23 marca - Polski Serwis Naukowy

23 marca jest 82. (w latach przestępnych 83.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 283 dni.

Elvis Aaron Presley (ur. 8 stycznia 1935 w Tupelo, Missisipi zm. 16 sierpnia 1977 w Memphis, Tennessee) – piosenkarz i aktor amerykański. Elvis Presley był prekursorem rock and rolla i znaczącą postacią w kulturze masowej XX wieku. Po jego śmierci został pożegnany przez prezydenta USA Jimmiego Cartera słowami: "Jego muzyka, jego osobowość zmieniły oblicze amerykańskiej kultury. Elvis Presley był symbolem buntowniczego ducha naszego narodu".

Titanic to film fabularny produkcji amerykańskiej z 1997, oparty na historycznym wydarzeniu – zatonięciu Titanica w 1912 roku. Zdobył jedenaście Oscarów (Nagród Amerykańskiej Akademii Filmowej), w tym za najlepszy film.

Święta

imieniny obchodzą: Adrianna, Benedykt, Eberhard, Feliks, Józef, Oktawian, Nikon, Pelagia, Piotra, Rebeka, Turybiusz, Wiktorian, Wiktoriana, Wiktorianna i Zbysław.

międzynarodowe – Światowy Dzień Meteorologii (ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)

Pakistan – Święto Rewolucji Pakistańskiej

Polska, Węgry – Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Józef Oriol (kapłan)

św. Turybiusz de Mogrovejo (biskup)

Wydarzenia w Polsce

Virgil Grissom i John Young – załoga Gemini 3

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
23 marca

1343 – położony został kamień węgielny pod budowę murów obronnych gdańskiego Głównego Miasta.

1609 – wojna o Inflanty: zwycięstwo floty polskiej nad szwedzką w bitwie pod Salis, stoczonej w nocy z 23 na 24.

1660 – wojna polsko-rosyjska: wojska rosyjskie rozpoczęły oblężenie Lachowicz.

1768 – Rada Senatu podjęła uchwałę o wezwaniu wojsk rosyjskich w celu stłumienia konfederacji barskiej.

1915 – I wojna światowa: po prawie pięciu miesiącach oblężenia skapitulowała austriacka Twierdza Przemyśl.

1932 – Aleksandr Juninskij z ZSRR został laureatem I nagrody II Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina.

1935:

Sejm uchwalił konstytucję kwietniową, miesiąc później podpisaną przez prezydenta Ignacego Mościckiego.

trzęsienie ziemi o sile 4,3 stopni w skali Richtera w okolicach Czarnego Dunajca.

1936 – w Krakowie doszło do rozruchów antysanacyjnych. Policja otworzyła ogień do manifestujących, zabijając 10 i raniąc 45 osób.

1939 – po zajęciu Kłajpedy przez Niemców przeprowadzono tzw. mobilizację alarmową.

1945 – wojska radzieckie zdobyły Sopot.

1961 – premiera filmu Rozstanie.

1971 – 18 górników zginęło w katastrofie w KWK "Rokitnica" w Zabrzu.

1980 – odbyły się wybory do Sejmu i rad narodowych.

1999 – pistolet WIST-94 wszedł na wyposażenie Sił Zbrojnych RP.

2000 – były minister i poseł Ireneusz Sekuła został w nocy z 22 na 23 marca znaleziony nieprzytomny w swoim biurze w Warszawie z ranami postrzałowymi brzucha. Zmarł 29 kwietnia w szpitalu.

2001 – premiera filmu W pustyni i w puszczy.

Wydarzenia na świecie

752 – (lub 22 marca) Stefan II został wybrany na papieża-elekta. Zmarł przed konsekracją.

1153 – w Konstancji została zawarta ugoda między papieżem Eugeniuszem III a królem Niemiec Fryderykiem Barbarossą, który miał otrzymać koronę cesarską, w zamian za pomoc w przywróceniu władzy papieża w Państwie Kościelnym.

1324 – papież Jan XXII ekskomunikował króla Niemiec Ludwika IV.

1530 – król Hiszpanii Karol V podpisał akt na mocy którego Malta została przekazana zakonowi joannitów.

1534 – konkwistadorzy pod dowództwem Francisca Pizarra zdobyli Cuzco w Peru.

1568 – został zawarty pokój z Longjumeau kończący II francuską wojnę religijną.

1648 – Francja i Holandia dokonały podziału karaibskiej wyspy Saint Martin/Sint Maarten.

1708 – pretendent do tronu Szkocji i Anglii Jakub Franciszek Edward Stuart podjął nieudaną próbę lądowania w Szkocji na czele floty francuskiej.

1752 – ukazało się pierwsze wydanie Halifax Gazette, najstarszej gazety w Kanadzie.

1779 – Edward Pigott po raz pierwszy opisał galaktykę M64.

1781 – w Peru Hiszpanie rozgromili w bitwie pod Pucacasa armię powstańczą Tupaca Amaru II.

1782 – we Francji została wydana powieść epistolarna Pierre'a Choderlosa de Laclosa Niebezpieczne związki.

1801 – cesarz Rosji Paweł I został zamordowany w pałacowym zamachu stanu, zastąpił go syn Aleksander I.

1836 – rozpoczęto bicie monet przez mennicę amerykańską przy użyciu maszyny parowej.

1839 – na łamach Boston Morning Post po raz pierwszy użyto określenia OK.

1847 – wielki pożar Bukaresztu.

1849 – zwycięstwem wojsk austriackich nad piemonckimi zakończyła się bitwa pod Novarą.

1861 – Camillo Cavour został pierwszym premierem zjednoczonych Włoch.

1868 – założono Uniwersytet Kalifornijski.

1881 – podpisano traktat pokojowy kończący I wojnę burską.

1882 – utworzono Biuro Wywiadu Marynarki Wojennej USA.

1903 – bracia Wright złożyli wniosek o przyznanie patentu na ich sposób sterowania maszynami latającymi.

1919 – Benito Mussolini założył we Włoszech faszystowską organizację kombatantów Fasci del Combattimento.

1931 – Józef Piłsudski zakończył trzymiesięczny wypoczynek na Maderze.

1939 – atakiem na Słowację Węgry rozpoczęły wojnę węgiersko-słowacką.

1942:

Adolf Hitler wydał dyrektywę o rozpoczęciu budowy Wału Atlantyckiego.

wojska japońskie dokonały inwazji na Andamany w Zatoce Bengalskiej.

1943 – na Islandii otwarto lotnisko w Keflavíku, wybudowane przez armię amerykańską.

1949:

I wojna izraelsko-arabska: zawarto porozumienie o zawieszeniu broni między Izraelem a Libanem.

brytyjski parlament uchwalił Akt nowofundlandzki, który potwierdził warunki unii pomiędzy odrębnymi dotychczas dominiami Kanady i Nowej Fundlandii.

1950 – odbyła się 22. ceremonia wręczenia Oscarów.

1951 – odsłonięto Pomnik założycieli miasta Tel Awiw.

1956:

Pakistan jako pierwszy kraj islamski został proklamowany republiką.

ukazał się debiutancki album Elvisa Presleya pt. Elvis Presley.

1958 – otwarto Synagogę Pokoju w Strasburgu.

1961 – w Leningradzie odbyła się prapremiera baletu Legenda o miłości.

1963 – w Londynie odbył się 8. Konkurs Piosenki Eurowizji.

1965 – rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Gemini 3.

1978 – do Libanu południowego przybyły pierwsze oddziały ONZ-owskiej misji pokojowej UNIFIL.

1982 – w wyniku puczu wojskowego został odsunięty od władzy prezydent Gwatemali Fernando Romeo Lucas García, którego zastąpił emerytowany generał Efraín Ríos Montt.

1983 – telewizyjne orędzie prezydenta USA Ronalda Reagana zapowiadające program tzw. "Gwiezdnych Wojen", ze słynnym pytaniem „Czy nie byłoby lepiej ratować życie ludzi, zamiast mścić ich śmierć?”

1987:

Willy Brandt ustąpił z funkcji przewodniczącego SPD.

w USA został wyemitowany pierwszy odcinek Mody na sukces.

1988 – rząd Nikaragui i antykomunistyczna organizacja partyzancka Contras podpisali w Sapoa zawieszenie broni w wojnie domowej.

1989 – Stanley Pons z University of Utah i Martin Fleischmann z University of Southampton, ogłosili, że wynaleźli prostą metodę wykonania zimnej fuzji atomów deuteru, poprzez elektrolizę ciężkiej wody z użyciem porowatej elektrody palladowej.

1994:

75 osób zginęło w katastrofie rosyjskiego Airbusa A310 na Syberii.

Luis Donaldo Colosio, kandydat na prezydenta z ramienia meksykańskiej partii rządzącej PRI, został zamordowany podczas kampanii w Tijuanie.

1996 – urzędujący prezydent Lee Teng-hui wygrał pierwsze bezpośrednie wybory prezydenckie na Tajwanie.

1998:

film Titanic Jamesa Camerona zdobył 11 statuetek podczas 70. ceremonii wręczenia Oscarów.

prezydent Rosji Borys Jelcyn zdymisjonował premiera Wiktora Czernomyrdina; nowym premierem został Siergiej Kirijenko.

2000 – papież Jan Paweł II odprawił mszę św. w Wieczerniku w Jerozolimie.

2001 – rosyjska stacja orbitalna Mir spłonęła w atmosferze nad Pacyfikiem.

2003:

II wojna w Zatoce Perskiej: rozpoczęła się bitwa pod Nasirijją.

odbyła się 75. ceremonia wręczenia Oscarów.

w podwójnym referendum zatwierdzono członkostwo Słowenii w UE i NATO.

w wyniku referendum w Czeczenii została przyjęta konstytucja zaproponowana przez władze rosyjskie.

2005 – w wyniku eksplozji w rafinerii BP w Texas City (USA) zginęło 15 osób, a 170 zostało rannych.

2007:

irańska marynarka wojenna pojmała 15 brytyjskich marynarzy z fregaty H.M.S. Cornwall patrolującej irackie wody Zatoki Perskiej.

wicepremier Iraku, sunnita Salam Zikam Ali az-Zauba'i został ciężko ranny w zamachu samobójczym w Bagdadzie.

w stolicy Demokratycznej Republiki Konga, Kinszasie, w walkach pomiędzy wojskiem a sympatykami Jean-Pierre'a Bemby, kandydata opozycji w ubiegłorocznych wyborach prezydenckich, zginęło 150 osób.

2009:

katastrofa lotnicza w Butte: samolot Pilatus PC-12 rozbił się na terenie cmentarza w Butte w Montanie; zginęło 14 osób.

katastrofa lotu FedEx Express 80: dwóch pilotów samolotu transportowego zginęło podczas podchodzenia do lądowania w porcie lotniczym Narita pod Tokio.

strona rządowa i rebelianci z Narodowego Kongresu Obrony Ludu zawarli porozumienie kończące 5-letni konflikt w prowincji Kiwu w Demokratycznej Republice Konga.