23 października - Polski Serwis Naukowy

23 października jest 296. (w latach przestępnych 297.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 69 dni.

Narodowy socjalizm (z pewnymi elementami wewnętrznej polityki . Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945. Ideologami narodowego socjalizmu byli: Adolf Hitler (Mein Kampf) oraz Alfred Rosenberg i Joseph Goebbels.

II bitwa pod El Alamein – punkt zwrotny w kampanii pustynnej w Północnej Afryce w czasie II wojny światowej. Było to pierwsze ważne zwycięstwo brytyjskiej armii nad siłami niemieckimi. Bitwa trwała od 23 października do 3 listopada 1942.

Święta

Imieniny obchodzą: Bartłomiej, Domicjusz, German, Giedymin, Gracjana, Gracjanna, Honorat, Ignacy, Jan, Klotylda, Małogost, Marlena, Roman i Seweryn.

Kambodża – Rocznica Paryskiego Porozumienia Pokojowego

Kraje Ameryki Północnej – Dzień Mola (ang. Mole Day) – pomiędzy godzinami 6:02 i 18:02

Tajlandia – Dzień Pamięci Króla Chulalongkorna

Węgry – Święto Niepodległości (Proklamacja Republiki/Rocznica Rewolucji 1956 roku)

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Jan Kapistran (franciszkanin)

św. Józef Bilczewski (arcybiskup) (Kościół katolicki w Polsce; na świecie 20 marca)

Wydarzenia w Polsce

1501 – Król Aleksander Jagiellończyk zatwierdził polsko-litewską Unię mielnicką.

1793 – Sejm grodzieński ratyfikował II rozbiór Polski.

1817 – Warszawa: otwarto Instytut Głuchoniemych.

1909 – Skradziono korony z obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej na Jasnej Górze.

1913 – Otwarto pierwszy odcinek Ełckiej Kolei Wąskotorowej.

1929 – Został znaleziony nosorożec włochaty ze Staruni (województwo stanisławowskie), jedyny na świecie kompletny egzemplarz tego wymarłego gatunku z epoki plejstocenu.

1939 – Masakra 56 Polaków w zakładzie karnym w Inowrocławiu.

1943:

Egzekucja około 300 zakładników w ruinach warszawskiego getta.

Hitlerowcy dokonali masakry mieszkańców wsi Śniadówka na Lubelszczyźnie.

Oddział GL dokonał zamachu na Bar Podlaski w Warszawie zabijając 18 hitlerowców.

1944:

Armia Czerwona zdobyła Suwałki.

Założono Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

1945 – Polskie Radio Katowice rozpoczęło nadawanie programu przez radiostację gliwicką.

1950 – Na ulice Warszawy wyjechały pierwsze miejskie taksówki.

1971 – Ogłoszono wyroki w procesie przywódców antykomunistycznej organizacji "Ruch".

1981 – Premiera filmu Wielka majówka.

1983 – Premiera 1. odcinka serialu telewizyjnego Blisko, coraz bliżej.

1987 – Utworzono Przedsiębiorstwo Państwowe Porty Lotnicze.

1996 – Sejm umorzył uchwałą postępowanie w sprawie pociągnięcia do odpowiedzialności konstytucyjnej i karnej osób związanych z wprowadzeniem i realizacją stanu wojennego.

2000 – Powstała Oficjalna Lista Sprzedaży (OLiS) Związku Producentów Audio Video.

2005 – Odbyła się II tura wyborów prezydenckich, w której Lech Kaczyński pokonał Donalda Tuska.

Wydarzenia na świecie

Piechota brytyjska pod El Alamein – 1942

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
23 października

42 p.n.e. – Marek Antoniusz i Oktawian August pokonali w drugiej bitwie pod Filippi przywódców spisku przeciw Cezarowi. Widząc swą klęskę Brutus popełnił samobójstwo.

425 – Walentynian III został w wieku 6 lat cesarzem zachodniorzymskim.

787 – Zakończyły się obrady Soboru Nicejskiego II.

1086 – Almorawidzi pokonali w bitwie pod Zalakka wojska Leónu i Kastylii.

1157 – Walki o tron królewski w Danii: stoczono bitwę na Wrzosowisku Hede.

1295 – Francja i Szkocja zawarły w Paryżu tzw. Stare Przymierze wymierzone w Anglię.

1520 – W Akwizgranie Karol V koronował się na króla Niemiec.

1642 – Wojna domowa w Anglii: armia Rojalistów pokonała siły Parlamentu w bitwie pod Edgehill.

1702 – Wojna o sukcesję hiszpańską: zwycięstwo floty angielsko-holenderskiej nad francusko-hiszpańską w bitwie w zatoce Vigo.

1707 – Po raz pierwszy zebrał się brytyjski parlament.

1739 – Wielka Brytania wypowiedziała wojnę Hiszpanii (tzw. wojnę o ucho Jenkinsa).

1870:

Powstało Muzeum Polskie w Rapperswilu (Szwajcaria).

Wojna francusko-pruska: zakończyło się oblężenie Metzu.

1906 – Alberto Santos-Dumont na samolocie No.14-bis przeleciał dystans 60 m, zdobywając nagrodę Ernesta Archdeacona za przelot najmniej 25 m.

1910 – Vajiravudh został królem Syjamu.

1915 – I wojna światowa: brytyjski okręt podwodny zatopił na Bałtyku niemiecki krążownik pancerny SMS Printz Adalbert wraz z 672-osobową załogą.

1921 – Podpisano Traktat karski na mocy którego Turcja przekazała państwu bolszewików Adżarię, w zamian otrzymując ormiańskie ziemie w rejonie Karsu.

1929 – Nowojorski drapacz chmur Chrysler Building po zamontowaniu iglicy przejął tytuł najwyższego budynku na świecie (318,9 m).

1933 – Włoski pilot Francesco Angello na hydroplanie MC 72 ustanowił, obowiązujący do dzisiaj, rekord prędkości (709,21 km/h) dla tego typu samolotów z silnikami tłokowymi.

1939 – Dokonano oblotu samolotu bombowo-torpedowego Mitsubishi G4M.

1940 – Francisco Franco i Adolf Hitler spotkali się na granicy francusko-hiszpańskiej w Hendaye.

1942 – II wojna światowa w Afryce: rozpoczęła się II bitwa pod El Alamein.

1944 – Wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się bitwa o Leyte.

1952 – Premiera filmu Światła rampy.

1954 – Podpisano Układy Paryskie.

1956 – Na Węgrzech wybuchło powstanie przeciw rządowi komunistycznemu.

1957 – Wybuchła wojna o Ifni między wojskami francusko-hiszpańskimi a marokańskimi.

1958 – W odcinku komiksu autorstwa belgijskiego rysownika Peyo, drukowanego na łamach gazety Le Journal de Spirou, po raz pierwszy pojawiły się Smerfy.

1960 – Premiera filmu Siedmiu wspaniałych.

1967 – Dokonano oblotu hydroplanu gaśniczego Canadair CL-215.

1970 – Na Wielkiej Pustyni Słonej w stanie Utah, kierujący samochodem rakietowym Blue Flame Amerykanin Gary Gabelich po raz pierwszy, przekroczył pojazdem naziemnym prędkość 1 000 km/h.

1980 – Nikołaj Tichonow został premierem ZSRR.

1981 – Nowy Sad: otwarto Most Wolności na Dunaju.

1983 – Bejrut: eksplodowały dwie ciężarówki wypełnione trotylem; zginęło 269 żołnierzy amerykańskich i francuskich.

1984 – Na audiencji środowej Jan Paweł II wyraził swój niepokój wywołany uprowadzeniem ks. Jerzego Popiełuszki.

1989:

Proklamowano powstanie Republiki Węgierskiej.

Ukazało się pierwsze wydanie hiszpańskiego dziennika El Mundo.

1991 – Paryż: podpisano porozumienie pokojowe kończące konflikt w Kambodży.

1992 – Akihito jako pierwszy w historii japoński cesarz przybył z wizytą do Chin.

1993 – 10 osób zginęło, a 57 zostało rannych w wyniku zamachu bombowego IRA na sklep rybny w Belfaście.

1995 – Stany Zjednoczone uznały Jerozolimę jako stolicę Izraela.

1996 – Papież Jan Paweł II w liście do Papieskiej Akademii Nauk stwierdził, że teoria ewolucji Darwina jest czymś więcej niż tylko hipotezą.

1998 – Uruchomiono Swatch Internet Time.

2001 – Premiera iPoda.

2002 – Czeczeńscy terroryści zajęli moskiewski teatr na Dubrowce, biorąc około 700 zakładników.

2004:

Brazylia wystrzeliła w przestrzeń kosmiczną swoją pierwszą rakietę VSB-30.

W wyniku trzęsienia ziemi o sile 6,8 stopnia w skali Richtera w japońskim mieście Niigata zginęło 35 osób, około 2 200 zostało rannych.

2006 – Na Węgrzech odbyły się uroczystości upamiętniające 50. rocznicę powstania z 1956 roku. W ich trakcie w kilku punktach Budapesztu wybuchły starcia między policją a demonstrantami żądającymi ustąpienia premiera Ferenca Gyurcsány'ego.

2007 – Rozpoczęła się misja STS-120 wahadłowca Discovery.

2008:

Chiński dysydent Hu Jia został laureatem Nagrody Sacharowa, przyznawanej przez Parlament Europejski.

Wojna domowa na Sri Lance: rozpoczęła się bitwa pod Kilinochchi.

2011 – Trzęsienie ziemi w Turcji w prowincji Wan zginęły 582 osoby a 1650 zostało rannych.