Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać:
Bitwa graniczna i wojna koalicyjnaBitwa graniczna z Niemcami została przegrana w ciągu kilku pierwszych dni. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się tym samym w wojnę światową. Wybuch wojny w krótkim cz...
Materski: Bitwa 1920 roku na lata zaważyła na losach PolskiBitwa Warszawska 1920 roku i sukces II Rzeczypospolitej w konfrontacji z bolszewikami na lata zaważył na losach Polski, a być może pozwolił też uniknąć zapaści cywilizacyjnej i politycznej, jeżeli chodzi o całą Europę - ocenia historyk prof. Wojciech Materski...
Bitwa nad NiemnemBitwa nad Niemnem, rozegrana pod koniec września 1920 r., ostatecznie przypieczętowała polskie zwycięstwo w wojnie z bolszewicką Rosją, potwierdzając militarne zdolności marszałka Józefa Piłsudskiego. Po klęsce pod Wa...
Broń i wojna w dziejach człowieka - konferencja naukowa w ŁodziDo końca lutego można zgłaszać tematy wystąpień na jubileuszową konferencję "Broń i wojna w dziejach człowieka" poświęconą upamiętnieniu 600-lecia bitwy pod Grunwaldem. Sesja odbędzie się w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego 16 i 17 kwietnia ...
Bitwa Warszawska 1920 rokuW dniach 13-15 sierpnia 1920 r. na przedpolach Warszawy rozegrała się decydująca bitwa wojny polsko-bolszewickiej. Określana mianem "cudu nad Wisłą" i uznawana za 18. przełomową bitwę w historii świata zadecydowała o...
Reklama:
23 grudnia
23 grudnia jest 357. (w latach przestępnych 358.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 8 dni. Gabriel Popescu (ur. 23 grudnia 1973 w Krajowej), były piłkarz rumuński grający na pozycji ofensywnego pomocnika. Podczas kariery piłkarskiej mierzył 177 cm wzrostu, ważył 74 kg. Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa, szef administracji federalnej, naczelny dowódca sił zbrojnych, szef rządu, a także lider swojej partii. Konstytucja nadała mu wiele prerogatyw, co sprawia, iż zajmuje on kluczowe miejsce w systemie politycznym Stanów Zjednoczonych.
Święta
Imieniny obchodzą: Anatola, Anatolia, Bazylides, Dagobert, Ewaryst, Ewarysta, Gelazy, Iwo, Iwona, Jan, Mardoniusz, Saturnin, Serwul, Sławomir, Sławomira, Teodul, Torlak i Wiktoria.
Egipt – Dzień Zwycięstwa
Japonia – święto narodowe (urodziny cesarza Akihito)
Międzynarodowe – Światowy Dzień Snowboardu, z inicjatywy Światowej Federacji Snowboardu (WSF)
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
Św. Dagobert II (król)
Św. Iwon z Chartres (†1116, biskup Chartres)
Św. Torlak Thorhallsson (biskup)
Bł. Mikołaj Factor († 1583, kapłan)
Wydarzenia w Polsce
1595 – Papież Klemens VIII wydał bullę Magnus Dominus et laudabilis nimis, zatwierdzającą Unię brzeską.
1791 – Cesarzowa Katarzyna II ustanowiła na terenie zaboru rosyjskiego strefę osiedlenia, gdzie wolno było zamieszkiwać Żydom.
1806 – Wojny napoleońskie: zwycięstwo wojsk francuskich nad rosyjskimi w bitwie pod Czarnowem.
1884 – W warszawskim dzienniku Słowo ukazał się pierwszy odcinek powieści Henryka Sienkiewicza Potop.
1898 – Na ulice Łodzi wyjechał pierwszy tramwaj elektryczny.
1899 – Uruchomiono wodociągi miejskie w Grudziądzu.
1918 – Powstała Flotylla Wiślana.
1920 – Utworzono województwa: krakowskie, lwowskie, stanisławowskie i tarnopolskie.
1939 – Hitlerowcy rozstrzelali w Lublinie 10 przedstawicieli miejscowej inteligencji i duchowieństwa.
1944 – Oddział SS przeprowadził pacyfikację wsi Ochotnica Dolna w powiecie nowotarskim, zabijając 56 osób.
1959 – Premiera filmu Cafe pod Minogą.
1970 – Piotr Jaroszewicz został premierem.
1973 – Premiera 1. odcinka serialu Czarne chmury.
1981 – Stan wojenny: dokonano pacyfikacji Huty Katowice. USA wprowadziły sankcje gospodarcze przeciwko Polsce.
1982 – Rząd podjął uchwałę o budowie metra warszawskiego.
1988 – Sejm uchwalił tzw. ustawę Wilczka.
1989 – Premiera filmu Rififi po sześćdziesiątce.
1991 – Jan Olszewski został premierem.
1995 – Aleksander Kwaśniewski został zaprzysiężony na urząd prezydenta RP.
2000 – Aleksander Kwaśniewski został zaprzysiężony na II kadencję prezydencką.
2005 – Lech Kaczyński został zaprzysiężony na urząd prezydenta RP.
Wydarzenia na świecie
619 – Bonifacy V został wybrany na papieża.
800 – Oskarżony o krzywoprzysięstwo papież Leon III złożył przysięgę oczyszczającą.
1299 – Armia mongolska pod wodzą Mahmuda Ghazana pokonała Mameluków w bitwie pod al-Chazindar.
1466 – Papież Paweł II ekskomunikował króla Czech Jerzego z Podiebradów.
1482 – Król Ludwik XI i arcyksiążę Maksymilian I zawarli pokój w Arras, na podstawie którego Francja i Habsburgowie dokonali rozbioru Burgundii.
1493 – W Norymberdze została wydana niemiecka wersja Kroniki Świata Hartmanna Schedela.
1569 – Więziony w Twerze z rozkazu cara Iwana IV Groźnego metropolita moskiewski Filip II został uduszony poduszką przez carskiego żołnierza Malutę Skuratowa.
1658 – II wojna północna: dywizja Stefana Czarnieckiego zaatakowała szwedzką twierdzę Koldynga, która skapitulowała po dwóch dniach oblężenia.
1672 – Została odkryta Rea, jeden z księżyców Saturna.
1688 – Obalony król Anglii i Szkocji Jakub II Stuart odpłynął do Francji.
1784 – Decyzją Kongresu Kontynentalnego stolicą Stanów Zjednoczonych został wybrany Nowy Jork (do 1790 roku).
1793 – Antyrewolucyjna francuska Wielka Armia Katolicka i Królewska poniosła ostateczną klęskę w bitwie pod Savenay.
1817 – Cesarz Franciszek II Habsburg wprowadził kataster austriacki.
1864:
Ukazał się pierwszy numer szwedzkiego dziennika Dagens Nyheter.
Zakończył się proces berliński polskich działaczy niepodległościowych z Wielkopolski.
1865 – Belgia, Francja, Szwajcaria i Włochy zawarły Łacińską Unię Monetarną.
1876 – W Turcji jako pierwszym kraju islamskim weszła w życie pisana konstytucja.
1888 – Vincent van Gogh odciął sobie brzytwą kawałek lewego ucha.
1889 – Założono najstarszy hiszpański klub piłkarski Recreativo Huelva.
1905 – Zainaugurował działalność Aldwych Theatre na londyńskim West Endzie.
1909 – Albert I Koburg został koronowany na króla Belgów.
1913 – Prezydent Woodrow Wilson podpisał ustawę powołującą System Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych.
1921 – W Wiedniu odbyła się premiera operetki Bajadera Imre Kálmána.
1933:
Marinus van der Lubbe został uznany przez sąd w Lipsku za winnego podpalenia Reichstagu i skazany na śmierć.
W katastrofie kolejowej na linii Lagny-Pomponne we Francji zginęły 204 osoby, a 120 zostało rannych.
1935 – Odbyło się wodowanie japońskiego lotniskowca Sōryū.
1938 – Hiszpańska wojna domowa: ruszyła ofensywa wojsk generała Francisco Franco na Katalonię.
1941:
Dokonano oblotu amerykańskiego samolotu transportowego Douglas C-47 Skytrain.
Wojna na Pacyfiku: wojska japońskie zdobyły amerykański atol Wake.
1942 – Bitwa stalingradzka: w odległości 40 km od miasta zatrzymane zostało uderzenie 4. Armii Pancernej Hermanna Hotha, idącej z odsieczą okrążonym wojskom niemieckim.
1943 – Zakończyła się bitwa o Dniepr.
1944 – Ofensywa w Ardenach: po tygodniowych walkach Niemcy zdobyli miasto St. Vith.
1947 – Laboratorium Bell Labs zaprezentowało pierwszy tranzystor.
1948 – Wykonano wyroki śmierci na siedmiu japońskich zbrodniarzach wojennych, skazanych w procesie tokijskim.
1951 – Premiera filmu Afrykańska królowa.
1953:
Dokonano oblotu eksperymentalnego amerykańskiego myśliwca pionowego startu i lądowania Lockheed XFV.
Rozstrzelano Ławrientija Berię i jego sześciu współpracowników.
1954 – Amerykański chirurg Joseph Murray przeprowadził pierwszą udaną transplantację nerki.
1956 – Tanzan Ishibashi został premierem Japonii.
1958 – Otwarto Tokyo Tower.
1961 – W katastrofie kolejowej we włoskiej Kalabrii zginęło 71 osób, 26 zostało rannych.
1966:
Dokonano oblotu francuskiego myśliwca Dassault Mirage F1.
Premiera filmu Dobry, zły i brzydki.
1968:
Po 11 miesiącach niewoli Korea Północna zwolniła 82 marynarzy amerykańskich z uprowadzonego okrętu wywiadowczego USS Pueblo.
Telewizja izraelska rozpoczęła regularne nadawanie programu.
1970 – Północna wieża World Trade Center w Nowym Jorku została najwyższym budynkiem na świecie (417 m).
1972:
Po 73 dniach od katastrofy lotu Fuerza Aérea Uruguaya 571 w Andach uratowano ostatnich spośród 16 ocalałych rozbitków.
Trzęsienie ziemi w Nikaragui zniszczyło stolicę Managuę i spowodowało śmierć 10 tys. ludzi.
W katastrofie samolotu Fokker F28 w Skaugum (Norwegia) zginęło 40 osób.
1978 – 108 osób zginęło u wybrzeży Sycylii w katastrofie należącego do linii Alitalia samolotu DC-9.
1984 – W katastrofie samolotu Tu-154B-2 pod Krasnojarskiem zginęło 110 osób.
1986:
Amerykański samolot Rutan Voyager zakończył pierwszy w historii lot dookoła świata bez lądowania i tankowania w powietrzu.
Zakończono produkcję samochodu osobowego Chevrolet Chevette.
1987 – Premiera filmu Good Morning, Vietnam.
1990 – 88,5% obywateli głosujących w referendum opowiedziało się za niepodległością Słowenii.
1992 – Premiera filmu Zapach kobiety.
1999 – Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) oceniła, że lata 90. odznaczały się najwyższymi temperaturami w całym minionym tysiącleciu. Licząc od 1860, z siedmiu najgorętszych lat 4 przypadały na ostatnią dekadę XX w.
2003 – Ivo Sanader został premierem Chorwacji.
2004 – W mieście Chamelecón, w Hondurasie 28 pasażerów autobusu zginęło w wyniku ostrzelania go przez gang uliczny.
2005:
Rozpoczął się konflikt czadyjsko-sudański.
W katastrofie lotu Azerbaijjan Airlines 217 na Morzu Kaspijskim zginęły wszystkie 23 osoby na pokładzie.
Zakończyła działalność polska sekcja radia BBC.
2008 – W Gwinei po śmierci prezydenta Lansany Conté doszło do wojskowego zamachu stanu.
2010:
Podczas otwierania przesyłek zawierających bomby w ambasadach Chile i Szwajcarii w Rzymie zostały ranne 2 osoby. Do wysłania przesyłek przyznały się organizacje anarchistyczne.
Thongsing Thammavong został premierem Laosu.
Urodzili się
1597 – Martin Opitz, niemiecki pisarz (zm. 1639)
1732 – Richard Arkwright, angielski wynalazca, przemysłowiec (zm. 1792)
1750 – Fryderyk August I, król Saksonii, książę warszawski (zm. 1827)
1777 – Aleksander I Romanow, car Rosji i król Polski (zm. 1825)
1790 – Jean-François Champollion, francuski egiptolog (zm. 1832)
1796 – Wiktor Heltman polski działacz polityczny (zm. 1874)
1805 – Joseph Smith, amerykański założyciel religijnej wspólnoty mormonów (zm. 1844)
1810 – Edward Blyth, angielski ornitolog (zm. 1873)
1830 – Adam Münchheimer, polski kompozytor, dyrygent (zm. 1904)
1845 – Gustave Ador, szwajcarski polityk, prezydent Szwajcarii (zm. 1928)
1858 – (lub 1860 lub 1861) Maria Wisnowska, polska aktorka (zm. 1890)
1860 – William Horatio Bates, amerykański lekarz (zm. 1931)
1881 – Juan Ramón Jiménez, hiszpański pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1958)
1886 – Wiktor Leśniewski, polski prawnik, polityk, minister (zm. 1963)
1896 – Giuseppe Tomasi di Lampedusa, włoski pisarz (zm. 1957)
1901 – Jakub Berman, polski działacz komunistyczny (zm. 1984)
1903 – Bolesław Kominek, polski duchowny katolicki, arcybiskup wrocławski, kardynał (zm. 1974)
1910 – Seweryn Butrym, polski aktor (zm. 1981)
1911 – Niels K. Jerne, brytyjski immunolog pochodzenia duńskiego (zm. 1994)
1915:
Mieczysław Pszon, polski dziennikarz (zm. 1995)
Felicja Sieracka, polska szarytka (zm. 2008)
1916 – Dino Risi, włoski reżyser filmowy (zm. 2008)
1918 – Helmut Schmidt, niemiecki polityk, kanclerz RFN
1922 – Micheline Ostermeyer, francuska lekkoatletka, pianistka (zm. 2001)
1923:
Jacques Hogewoning, holenderski działacz sportowy (zm. 2005)
Krystyna Kolińska, polska pisarka
Onofre Marimón, argentyński kierowca Formuły 1 (zm. 1954)
1926:
Robert Bly, amerykański pisarz, poeta
Jorge Arturo Medina Estévez, chilijski duchowny katolicki, kardynał
1928 – Joaquín Capilla, meksykański skoczek do wody (zm. 2010)
1929 – Chet Baker, amerykański trębacz jazzowy (zm. 1988)
1933 – Akihito, cesarz Japonii
1936 – Stanisław Napierała, polski duchowny katolicki, biskup kaliski
1937:
Maja Komorowska, polska aktorka
Karol Joseph Bobko, amerykański astronauta
1940 – Jorma Kaukonen, amerykański muzyk
1941 – Tim Hardin, amerykański piosenkarz folkowy, gitarzysta, kompozytor (zm. 1980)
1942 – Krystyna Kofta, polska pisarka
1943 – Sylwia Sommerlath, królowa Szwecji, żona Karola XVI Gustawa Bernadotte
1946 – Susan Lucci, amerykańska aktorka telewizyjna
1947 – Tomasz Zygadło, polski reżyser filmowy (zm. 2011)
1948 – John Huchra, amerykański astronom (zm. 2010)
1949:
Adrian Belew, amerykański gitarzysta
Jacek Jezierski, polski duchowny katolicki, biskup warmiński
Ewa Lemańska, polska aktorka
1950 – Vicente del Bosque, hiszpański piłkarz, trener piłkarski
1951 – Anthony Phillips, brytyjski muzyk
1953:
Maria Władimirowna Romanowa, wielka księżna, pretendentka do tronu rosyjskiego, tytularna imperatorka Wszechrosji
Serginho, brazylijski piłkarz
1956:
Michele Alboreto, włoski kierowca wyścigowy (zm. 2001)
Dave Murray, brytyjski gitarzysta zespołu Iron Maiden
1962 – Bertrand Gachot, belgijski kierowca Formuły 1
1964 – Eddie Vedder, amerykański muzyk zespołu Pearl Jam
1967 – Carla Bruni-Sarkozy, włoska piosenkarka i aktorka, Pierwsza Dama Francji
1968 – Manuel Rivera-Ortiz, amerykański fotografik
1970 – Catriona Le May Doan, kanadyjska łyżwiarka szybka
1971 – Matej Lahovnik, słoweński polityk
1972 – Masashi Ishii, japoński kolarz
1973:
Gala León García, hiszpańska tenisistka
Gabriel Popescu, rumuński piłkarz
1974 – Agustín Delgado, ekwadorski piłkarz
1975 – Adam Konkol, polski muzyk zespołu Łzy
1976 – Giba, brazylijski siatkarz
1977 – Maja Frykowska, polska prezenterka telewizyjna, aktorka, piosenkarka
1979:
Jacqueline Bracamontes, meksykańska aktorka, modelka
Holly Madison, amerykańska modelka
Szczepan Twardoch, polski pisarz fantasy
1981:
Yuriorkis Gamboa, kubański bokser
Agnes Milowka, australijska nurek jaskiniowy, odkrywczyni, badaczka, filmowiec (zm. 2011)
1983 – Mathias Hafele, austriacki skoczek narciarski
1984 – A Fine Frenzy, amerykańska piosenkarka
1985 – Harry Judd, brytyjski perkusista zespołu McFly
1986 – Denis Makarov, niemiecki bokser
1987 – Taťána Kuchařová, czeska modelka, zdobywczyni tytułu Miss World
1996 – Gabrielle Andrews, amerykańska tenisistka
Zmarli
918 – Konrad I, książę Frankonii, król Niemiec (ur. ok. 890)
1193 – Torlak, islandzki duchowny katolicki, biskup Skálholtu, uznawany przez Kościół katolicki za świętego (ur. 1133)
1569 – Filip II, święty prawosławny, metropolita moskiewski (ur. 1507)
1583 – Mikołaj Factor, franciszkanin, błogosławiony (ur. 1520)
1619 – Jan Zygmunt Hohenzollern, elektor Brandenburgii i książę pruski (ur. 1572)
1763 – Antoine Prévost, francuski pisarz (ur. 1697)
1815 – Jan Potocki, polski pisarz, podróżnik (ur. 1761)
1831 – Emilia Plater, bohaterka narodowa Polski, uczestniczka powstania listopadowego (ur. 1806)
1834 – Thomas Malthus, angielski ekonomista, demograf (ur. 1766)
1844 – Georg, hrabia Münster, niemiecki arystokrata, pionier paleontologii (ur. 1776)
1866 – Józef Cho Yun-ho, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1848)
1878 – Fryderyk Henryk Lewestam, polski krytyk literacki, dziennikarz, historyk literatury (ur. 1817)
1822 – Antoni od św. Anny Galvão, święty, brazylijski franciszkanin (ur. 1739)
1918 – Lejb Najdus, poeta żydowski (ur. 1890)
1939 – Michał Borowski, polski kontradmirał, uczestnik wojny rosyjsko-japońskiej i I wojny światowej (ur. 1872)
1942 – Konstantin Balmont, rosyjski poeta (ur. 1867)
1948 – Hideki Tōjō, japoński polityk, premier Japonii (ur. 1884)
1953 – Ławrientij Beria, radziecki polityk (ur. 1899)
1966 – Heimito von Doderer, austriacki pisarz (ur. 1896)
1972 – Andriej Tupolew, radziecki konstruktor samolotów, generał (ur. 1888)
1973 – Gerard Kuiper, amerykański astronom pochodzenia holenderskiego (ur. 1905)
1978 – Mieczysław Pawlikowski, polski aktor (ur. 1920)
1979 – Ernest Schoedsack, amerykański reżyser filmowy (ur. 1893)
1984 – Lady Joan Lindsay, australijska pisarka (ur. 1896)
1987 – Seweryn Pollak, polski poeta (ur. 1907)
1990:
Pierre Chenal, francuski reżyser filmowy (ur. 1904)
Pierre Gripari, francuski pisarz (ur. 1925)
1992 – Jadwiga Chojnacka, polska aktorka (ur. 1905)
1993 – Barbara Rachwalska, polska aktorka (ur. 1922)
1998 – Anatolij Rybakow, rosyjski pisarz (ur. 1911)
2001 – Jan Kott, polski pisarz, krytyk literacki (ur. 1914)
2004 – P. V. Narasimha Rao, indyjski polityk, premier Indii (ur. 1921)
2005:
Lajos Baróti, węgierski trener piłkarski (ur. 1914)
Kay Stammers, brytyjska tenisistka (ur. 1914)
2006 – Mariano Artigas, hiszpański teolog katolicki i filozof (ur. 1938)
2007:
Aloísio Lorscheider, brazylijski duchowny katolicki, kardynał (ur. 1924)
Oscar Peterson, kanadyjski pianista jazzowy, kompozytor (ur. 1925)
Evan Farrell, amerykański muzyk, basista grupy Rogue Wave (ur. 1974)
2008 – Wacław Wilczyński, polski ekonomista (ur. 1923)
2009 – Edward Schillebeeckx, belgijski teolog katolicki, dominikanin (ur. 1914)
2011 – Grzegorz Hołdanowicz, polski dziennikarz (ur. 1968)
Przypisy
Poniższe tabele przedstawiają wszystkie wypadki i katastrofy lotnicze, w których wzięły udział samoloty pasażerskie należące do linii lotniczych (wg lat). Bitwa o Dniepr przeprowadzona w 1943 roku, jedna z największych operacji militarnych II wojny światowej. Zaangażowano w nią po obu stronach około 4 miliony osób. W jej wyniku na odcinku frontu 1500 kilometrów Armia Czerwona zdołała przełamać defensywę niemiecko-rumuńską i zdobyła zachodni brzeg Dniepru. W konsekwencji ofensywa ta doprowadziła do wyzwolenia Kijowa.
Czy wiesz że...? beta
Kalabria ( wł. Calabria) to region administracyjny w południowych Włoszech o powierzchni 15 080 km² i 2,05 milionach mieszkańców, ze stolicą w Catanzaro (102,5 tys. mieszkańców). Gęstość zaludnienia 142 osób na km².
Maria Władimirowna Romanowa ( ros. Её Императорское Высочество Государыня Великая Княгиня Мари́я Влади́мировна, ur. 23 grudnia 1953, w Madrycie) - wielka księżna, pretendentka do tronu rosyjskiego, tytularna imperatorowa (cesarzowa) Wszechrosji (де-юpe Импepатpицa и Caмoдеpжцa Bcеpoccийcкaя).
|