23 sierpnia - Polski Serwis Naukowy

23 sierpnia jest 235. (w latach przestępnych 236.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 130 dni.

Funt szterling (ang. pound sterling) (£), nieoficjalna nazwa funt brytyjski, symbol międzynarodowy GBP – oficjalna jednostka monetarna w Wielkiej Brytanii.

Stanisław Lubieniecki herbu Rola (ur. 23 sierpnia 1623 w Rakowie, zm. 18 maja 1675 w Hamburgu), polski astronom, historyk i pisarz. Jego nazwisko w pismach anglojęzycznych zapisywane jest również jako Lubiniezky lub Lubyenyetsky.

Święta

imieniny obchodzą: Apolinary, Archelaus, Brygida, Cyriak, Feliksa, Filipa, Flawia, Flawian, Ireneusz, Jakub, Kalinik, Klaudiusz, Leoncja, Lubomira, Maksym, Piotra, Róża, Sulirad, Sydonia, Teonilla, Walerian, Wiktor, Zacheusz i Żelisław.

daw. starożytny Rzym – Vulcanalia (ku czci boga Wulkana)

międzynarodowe:

Europejski Dzień Pamięci Ofiar Stalinizmu i Nazizmu (ustanowione przez Parlament Europejski w 70.rocznicę Paktu Ribbentrop-Mołotow; od 2009)

Międzynarodowy Dzień Pamięci o Handlu Niewolnikami i jego Zniesieniu (proklamowane przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2008)

Rumunia – Dzień Wyzwolenia

Ukraina – Dzień Flagi

Kościół Katolicki Mariawitów w RP:

Święto Krwi Przenajdroższej Pana Jezusa i Ofiary Mateczki

wspomnienie śmierci św. Marii Franciszki Kozłowskiej

Kościoły protestanckie – Noc św. Bartłomieja (noc z 23 na 24 sierpnia)

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Kallinik I (biskup patr. Konstantynopola)

św. Róża z Limy (dziewica)

bł. Władysław Findysz (męczennik)

Wydarzenia w Polsce

1669 – Ełk otrzymał potwierdzenie praw miejskich i szereg przywilejów.

1794 – Insurekcja kościuszkowska: powołano Sąd Kryminalny Wojskowy.

1879 – Uruchomiono komunikację tramwajową w Szczecinie.

1906 – Powstał niemiecki klub piłkarski 06 Zalenze, jeden z pierwszych na terenie dzisiejszej Polski.

1914 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Kraśnikiem.

1919 – Wybuchło powstanie sejneńskie, zorganizowane przez Polską Organizację Wojskową przeciwko administracji litewskiej.

1923 – Z archikatedry gnieźnieńskiej skradziono relikwiarz z głową św. Wojciecha.

1930 – Upadł pierwszy rząd Walerego Sławka.

1944:

250 polskich oficerów więzionych przez NKWD na Majdanku zostało wywiezionych do łagrów w ZSRR.

23. dzień powstania warszawskiego: sukcesy powstańców w Śródmieściu; zdobyto Stację Telefonów przy ul. Piusa XI, kościół św. Krzyża, gmach Komendy Głównej Policji, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Jednocześnie odbito zakładników z rąk niemieckich.

1980:

Po 12 latach budowy otwarto Stadion Miejski w Poznaniu. W meczu inauguracyjnym Lech Poznań zremisował z Motorem Lublin 1:1.

Sierpień 1980: na Wybrzeżu wybuchł strajk generalny.

2002 – Premiera filmu E=mc².

2007:

Na Dworcu Centralnym w Warszawie odbyła się oficjalna prezentacja pociągu elektrycznego ED74.

Na północny wschód od Krakowa przeszła trąba powietrzna, pozostawiając kilkukilometrowy pas zniszczeń.

Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Cassel (1328) na obrazie Henry Scheffera

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
23 sierpnia

153 p.n.e. – Powstanie Luzytan: w bitwie pod Numancją powstańcy rozbili rzymski legion pod wodzą konsula Quintusa Fulviusza Nobilatora.

476 – Odoaker, dowódca germańskich najemników w służbie Rzymu, obalił cesarza Romulusa Augustulusa i został obwołany przez wojsko królem; koniec cesarstwa zachodniorzymskiego.

1268 – Książę Szwabii Konradyn poniósł klęskę i dostał się do niewoli w wyniku bitwy pod Tagliacozzo z wojskami króla Sycylii i Neapolu Karola I.

1305 – W Londynie został stracony William Wallace, szkocki bohater narodowy, przywódca powstania antyangielskiego.

1328 – Zwycięstwo wojsk francuskich nad powstańcami flandryjskimi w bitwie pod Cassel.

1388 – Wojna miast w Niemczech: zwycięstwo księcia Eberharda II Wirtemberskiego nad Związkiem Miast Szwabskich w bitwie pod Döffingen.

1514 – Sułtan turecki Selim I Groźny zwyciężył szacha Ismaila I w bitwie na równinie Czałdyran (Çaldiran).

1572 – Paryż: pogrom hugenotów, tzw. noc św. Bartłomieja (z 23 na 24 sierpnia).

1595 – III wojna austriacko-turecka: zwycięstwo wojsk węgiersko-wołoskich w bitwie w wąwozie Calugareni.

1614 – Założono uniwersytet w holenderskim Groningen.

1645 – Dania i Szwecja zawarły pokój w Brömsebro.

1702 – Hiszpańska wojna sukcesyjna: flota angielsko-holenderska rozpoczęła oblężenie Kadyksu.

1727 – Rosja i Chiny zawarły Traktat kiachtański, regulujący wspólną granicę.

1793 – Komitet Ocalenia Publicznego we Francji wprowadził obowiązkową służbę wojskową.

1799 – Napoleon Bonaparte wypłynął z Egiptu do Francji, pozostawiając dowództwo generałowi Kléberowi.

1813 – Wojny napoleońskie: zwycięstwo wojsk szwedzko-niemieckich w bitwie pod Grossbeeren.

1833 – W koloniach brytyjskich zniesiono niewolnictwo.

1839 – Wielka Brytania zajęła Hongkong.

1850 – Zakończono prace nad pociągnięciem na dnie kanału La Manche kabla telegraficznego.

1866 – Zawarto pokój w Pradze kończący wojnę prusko-austriacką.

1870 – Wojna francusko-pruska: pruska artyleria ostrzelała Strasburg.

1882 – W Rydze uruchomiono pierwszą linię tramwaju konnego.

1884 – Wojna chińsko-francuska: zwycięstwo floty francuskiej w bitwie pod Fuzhou.

1903 – VI Kongres Syjonistyczny w szwajcarskiej Bazylei ogłosił po raz pierwszy, że jego celem podstawowym jest chęć założenia państwa żydowskiego na terenie Palestyny.

1913 – W kopenhaskim porcie odsłonięto posąg Małej Syrenki.

1914:

I wojna światowa: Japonia wypowiedziała wojnę Niemcom.

Zwycięstwo wojsk brytyjskich nad niemieckimi w bitwie pod Mons.

1921:

Fajsal I został królem Iraku.

W pobliżu miasta Hull w Anglii doszło do eksplozji sterowca R-38, zginęło 41 osób.

1924 – Wielka opozycja Marsa.

1927:

Powstał Meksykański Związek Piłki Nożnej (FMF).

W amerykańskim stanie Massachusetts, mimo protestów na całym świecie, stracono na krześle elektrycznym włoskich anarchistów Ferdinanda Sacco i Bartolomea Vanzettiego, skazanych za morderstwo i kradzież.

1929 – Arabowie dokonali w Hebronie masakry 67 Żydów.

1939 – Ministrowie spraw zagranicznych Wiaczesław Mołotow i Joachim von Ribbentrop podpisali w Moskwie radziecko-niemiecki pakt o nieagresji wraz z tajnym protokołem dodatkowym, dzielącym Europę Wschodnią na strefy interesów.

1941 – Hitlerowcy utworzyli getto w Rydze.

1942 – Front wschodni: rozpoczęła się bitwa stalingradzka.

1943 – Zwycięstwem Armii Czerwonej zakończyła się bitwa na Łuku Kurskim.

1944:

Król Rumunii Michał I wydał rozkaz aresztowania pronazistowskiego premiera Iona Antonescu i zadeklarował rozejm z ZSRR.

W miejscowości Freckleton w północno-zachodniej Anglii spadł na zabudowania i eksplodował amerykański bombowiec B-24 Liberator. Zginęło 61 osób, w tym 38 dzieci.

Wojska alianckie zdobyły Marsylię.

1948 – W Amsterdamie założono Światową Radę Kościołów.

1954 – Dokonano oblotu amerykańskiego wojskowego samolotu transportowego Lockheed C-130 Hercules.

1958 – Armia chińska niespodziewanie ostrzelała należące do Tajwanu wyspy Kinmen i Mazu Liedao; początek drugiego kryzysu w Cieśninie Tajwańskiej.

1961 – Wystrzelono amerykańską sondę księżycową Ranger 1.

1963 – Ukazał się singiel She Loves You grupy The Beatles.

1966 – Sonda Lunar Orbiter 1 wykonała pierwsze zdjęcie Ziemi z orbity Księżyca.

1973 – W Sztokholmie doszło do napadu na placówkę Kreditbanken i następnie 6-dniowego uwięzienia zakładników. Na podstawie swych obserwacji, współpracujący wtedy z policją kryminolog i psycholog Nils Bejerot utworzył termin syndrom sztokholmski, oznaczający psychiczne uzależnienie zakładników od porywaczy.

1974 – John Lennon rzekomo zaobserwował UFO nad Nowym Jorkiem. Wzmianka o tym zdarzeniu znalazła się w jego piosence Nobody Told Me.

1975 – Komunistyczne siły Pathet Lao zdobyły stolicę Laosu Wientian.

1982 – Bashir Gemayel został wybrany przez parlament na prezydenta Libanu.

1984 – W Izraelu odbyły się wybory parlamentarne.

1989 – W proteście przeciwko sytuacji politycznej w ZSRR, około 2 milionów osób mieszkańców krajów nadbałtyckich utworzyło żywy łańcuch o długości ponad 600 km.

1990:

Armenia ogłosiła niepodległość (od ZSRR).

Wschodnioniemiecka Izba Ludowa wyraziła zgodę na zjednoczenie Niemiec.

1994 – W garażu jachtowym na szkockiej wyspie Jura, Bill Drummond i Jimmy Cauty z grupy muzycznej KLF spalili banknoty w kwocie miliona funtów szterlingów, rejestrując zdarzenie na godzinnym filmie.

1998 – Prezydent Borys Jelcyn zdymisjonował rząd Siergieja Kirijenki, obarczając go winą za wybuch kryzysu finansowego w Rosji. P.o. premiera został Wiktor Czernomyrdin.

2000 – 143 osoby zginęły w katastrofie Airbusa A320 linii Gulf Air u wybrzeży Bahrajnu.

2003 – Utworzono Park Narodowy Ukkusiksalik w północnej Kanadzie.

2004 – W gwiazdozbiorze Lutni została odkryta planeta pozasłoneczna TrES-1, druga po Ozyrysie obserwowana bezpośrednio.

2005 – Na Bahamach uformował się huragan Katrina.

2006 – Austriaczka Natascha Kampusch uciekła po 8 latach z niewoli u porywacza Wolfganga Prikopila.

2010 – Meksykanka Jimena Navarrete zdobyła w Las Vegas tytuł Miss Universe 2010.