24 listopada - Polski Serwis Naukowy

24 listopada jest 328. (w latach przestępnych 329.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 37 dni.

Jari Ilola (ur. 24 listopada 1978 w Oulu) - fiński piłkarz grający na pozycji pomocnika. Reprezentant Finlandii - łącznie rozegrał w niej 30 meczów i strzelił 1 gola. W swojej karierze wystąpił też w trzynastu meczach reprezentacji do lat 21. Od 2003 zawodnik IF Elfsborg.

Samak Sundaravej (wym. sa mak sun to:n vét; ur. 13 czerwca 1935, zm. 24 listopada 2009) – tajski polityk, lider Partii Władzy Ludu (Palang Prachachon) od 24 sierpnia 2007. Premier Tajlandii od 28 stycznia do 9 września 2008, usunięty z urzędu przez Sąd Konstytucyjny za naruszenie przepisów konstytucji.

Święta

Imieniny obchodzą: Agnieszka, Aleksander, Andrzej, Biruta, Chryzogon, Dargorad, Dobrosław, Emilia, Felicjana, Felicjanna, Firmina, Flora, Franciszek, Jan, Jaśmina, Joachim, Pęcisław, Protazy, Roman, Twardomir, Walenty i Walentyn.

Demokratyczna Republika Konga – Rocznica Nowego Reżimu

Polska – Katarzynki (w wigilię św. Katarzyny, męski odpowiednik Andrzejek)

Serbski Kościół Prawosławny – Dzień Stefana III

Turcja – Dzień Nauczyciela

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

Św.Andrzej Dung-Lac (prezbiter) i towarzysze (117 męczenników wietnamskich)

Św. Chryzogon (męczennik)

Św. Eanflaeda (ksieni)

Św. Flora i Maria (zm. 851; męczennice opisane w Pamiętnikach Świętych św. Eulogiusza z Kordoby)

Św. Piotr Dumoulin Borie (męczennik)

Św. Walenty Berrio-Ochoa (biskup i męczennik)

Wydarzenia w Polsce

1227 – Zbrodnia gąsawska: książę Leszek Biały został zamordowany w czasie zjazdu piastowskich władców.

1587 – Oblężenie Krakowa: odparto szturm wojsk arcyksięcia Maksymiliana III.

1644 – Ustawiono figurę króla na kolumnie Zygmunta III Wazy w Warszawie.

1857 – W Warszawie założono wydawnictwo Gebethner i Wolff.

1904 – Rozpoczęło działalność więzienie na Rakowieckiej w Warszawie.

1944 – Doszło do najtragiczniejszej w dziejach polskich kolei katastrofy w Barwałdzie Średnim.

1947 – W Krakowie rozpoczął się pierwszy proces oświęcimski.

1951 – Zainaugurował działalność Lubuski Teatr im. L. Kruczkowskiego w Zielonej Górze.

1961 – 9 górników zginęło w wyniku wybuchu w KWK „Polska” w Świętochłowicach.

1964 – Premiera filmu Agnieszka 46.

1978 – Prochy Tadeusza Dołęgi-Mostowicza sprowadzono z Ukrainy i pochowano w katakumbach na Powązkach.

1984 – Założono Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych.

1986 – Premiera filmu Kronika wypadków miłosnych.

1993 – W Krakowie otwarto Centrum Kultury Żydowskiej.

1994:

Podczas koncertu grupy Golden Life w hali Stoczni Gdańskiej wybuchł pożar; zginęło 7 osób, a ponad 300 zostało poparzonych.

Rada Ministrów wydała rozporządzenie o utworzeniu Magurskiego Parku Narodowego.

W swoim gabinecie został zastrzelony dyrektor KWK „Staszic” w Katowicach.

1998 – Z biblioteki naukowej PAN w Krakowie skradziono pierwodruk dzieła Mikołaja Kopernika De revolutionibus orbium coelestium.

2000 – Premiera filmu Bajland.

2004 – Akademia Medyczna w Bydgoszczy została włączona jako Collegium Medicum UMK do Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Wydarzenia na świecie

Jedna z karykatur Karola Darwina po publikacji jego teorii

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
24 listopada

496 – Anastazy II został wybrany na papieża.

642 – Teodor I został wybrany na papieża.

1163 – IV wojna włoska Fryderyka Barbarossy: wojska cesarskie zburzyły Tarano.

1202 – IV wyprawa krzyżowa: po 11 dniach oblężenia skapitulowała Zara (Zadar). Po raz pierwszy krzyżowcy zaatakowali chrześcijańskie miasto.

1248 – W nocy z 24 na 25 listopada osuwisko o objętości 500 milionów m³ zasypało wioski u podnóża szczytu Granier w Prealpach Sabaudzkich we wschodniej wschodniej Francji; zginęło kilka tysięcy osób.

1331 – Dawid II Bruce został koronowany na króla Szkocji.

1542 – Zwycięstwo Anglików nad Szkotami w bitwie pod Solway Moss.

1562 – Maksymilian II Habsburg został wybrany we Frankfurcie nad Menem na króla Niemiec.

1639 – Angielski astronom Jeremiah Horrocks jako pierwszy zaobserwował przejście Wenus na tle tarczy Słońca.

1642 – Holenderski żeglarz Abel Tasman odkrył Tasmanię.

1643 – Wojna trzydziestoletnia: bitwa pod Tuttlingen.

1659 – Wojna duńsko-szwedzka: bitwa pod Nyborgiem.

1675 – Papież Klemens X beatyfikował męczenników z Gorkum.

1805 – III koalicja antyfrancuska: wojska francusko-polskie pokonały Austriaków w bitwie pod Castelfranco.

1848 – Wiosna Ludów: papież Pius IX został zmuszony do opuszczenia Republiki Rzymskiej i udał się na wygnanie do Gaety.

1859 – Karol Darwin opublikował dzieło O powstaniu gatunków na drodze doboru naturalnego.

1874 – Amerykanin Joseph Farwall Glidden opatentował drut kolczasty.

1904 – Amerykanin Benjamin Leroy Holt skonstruował pierwszy pojazd o napędzie gąsienicowym.

1911 – W Wiedniu odbyła się premiera operetki Ewa z muzyką Ferenca Lehára.

1914 – Benito Mussolini został wydalony z Włoskiej Partii Socjalistycznej.

1918 – Założono Komunistyczną Partię Węgier.

1924 – Duan Qirui został prezydentem Republiki Chińskiej.

1927 – Vintilă Brătianu został premierem Rumunii.

1939 – Założono linie lotnicze British Overseas Airways Corporation.

1940 – Słowacja podpisała Pakt trzech.

1944:

II wojna chińsko-japońska: bitwa pod Guilin-Liuzhou.

Wojna na Pacyfiku: Amerykanie zbombardowali Tokio.

1947 – Robert Schuman został premierem Francji.

1951 – Towarowy Douglas DC-4 należący do izraelskich linii El Al rozbił się podczas podejścia do lądowania na lotnisku w Zürychu; zginęła cała 6-osobowa załoga.

1955 – Dokonano oblotu holenderskiego samolotu pasażerskiego Fokker F27.

1957 – Polska przegrała z ZSRR 0:2 w rozegranym na neutralnym terenie w Lipsku barażowym meczu o awans do Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 1958 we Szwecji.

1960 – NBA: Wilt Chamberlain ustanowił rekord 55 zbiórek w jednym meczu.

1963 – Zabójca Johna F. Kennedy’ego, Lee Harvey Oswald, został zastrzelony w podziemiach komendy głównej policji w Dallas przez Jacka Ruby’ego.

1964 – Biali najemnicy pod wodzą majora Mike Hoare wspierani przez oddziały belgijskie i amerykańskie rozpoczęli operację "Czerwony Smok", w wyniku uwolniono zakładników i zdławiono komunistyczną rebelię Ludowej Armii Wyzwolenia w Stanleyville (Kisangani) w Demokratycznej Republice Kongo.

1965:

Sabah III Al Salim Al Sabah został emirem Kuwejtu.

W Demokratycznej Republice Kongo doszło do przewrotu wojskowego w wyniku którego władzę przejął Joseph Mobutu.

1966 – 82 osoby zginęły w katastrofie bułgarskiego Iła-18, który uderzył w zbocze góry krótko po starcie z lotniska w Bratysławie.

1969 – Zakończyła się druga załogowa misja księżycowa Apollo 12.

1971 – Osobnik znany jako D.B. Cooper porwał Boeinga 727 z 42 osobami na pokładzie, lecącego z Portland do Seattle. Po otrzymaniu 200 tys. dolarów okupu zwolnił zakładników, a następnie wyskoczył ze spadochronem nad górskim terenem stanu Waszyngton.

1974 – W Etiopii odkryto pochodzący sprzed 3,2 mln lat fragment szkieletu samicy australopiteka znanej jako Lucy.

1976 – Trzęsienie ziemi z epicentrum w rejonie miasta Wan w Turcji zabiło 3840 osób.

1977 – Hiszpania została przyjęta do Rady Europy.

1980 – Utworzono Park Narodowy Jeziora Malawi.

1985 – Na Malcie w wyniku eksplozji przy próbie uwolnienia zakładników przetrzymywanych na pokładzie egipskiego Boeinga 737 zginęło 60 osób.

1989:

Kierownictwo Komunistycznej Partii Czechosłowacji z sekretarzem generalnym Milošem Jakešem zostało odsunięte od władzy. Nowym sekretarzem generalnym wybrano Karela Urbánka.

Michaił Gorbaczow przyjął premiera Tadeusza Mazowieckiego podczas jego wizyty w Moskwie.

1991 – Rozpoczęła się misja STS-44 wahadłowca Atlantis.

1992:

Powstała Praska Giełda Papierów Wartościowych.

Przyjęto flagę Tadżykistanu.

W chińskim regionie autonomicznym Kuangsi w katastrofie należącego do China Southern Airlines Boeinga 737 zginęło 141 osób.

1993 – Premiera filmu Pani Doubtfire.

1996 – Na Białorusi odbyło się sfałszowane referendum umacniające władzę Aleksandra Łukaszenki i przywracające radzieckie symbole narodowe.

1998 – Émile Lahoud został prezydentem Libanu.

2001:

W Singapurze wprowadzono nowy podział administracyjny.

W Szwajcarii w katastrofie samolotu pasażerskiego Avro RJ100 zginęły 24 spośród 33 osób znajdujących się na pokładzie.