Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać:
Bitwa graniczna i wojna koalicyjnaBitwa graniczna z Niemcami została przegrana w ciągu kilku pierwszych dni. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się tym samym w wojnę światową. Wybuch wojny w krótkim cz...
Materski: Bitwa 1920 roku na lata zaważyła na losach PolskiBitwa Warszawska 1920 roku i sukces II Rzeczypospolitej w konfrontacji z bolszewikami na lata zaważył na losach Polski, a być może pozwolił też uniknąć zapaści cywilizacyjnej i politycznej, jeżeli chodzi o całą Europę - ocenia historyk prof. Wojciech Materski...
Bitwa nad NiemnemBitwa nad Niemnem, rozegrana pod koniec września 1920 r., ostatecznie przypieczętowała polskie zwycięstwo w wojnie z bolszewicką Rosją, potwierdzając militarne zdolności marszałka Józefa Piłsudskiego. Po klęsce pod Wa...
Bitwa Warszawska 1920 rokuW dniach 13-15 sierpnia 1920 r. na przedpolach Warszawy rozegrała się decydująca bitwa wojny polsko-bolszewickiej. Określana mianem "cudu nad Wisłą" i uznawana za 18. przełomową bitwę w historii świata zadecydowała o...
Bitwa pod Grunwaldem - cztery godziny, które wstrząsnęły EuropąWtorkowy poranek 15 lipca 1410 roku był chłodny. Po całonocnej ulewie pozostał tylko niewielki deszcz. Wiatr był na tyle silny, że zrezygnowano z rozstawienia królewskiego namiotu kaplicznego. Na trzeci sygnał trębacza, 40-tysięczna armia polsko-litewska dosiadła...
Reklama:
22 maja
22 maja jest 142. (w latach przestępnych 143.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 223 dni.
Święta
imieniny obchodzą: Dorian, Emil, Fulko, Helena, Jan, Julia, Krzesisława, Marcjan, Roman, Ryta, Wiesław, Wiesława i Wisława.
Haiti – Dzień Suwerenności Narodowej
Izrael – Dzień Jerozolimy
Jemen – Dzień Jedności
Martynika – Święto Zniesienia Niewolnictwa
międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)
wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
św. Atton, biskup Pistoi (zm. 1143)
św. Bazyliszek (męczennik)
św. Ryta z Cascii (zakonnica)
Wydarzenia w Polsce
1267 – Mikołaj został mianowany biskupem poznańskim.
1733 – Sejm konwokacyjny przyjął uchwałę o wykluczeniu kandydatur cudzoziemców do korony polskiej.
1815 – Książę warszawski Fryderyk August wydał pożegnalną odezwę do Polaków.
1831 – Powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Nurem.
1842 – Pociąg Silesia zainaugurował linię Kolei Górnośląskiej na odcinku Wrocław-Oława, najstarszej na terytorium dzisiejszej Polski.
1910 – Po kradzieży w październiku 1909 roku koron z obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, dokonano jego ponownej koronacji koronami podarowanymi przez papieża Piusa X.
1911 – We Lwowie powstały pierwsze 4 drużyny skautowe powołane m.in. przez Andrzeja Małkowskiego. Okres od września 1910 do maja 1911 uważa się za początek ruchu harcerskiego w Polsce.
1912 – Na Powązkach został pochowany Bolesław Prus.
1943:
Niemcy zlikwidowali getto w Przemyślanach pod Lwowem.
Żołnierz AK Jan Kryst (ps. Alan) zastrzelił w warszawskiej restauracji "Adria" trzech oficerów gestapo, ponosząc śmierć w trakcie akcji.
1944 – Oddział UPA dokonał masakry w Bryńcach Górnych, zginęło od 120 do 145 osób.
1948 – Przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Warszawie zakończył się proces przywódców Stronnictwa Narodowego.
1951 – 21 górników zginęło w pożarze w KWK "Łagiewniki" w Bytomiu.
1967 – Podjęto decyzję o odbudowie Zamku Książąt Głogowskich.
1970 – Premiera filmu Raj na ziemi.
1981 – Powstało Polskie Towarzystwo Informatyczne.
1983 – Polska zremisowała z ZSRR 1:1 w rozegranym w Chorzowie meczu eliminacyjnym do mistrzostw Europy.
1989:
Po trwającym 4 lata konflikcie dokonano rozgraniczenia wód terytorialnych między Polską a NRD.
Premiera filmu Sztuka kochania.
1995 – Z jednodniową pielgrzymką do Polski przybył papież Jan Paweł II, odprawił mszę w Skoczowie i uczestniczył w krótkich spotkaniach z wiernymi w Bielsku-Białej i Żywcu.
2002 – Z łódzkiego sądu zbiegł gangster Krzysztof Jędrzejczak ps. Jędrzej.
2006 – Spłonął dach kościoła św. Katarzyny w Gdańsku, zabytki i wieżę kościoła uratowano.
2010 – Sarkofag ze szczątkami Mikołaja Kopernika został uroczyście pochowany w bazylice archikatedralnej we Fromborku.
Wydarzenia na świecie
964 – Benedykt V został papieżem.
1054 – Odbył się zjazd w Kwedlinburgu, gdzie doszło do ugody granicznej między Kazimierzem I Odnowicielem a księciem czeskim Brzetysławem I.
1176 – Drugi nieudany zamach asasynów na Saladyna w czasie oblężenia Azaz.
1200 – Podpisano francusko-angielski Traktat w Goulet.
1246 – Henryk Raspe został wybrany przez część elektorów na antykróla Niemiec.
1455 – Zwycięstwo Yorków w I bitwie pod St Albans; początek Wojny Dwóch Róż.
1499 – Wojna austriacko-szwajcarska: zwycięstwo Związku Miast Szwajcarskich w bitwie pod Calven.
1526 – We francuskim Cognac została zawiązana Święta Liga skierowana przeciwko cesarzowi Karolowi V Habsburgowi.
1629 – Wojna trzydziestoletnia: podpisano traktat pokojowy w Lubece, na mocy którego Dania wystąpiła z koalicji antyhabsburskiej.
1640 – W Katalonii wybuchło antyhiszpańskie powstanie, tzw. wojna żeńców.
1653 – W trakcie wojny o tron mołdawski stoczono bitwę pod Focsani.
1809 – V koalicja antyfrancuska: zakończyła się bitwa pod Aspern.
1813 – Premiera opery Włoszka w Algierze Gioacchina Rossiniego.
1815 – Następca tronu Danii książę Chrystian ożenił się z Karoliną Amelią.
1881 – Została odkryta kometa długookresowa C/1881 K1.
1886 – Król Portugalii Karol I ożenił się z Amelią Orleańską.
1909 – Została ustanowiona flaga Australii.
1911:
W Paryżu została założona Międzynarodowa Federacja Kynologiczna.
Założono serbską organizację konspiracyjną Czarna Ręka.
1915 – 227 osób zginęło, 246 zostało rannych w zderzeniu trzech pociągów w Szkocji.
1927 – 200 tys. osób zginęło w trzęsieniu ziemi o sile 8,6 stopnia w skali Richtera w chińskiej prowincji Qinghai.
1939 – Niemcy i Włochy podpisały w Berlinie tzw. Pakt stalowy.
1942 – Meksyk wypowiedział wojnę państwom Osi.
1948:
I wojna izraelsko-arabska: rozpoczęła się bitwa o Ramat Rachel.
Rozpoczęła się operacja "Wiosna" – akcja masowych deportacji na Litwie.
1950 – Celal Bayar został prezydentem Turcji.
1960 – Silne trzęsienie ziemi nawiedziło południowe Chile, fale tsunami przyniosły zniszczenie na Hawajach, w Japonii i na Filipinach.
1962 – 45 osób zginęło pod Centerville w stanie Iowa w wyniku wybuchu bomby na pokładzie lecącego z Chicago do Kansas City Boeinga 707, należącego do Continental Airlines. Bombę zdetonował jeden z pasażerów, który wcześniej ubezpieczył się wysoko na życie.
1967 – W pożarze domu towarowego Innovation w Brukseli zginęły 323 osoby, 150 zostało rannych.
1969 – Podczas misji Apollo 10 moduł księżycowy "Snoopy" z dwoma astronautami na pokładzie odłączył się od modułu dowodzenia i przeleciał 15 km nad powierzchnią Księżyca.
1970 – W rejonie Avivim w Izraelu arabscy terroryści ostrzelali z pancerzownicy autobus szkolny. Zginęło 9 uczniów i 2 nauczycieli, a 24 uczniów zostało rannych.
1971 – Około tysiąca osób zginęło w trzęsieniu ziemi w prowincji Bingöl we wschodniej Turcji.
1972:
Richard Nixon jako pierwszy amerykański prezydent przybył do Moskwy.
Sri Lanka została proklamowana republiką, zmieniając jednocześnie nazwę kraju (z Cejlonu).
1980 – Wydano grę komputerową Pac-Man.
1981 – Brytyjski seryjny morderca Peter Sutcliffe został skazany na dożywocie.
1985:
55 osób zginęło w wybuchu samochodu-pułapki w Bejrucie.
Premiera filmu Rambo II.
1990 – Jemen Północny i Jemen Południowy przyjęły deklarację zjednoczeniową tworząc Republikę Jemeńską.
1992:
Bośnia i Hercegowina, Chorwacja i Słowenia przystąpiły do ONZ.
Prezydenci Lech Wałęsa i Borys Jelcyn podpisali w Moskwie polsko-rosyjski traktat o przyjaźni i dobrosąsiedzkiej współpracy.
1998 – W referendach w Irlandii i Irlandii Północnej zostało zatwierdzone Porozumienie wielkopiątkowe.
2000 – Izrael wycofał wojska z południowego Libanu.
2002:
Dokonano oblotu bojowego, bezzałogowego aparatu latającego Boeing X-45.
Odsłonięto Pomnik Ofiar Komunizmu w Pradze.
2004:
Manmohan Singh został premierem Indii.
W Katedrze Almudena w Madrycie odbył się ślub hiszpańskiego następcy tronu Filipa i dziennikarki Letycji Ortiz Rocasolano.
2005 – W wyborach prezydenckich w Mongolii zwyciężył Nambaryn Enchbajar.
2006 – Wybuchła afera dopingowa w kolarstwie szosowym.
2007 – 6 osób zginęło, a ponad 80 zostało rannych w zamachu bombowym przed centrum handlowym w Ankarze.
2008 – 46 żołnierzy zginęło w zderzeniu ich konwoju z cysterną na północy Nigerii.
2010 – 158 osób zginęło, a 8 zostało rannych w katastrofie Boeinga 737 linii Air India w Mangalore.
Urodzili się
1694 – Daniel Gran, austriacki malarz (zm. 1757)
1813 – Ryszard Wagner, niemiecki kompozytor (zm. 1883)
1826 – Julian Majewski, polski oficer, inżynier budownictwa lądowego i wodnego (zm. 1920)
1844 – Mary Cassatt, francuska malarka, impresjonistka (zm. 1926)
1847 – Modest Andlauer, francuski jezuita, misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1900)
1859 – Arthur Conan Doyle, angielski pisarz, przedstawiciel nurtu powieści detektywistycznej (zm. 1930)
1878 – Medard Downarowicz, polski polityk, minister (zm. 1934)
1879 – Symon Petlura, ukraiński polityk (zm. 1926)
1885 – Giacomo Matteotti, włoski polityk socjalistyczny (zm. 1924)
1895 – Tadeusz Michejda, polski architekt, powstaniec śląski (zm. 1955)
1897 – Stanisław Ossowski, polski socjolog, współtwórca Polskiego Towarzystwa Socjologicznego (zm. 1963)
1899 – Oskar Hammelsbeck, niemiecki pedagog (zm. 1975)
1901:
Eleonora Słobodnikowa, polska tłumaczka (zm. 1986)
Deogracias Palacios, hiszpański misjonarz, męczennik, błogosławiony Kościoła katolickiego (zm. 1936)
1907:
Hergé, belgijski rysownik komiksowy (zm. 1983)
Laurence Olivier, angielski aktor (zm. 1989)
1919:
Paul Vanden Boeynants, belgijski polityk, premier Belgii (zm. 2001)
Peter Howson, australijski polityk, minister lotnictwa (zm. 2009)
1920 – Thomas Gold, amerykański astrofizyk (zm. 2004)
1921 – Władimir Kutuzow, rosyjski operator, twórca filmów animowanych
1922:
José Craveirinha, mozambicki dziennikarz, poeta (zm. 2003)
Stellan Nilsson, szwedzki piłkarz
Antoni Misiak, polski włókiennik, turysta i działacz PTTK w Łodzi (zm. 1974)
1924 – Charles Aznavour, francuski kompozytor i piosenkarz ormiańskiego pochodzenia
1927 – Szymon Kobyliński, polski grafik, rysownik, karykaturzysta, satyryk, historyk, scenograf (zm. 2002)
1928 – Ludomir Mączka, polski żeglarz, podróżnik, jachtowy kapitan morski (zm. 2006)
1929 – Jaroslav Dietl, czeski pisarz, scenarzysta filmowy (zm. 1985)
1930:
Jan Ciszewski, polski dziennikarz i komentator sportowy (zm. 1982)
Harvey Milk, amerykański polityk (zm. 1978)
1937 – Facundo Cabral, argentyński piosenkarz (zm. 2011)
1938 – Wiesław Maniak, polski sprinter (zm. 1982)
1939:
Stanisław Cejrowski, polski animator, działacz jazzowy (zm. 2009)
Paul Winfield, amerykański aktor (zm. 2004)
1942 – Theodore Kaczynski, terrorysta amerykański pochodzenia polskiego
1943:
Marie-Françoise Audollent, francuska aktorka (zm. 2008)
Gesine Schwan, niemiecka polityk
1946 – George Best, brytyjski piłkarz (zm. 2005)
1950 – Bernie Taupin, brytyjski poeta, autor tekstów piosenek
1954:
Vera Bila, czeska piosenkarka
Leszek Winder, polski gitarzysta, kompozytor
1955:
Dennis de Jong, holenderski polityk, dyplomata
1956:
Al Corley, amerykański aktor, reżyser, piosenkarz
Natasha Shneider, rosyjska wokalistka grupy Eleven (zm. 2008)
Iwo Zaniewski, polski malarz, fotografik, reżyser i dyrektor artystyczny agencji reklamowej
1957:
Shinji Morisue, japoński gimanstyk
Lisa Murkowski, amerykańska polityk pochodzenia polskiego, senator
1959:
Czesława Kościańska, polska wioślarka
Morrissey, brytyjski piosenkarz
1960 – Hideaki Anno, japoński reżyser filmowy
1961 – Michael Kostroff, amerykański aktor
1962:
William Castro, urugwajski piłkarz
Tim Daggett, amerykański gimnastyk
1963 – David Schneider, brytyjski aktor
1966:
José Francisco Blake Mora, meksykański polityk, minister spraw wewnętrznych (zm. 2011)
Robert Dudzik, polski aktor
Kenny Hickey, amerykański gitarzysta i wokalista, członek grupy Type O Negative
1967:
MC Eiht, amerykański raper
Brooke Smith, amerykańska aktorka
1970:
Naomi Campbell, brytyjska aktorka, modelka
Pedro Diniz, brazylijski kierowca wyścigowy
Monika Maciejewska, polska szpadzistka
Natalia Permiakowa, białoruska biathlonistka
Bogdan Święczkowski, polski prawnik, prokurator
Guillaume Warmuz, francuski piłkarz, bramkarz
Monika Wierzbicka, polska piosenkarka
1971:
Magda Femme, polska wokalistka
Jakub Weigel, polski muzyk rockowy
1972:
Anna Belknap, amerykańska aktorka
Wojciech Błach, polski aktor
1973 – Nikolaj Lie Kaas, duński aktor
1974 – Seda Noorlander, holenderska tenisistka
1975:
Salva Ballesta, hiszpański piłkarz
Robert Mikołajczak, polski żużlowiec
Janne Niinimaa, fiński hokeista
1978:
Ginnifer Goodwin, amerykańska aktorka
Agnieszka Jaskółka, polska aktorka niezawodowa, modelka
Katie Price, brytyjska modelka i aktorka
1979 – Maggie Q, amerykańska aktorka
1980 – Lucy Gordon, brytyjska aktorka (zm. 2009)
1981 – Jürgen Melzer, austriacki tenisista
1982 – Apolo Anton Ohno, amerykański łyżwiarz szybki
1985 – Tranquillo Barnetta, szwajcarski piłkarz
1987 – Novak Đoković, serbski tenisista
1989 – Kasper Zborowski-Weychman, polski wokalista, aktor i prezenter
1990 – Melanie Klaffner, austriacka tenisistka
Zmarli
337 – Konstantyn I Wielki, cesarz rzymski (ur. 272)
1457 – Rita da Cascia, włoska święta (ur. 1381)
1667 – Aleksander VII, papież (ur. 1599)
1762 – Michał Kazimierz Radziwiłł, hetman wielki litewski (ur. 1702)
1857 – Michał Hồ Đình Hy, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1808)
1862 – Wawrzyniec Ngôn, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1840)
1874 – Maria Kalergis, polska pianistka, mecenas sztuki (ur. 1822)
1885 – Victor Hugo, francuski pisarz i poeta (ur. 1802)
1942 – Adam Próchnik, polski działacz socjalistyczny i oświatowy, historyk (ur. 1892)
1943 – Jan Kryst, żołnierz Armii Krajowej (ur. 1922)
1949 – Witold Łaszczyński, polski pisarz (ur. 1872)
1964 – Michał Tokarzewski-Karaszewicz, polski dowódca wojskowy, generał, dowódca Służby Zwycięstwu Polski, komendant główny AK (ur. 1893)
1971 – Rajmund Barański, polski lekarz, minister zdrowia (ur. 1894)
1981 – Jerzy Olszewski, polski chemik, polityk, minister (ur. 1921)
1990:
Rocky Graziano, amerykański bokser (ur. 1919)
Czesław Przybyła, polski aktor (ur. 1921)
1991 – Derrick Henry Lehmer, amerykański matematyk (ur. 1905)
1994 – Eligia Bąkowska, polska tłumaczka, redaktor, nauczycielka (ur. 1907)
1998 – John Derek, amerykański aktor, reżyser filmowy (ur. 1926)
2000 – Krzysztof Boruń, polski pisarz fantastyki naukowej (ur. 1923)
2002:
Władysław Stanisław Majewski, polski pracownik naukowy, polityk, minister (ur. 1933)
Alexandru Todea, rumuński duchowny katolicki, kardynał (ur. 1912)
2004 – Michaił Woronin, rosyjski gimnastyk (ur. 1945)
2005 – Charilaos Florakis, grecki działacz komunistyczny (ur. 1914)
2006 – Kōichirō Tomita, japoński astronom (ur. 1925)
2010:
Martin Gardner, amerykański matematyk (ur. 1914)
Josef Koukl, czeski duchowny katolicki, biskup litomierzycki (ur. 1926)
Buz Lukens, amerykański polityk (ur. 1931)
2011 – Matej Ferjan, słoweński żużlowiec (ur. 1977)
Przypisy
Czy wiesz że...? beta
Reprezentacja Związku Radzieckiego w piłce nożnej funkcjonowała w czasie istnienia ZSRR, w latach 1922-1991. W barwach reprezentacji ZSRR grali głównie, obok Rosjan, Ukraińcy, Białorusini, Gruzini czy Ormianie, w mniejszym stopniu zawodnicy pochodzący z pozostałych republik radzieckich.
Rok przestępny - rok kalendarzowy, który ma 366 dni zamiast 365. Występuje wyłącznie w kalendarzach o rachubie opartej na obiegu Ziemi dookoła Słońca lub o rachubie kombinowanej ( Księżyc i Słońce). Ma on na celu umożliwiać dopasowanie roku kalendarzowego z rokiem zwrotnikowym.
|