Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać:
Bitwa graniczna i wojna koalicyjnaBitwa graniczna z Niemcami została przegrana w ciągu kilku pierwszych dni. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się tym samym w wojnę światową. Wybuch wojny w krótkim cz...
Materski: Bitwa 1920 roku na lata zaważyła na losach PolskiBitwa Warszawska 1920 roku i sukces II Rzeczypospolitej w konfrontacji z bolszewikami na lata zaważył na losach Polski, a być może pozwolił też uniknąć zapaści cywilizacyjnej i politycznej, jeżeli chodzi o całą Europę - ocenia historyk prof. Wojciech Materski...
Bitwa Warszawska 1920 rokuW dniach 13-15 sierpnia 1920 r. na przedpolach Warszawy rozegrała się decydująca bitwa wojny polsko-bolszewickiej. Określana mianem "cudu nad Wisłą" i uznawana za 18. przełomową bitwę w historii świata zadecydowała o...
Bitwa nad NiemnemBitwa nad Niemnem, rozegrana pod koniec września 1920 r., ostatecznie przypieczętowała polskie zwycięstwo w wojnie z bolszewicką Rosją, potwierdzając militarne zdolności marszałka Józefa Piłsudskiego. Po klęsce pod Wa...
Bitwa pod Grunwaldem - cztery godziny, które wstrząsnęły EuropąWtorkowy poranek 15 lipca 1410 roku był chłodny. Po całonocnej ulewie pozostał tylko niewielki deszcz. Wiatr był na tyle silny, że zrezygnowano z rozstawienia królewskiego namiotu kaplicznego. Na trzeci sygnał trębacza, 40-tysięczna armia polsko-litewska dosiadła...
Reklama:
23 czerwca
23 czerwca jest 174. (w latach przestępnych 175.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 191 dni. Boeing 747 – – ustępując Airbusowi A380 i An-225 jest jednym z największych samolotów odrzutowych na świecie, mogącym zabrać na pokład, w zależności od wersji i konfiguracji, od 366 do 568 pasażerów. Istnieją także wersje towarowe ( ang.: cargo), nie zabierające pasażerów, oraz wersje pół-pasażerskie zabierające duży ładunek i 220 pasażerów. Jest to samolot czterosilnikowy (który jest certyfikowany do lotu na tylko trzech, w razie awarii), a jego cechą charakterystyczną jest "garb", w którym mieści się górny pokład samolotu. Józef Cafasso, włos. Giuseppe Cafasso (ur. 15 stycznia 1811 w Castelnuovo Don Bosco, zm. 23 czerwca 1860 w Turynie) – kapłan, prezbiter, święty Kościoła katolickiego.
Święta
imieniny obchodzą: Agrypina, Albin, Anna, Arystokles, Atanazy, Edeltruda, Jan, Józef, Maria, Sydonia, Wanda, Zenon i Zenona.
święto Jana, noc św. Jana, noc świętojańska w nocy z 23/24 czerwca (tradycyjna Noc Kupały zw. również nocą świętojańską, obchodzona jest w nocy z 21 na 22 czerwca):
Litwa – Joninės (Dzień świętego Jana)
Łotwa – Līgo
Polska – pot. noc świętojańska, imprezy kulturalne nawiązujące do „Nocy Kupały”,
Estonia – Dzień Zwycięstwa
Luksemburg – Urodziny Wielkiego Księcia
międzynarodowe (ustawione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ):
Dzień Służby Publicznej (od 2002)
Międzynarodowy Dzień Wdów (od 2011)
Nikaragua, Uganda i Polska – Dzień Ojca
wspomnienia i święta w Kościele katolickim:
Wigilia św. Jana (”Noc Świętojańska”, święto katolickie z 23 na 24 czerwca)
św. Józef Cafasso (prezbiter z Turynu)
św. Tomasz Garnet (jezuita)
Wydarzenia w Polsce
1262 – Zdobycie i spalenie Jazdowa przez Litwinów. W walce zginął książę mazowiecki Siemowit I, a jego syn Konrad dostał się do niewoli.
1264 – Zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Brańskiem nad Jaćwingami.
1764 – Zakończyły się obrady Sejmu konwokacyjnego, po którym Stanisław August Poniatowski został królem Polski.
1767 – Zawiązała się Konfederacja radomska.
1771 – Konfederaci barscy rozbili wojska królewskie w bitwie pod Widawą.
1828 – Rozpoczęto budowę cytadeli Twierdzy Poznań.
1873 – W Gdańsku uruchomiono tramwaj konny.
1913 – Otwarto Muzeum Miejskie w Szczecinie.
1920 – Utworzono pierwszy rząd Władysława Grabskiego.
1943 – Na Zamojszczyźnie rozpoczął się drugi etap akcji wysiedleńczo-pacyfikacyjnej.
1944:
5. Wileńska Brygada AK, w odwecie za zabicie przez litewską policję 3 dni wcześniej 38 Polaków w Glinciszkach, dokonała masakry 27 osób w zamieszkanej głównie przez Litwinów wsi Dubinki.
Rozpoczęła się likwidacja getta łódzkiego.
1949:
Otwarto dworzec kolejowy Warszawa Śródmieście.
Premiera filmu Ulica Graniczna.
Rozpoczęto budowę Nowej Huty.
1966 – Powstał klub rugby Ogniwo Sopot.
1970 – Między Polską i RFN podpisano układ o obrocie towarowym i współpracy gospodarczej.
1976 – Otwarto RTCN Kosztowy.
1980 – Premiera filmu Olimpiada '40.
1983 – Zakończyła się II pielgrzymka papieża Jana Pawła II do Polski
1992 – Między Polską i Białorusią podpisano traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy.
2006 – Premier Kazimierz Marcinkiewicz ogłosił dymisję wicepremier i minister finansów Zyty Gilowskiej.
Wydarzenia na świecie
1180 – Wojna Genpei w Japonii: I bitwa nad rzeką Uji.
1197 – Władysław III Henryk został księciem Czech.
1305 – Hrabia Robert III Flandryjski podpisał we francuskiej niewoli traktat z Athis-sur-Ogne, na mocy którego w zamian za ustępstwa terytorialne odzyskał wolność.
1314 – Szkocka wojna o niepodległość: rozpoczęła się bitwa pod Bannockburn.
1565 – Korsarz i admirał floty osmańskiej Turgut zmarł w wyniku ran odniesionych w czasie oblężenia Malty.
1601 – wojna polsko-szwedzka: zwycięstwo polskie w bitwie pod Kokenhausen.
1606 – Podpisano traktat pokojowy w Wiedniu, kończący antyhabsburskie powstanie Bocskaya na Węgrzech.
1757 – W bitwie pod Plassey wojska brytyjskie rozbiły armię hinduską Nawaba Bengalu Siraja Ud Daulacha.
1758 – Wojna siedmioletnia: bitwa pod Krefeld.
1760 – Wojna siedmioletnia: Austriacy pokonali wojska pruskie w bitwie pod Landeshut.
1795 – I koalicja antyfrancuska: rozpoczęła się bitwa pod Quiberon.
1840 – Adolphe Sax opatentował saksofon.
1868 – Christopher Sholes opatentował pierwszą zdatną do wykorzystania praktycznego maszynę do pisania.
1894 – W Paryżu utworzono Międzynarodowy Komitet Olimpijski.
1915 – I wojna światowa: rozpoczęła się I bitwa nad Isonzo.
1918 – I wojna światowa: zwycięstwem Aliantów zakończyła się bitwa nad Piawą.
1919:
Wojna estońsko-bolszewicka: wojska estońskie starły się z niemiecką Landwehrą pod Cēsis (rocznica bitwy świętowana jest w Estonii jako Dzień Zwycięstwa).
Zgromadzenie Narodowe Niemiec ratyfikowało Traktat wersalski.
1925:
Dokonano pierwszego wejścia na Logan (5966 m), najwyższy szczyt Kanady.
W ZSRR ustanowiono Nagrodę Leninowską.
1937 – W ramach Hiszpańskiej Armii Ludowej utworzono 150. Brygadę Międzynarodową im. Jarosława Dąbrowskiego.
1941 – Słowacja wypowiedziała wojnę ZSRR.
1950:
58 osób zginęło w katastrofie lotu Northwest Orient Airlines 2501 na Jeziorze Michigan.
Szwajcarski parlament odmówił prawa wyborczego kobietom.
1956:
Gamal Abdel Naser został prezydentem Egiptu.
W Egipcie kobiety uzyskały czynne i bierne prawa wyborcze.
1959:
Seán Lemass został premierem Irlandii.
Radziecki szpieg atomowy Klaus Fuchs został zwolniony z brytyjskiego więzienia.
1961 – Wszedł w życie Traktat antarktyczny.
1968 – 74 osoby zostały stratowane, a 150 odniosło rany przy bramie wyjściowej na jednym ze stadionów w Buenos Aires.
1970 – Premiera filmu Złoto dla zuchwałych.
1974 – Na piłkarskich mistrzostwach świata w RFN Polska pokonała Włochy 2:1.
1979 – W Bonn została przyjęta Konwencja o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt.
1980 – Wojna kambodżańska: bitwa o Non Mak Mun.
1985 – 329 osób zginęło po wybuchu bomby na pokładzie indyjskiego Boeinga 747 u wybrzeży Irlandii.
1986 – Wanda Rutkiewicz dokonała pierwszego polskiego i kobiecego wejścia na K2 w Karakorum.
1990 – Parlament Mołdawii uchwalił deklarację suwerenności republiki.
1991 – Narodził się Sonic the Hedgehog, jedna z najsłynniejszych postaci w świecie gier wideo.
1992 – W Izraelu odbyły się wybory parlamentarne.
1994:
Dokonano oblotu samolotu pasażersko-towarowego An-38.
Rozpoczęła się francuska interwencja wojskowa we Rwandzie.
1996 – W Japonii weszła do sprzedaży konsola do gier Nintendo 64.
1997 – Japoński podróżnik Mitsuro Oba pierwszy na świecie samotnie przeszedł na nartach przez zamarznięty Ocean Arktyczny.
2000 – Został podpisany Układ z Kotonu pomiędzy Wspólnotami Europejskimi i 77 krajami Afryki, Karaibów i Pacyfiku.
2001 – Papież Jan Paweł II rozpoczął wizytę na Ukrainie.
2004 – Na Białorusi utworzono Baranowicki Uniwersytet Państwowy.
2005 – 6 amerykańskich żołnierzy zginęło, a 14 zostało rannych w wyniku wybuchu samochodu-pułapki w irackiej Al-Falludży.
2006 – W należącym do Steve'a Irwina Australia Zoo w Queensland zdechła w wieku ponad 170 lat samica żółwia słoniowego o imieniu Harriet, przywieziona przez Charlesa Darwina z Wysp Galapagos.
Urodzili się
47 p.n.e. – Cezarion, syn Gajusza Juliusza Cezara i Kleopatry VII (zm. 30 p.n.e.)
1703 – Maria Leszczyńska, królowa Francji, żona Ludwika XV Burbona (zm. 1768)
1750 – Deodat Dolomieu, francuski geolog, wulkanolog (zm. 1801)
1800 – Karol Marcinkowski, polski lekarz, działacz społeczny (zm. 1846)
1810 – Fanny Elssler, austriacka tancerka (zm. 1884)
1838 – Władysław Mickiewicz, polski księgarz, bibliotekarz, publicysta (zm. 1926)
1840 – Hermann Wagner, niemiecki geograf, kartograf (zm. 1929)
1841 – Wilhelm Heinrich Waagen, niemiecki geolog i paleontolog (zm. 1900)
1872 – Luigi Orione, święty, włoski duchowny katolicki, założyciel zgromadzenia Orionistów (zm. 1940)
1884 – Werner Krauss, austriacki aktor (zm. 1959)
1885 – Juliusz Osterwa, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 1947)
1888 – Marian Rentgen-Güntner, polski piosenkarz, aktor, artysta i farmaceuta (zm. 1940)
1889 – Anna Achmatowa, rosyjska poetka (zm. 1966)
1891 – Vladislav Vančura, czeski pisarz, reżyser filmowy (zm. 1942)
1894:
Edward VIII Windsor, król Wielkiej Brytanii i cesarz Indii (zm. 1972)
Alfred Kinsey, amerykański seksuolog (zm. 1956)
1906 – Wolfgang Koeppen, niemiecki pisarz (zm. 1996)
1908 – Jakub Burbon, książę Segowii i Andegawenii, legitymistyczny pretendent do tronu Francji (zm. 1975)
1910:
Jean Anouilh, francuski dramaturg (zm. 1987)
Jan Piotr Stępień, polski duchowny katolicki, biblista, rektor ATK (zm. 1995)
1910 – Gordon Hinckley, amerykański duchowny (zm. 2008)
1912 – Alan Mathison Turing, angielski matematyk, konstruktor maszyn deszyfrujących, twórca informatyki (zm. 1954)
1916 – Ernest Wilimowski, polsko-niemiecki piłkarz (zm. 1997)
1922:
Jan Charytański, polski duchowny katolicki, profesor teologii (zm. 2009)
Władysław Strumski, polski pisarz (zm. 1990)
1923:
Jerzy Lutowski, polski pisarz, scenarzysta filmowy (zm. 1985)
Heinrich Severloh, niemiecki żołnierz; znany jako "Bestia z Omaha (zm. 2006)
1925 – John Shepherd-Barron, szkocki wynalazca, twórca bankomatu (zm. 2010)
1927:
Bob Fosse, amerykański reżyser filmowy (zm. 1987)
Cezary Julski, polski aktor (zm. 1997)
Stefan Matyjaszkiewicz, polski operator filmowy (zm. 1988)
1928:
Jan Jargoń, polski organista, kompozytor (zm. 1995)
Miłosław Jan Kołodziejczyk, polski duchowny katolicki, biskup częstochowski (zm. 1994)
1930:
Donn Eisele, amerykański astronauta (zm. 1987)
James Ingo Freed, amerykański architekt (zm. 2005)
1931 – Ola Ullsten, szwedzki polityk, premier Szwecji
1933 – Andrzej Trzos-Rastawiecki, polski reżyser filmowy
1937:
Martti Ahtisaari, fiński polityk, dyplomata, laureat prezydent Finlandii, Nagrody Nobla
Viktor Gjika, albański reżyser, scenarzysta, operator filmowy (zm. 2009)
1938 – Jesús Pereda, hiszpański piłkarz (zm. 2011)
1939 – Antoni Łaciak, polski skoczek narciarski (zm. 1989)
1940:
Adam Faith, brytyjski piosenkarz, aktor (zm. 2003)
Wilma Rudolph, amerykańska lekkoatletka, sprinterka (zm. 1994)
Stuart Sutcliffe, brytyjski malarz, pierwszy basista zespołu The Beatles (zm. 1962)
1943:
Ewa Decówna, polska aktorka
James Levine, amerykański pianista, dyrygent
1945 – John Garang, sudański polityk, prezydent Sudanu Południowego (zm. 2005)
1946 – Jerzy Grałek, polski aktor
1947:
Bryan Brown, australijski aktor
Jacek Strama, polski aktor
Ed Werenich, kanadyjski curler
1950 – Orani João Tempesta, brazylijski arcybiskup Rio de Janeiro
1951 – Michèle Mouton, francuska kierowca rajdowa
1955 – Glenn Danzig, amerykański wokalista zespołów: The Misfits i Danzig
1958 – Elvis Gordon, brytyjski judoka (zm. 2011)
1960 – Sławomir Rybicki, polski prawnik, polityk, poseł na Sejm RP
1961:
David Leavitt, amerykański pisarz
Rumen Petkow, bułgarski polityk
1962 – Chuck Billy, amerykański wokalista
1964 – Brygida Turowska, polska aktorka
1965 – Paul Arthurs, brytyjski gitarzysta
1966:
Oliver-Sven Buder, niemiecki kulomiot
Wojciech Słupiński, polski aktor
1968:
Nick Menza, amerykański perkusista
Kent Steffes, amerykański siatkarz plażowy
1969:
John Benton, amerykański curler
Zenon Martyniuk, polski wokalista zespołu Akcent
Fernanda Ribeiro, portugalska biegaczka
1970:
Yann Tiersen, francuski kompozytor, muzyk
Ewa Wachowicz, polska prezenterka telewizyjna, Miss Polonia
1972:
Jacek Komuda, polski pisarz
Zinedine Zidane, francuski piłkarz
1974:
Joel Edgerton, australijski aktor
Paweł Kryszałowicz, polski piłkarz
1975:
Tatiana Łysenko, ukraińska gimnastyczka
Maciej Stuhr, polski aktor
KT Tunstall, szkocka wokalistka
Chris Witty, amerykańska łyżwiarka szybka
Markus Zusak, australijski pisarz
1976:
Paola Suárez, argentyńska tenisistka
Emmanuelle Vaugier, kanadyjska aktorka, modelka
Patrick Vieira, francuski piłkarz
1977:
Jason Mraz, amerykański wokalista, autor tekstów piosenek
Ji Wallace, australijski gimnastyk
1978:
Memphis Bleek, amerykański raper
Frédéric Leclerq, francuski muzyk, kompozytor, multiinstrumentalista
1979:
Elia Luini, włoski wioślarz
Matej Miljatovič, słoweński piłkarz
1980:
Erick Elías, meksykański aktor, piosenkarz
Marissa Irvin, amerykańska tenisistka
Iwan Karaułow, kazachski skoczek narciarski
Francesca Schiavone, włoska tenisistka
1984:
Akgul Amanmuradova, uzbecka tenisistka
Duffy, walijska piosenkarka
Zmarli
79 – Wespazjan, cesarz rzymski (ur. 9).
1262 – Siemowit I mazowiecki, książę czerski i mazowiecki (ur. ok. 1228)
1290 – Henryk IV Probus, książę wrocławski i krakowski (ur. 1257/1258)
1516 – Ferdynand II Katolicki, król Aragonii, Sycylii, Kastylii i Neapolu (ur. 1452)
1677 – Wilhelm Ludwik, książę Wirtembergii (ur. 1647)
1852 – Karł Briułłow, rosyjski malarz (ur. 1799)
1894 – Władysław Czartoryski, książę, polski działacz niepodległościowy (ur. 1828)
1923 – Antoni Abraham, polski działacz społeczny, pisarz, obrońca polskości Pomorza (ur. 1869)
1941 – Nándor Filarszky, węgierski botanik (ur. 1858)
1943 – Ryszard Danielczyk, polski duchowny luterański, redaktor i działacz narodowy na Górnym Śląsku (ur. 1904)
1957 – Czesław Klarner, polski technolog, polityk, minister skarbu (ur. 1872)
1969 – Bronisław Szwalm, polski działacz turystyczny, krajoznawca (ur.1892)
1973 – Augustus Spijkerman, holenderski biblista katolicki, archeolog, numizmatyk, franciszkanin (ur. 1920)
1979 – Jerzy Burski, polski polityk (ur. 1914)
1986 – Jerzy Putrament, polski pisarz (ur. 1910)
1989 – Timothy Manning, amerykański duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Los Angeles (zm. 1909)
1990 – Reinhold Olesch, niemiecki językoznawca (ur. 1910)
1992 – Adolf Forbert, polski operator filmowy (ur. 1911)
1995 – Jonas Salk, amerykański lekarz, biolog, odkrywca szczepionki przeciw polio (ur. 1914)
1996 – Andreas Papandreou, grecki polityk, premier Grecji (ur. 1919)
1998 – Halina Kenarowa, polska pedagog (ur. 1907)
2000:
Peter Dubovský, słowacki piłkarz (ur. 1972)
Bogdan Łyszkiewicz, polski muzyk zespołu Chłopcy z Placu Broni (ur. 1964)
Jerónimo José Podestá, argentyński duchowny katolicki, biskup Avellaneda (ur. 1920)
Anna Turowiczowa, polska tłumaczka literatury pięknej (ur. 1916)
2003 – Ludomir Nitkowski, polski trener lekkiej atletyki, działacz sportowy (ur. 1928)
2006 – Aaron Spelling, amerykański producent filmowy (ur. 1923)
2007 – Hans Sennholz, niemiecki ekonomista (ur. 1922)
2008:
Arthur Chung, gujański polityk, prezydent Gujany (ur. 1918)
Marian Glinka, polski aktor (ur. 1943)
2009:
Hanne Hiob, niemiecka aktorka (ur. 1923)
Ed McMahon, amerykański komik, aktor, prezenter telewizyjny (ur. 1923)
Karel Van Miert, belgijski polityk, komisarz UE (ur. 1942)
2010 – Peter Walker, brytyjski polityk (ur. 1932)
2011:
Władisław Aczałow, rosyjski wojskowy, generał, który w 1981r miał zająć Warszawę (ur. 1945)
Christiane Desroches-Noblecourt, francuska archeolog, egiptolog (ur. 1913)
Peter Falk, amerykański aktor (ur. 1927)
Przypisy
Czy wiesz że...? beta
Szpiedzy atomowi lub atomowi szpiedzy – terminy odnoszące się do obywateli Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Kanady, oskarżonych o szpiegostwo na rzecz Związku Radzieckiego w czasie II wojny światowej i we wczesnym okresie zimnej wojny. Przekazywali oni poufne informacje dotyczące projektowania i produkcji broni nuklearnej. Naukowcy nadal spierają się o to, jakie dane zostały przekazane i kto brał w tym udział. Zakwestionowali niektóre z zeznań świadków, nawet te, które początkowo miały wartość niezbitych dowodów. Sprawa szpiegów jest jedną z najgłośniejszych i najlepiej udokumentowanych w historii broni jądrowej. Naukowcy zajmujący się badaniami nuklearnymi postulowali o ujawnienie międzynarodowej społeczności naukowej informacji z nią związanych, ale rząd amerykański zdecydowanie się temu przeciwstawił.
Rok przestępny - rok kalendarzowy, który ma 366 dni zamiast 365. Występuje wyłącznie w kalendarzach o rachubie opartej na obiegu Ziemi dookoła Słońca lub o rachubie kombinowanej ( Księżyc i Słońce). Ma on na celu umożliwiać dopasowanie roku kalendarzowego z rokiem zwrotnikowym.
|