański przywódca powstania (ur. 1844)
1904 – Elżbieta Bośniacka, polska pisarka (ur. 1837)
1925 – Felix Klein, niemiecki matematyk (ur. 1849)
1935 – Szymon Askenazy, polski historyk (ur. 1866)
1942 – August Froehlich, niemiecki ksiądz katolicki, przeciwnik narodowego socjalizmu (ur. 1891)
1965 – David O. Selznick, amerykański producent filmowy (ur. 1902)
1969 – Judy Garland, amerykańska aktorka, piosenkarka (ur. 1922)
1987 – Fred Astaire, amerykański aktor, tancerz (ur. 1899)
1989 – Halina Mikołajska, polska aktorka (ur. 1925)
1993 – Pat Nixon, pierwsza dama USA (ur. 1912)
1995 – Wiktor Tomaszewski, polski lekarz, profesor, autor medycznego słownika polsko-angielskiego (ur. 1907)
2000 – Philippe Chatrier, francuski tenisista, działacz sportowy (ur. 1926)
2003:
Sergio Bruni, włoski piosenkarz (ur. 1921)
Wasil Bykau, białoruski pisarz (ur. 1924)
2004:
Thomas Gold, amerykański astrofizyk (ur. 1920)
Maria Łyczko, polska harcmistrzyni, żołnierz AK (ur. 1923)
Anna Zawadzka, polska harcerka (ur. 1919)
2006:
Bogusław Maciejewski, polski pisarz, muzykolog, publicysta muzyczny (ur. 1920)
Alina Perth-Grabowska, polska dziennikarka (ur. 1935)
2008:
George Carlin, amerykański aktor (ur. 1937)
Dody Goodman, amerykańska aktorka (ur. 1915)
Witold Karczewski, polski lekarz, polityk (ur. 1930)
2010 – Teresa Jędrak, polska lekkoatletka, średniodystansowiec (ur. 1945)
Przypisy
Waldemar Nocny (ur. 22 czerwca 1951 w Gdańsku- Świbnie) - historyk, pedagog; wiceprezydent Miasta Gdańska ds. polityki społecznej w latach 2002-2005. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Rok przestępny - rok kalendarzowy, który ma 366 dni zamiast 365. Występuje wyłącznie w kalendarzach o rachubie opartej na obiegu Ziemi dookoła Słońca lub o rachubie kombinowanej ( Księżyc i Słońce). Ma on na celu umożliwiać dopasowanie roku kalendarzowego z rokiem zwrotnikowym.
Czy wiesz że...? beta
Przesilenie letnie — moment maksymalnego wychylenia osi obrotu Ziemi w kierunku Słońca, gdy biegun północny jest bliżej Słońca niż południowy. Zachodzi około 22 czerwca. Dzień przesilenia jest najdłuższym dniem w roku, w którym cień padający w południe jest najkrótszy w roku (dotyczy tylko obszarów półkuli północnej na północ od zwrotnika Raka). Noc jest wówczas najkrótsza.
Męczennik ( gr. μάρτυς, mártys, łac. martyrus: "świadek") – określenie osoby, która zginęła lub cierpiała w obronie swoich wierzeń lub przekonań.
|