24 kwietnia - Polski Serwis Naukowy

24 kwietnia jest 114. (w latach przestępnych 115.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 251 dni.

Louise Josephine Kerlin (urodzona 5 października 1878 roku w Evansville, zmarła 24 kwietnia 1965 roku w Los Angeles) − amerykańska aktorka, nominowana do pierwszych Oscarów 1928 za rolę w filmie A Ship Comes In.

Chińska Republika Ludowa (skr. ChRL; chiń. trad. 中華人民共和國, uproszcz. 中华人民共和国; pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; posłuchaj po chińsku ?/i; pop. Chiny, trad. 中國,uproszcz. 中国, pinyin: Zhōngguó) – państwo w Azji wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to najludniejsze państwo świata o populacji przekraczającej 1,3 mld osób. Pod względem powierzchni jest 4. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki (PKB nominalny) – 3. (w 2007 r., po USA, i Japonii lub też 2. (PKB realny) po USA. Prawdopodobnie w 2010 roku Chiny staną się największą gospodarką na świecie po USA.

Święta

imieniny obchodzą: Aleksander, Aleksy, Bona, Egbert, Erwin, Erwina, Euzebiusz, Fidelis, Gaston, Grzegorz, Honoriusz, Horacjusz, Horacy, Jerzy, Leoncjusz, Longin, Longina, Maria, Saba, Tyberiusz i Zbywoj

Armenia – Dzień Upamiętnienia Ludobójstwa

Izrael – Dzień Niepodległości

międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Przeciwko Wiwisekcji (także: Międzynarodowy Dzień Zwierząt Laboratoryjnych)

Niger – Dzień Narodowej Zgody

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Benedykt Menni (bonifrater)

św. Doda z Reims (ksieni)

św. Fidelis z Sigmaringen (prezbiter i męczennik)

św. Grzegorz z Elwiry (biskup)

św. Jerzy (męczennik) (Kościół katolicki w Polsce; Kościół na świecie 23 kwietnia)

bł. Maria Elżbieta Hesselblad (brygidka)

św. Maria Salome (matka dwóch apostołów: Jakuba i Jana; wspomnienie również 22 października)

św. Mellit z Canterbury (arcybiskup)

św. Wilfryd z Yorku (biskup)

Wydarzenia w Polsce

1277 – Zwycięstwo połączonych sił jaworsko-legnickich nad rycerstwem wrocławskim w bitwie pod Stolcem.

1920 – Polska i Ukraińska Republika Ludowa zawarły sojusz wojskowy.

1923 – Założono klub sportowy Naprzód Rydułtowy.

1927 – Rozpoczęła działalność rozgłośnia poznańska Polskiego Radia.

1935 – Weszła w życie Konstytucja kwietniowa.

1940 – Heinrich Himmler wydał rozkaz utworzenia obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu.

1948 – Dokonano oblotu szybowca IS-2 Mucha.

1952 – Wprowadzono obowiązkowe kontyngenty na mleko.

1962 – Dokonano oblotu samolotu wielozadaniowego PZL-104 Wilga.

1966 – Odbyła się premiera pierwszego programu kabaretu Owca.

1968 – Stadion Śląski: Kazimierz Deyna zadebiutował w reprezentacji narodowej w meczu towarzyskim Polska – Turcja (8:0).

1982 – Odbyło się pierwsze notowanie listy przebojów radiowej Trójki.

1996 – Na stacji Shella przy ul. Ostrobramskiej w Warszawie w wyniku wybuchu bomby podłożonej przez nieznanych sprawców zginął st. asp. Piotr Molak, członek Wydziału Antyterrorystycznego KSP.

1998 – W gdyńskiej agencji towarzyskiej "Las Vegas" został zastrzelony gangster Nikodem Skotarczak (ps. "Nikoś").

2000 – W nieczynnej kopalni rudy uranu otwarto 1200-metrową podziemną trasę turystyczną Sztolnie Kowary o długości ok. 1200 m.

2004 – Odbył się pogrzeb Jacka Kaczmarskiego, muzyka i poety.

2005 – Telewizja Polska uruchomiła swój pierwszy kanał tematyczny – TVP Kultura.

Wydarzenia na świecie

Proklamacja Republiki Irlandii z 1916

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
24 kwietnia

634 – Muzułmanie dowodzeni przez Khalida ibn al-Walida pokonali oddziały bizantyjskie pod Mardż Rahit w pobliżu Damaszku.

858 – Mikołaj I został papieżem.

1547 – W bitwie pod Mühlberg cesarz Karol V Habsburg odniósł zwycięstwo nad wojskami protestantów.

1558 – Królowa Szkocji Maria I poślubiła w katedrze Notre Dame delfina i późniejszego króla Francji Franciszka II.

1585 – Sykstus V został papieżem.

1646 – Została zawarta Unia użhorodzka między wyznawcami prawosławia na Zakarpaciu a kościołem katolickim.

1800 – Została założona Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych.

1854 – W Wiedniu odbył się ślub cesarza Franciszka Józefa I z Elżbietą Bawarską.

1872 – Erupcja Wezuwiusza.

1877 – Rosja wypowiedziała wojnę Imperium Osmańskiemu.

1913 – W Nowym Jorku oddano do użytku drapacz chmur Woolworth Building.

1915 – Rozpoczęła się rzeź Ormian w Turcji.

1916:

I wojna światowa: niemieckie krążowniki dokonały bombardowania miast Yarmouth i Lowestoft w Anglii.

W Dublinie wybuchło powstanie wielkanocne.

1918 – Pod Villers-Bretonneux doszło do brytyjsko-niemieckiej pierwszej bezpośredniej bitwy pancernej.

1926 – Został podpisany niemiecko-radziecki Traktat berliński, gwarantujący neutralność sygnatariuszy w przypadku agresji państwa trzeciego na jedną ze stron.

1935 – Rozpoczęto piętrzenie wody sztucznego Jeziora Chambon na rzece Romanche w południowo-wschodniej Francji.

1938 – Konstantin Päts został prezydentem Estonii.

1941 – Kampania śródziemnomorska: rozpoczęła się operacja "Demon" – ewakuacja na Kretę i do Egiptu około 50 tys. żołnierzy alianckich (głównie Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego) z plaż i portów południowej, zajętej przez Niemców Grecji.

1945:

Operacja berlińska: rozpoczęła się bitwa pod Halbe.

Wyzwolono Opawę.

1946 – Dokonano oblotów myśliwców Jak-17 i MiG-9.

1950 – Jordania dokonała formalnej aneksji Samarii i Judei (Zachodni Brzeg Jordanu).

1954 – ChRL i Indie zawarły traktat o przyjaźni.

1955:

Premiera filmu Godzilla kontratakuje.

W Luksemburgu została założona Partia Demokratyczna.

1961 – Wydobyto na powierzchnię szwedzki statek wojenny Vasa, który zatonął na Bałtyku w 1628 roku.

1962 – Został wystrzelony radziecki satelita technologiczny Kosmos 3.

1963 – Została przyjęta Konwencja wiedeńska o stosunkach konsularnych.

1964 – Odcięto głowę posągowi Małej Syrenki w kopenhaskim porcie.

1965:

Około miliona osób demonstrowało w Erywaniu w 50-tą rocznicę rozpoczęcia masakry Ormian przez Turków, domagając się uznania jej za ludobójstwo.

Prezydent Indonezji Sukarno ogłosił zajęcie wszelkiej zagranicznej własności w kraju.

W hiszpańskim lesie przy granicy z Portugalią znaleziono zwłoki lidera opozycji portugalskiej generała Humberto Delgado, zamordowanego 13 lutego przez policję polityczną PIDE.

Zamach stanu na Dominikanie, który doprowadził 28 kwietnia do amerykańskiej interwencji wojskowej.

1967 – Władimir Komarow zginął podczas lądowania z powodu awarii spadochronu kapsuły statku Sojuz 1.

1968 – Mauritius został członkiem ONZ.

1970:

Gambia ogłoszona została republiką. Pierwszym prezydentem został Dawda Kairaba Jawara.

Został wystrzelony pierwszy chiński sztuczny satelita Dong Fang Hong 1.

1975:

Frakcja Czerwonej Armii rozpoczęła okupację ambasady RFN w Sztokholmie.

Zakończono produkcję Citroëna DS.

1979 – Utwór Georgia on My Mind w wykonaniu Raya Charlesa został ustanowiony piosenką stanową Georgii.

1980 – Doszło do nieudanej próby odbicia zakładników z ambasady USA w Teheranie (Operacja "Orli Szpon").

1981 – We Francji odbyła się I tura wyborów prezydenckich. Do II tury przeszli urzędujący prezydent Valéry Giscard d'Estaing i François Mitterrand.

1982 – W angielskim mieście Harrogate odbył się 27. Konkurs Piosenki Eurowizji.

1983:

Socjalistyczna Partia Austrii wygrała wybory parlamentarne.

Wojna kambodżańska: powstańcy z KPNLF i wojska tajlandzkie odparły atak wojsk wietnamskich na znajdujący się na terytorium Tajlandii obóz z uchodźcami kambodżańskimi Nong Samet.

1985 – Kebby Musokotwane został premierem Zambii.

1988 – We Francji odbyła się I tura wyborów prezydenckich. Do II tury przeszli urzędujący prezydent François Mitterrand i Jacques Chirac.

1990 – Na orbicie okołoziemskiej został umieszczony Teleskop Hubble'a.

1997 – Kraje członkowskie Szanghajskiej Organizacji Współpracy podpisały w Moskwie umowę o wzajemnej redukcji sił zbrojnych w rejonie chińskiej granicy, co umożliwiło jej delimitację na odcinku 4 tys. km.

2002 – Bośnia i Hercegowina została członkiem Rady Europy.

2003 – II wojna w Zatoce Perskiej: Amerykańscy żołnierze schwytali Tarika Aziza, wicepremiera w rządzie Saddama Husajna.

2005:

Faure Gnassingbé wygrał w I turze wybory prezydenckie w Togo.

Mehmet Ali Talat został prezydentem Cypru Północnego.

Papież Benedykt XVI zainaugurował swój pontyfikat.

2006:

Egipt: 23 osoby zginęły, a 62 zostały ranne w atakach terrorystycznych w kurorcie Dahab na półwyspie Synaj.

Oddano do eksploatacji największy statek na świecie Freedom of the Seas.

2007 – Etiopia: separatyści z Narodowego Frontu Wyzwolenia Ogadenu (ONLF) dokonali ataku na instalacje naftowe w mieście Abole, zabijając 65 etiopskich i 9 chińskich pracowników.

2008 – Parlamenty Niemiec i Danii ratyfikowały Traktat lizboński.

Urodzili się

1533 – Wilhelm I Orański, hrabia Nassau, książę Oranii, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji (zm. 1584)

1581 – Wincenty à Paulo, francuski ksiądz katolicki, założyciel zgromadzeń Szarytek i lazarystów, święty Kościoła katolickiego, pionier misji, opiekun ubogich i więźniów (zm. 1660)

1771 – (lub 11 kwietnia) Samuel Bogumił Linde, polski leksykograf, językoznawca, bibliotekarz (zm. 1847)

1785 – John James Audubon, amerykański ornitolog, przyrodnik i malarz (zm. 1851)

1815 – Anthony Trollope, angielski pisarz (zm. 1882)

1846 – Marcus Clarke, australijski pisarz (zm. 1881)

1856 – Philippe Pétain, francuski polityk, marszałek Francji (zm. 1951)

1873 – Jerzy Zwierkowski, polski kontradmirał (zm. 1932)

1876 – Erich Raeder, niemiecki admirał, dowódca Kriegsmarine (zm. 1960)

1897 – Benjamin Lee Whorf, amerykański językoznawca (zm. 1941)

1902 – Jerzy Czaplicki, polski śpiewak operowy (baryton) (zm. 1992)

1904 – Willem de Kooning, amerykański malarz pochodzenia holenderskiego (zm. 1997)

1905 – Robert Penn Warren, amerykański pisarz (zm. 1989)

1907 – Stefan Stanisław Okrzeja, polski pilot wojskowy (zm. 1939)

1908 – Józef Gosławski, polski rzeźbiarz i medalier (zm. 1963)

1910 – Stanisław Kowalczyk, polski działacz partyjny i państwowy (zm. 1992)

1919:

Glafkos Kliridis, cypryjski polityk, prezydent Cypru

César Manrique hiszpański malarz, rzeźbiarz, architekt, ekolog (zm. 1992)

Jakub Sądej, polski leśnik, przewodnik turystyczny (zm. 1987)

1920 – Wincenty Szober, polski kapral podchorąży, powstaniec warszawski, fotoreporter

1921 – Ercole Rabitti, włoski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2009)

1922 – Susanna Agnelli, włoska polityk, minister spraw zagranicznych, posłanka do PE (zm. 2009)

1926 – Stefan Chojnowski, polski poeta, działacz społeczny

1927 – Bogdan Czabański, polski dydaktyk wychowania fizycznego (zm. 2003)

1929 – Rajkumar, indyjski aktor (zm. 2006)

1930:

Jurij Lewada, rosyjski socjolog, dziennikarz, publicysta (zm. 2006)

Dorothy Uhnak, amerykańska pisarka (zm. 2006)

1933 – Freddie Scott, amerykański wokalista (zm. 2007)

1934 – Shirley MacLaine, amerykańska aktorka

1935 – Tomasz Hopfer, polski dziennikarz sportowy (zm. 1982)

1938:

Andrzej Mundkowski, polski kompozytor (zm. 1979)

Zofia Nasierowska, polska fotografik (zm. 2011)

1941 – Richard Holbrooke, amerykański dyplomata, polityk (zm. 2010)

1942 – Barbra Streisand, amerykańska aktorka, piosenkarka

1943 – David Morrell, kanadyjski pisarz

1944:

Andrzej Glapiński, polski polityk

Zianon Paźniak, białoruski archeolog, polityk, działacz społeczny

Tony Visconti, amerykański producent muzyczny, muzyk, wokalista

1947:

Josep Borrell, hiszpański polityk

João Bráz de Aviz, brazylijski arcybiskup

1950 – Jerzy Kryszak, polski aktor

1951 – Steven Lisberger, amerykański reżyser filmowy, producent, scenarzysta

1952 – Jean-Paul Gaultier, francuski projektant mody

1953 – Eric Bogosian, amerykański aktor, dramaturg, pisarz

1954 – Michael Moore, amerykański reżyser filmowy

1957 – Hanna Banaszak, polska piosenkarka, wokalistka jazzowa

1958 – Steven Wright, angielski seryjny morderca

1960 – Paula Yates, brytyjska prezenterka telewizyjna (zm. 2000)

1962:

Heike Kemmer, niemiecka jeźdźczyni sportowa

Stuart Pearce, angielski piłkarz, trener piłkarski

1963:

Lajos Détári, węgierski piłkarz

Marek Leśniewski, polski kolarz szosowy

Iwona Sadowska, polska reżyserka filmów dokumentalnych

1966:

Alessandro Costacurta, włoski piłkarz

Pascale Paradis, francuska tenisistka

1968:

Aidan Gillen, irlandzki aktor

1971:

Craig Burley, szkocki piłkarz

Grażyna Kania, polska reżyserka teatralna

Stefania Rocca, włoska aktorka

1972:

Dagmara Babiarz, polska dziennikarka, pisarka, podróżniczka

Csilla Füri, węgierska pięcioboistka nowoczesna

Jure Košir, słoweński narciarz alpejski

1973:

Dean Armstrong, kanadyjski aktor

Brian Marshall, amerykański basista zespołu Alter Bridge

1974:

Derek Luke, amerykański aktor

Deon Prinsloo, południowoafrykański żużlowiec (zm. 2011)

1976:

Hedda Berntsen, norweska narciarka dowolna

Sonya Jeyaseelan, kanadyjska tenisistka

Roman Kresta, czeski kierowca rajdowy

Frederic Niemeyer, kanadyjski tenisista

1977 – Eric Balfour, amerykański aktor

1980:

Karen Asrjan, ormiański szachista (zm. 2008)

Klaus Kröll, austriacki narciarz alpejski

1981 – Taylor Dent, amerykański tenisista

1982 – Kelly Clarkson, amerykańska piosenkarka pop-rockowa, autorka tekstów piosenek, aktorka

1983 – Abderrahman Kabous, marokański piłkarz

1986:

Dariusz Kuć, polski lekkoatleta

Gerald Wambacher, austriacki skoczek narciarski

1987:

Simone Corsi, włoski motocyklista wyścigowy

Serdar Taşçı, niemiecki piłkarz pichodzenia tureckiego

1989 – Naomi Cavaday, brytyjska tenisistka

1992 – Doc Shaw, amerykański aktor

1996 – Ashleigh Barty, australijska tenisistka

1998 – Ryan Newman,amerykańska aktorka

Zmarli

1731 – Daniel Defoe, angielski pisarz (ur. 1660)

1784 – Franciszek Bohomolec, polski komediopisarz, publicysta (ur. 1720)

1852 – Leopold, wielki książę Badenii (ur. 1790)

1863 – Mieczysław Romanowski, polski poeta romantyczny, uczestnik powstania styczniowego (ur. 1833)

1891 – Helmut Karl Bernhard von Moltke, niemiecki feldmarszałek (ur. 1800)

1914 – Benedykt Menni, włoski bonifrater, święty katolicki (ur. 1841)

1939 – Zygmunt Chmielewski, polski inżynier chemik, działacz spółdzielczy, dyrektor Departamentu Rolnictwa i Dóbr Koronnych, kierownik resortu rolnictwa i dóbr państwowych (ur. 1873)

1941 – Rajmund Jaworowski, polski działacz socjalistyczny (ur. 1885)

1942 – Lucy Maud Montgomery, kanadyjska pisarka (ur. 1874)

1947 – Willa Cather, amerykańska pisarka (ur. 1873)

1955 – Alfred Polgar, austriacki pisarz (ur. 1873)

1957 – Maria Elżbieta Hesselblad, szwedzka zakonnica, założycielka Zakonu Najświętszego Zbawiciela Świętej Brygidy, błogosławiona katolicka (ur. 1870)

1960 – Max von Laue, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (ur. 1879)

1962 – Wacław Dąbrowski, polski mikrobiolog, rektor SGGW (ur. 1879)

1965 – Louise Dresser, amerykańska aktorka (ur. 1878)

1967 – Władimir Komarow, radziecki kosmonauta (ur. 1927)

1968 – John Tewksbury, amerykański lekkoatleta (ur. 1876)

1974 – Bud Abbott, amerykański aktor (ur. 1895)

1980 – Alejo Carpentier, kubański pisarz, muzykolog (ur. 1904)

1988 – Kazimierz Gregorkiewicz, polski architekt, urbanista, działacz społeczny (ur. 1925)

1993:

Wiesław Andrzejewski, polski pisarz (ur. 1931)

Andon Pano, albański aktor (ur. 1921)

1995 – Josif Chejfic, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1905)