22 listopada - Polski Serwis Naukowy

22 listopada jest 326. (w latach przestępnych 327.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 39 dni.

Sir Arthur Seymour Sullivan (ur. 13 maja 1842 – zm. 22 listopada 1900) – angielski kompozytor, współtwórca (wraz z W. S. Gilbertem) operetek, spośród których najpopularniejsze są H.M.S. Pinafore, Piraci z Penzance i Mikado. Ponadto twórca oper, dzieł symfonicznych oraz chorałów, baletów, ballad itp.

Wojna o niepodległość Bangladeszu (beng. মুক্তিযুদ্ধ Muktijuddho) – wojna narodowo-wyzwoleńcza toczona przez Bengalczyków zamieszkujących Pakistan Wschodni przeciwko Pakistanowi Zachodniemu, trwająca od 26 marca do 16 grudnia 1971 roku. Bengalscy powstańcy byli wspierani przez Indie, co doprowadziło do wybuchu trzeciej wojny indyjsko-pakistańskiej.

Święta

Imieniny obchodzą: Cecylia, Ernestyna, Filemon, Filemona, Marek, Maur, Salwator, Stefan, Wszemił i Wszemiła

Gwinea – Dzień Inwazji 1970 roku

Liban – Święto Niepodległości

Polska – rozpoczynają się Dni Honorowego Krwiodawstwa Polskiego Czerwonego Krzyża ustanowione przez PCK (do 26 listopada)

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim:, obchodzą:

św. Cecylia (dziewica i męczennica)

św. Gorazd (apostoł Bułgarii)

Osiemdziesięciu pięciu błogosławionych męczenników z Anglii i Walii

bł. Salwator Lilli (franciszkański męczennik) i towarzysze

św. Sawa (apostoł)

bł. Tomasz Reggio (biskup)

Wydarzenia w Polsce

1348 – Królowie Polski i Czech Kazimierz III Wielki i Jan Luksemburski zawarli pokój namysłowski.

1744 – Król August III Sas wydał zgodę na zmianę nazwy miasta Lewartów na Lubartów.

1757 – Wojna siedmioletnia: bitwa pod Wrocławiem.

1831 – Powstanie listopadowe: generał-gubernator Królestwa Polskiego Iwan Paskiewicz unieważnił wszystkie postanowienia i uchwały Rządu Narodowego.

1864 – Ukończono budowę Mostu Kierbedzia w Warszawie.

1895 – Uruchomiono dwie pierwsze linie tramwajowe w Elblągu.

1918:

Dekretem Józefa Piłsudskiego został powołany urząd Naczelnika Państwa, najwyższej władzy reprezentacyjnej Republiki Polskiej. Dekret ten ustalał ustrój republikański odrodzonej Polski (wszedł w życie 29 listopada 1918 r.)

W opanowanym przez Polaków Lwowie wybuchły antyżydowskie rozruchy.

1919 – Uchwałą Rządu RP Uniwersytetowi Lwowskiemu nadano imię jego założyciela – króla Jana Kazimierza.

1920 – Józef Piłsudski nadał miastu Lwów Order Virtuti Militari za bohaterską jego obronę przed Ukraińcami na przełomie 1918/19 r.

1931 – Dar Pomorza pierwszy raz przepłynął równik.

1938 – Prezydent Ignacy Mościcki wydał dekret o rozwiązaniu zrzeszeń wolnomularskich.

1940 – W obozie Auschwitz odbyła się pierwsza egzekucja przez rozstrzelanie, zabito 40 Polaków.

1950 – W Warszawie zakończył się II Światowy Kongres Obrońców Pokoju.

1958:

W podkrakowskich Bronowicach uruchomiono pierwszy polski cyklotron.

Telewizja Polska wyemitowała premierowe wydanie programu dla dzieci z serii Miś z okienka.

Zmieniono nazwę miasta Czechowice na Czechowice-Dziedzice.

1976 – Premiera filmu Przepraszam, czy tu biją?

1983 – Wojciech Jaruzelski ustąpił z funkcji ministra obrony narodowej.

1991 – Podpisano Układ europejski o ustanowieniu stowarzyszenia między RP a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi.

1995 – Rozpoczęła się dystrybucja powszechnych świadectw udziałowych.

1996:

Polska została członkiem OECD.

Premiera filmu Poznań '56.

2006 – Dotychczasowa Akademia Techniczno-Rolnicza została przekształcona w Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy.

Wydarzenia na świecie

John F. Kennedy z małżonką w Dallas – tuż przed zamachem (1963)

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
22 listopada

498 – Symmachus został wybrany na papieża.

622 – Król longobardzki Rotari wydał Edykt Rotariego.

845 – W bitwie pod Ballon Bretończycy pod wodzą Nominoego w przymierzu z Lambertydami pokonali wojska władcy Franków Karola II.

1220 – Fryderyk II został koronowany na cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego.

1286 – Został zamordowany król Danii Eryk Glipping.

1497 – Vasco da Gama opłynął Przylądek Dobrej Nadziei.

1574 – Został odkryty archipelag Juan Fernández.

1646 – Wojska francuskie pod dowództwem hrabiego Harcourt zdobyły po długim oblężeniu Lleidę.

1716 – Hrabina Anna Konstancja Cosel, faworyta króla Polski i elektora Saksonii Augusta Mocnego, została aresztowana jako zdrajczyni i następnie dożywotnio osadzona w zamku w Stolpen.

1718 – U wybrzeży Karoliny Północnej zginął w bitwie z dwoma okrętami Royal Navy brytyjski pirat Czarnobrody (Edward Teach).

1858 – Założono Denver w Kolorado.

1873 – Na północnym Atlantyku francuski transatlantyk Ville du Havre zatonął po zderzeniu ze szkockim kliperem Loch Earn; zginęło 226 osób.

1878 – II wojna brytyjsko-afgańska: zwycięstwo Brytyjczyków w bitwie pod Ali Masjid.

1894 – Wojna chińsko-japońska: wojska japońskie zdobyły Lüshun (Port Artur).

1904 – Ukazało się pierwsze wydanie największego austriackiego dziennika regionalnego Kleine Zeitung.

1911 – Wojna włosko-turecka: zwycięstwo Turków w bitwie o Tobruk.

1914 – I wojna światowa: zakończyła się I bitwa pod Ypres.

1917 – W Montrealu została założona NHL.

1918 – Oddziały francuskie wkroczyły do Strasburga.

1920 – Powstała emigracyjna rosyjska organizacja wojskowo-kombatancka Stowarzyszenie Gallipojczyków.

1922 – Wilhelm Cuno został kanclerzem Niemiec.

1928 – W Paryżu odbyła się premiera baletu Bolero z muzyką Maurice'a Ravela.

1938 – Czechosłowacja przyznała autonomię Zakarpaciu.

1939 – Rząd RP na uchodźstwie przeniósł się z Paryża do Angers.

1943:

Franklin Delano Roosevelt, Winston Churchill i Czang Kaj-szek spotkali się na konferencji w Kairze.

Kampania śródziemnomorska: zwycięstwo Niemców w bitwie o Dodekanez.

Proklamowano niepodległość Libanu (od Francji).

1950:

Padł najniższy wynik w historii NBA (Los Angeles Lakers-Fort Wayne Pistons 19:18).

W swym pierwszym oficjalnym meczu reprezentacja RFN w piłce nożnej pokonała w Stuttgarcie Szwajcarię 1:0.

1951 – Ustanowiono hymn Sri Lanki.

1955 – Zdetonowano pierwszą radziecką bombę wodorową.

1956 – Rozpoczęły się XVI Letnie Igrzyska Olimpijskie w Melbourne.

1961 – Premiera filmu muzycznego Błękitne Hawaje z Elvisem Presleyem w głównej roli.

1963:

W Dallas w Teksasie zginął w zamachu prezydent USA John F. Kennedy. Jego obowiązki przejął dotychczasowy wiceprezydent Lyndon B. Johnson.

Ukazał się album With The Beatles grupy The Beatles.

1966 – Jelle Zijlstra został premierem Holandii.

1967 – Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła rezolucję wzywającą Izrael do wycofania się z okupowanych ziem palestyńskich.

1968:

12 osób zginęło, a ponad 50 zostało rannych w wybuchu samochodu-pułapki na rynku Mahane Yehuda w Jerozolimie.

Ukazał się Biały Album grupy The Beatles.

1971 – Wojna o niepodległość Bangladeszu: rozpoczęła interwencja zbrojna armii indyjskiej.

1972:

Prezydent Richard Nixon ogłosił zniesienie 22-letniego zakazu podróży do Chin.

Wojna wietnamska: północnowietnamska armia zestrzeliła pierwszy amerykański bombowiec B-52.

1974:

Anneline Kriel z RPA zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1974.

Palestyńscy terroryści porwali w Dubaju i skierowali do Tunisu samolot British Airways, gdzie porzucili go po zamordowaniu jednego pasażera.

1975 – Jan Karol został królem Hiszpanii.

1977 – British Airways rozpoczęły regularne loty samolotami Concorde na trasie Londyn-Nowy Jork.

1978 – Carlos Mota Pinto został premierem Portugalii.

1981 – Papież Jan Paweł II podpisał adhortację posynodalną Familiaris Consortio.

1986 – Amerykanin Mike Tyson w wieku 20 lat został najmłodszym w historii bokserskim mistrzem świata (organizacji WBC) w kategorii ciężkiej.

1988 – W bazie Sił Powietrznych w Palmdale w Kalifornii odbyła się prezentacja bombowca Northrop B-2 Spirit.

1989:

Aneta Kręglicka zdobyła w Hongkongu tytuł Miss World.

Bejrut: w wyniku zamachu bombowego dokonanego podczas defilady z okazji Święta Niepodległości zginął prezydent Libanu René Moawad i 16 innych osób.

Premiera filmu Powrót do przyszłości II.

1990 – Margaret Thatcher poinformowała o rezygnacji ze stanowiska premiera Wielkiej Brytanii.

1993 – W Armenii wprowadzono walutę narodową dram.

1994 – Gorące gazy z wulkanu Merapi na Jawie zabiły 27 osób.

1995 – Premiera Toy Story, pierwszego pełnometrażowego filmu animowanego zrealizowanego całkowicie przy użyciu techniki komputerowej.

1998 – W referendum narodowym została zatwierdzona nowa Konstytucja Albanii.

1999 – Kanadyjczyk Wayne Gretzky został przyjęty do Galerii Sław Hokeja.

2000 – Valentín Paniagua został prezydentem, a Javier Pérez de Cuéllar premierem Peru.

2001 – Parlament Turcji uchwalił nowy kodeks cywilny zrównujący status kobiet i mężczyzn.

2002 – Konkurs Miss World 2002, mający się odbyć w nigeryjskim mieście Kaduna, został odwołany z powodu krwawych protestów przeciwko niemu w stolicy kraju Abudży, w wyniku których zginęło ponad 200 osób.

2003:

Gruzińscy opozycjoniści zajęli gmach parlamentu w Tbilisi, zmuszając do ucieczki wygłaszającego przemówienie prezydenta Eduarda Szewardnadze.

Udane awaryjne lądowanie transportowego Airbusa A300 w Bagdadzie, trafionego krótko po starcie pociskiem ziemia-powietrze przez rebeliantów.

2004:

Pomarańczowa rewolucja: odbyła się ponad 100-tysięczna demonstracja zwolenników Wiktora Juszczenki na głównym placu w Kijowie na Ukrainie po ogłoszeniu jego przegranej w wyborach prezydenckich.

Rozpoczęła działalność Pierwsza Komisja José Barroso.

2005 – Angela Merkel została pierwszą w historii kobietą zaprzysiężoną na stanowisku kanclerza Niemiec.

2006 – W Holandii odbyły się przedterminowe wybory parlamentarne.

2009 – W Rumunii odbyła się I tura wyborów prezydenckich. Do II tury przeszli urzędujący prezydent Traian Băsescu i kandydat opozycji Mircea Geoană.