23 kwietnia - Polski Serwis Naukowy

23 kwietnia jest 113. (w latach przestępnych 114.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 252 dni.

Egidia - imię żeńskie pochodzenia greckiego, żeński odpowiednik imienia Egidiusz, które funkcjonuje w Polsce przede wszystkim w formie Idzi. Patronem tego imienia jest św. Idzi i inni święci o tym imieniu. To imię nosiły córki królów szkockich, np. Roberta II.

Chińska Republika Ludowa (skr. ChRL; chiń. trad. 中華人民共和國, uproszcz. 中华人民共和国; pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; posłuchaj po chińsku ?/i; pop. Chiny, trad. 中國,uproszcz. 中国, pinyin: Zhōngguó) – państwo w Azji wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to najludniejsze państwo świata o populacji przekraczającej 1,3 mld osób. Pod względem powierzchni jest 4. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki (PKB nominalny) – 3. (w 2007 r., po USA, i Japonii lub też 2. (PKB realny) po USA. Prawdopodobnie w 2010 roku Chiny staną się największą gospodarką na świecie po USA.

Święta

imieniny obchodzą: Achilles, Adalbert, Egidia, Feliks, Fortunat, Gabriela, Gerard, Gerarda, Helena, Idzi, Jerzy, Lena, Maria, Marol, Wojciech i Wojciecha.

międzynarodowe – Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich (ustanowiony przez UNESCO w 1995 r. w celu promowania czytelnictwa, edytorstwa i ochrony własności intelektualnej)

Turcja – Narodowy Dzień Niepodległości i Dzień Dziecka

Wielka Brytania – Święto Orderu Podwiązki

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Ibar (apostoł Wexfordu)

św. Jerzy (męczennik) (w Polsce 24 kwietnia)

bł. Maria Gabriella Sagheddu (w polskim Kościele 22 kwietnia)

św. Wojciech (biskup i męczennik, patron Polski)

Wydarzenia w Polsce

Odznaka Orderu Podwiązki z dewizą Honi soit qui mal y pense – XVII w.

997 – Męczeńska śmierć biskupa Wojciecha podczas misji ewangelizacyjnej do kraju Prusów.

1253 – książęta wielkopolscy Przemysł I i Bolesław Pobożny lokowali Poznań na prawie niemieckim.

1356 – Odbyła się uroczystość konsekracji kościoła farnego św. Bartłomieja Apostoła w Płocku.

1610 – W Gdańsku otwarto konsulat francuski.

1810 – W kościele pw. św. św. Rocha i Jana Chrzciciela w Brochowie został ochrzczony Fryderyk Chopin.

1863 – Powstanie styczniowe: bitwa pod Wąsoszem.

1890 – W Białej (dziś dzielnica Bielska-Białej) doszło do demonstracji robotniczej, która przerodziła się w zamieszki antysemickie; w wyniku starć z żandarmerią zginęło 11 osób.

1919 – Wojna polsko-bolszewicka: w trwającym od zajęcia Wilna w dniu 19 kwietnia pogromie zginęło około 50 Żydów, oskarżanych o sprzyjanie bolszewikom i strzelanie do wkraczających oddziałów polskich.

1935 – Prezydent Ignacy Mościcki podpisał tzw. konstytucję kwietniową.

1937 – Sejm ustanowił dzień 11 listopada Świętem Niepodległości.

1943 – Około 600 Polaków zostało zamordowanych przez ukraińską bandę w Janowej Dolinie na Wołyniu.

1955 – Iwan Koniew został Honorowym Obywatelem Miasta Krakowa.

1956 – Zostali aresztowani pierwsi funkcjonariusze UB – wiceminister Roman Romkowski i dyrektor X Departamentu Anatol Fejgin.

1960 – Otwarto klub studencki Pod Jaszczurami w Krakowie.

1964 – Sejm uchwalił Kodeks cywilny i Kodeks postępowania cywilnego.

1968 – W Słubicach zmierzono rekordową temperaturę w kwietniu (+30,9 °C).

1986 – W Gdańsku powstała anarchistyczna formacja artystyczna Totart.

1990 – Zarejestrowano Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej.

1992 – Powstała Komisja Konstytucyjna Zgromadzenia Narodowego.

1994 – Unia Demokratyczna i Kongres Liberalno-Demokratyczny połączyły się, tworząc Unię Wolności.

2007 – 2 górników zginęło, a 3 zostało rannych w wyniku zawału w KWK "Staszic" w Katowicach.

2008 – Otwarto stację warszawskiego metra A20 Słodowiec.

Wydarzenia na świecie

871 – Alfred Wielki został królem Anglii.

1014 – Król Irlandii Brian Boru odniósł wielkie zwycięstwo nad wikingami pod Clontarf, jednak poległ w bitwie.

1016 – Edmund II został królem Anglii.

1155 – Papież Hadrian IV wydał Bullę wrocławską.

1343 – W Estonii wybuchło pierwsze powstanie ludowe, skierowane przeciwko niemieckojęzycznym panom ziemskim.

1348 – Edward III ustanowił Order Podwiązki.

1401 – Papież Bonifacy IX udzielił dyspensy od przeszkody małżeńskiej, dla zawarcia związku małżeńskiego między Anną Cylejską a królem Polski Władysławem Jagiełłą.

1512 – Zawarto pokój w Malmö między Danią a Lubeką.

1516 – Uchwalono Bawarskie Prawo Czystości, które regulowało ceny piwa i wymieniało jego składniki.

1635:

Przy ujściu rzeki Pocomoke miała miejsce pierwsza w historii bitwa na wodach śródlądowych Ameryki Północnej, w której koloniści z Maryland pokonali oddział z Wirginii.

W Bostonie powstała pierwsza publiczna szkoła na terenie dzisiejszych Stanów Zjednoczonych (Boston Latin School).

1880 – William Ewart Gladstone został premierem Wielkiej Brytanii.

1901 – Odkryto kometę jednopojawieniową C/1901 G1.

1913 – I wojna bałkańska: Czarnogóra bezprawnie zaanektowała turecką twierdzę Skutari (Szkodra), mającą zostać stolicą autonomicznego księstwa Albanii.

1918 – I wojna światowa: Royal Navy przeprowadziła rajd na Zeebrugge i Ostendę, zajęte przez Niemców belgijskie porty.

1919 – Rozpoczęła się zorganizowana przez bolszewików akcja otwarcia relikwii Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, mająca obalić rozpowszechniany przez kościół pogląd, że ciała świętych nie ulegają po śmierci rozkładowi.

1920:

Reprezentacja Szwecji w hokeju na lodzie mężczyzn w swym pierwszym oficjalnym meczu pokonała w Antwerpii Belgię 8:0.

Zostało zwołane Wielkie Zgromadzenie Narodowe Turcji.

1932 – W ZSRR rozwiązano Proletkult.

1940 – 198 osób zginęło w pożarze sali tanecznej w Natchez (Missisipi).

1941 – II wojna światowa: Grecja skapitulowała wobec Niemiec.

1942 – Luftwaffe dokonała nalotu bombowego na Exeter, rozpoczynając akcję niszczenia miast brytyjskich o historycznym znaczeniu (Baedeker Blitz), w odwecie za zbombardowanie Lubeki przez Royal Air Force.

1945 – Amerykanie wyzwolili obóz koncentracyjny Flossenbürg.

1951 – W Pekinie podpisano chińsko-tybetańskie porozumienie przyznające autonomię Tybetowi jako integralnej części ChRL.

1952 – Otwarto częściowo odbudowaną po zniszczeniach wojennych katedrę św. Szczepana w Wiedniu.

1953 – Premiera westernu Jeździec znikąd.

1962 – Została wystrzelona amerykańska sonda księżycowa Ranger 4.

1964 – Zainaugurował działalność moskiewski Teatr na Tagance.

1965:

Rozpoczęła się seryjna produkcja Peugeota 204.

Z powodu budowy nowej linii metra wysadzono w powietrze gmach Teatru Narodowego w Budapeszcie.

1967 – Rozpoczęła się misja kosmiczna Sojuz 1 zakończona katastrofą podczas lądowania, w której zginął Władimir Komarow.

1971 – Został wystrzelony Sojuz 10; pierwsza, nieudana z powodu problemów z dokowaniem misja załogowa na stację orbitalną Salut 1.

1979 – W katastrofie samolotu Vickers Viscount 785D w Ekwadorze zginęło 57 osób.

1983:

Feministyczna Lista Kobiet zdobyła trzy mandaty w swym pierwszym starcie w wyborach parlamentarnych na Islandii.

W Monachium odbył się 28. Konkurs Piosenki Eurowizji.

1985 – Coca-Cola Company zaprezentowała napój New Coke, który zastąpił dotychczasowy jej flagowy napój Coca-Colę, z czego po 3 miesiącach zrezygnowano z powodu porażki marketingowej operacji.

1988 – Grecki kolarz Kanellos Kanellopoulos ustanowił rekord dystansu pokonanego mięśniolotem – 115,11 km.

1990 – Namibia została członkiem ONZ.

1991 – Gerald Ratner, po opowiedzeniu w czasie przemówienia na konferencji niefortunnego żartu na temat rzekomo kiepskiej jakości oferowanych przez siebie produktów jubilerskich spowodował, że w ciągu zaledwie chwili jego imperium (Ratners Group) znalazło się na skraju bankructwa.

1992:

Generał Than Shwe przejął władzę w Birmie.

Stany Zjednoczone i Gruzja nawiązały stosunki dyplomatyczne.

1993:

Powstała Prefektura apostolska Wysp Marshalla.

Rozpoczęło się trzydniowe referendum niepodległościowe w Erytrei, w którym większość głosujących opowiedziała się za odłączeniem od Etiopii.

1995 – W I turze wyborów prezydenckich we Francji zwyciężył Jacques Chirac przed Lionelem Jospinem.

1998 – Obecny prezydent Cachiagijn Elbegdordż został po raz pierwszy premierem Mongolii.

2006 – Na Węgrzech odbyła się II tura wyborów parlamentarnych, w których zwyciężyła Węgierska Partia Socjalistyczna.

2007:

9 amerykańskich żołnierzy zginęło, a 20 zostało rannych w ataku rebeliantów na posterunek koło Bakuby w Iraku.

Odkryto planetę pozasłoneczną Gliese 581 c.

2009:

Satelita Swift zarejestrował rozbłysk gamma GRB 090423.

W dwóch zamachach samobójczych w Bagdadzie zginęło 76 osób.

2010 – Derviş Eroğlu został prezydentem Cypru Północnego.

Urodzili się

1185 – Alfons II Gruby, król Portugalii (zm. 1223)

1564 – William Szekspir, angielski poeta, dramaturg, aktor (zm. 1616)

1676 – Fryderyk I Heski, król Szwecji (zm. 1751)

1746 – Félix Vicq-d'Azyr, francuski lekarz i anatom (zm. 1794)

1775 – William Turner, angielski malarz (zm. 1851)

1791 – James Buchanan, amerykański polityk, prezydent USA (zm. 1868)

1815 – Adam Mierosławski, polski inżynier, marynarz (zm. 1851)

1823 – Abdulmecid I, sułtan Imperium Osmańskiego (zm. 1861)

1828 – Albert I Wettyn, król Saksonii (zm. 1902)

1834 – Leandro Marconi, polski architekt (zm. 1919)

1855 – Ernst von Wolzogen, niemiecki pisarz, krytyk kulturalny (zm. 1934)

1857 – Ruggiero Leoncavallo, włoski kompozytor (zm. 1919)

1858 – Max Planck, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (zm. 1947)

1861:

Edmund Allenby, brytyjski marszałek (zm. 1936)

Jan Henryk XV Hochberg, niemiecki książę, wojskowy (zm. 1938)

1867 – Johannes Fibiger, duński lekarz patolog, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (zm. 1928)

1869 – Edward Hebern, amerykański wynalazca, konstruktor nowoczesnej maszyny szyfrującej (zm. 1952)

1888 – Helena Morsztynówna, polska pianistka (zm. 1954)

1891 – Siergiej Prokofjew, rosyjski kompozytor (zm. 1953)

1896 – Wojciech Stpiczyński, polski polityk, publicysta (zm. 1936)

1897 – Lester Pearson, kanadyjski polityk, premier Kanady (zm. 1972)

1899 – Bertil Ohlin, szwedzki polityk, ekonomista, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii (zm. 1979)

1902 – Halldór Kiljan Laxness, islandzki pisarz (zm. 1998)

1906 – Bronisław Wojciech Linke, polski malarz, rysownik i grafik (zm. 1962)

1910:

Emanuel Mink, polski działacz komunistyczny (zm. 2008)

Simone Simon, francuska aktorka (zm. 2005)

1911:

Józef Cyrankiewicz, polski polityk, działacz komunistyczny, premier PRL, przewodniczący Rady Państwa (zm. 1989)

Bolesław Miciński, polski filozof, poeta, eseista, krytyk literacki, historyk sztuki (zm. 1943)

Ronald Neame, brytyjski reżyser i operator filmowy (zm. 2010)

1917 – Dorian Leigh, amerykańska modelka (zm. 2008)

1918 – Maurice Druon, francuski pisarz, polityk (zm. 2009)

1919 – Tadeusz Nodzyński, polski malarz, grafik, karykaturzysta, projektant wnętrz (zm. 1993)

1920 – Jacek Woźniakowski, polski historyk sztuki nowoczesnej, pisarz, eseista, publicysta, dziennikarz, edytor, wydawca

1921:

Janet Blair, amerykańska aktorka (zm. 2007)

Gerald Campion, brytyjski aktor (zm. 2002)

1923:

Lloyd Biggle Jr, amerykański pisarz (zm. 2002)

Wasyl Zemlak, ukraiński pisarz, publicysta (zm. 1977)

1924 – Margit Sandemo, norweska pisarka

1925 – Paul Bonnet, francuski kompozytor, skrzypek

1926 – Czesław Piotrowski, polski generał, polityk (zm. 2005)

1928:

Andrzej Biernat, polski lekkoatleta, trener lekkoatletyczny (zm. 2007)

Shirley Temple, amerykańska aktorka

1930 – Silvana Mangano, włoska aktorka (zm. 1989)

1931 – Radek Pilař, czeski plastyk (zm. 1993)

1933 – Walentin Bubukin, rosyjski piłkarz (zm. 2008)

1936 – Roy Orbison, amerykański wokalista (zm. 1988)

1939:

Monika Dzienisiewicz-Olbrychska, polska aktorka

Lee Majors, amerykański aktor

Stanisław Wielgus, polski duchowny katolicki, arcybiskup

1940 – Wojciech Duryasz, polski aktor

1942:

Étienne Balibar, francuski filozof

Sandra Dee, amerykańska aktorka (zm. 2005)

1943 – Jerzy Perzanowski, polski filozof (zm. 2009)

1953:

Jerzy Filar, polski muzyk zespołu Nasza Basia Kochana, kompozytor

Jerzy Klempel, polski piłkarz ręczny, trener piłki ręcznej (zm. 2004)

1955 – Anthony Miles, angielski szachista (zm. 2001)

1958:

Jerzy Gudejko, polski aktor

Dariusz Tomasz Lebioda, polski poeta, krytyk literacki

1961 – Andrij Kurkow, ukraiński pisarz, scenarzysta filmowy

1962 – John Hannah, brytyjski aktor

1963:

Paul Belmondo, francuski kierowca wyścigowy

Martin Brunner, szwajcarski piłkarz, bramkarz

1964 – Khalil Azmi, marokański piłkarz, bramkarz

1965 – Donna Weinbrecht, amerykańska narciarka dowolna

1966 – Piotr Klatt, polski muzyk, prezenter radiowy

1968 – Timothy McVeigh, amerykański terrorysta (zm. 2001)

1969 – Renata Mauer-Różańska, polska strzelczyni sportowa

1972:

Konrad Imiela, polski aktor

Izam, japoński muzyk

Sonya Smith, amerykańska aktorka

1973 – Pablo Rotchen, argentyński piłkarz

1974:

Carlos Dengler, amerykański basista, kompozytor, członek zespołu Interpol

Barry Watson, amerykański aktor

1975:

Jón Þór Birgisson, wokalista i gitarzysta grupy Sigur Rós

Adam Nowik, polski siatkarz

Siobhan Hayes, brytyjska aktorka

Mariusz Totoszko, polski wokalista

1976 – Anna Kalczyńska, polska dziennikarka telewizyjna

1977 – John Cena, amerykański wrestler

1978 – Saori Obata, japońska tenisistka

1979:

Pawieł Abramow, rosyjski siatkarz

Joanna Krupa, amerykańska modelka, aktorka polskiego pochodzenia

Barry Hawkins, angielski snookerzysta

Lauri Ylönen, fiński wokalista zespołu The Rasmus

1980:

Dominik Michałowicz, polski perkusista

Małgorzata Socha, polska aktorka

1981 – Freddie Eriksson, szwedzki żużlowiec

1982 – Andy Webster, szkocki piłkarz

1983:

Taio Cruz, angielski piosenkarz, autor tekstów, producent muzyczny

Daniela Hantuchová, czeska tenisistka

1984 – Fumihisa Yumoto, japoński skoczek narciarski

1986:

Piotr Ćwielong, polski piłkarz

Sven Kramer, holenderski panczenista

1988 – Lenka Wienerová, słowacka tenisistka

1989:

Anders Johnson, amerykański skoczek narciarski

Nicole Vaidišová, czeska tenisistka

1993 – Maksim Szuwałow, rosyjski hokeista (zm. 2011)

Zmarli

ok. 303 – Święty Jerzy, święty katolicki,

997 – Wojciech Sławnikowic, czeski duchowny katolicki, biskup Pragi, organizator misji w Prusach, uznawany przez Kościół katolicki za świętego (ur. ok. 956)

1016 – Ethelred II Bezradny, król Anglii (ur. ok. 968)

1121 – Jan Ögmundsson, islandzki duchowny katolicki, biskup Hólaru, uznany przez islandzki Kościół katolicki za świętego (ur. 1052)

1358 – Mikołaj Mały ziębicki, książę ziębicki (ur. 1322/1327)

1616 – Inca Garcilaso de la Vega, peruwiański historyk, kronikarz (ur. 1539)

1616 – Miguel de Cervantes, hiszpański pisarz (ur. 1547)

1616 – William Szekspir (zm. 23 kwietnia wg kalendarza juliańskiego, czyli 3 maja wg kalendarza gregoriańskiego), angielski dramaturg (ur. 1564)

1625 – Maurycy Orański, książę Oranii, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji (ur. 1567)

1850 – William Wordsworth, angielski poeta (ur. 1770)

1889 – Jules Amédée Barbey d'Aurevilly – francuski pisarz, poeta, publicysta, krytyk literacki (ur. 1808)

1892 – Sygurd Wiśniowski, polski pisarz, reportażysta, tłumacz, nowelista, felietonista, podróżnik (ur. 1841)

1895 – Carl Ludwig, niemiecki psycholog (ur. 1816)

1905 – Gédéon Ouimet, kanadyjski polityk (ur. 1823)

1939 – Maria Gabriella Sagheddu, mniszka sardyjska, błogosławiona (ur. 1914)

1951 – Charles Gates Dawes, amerykański polityk i finansista, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (ur. 1865)

1964 – Karl Polanyi, węgierski ekonomista (ur. 1886)

1969 – Krzysztof Komeda, polski kompozytor, pianista jazzowy (ur. 1931)

1970 – Marian Wyrzykowski, polski aktor, prezes ZASP (ur. 1904)

1979 – Paweł Zaremba, polski pisarz, dziennikarz (ur. 1915)

1981:

Henryk Józewski, polski malarz, polityk, działacz niepodległościowy (ur. 1892)

Josep Pla, kataloński eseista, parodysta (ur. 1897)

1983 – Jan Szczawiej, polski poeta (ur. 1906)

1986 – Otto Preminger, amerykański reżyser filmowy pochodzenia austriackiego (ur. 1906)

1987 – Mária Medvecká, słowacka artystka malarka (ur. 1914)

1989 – Stefan Korboński, polski prawnik, polityk (ur. 1901)

1991 – Paul Brickhill, australijski pisarz (ur. 1916)

1992 – Satyajit Ray, indyjski reżyser filmowy (ur. 1921)

2001 – Carl Zimmerer, niemiecki ekonomista (ur. 1926)

2004 – Ramon Torrella Cascante, hiszpański duchowny katolicki, arcybiskup Tarragony (ur. 1923)

2005:

John Mills, brytyjski aktor (ur. 1908)

Romano Scarpa, włoski rysownik komiksów (ur. 1927)

2007:

Borys Jelcyn, rosyjski polityk, prezydent Rosji (ur. 1931)

David Halberstam, amerykański dziennikarz (ur. 1934)

2010 – Natalia Ławrowa, rosyjska gimnastyczka sportowa (ur. 1984)

2011:

Stanisław Gorgolewski, polski fizyk, astronom (ur. 1926)

Norio Ōga, japoński przedsiębiorca, dyrektor generalny Sony Corporation (ur. 1930)

Przypisy

Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
Żywoty Świętych.

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
23 kwietnia