24 grudnia - Polski Serwis Naukowy

24 grudnia jest 358. (w latach przestępnych 359.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 7 dni.

499 Venusia – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 8 lat i 12 dni w średniej odległości 4,01 j.a. Została odkryta 24 grudnia 1902 roku w Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl w Heidelbergu przez Maxa Wolfa. Nazwa planetoidy pochodzi od alternatywnej nazwy szwedzkiej wyspy Ven. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (499) 1902 KX.

Eryk – imię męskie pochodzenia skandynawskiego. Nadawane wielu jarlom i królom szwedzkim i duńskim. Pochodzenie tego imienia podaje się ze staro-wysoko-niemieckiego, gdzie era – honor, cześć oraz richi – bogaty. Całość zaś oznacza osobę zasobną w honor. Jego popularność sięga czasów króla szwedzkiego Eryka zmarłego w 1160. Drugie spotykane znaczenie to "Wieczny władca" od ei(r) co oznacza w staronordyjskim "wieczny" i ríkr – w staronordyjskim "władca".

Święta

imieniny obchodzą: Ada, Adam, Adamina, Adela, Delfin, Druzjan, Druzjanna, Eryk, Eryka, Ewa, Ewelina, Godzisław, Godzisława, Grzegorz, Grzymisława, Hermana, Hermina, Herminia, Irma, Irmina, Józef, Paula, Tarsylia i Zenobiusz.

wspomnienia i święta Kościoła katolickiego,

Wigilia Bożego Narodzenia

Adam i Ewa (pierwsi rodzice)

św. Adela z Pfalzel i jej matka św. Irmina z Oeren (benedyktynki)

św. Paula Elżbieta Cerioli

św. Tarsylia (ciotka Grzegorza I)

Wydarzenia w Polsce

1287 – III najazd mongolski na Polskę: armia mongolska pod wodzą Nogaja rozpoczęła oblężenie Krakowa.

1529 – Sejm w Piotrkowie ogłosił inkorporację Mazowsza do Polski.

1637 – Bohdan Chmielnicki podpisał akt kapitulacji powstania Pawluka.

1659 – Wojna polsko-rosyjska: wojska rosyjskie po przekroczeniu Bugu zdobyły Zabłudów i wymordowały chroniących się w kościele mieszkańców.

1806 – IV koalicja antyfrancuska: zwycięstwo Francuzów nad Rosjanami w bitwie pod Czarnowem.

1807 – Została powołana Rada Stanu Księstwa Warszawskiego.

1898 – Odsłonięto Pomnik Adama Mickiewicza w Warszawie.

1927 – Spłonął Zameczek Prezydencki w Wiśle.

1936 – Abp Filippo Cortesi został nuncjuszem apostolskim w Polsce.

1939 – Hitlerowcy spalili synagogę w Siedlcach.

1942 – Około 60 Polaków zostało zamordowanych przez ukraińskich nacjonalistów we wsi Połonka na Wołyniu.

1944 – 89 Polaków zostało zamordowanych przez UPA w Ihrowicy na Podolu.

1951 – 7 górników zginęło w wyniku wybuchu metanu i pyłu węglowego w KWK "Mysłowice".

1955 – Uniwersytet Poznański przemianowano na Uniwersytet im. Adama Mickiewicza.

1956 – Rada Ministrów przyjęła uchwałę o utworzeniu ZOMO.

1975 – Premiera filmu telewizyjnego Niespotykanie spokojny człowiek.

1980 – Premiera 1. odcinka serialu Królowa Bona.

1984 – Premiera 1. odcinka serialu Rycerze i rabusie.

1997 – Premiera 1. odcinka serialu 13 posterunek.

1998 – W Elektrowni Turów doszło do jednej z największych awarii w polskiej energetyce. Prawie całkowitemu zniszczeniu uległ blok energetyczny nr 5 o mocy 200 MW, uszkodzonych zostało wiele urządzeń sąsiednich jednostek wytwórczych, wyłączono większość generatorów a w maszynowni wybuchł groźny pożar.

Wydarzenia na świecie

Kaplica w miejscu pierwszej na świecie szopki w Greccio we Włoszech

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
24 grudnia

640 – Jan IV został papieżem.

1144 – Muzułmanie odzyskali Edessę.

1165 – Wilhelm I został koronowany na króla Szkocji.

1223 – św. Franciszek z Asyżu zorganizował w Greccio pierwszą na świecie szopkę bożonarodzeniową.

1267 – Hugo III został koronowany na króla Cypru.

1294 – Bonifacy VIII został wybrany na papieża.

1717 – W nocy z 24/25 grudnia potężny sztorm uderzył od północy w wybrzeża Holandii, Niemiec i Skandynawii, wywołując powodzie w których zginęło około 14 tys. osób.

1726 – Założono Montevideo.

1734 – Spłonął królewski kompleks pałacowy Alkazar w Madrycie.

1777 – James Cook odkrył Wyspę Bożego Narodzenia.

1799 – Napoleon Bonaparte objął funkcję Pierwszego Konsula.

1800 – W Paryżu doszło do nieudanego zamachu bombowego na Napoleona Bonapartego.

1811 – U wybrzeży Jutlandii rozbiły się w czasie sztormu brytyjskie okręty HMS Defence i HMS St. George; zginęło około 1300 marynarzy.

1814 – Podpisano pokój gandawski kończący wojnę brytyjsko-amerykańską.

1818 – W Oberndorfie koło Salzburga po raz pierwszy wykonano kolędę Cicha noc (Stille Nacht).

1851 – Spłonęła Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych.

1865 – W mieście Pulaski w stanie Tennessee sześciu weteranów armii Południa założyło Ku Klux Klan.

1870 – Wojna francusko-pruska: zwycięstwo wojsk pruskich w bitwie nad rzeką Hallue.

1871 – Premiera Aidy Giuseppe Verdiego w Kairze.

1902 – Niemiecki astronom Max Wolf odkrył planetoidę Venusia.

1906 – Kanadyjski wynalazca Reginald Aubrey Fessenden nadał pierwszą transmisję radiową w USA.

1913 – W Calumet w stanie Michigan, w hali w której zorganizowano wieczerzę wigilijną dla rodzin strajkujących górników doszło do wybuchu paniki wywołanej fałszywym alarmem pożarowym, w wyniku czego zadeptane zostały 73 osoby (w tym 59 dzieci).

1914 – I wojna światowa: rozpoczął się rozejm bożonarodzeniowy.

1929 – Pożar zniszczył zachodnie skrzydło Białego Domu w Waszyngtonie.

1934 – W Davos (Szwajcaria) uruchomiono pierwszy wyciąg narciarski na świecie.

1936 – Federico Laredo Brú został prezydentem Kuby.

1942:

Admirał François Darlan, wysoki komisarz we francuskiej Afryce Północnej, został zastrzelony w swym gabinecie w Algierze przez monarchistę Fernanda Bonniera de La Chapelle.

Z poligonu w Peenemünde wystrzelono pierwszy pocisk V-1.

1943 – Front wschodni: Armia Czerwona rozpoczęła operację dnieprowsko-karpacką.

1951 – Libia proklamowała niepodległość (od Włoch). Królem został Idris I.

1953:

106 osób zginęło w katastrofie kolejowej w Sakvicach w Czechosłowacji.

151 osób zginęło w wyniku zejścia laharu z jeziora w kraterze wulkanu Ruapehu i zerwania mostu kolejowego, tuż przed nadjeżdżającym pociągiem ekspresowym z Wellington do Auckland (Nowa Zelandia).

1962 – Kuba wymieniła ze Stanami Zjednoczonymi 1100 więźniów zatrzymanych podczas inwazji w Zatoce Świń na lekarstwa i produkty żywnościowe.

1964 – Wojna wietnamska: 2 amerykańskich oficerów zginęło, a około 60 osób zostało rannych w zamachu bombowym na Brinks Hotel w Sajgonie, zorganizowanym przez agentów Wietkongu.

1966:

Radziecka sonda Łuna 13 wylądowała na Księżycu.

Wietnam Południowy: 129 osób zginęło w katastrofie amerykańskiego samolotu wojskowego CL-44.

1968 – Załogowy statek Apollo 8 wszedł na orbitę Księżyca.

1971 – W katastrofie samolotu Lockheed Electra w środkowym Peru zginęło 91 osób. Katastrofę cudem przeżyła 17-letnia Juliane Köpcke, która po 9-dniowej wędrówce przez dżunglę odnalazła pomoc.

1973 – Obrączkowe zaćmienie Słońca widoczne nad Ameryką Środkową. Południową, Atlantykiem i północną Afryką.

1974 – Cyklon Tracy zniszczył miasto Darwin na północnym wybrzeżu Australii, zabijając 71 osób.

1976 – Takeo Fukuda został premierem Japonii.

1979 – Z kosmodromu Kourou w Gujanie Francuskiej wystrzelono pierwszą europejską rakietę nośną Ariane 1.

1989:

Inwazja Stanów Zjednoczonych na Panamę: obalony dyktator Manuel Noriega schronił się w ambasadzie Watykanu.

W liberyjskiej prowincji Nimba wybuchło powstanie, które doprowadziło do całkowitej destabilizacji kraju.

1990 – W Surinamie pułkownik Dési Bouterse drogą telefoniczną zmusił do ustąpienia prezydenta Ramsewaka Shankara i rozpoczął dyktatorskie rządy w kraju.

1991 – Dotychczasowy nuncjusz apostolski w Holandii Audrys Juozas Bačkis został arcybiskupem Wilna.

1992 – Wystartowała MTV Japonia.

1994 – 4 algierscy terroryści porwali Airbusa linii Air France, odbywającego rejs z Paryża do Algieru.

1995 – Zostala przyjęta w referendum konstytucja Naddniestrza.

1997 – Paryski sąd skazał na dożywocie wenezuelskiego terrorystę Ilicha Ramíreza Sáncheza, znanego jako Carlos Szakal.

1999:

5 pakistańskich terrorystów porwało indyjski samolot lecący z Kathmandu do Delhi ze 193 osobami na pokładzie.

Papież Jan Paweł II zainaugurował w Bazylice Św. Piotra obchody Wielkiego Jubileuszu Roku Świętego 2000.

Prezydent Wybrzeża Kości Słoniowej Henri Konan Bédié został obalony w wojskowym zamachu stanu.

2002 – 13 osób zginęło, a 12 zostało rannych w zamachu bombowym na dom Saudiego Ampatuana, burmistrza miasta Datu Piang na Filipinach.

2008:

Szef junty wojskowej, która poprzedniego dnia dokonała zamachu stanu w Gwinei, kapitan Moussa Dadis Camara ogłosił się prezydentem.