23 okręgi specjalne (特別区 tokubetsu-ku) są samorządnymi, specjalnymi jednostkami terytorialnymi, posiadającymi autonomiczną władzę, należącymi do centralnej, najbardziej zaludnionej części Tokio. Tak zorganizowane okręgi znajdują się tylko w Tokio. Po japońsku nazywają się nijūsan-ku (23 区), co znaczy "23 okręgi".

23 okręgi specjalne (na mapie żółte)

23 okręgi specjalne

Wyjątkowość okręgów polega na tym, że mimo posiadania autonomii lokalnej rady muszą bezkonfliktowo funkcjonować razem w jednym, wielkim obszarze Tokio. Z tego powodu niektóre służby publiczne są zarządzane przez radę metropolii Tokio. Są to: system wodociągowy i kanalizacja oraz straż pożarna.

Aby zapewnić działanie wspólnych służb publicznych rada metropolii Tokio przekazuje 23 okręgom specjalnym ze swojego budżetu część podatków lokalnych, które normalnie zasilają budżet miasta, co pozwala na sfinansowanie lokalnej administracji.

Słowo "specjalne" odróżnia je od pozostałych okręgów (区 ku) innych głównych miast japońskich. Przed 1943 okręgi Tokio nie różniły się od okręgów Osaki czy Kioto. W 1943, gdy zostały połączone rady miasta i prefektury we wspólną radę metropolii, okręgi zostały jej bezpośrednio podporządkowane.

W latach 1970. okręgi uzyskały większą autonomię niż okręgi innych miast, stając się bardziej miastami niż okręgami. Każdy z okręgów specjalnych ma wybieranego burmistrza (区長; kuchō) i radę (区議会 kugikai).

W 2000 parlament japoński zadecydował, że okręgi specjalne staną się lokalnymi jednostkami terytorialnymi (地方公共団体 chihō-kōkyō-dantai), mającymi prawa podobne do miast. Posiadają one własne służby miejskie, jak np. zbieranie i przetwarzanie odpadków.

Okręgi mają od 10 km² do 60 km² oraz od 40 000 do 830 000 ludności. Setagaya ma najwięcej ludności, zaś Ota największą powierzchnię.

Zaludnienie 23 okręgów specjalnych wynosi 8,34 mln (1 września 2003), co stanowi około dwu trzecich populacji Tokio i jedną czwartą populacji obszaru metropolii Tokio. Gęstość zaludnienia wynosi 13 300 osób/km2.

Lista okręgów specjalnych

Zobacz też

Linki zewnętrzne