24 lutego - Polski Serwis Naukowy

24 lutego jest 55. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 310 (w latach przestępnych 311) dni. W latach przestępnych dzień ten jest powtarzany.

Piotr III (port. Pedro, ur. 5 lipca 1717, zm. 25 maja 1786) - małżonek królowej Portugalii Marii I. Był młodszym synem króla Jana V i stryjem swej królowej małżonki. Poślubił ją w 1760, gdy była jeszcze dziedziczką tronu.

Mariner 6 i 7 – (pl. Żeglarz 6. i 7.) podwójna bezzałogowa misja kosmiczna do Marsa. Sondy zostały wystrzelone przez amerykańską agencje kosmiczną NASA. Jako pierwsze przesłały na Ziemię dobre jakościowo zdjęcia powierzchni tej planety. Wykonały także obserwacje atmosfery Marsa.

Święta

Imieniny obchodzą: Bogurad, Borzygniew, Ermegarda, Flawian, Irmegarda, Jan, Józefa, Julian, Lucjusz, Łucjusz, Maciej, Marek, Modest, Montan, Sergiusz i Wieledrog.

Estonia – Święto Niepodległości

Meksyk – Dzień Flagi

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Etelbert (władca Kentu)

św. Marek Marconi († 1510, zakonnik)

św. Pretekstat z Rouen (biskup)

Wydarzenia w Polsce

Bitwa pod Małogoszczem – 1863

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
24 lutego

1343 – Król Kazimierz Wielki zawarł sojusz z książętami zachodniopomorskimi z linii wołogoskiej: Bogusławem V, Barnimem IV i Warcisławem V.

1388 – Na prośbę braci widawskich: Mikołaja, Piotra, Michała i Jakuba, król Władysław II Jagiełło wydał przywilej na lokację miasta Widawy.

1397 – W Radzyniu Chełmińskim został zawarty antykrzyżacki Związek Jaszczurczy.

1529 – Wskutek wichury zawalił się 50-metrowy drewniany hełm na wieży kościoła św. Elżbiety we Wrocławiu.

1768 – Został podpisany Traktat warszawski.

1831 – Powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Białołęką.

1833 – Zainaugurował działalność Teatr Wielki w Warszawie.

1846 – Jan Tyssowski został dyktatorem powstania krakowskiego.

1863 – Powstanie styczniowe: przegrane przez powstańców bitwy pod Małogoszczem i Dobrą.

1904 – Uruchomiono komunikację tramwajową w Gubinie.

1905 – Rewolucja 1905: w Warszawie miała miejsce pierwsza akcja zbrojna bojowców PPS.

1925 – Prasa warszawska rozpoczęła drukowanie programu pierwszej polskiej stacji nadawczej.

1928 – Wydane zostało rozporządzenie prezydenta RP o utworzeniu Biblioteki Narodowej.

1933 – Premiera filmu Każdemu wolno kochać w reżyserii Mieczysława Krawicza i Janusza Warneckiego.

1934 – Premiera filmu Pieśniarz Warszawy w reżyserii Michała Waszyńskiego.

1947 – Przed Najwyższym Trybunałem Narodowym zakończył się proces członków okupacyjnych władz Warszawy.

1949 – Została powołana Komisja Bezpieczeństwa KC PZPR.

1953 – W więzieniu mokotowskim został powieszony po sfingowanym procesie gen. August Emil Fieldorf ps. "Nil".

1954:

Katastrofa kolejowa w Świebodzicach koło Wałbrzycha, uwolnione z zabezpieczeń bale drewniane z pociągu towarowego uderzyły w wagony mijanego pociągu pasażerskiego; zginęło kilkanaście osób, kilkadziesiąt zostało rannych.

Wydano dekret o utworzeniu zakładowych komisji rozjemczych.

1960 – Został wycofany ze służby niszczyciel ORP Burza.

1967 – Premiera filmu Chudy i inni w reżyserii Henryka Kluby.

1985 – Zainaugurował działalność Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza w Zakopanem.

1988 – Rada Państwa ratyfikowała Konwencję wiedeńską o ruchu drogowym.

1990 – Powołano Urząd Antymonopolowy (od 1996 roku Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów).

1995 – W Instytucie Badań Jądrowych w Otwocku-Świerku wyłączono pierwszy polski badawczy reaktor jądrowy EWA.

1998 – Podczas niezgodnej z przepisami penetracji nieużywanego wyrobiska w KWK „Niwka-Modrzejów” w Sosnowcu, w pozbawionej tlenu atmosferze zginęło 6 ratowników górniczych.

2004 – Papież Jan Paweł II ustanowił metropolię łódzką oraz diecezję bydgoską i świdnicką.

Wydarzenia na świecie

303 – Cesarz rzymski Dioklecjan wydał edykt zakazujący praktyk religii chrześcijańskiej.

1303 – I wojna o niepodległość Szkocji: zwycięstwo szkockich powstańców nad wojskiem angielskim w bitwie pod Roslin.

1386 – Król Neapolu i Węgier Karol III został otruty z polecenia Elżbiety Bośniaczki.

1389 – Szwedzka opozycja wspierana przez wojska duńsko-norweskie zwyciężyła pod Falköping nad oddziałami niemieckimi króla Szwecji Albrechta Meklemburskiego, który dostał się do niewoli.

1510 – Wojny włoskie: papież Juliusz II zawarł pokój z Republiką Wenecką i zdjął z niej ekskomunikę.

1525 – V wojna włoska: decydujące zwyciestwo wojsk habsburskich nad francuskimi w bitwie pod Pawią.

1527 – Ferdynand I koronował się w Pradze na króla Czech.

1530 – Papież Klemens VII koronował w Bolonii Karola V na cesarza rzymsko-niemieckiego.

1538 – Zawarto tajny układ w Wielkim Waradynie pomiędzy rywalami do korony węgierskiej, królem Niemiec Ferdynandem Habsburgiem i Janem Zápolyą, w którym Zápolya został uznany za dożywotniego władcę Węgier, w zamian za zapewnienie Habsburgom następstwa tronu.

1582 – Papież Grzegorz XIII wydał bullę Inter gravissimas, wprowadzającą kalendarz gregoriański.

1607 – Premiera opery Orfeusz Claudio Monteverdiego na dworze Gonzagów w Mantui. Według krytyków jest to właściwa data narodzin opery.

1739 – Zwycięstwo armii Nadir Szacha nad Mogołami w bitwie pod Karnalem.

1711 – W Londynie odbyła się premiera pierwszej wersji opery Rinaldo Georga Friedricha Händla.

1777 – Piotr III i Maria I wstąpili na tron Portugalii.

1821 – W Rzymie odbyła się premiera opery Matilde di Shabran Gioacchino Rossiniego.

1848 – W wyniku rewolucji lutowej abdykował król Francji Ludwik Filip I.

1863 – Powstało Terytorium Arizony.

1868 – Andrew Johnson jako pierwszy amerykański prezydent w historii został postawiony przez Izbę Reprezentantów w stan oskarżenia w procedurze impeachmentu.

1881 – Rosja i Chiny zawarły w Sankt Petersburgu układ ustanawiający wspólną granicę w rejonie rzeki Ili.

1891 – Brazylijski parlament uchwalił republikańską konstytucję.

1905 – Zakończono drążenie najdłuższego wówczas kolejowego tunelu simplońskiego w Szwajcarii.

1910 – Założono szwedzki klub piłkarski Malmö FF.

1912 – Wojna włosko-turecka: w starciu pod Bejrutem krążowniki Giuseppe Garibaldi i Francesco Ferruccio zatopiły turecki okręt obrony wybrzeża Avni Illah i torpedowiec Ankara.

1916 – Victor Thorn został premierem Luksemburga.

1918 – Estonia ogłosiła niepodległość (od Rosji).

1920 – Adolf Hitler przedstawił w Monachium 25-punktowy program NSDAP.

1921 – W Rydze został podpisany polsko-sowiecki układ o repatriacji zakładników, jeńców cywilnych i wojennych, osób internowanych, uchodźców i emigrantów.

1930 – Otwarto Port lotniczy Hawana.

1931 – SS Niemen jako pierwszy polski statek handlowy przepłynął równik.

1938 – Do sprzedaży trafiły pierwsze szczoteczki do zębów z nylonowym włosiem.

1942:

Radziecki okręt podwodny zatopił na Morzu Czarnym statek Struma z żydowskimi uchodźcami z Rumunii; zginęło 778 osób, ocalała jedna.

Rozpoczęła nadawanie rozgłośnia Głos Ameryki (w języku niemieckim).

1945 – Wojna na Pacyfiku: w nocy z 23/24 lutego na Tokio spadły pierwsze amerykańskie bomby zapalające, niszcząc około 2 km² miasta.

1946 – Juan Perón wygrał wybory prezydenckie w Argentynie.

1949:

Amerykańska rakieta Bumper 5 wzniosła się na rekordową wysokość 400 km przy prędkości 2300 m/s.

Na greckiej wyspie Rodos podpisano izraelsko-egipskie porozumienie o zawieszeniu broni w czasie I wojny izraelsko-arabskiej.

1955:

Irak i Turcja podpisały antykomunistyczny Pakt bagdadzki.

Rozpoczęła się powódź nad rzeką Hunter w australijskim stanie Nowa Południowa Walia.

1957 – Reprezentacja Malty w piłce nożnej w swym pierwszym oficjalnym meczu przegrała w mieście Gżira z Austrią 2:3.

1961 – Otwarto Port lotniczy Paryż-Orly.

1966 – Prezydent Ghany Kwame Nkrumah został obalony w bezkrwawym zamachu stanu. Jego miejsce zajął Joseph Ankrah.

1969 – NASA wystrzeliła sondę marsjańską Mariner 6.

1975 – Ukazał się album Physical Graffiti grupy Led Zeppelin.

1976 – Została uchwalona nowa konstytucja Kuby.

1979 – Rozpoczął się konflikt zbrojny między Jemenem Północnym i Jemenem Południowym.

1980 – W Izraelu została wprowadzona nowa waluta – szekel.

1981:

W Londynie ogłoszono zaręczyny księcia Karola i Diany Spencer.

Trzęsienie ziemi w Grecji o sile 6,8 stopnia w skali Richtera. W Atenach zginęło 16 osób.

1989 – Poważna awaria samolotu Boeing 747 linii United Airlines lecącego z Hawajów na Nową Zelandię. Doszło do dekompresji samolotu, w wyniku której zginęło 9 osób, a 38 zostało rannych.

1990 – Opozycyjny Sąjūdis wygrał wybory parlamentarne w Litewskiej SRR.

1991 – I wojna w Zatoce Perskiej: wojska koalicji antyirackiej rozpoczęły ofensywę lądową.

1994 – Rząd syryjski przyznał wizy wyjazdowe wszystkim pozostałym w kraju Żydom (około 1000 osób).

1998 – W japońskim Nagano zakończyły się XVIII Zimowe Igrzyska Olimpijskie.

1999 – Katastrofa lotu China Southwest Airlines 4509 w chińskim Wenzhou. W katastrofie zginęło 61 osób.

2000 – Papież Jan Paweł II rozpoczął wizytę apostolską w Egipcie i na Synaju.

2002 – W amerykańskim Salt Lake City zakończyły się XIX Zimowe Igrzyska Olimpijskie.

2003 – Oskarżany o zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciw ludzkości serbski ultranacjonalista Vojislav Šešelj oddał się w ręce Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii.

2004 – Prezydent Rosji Władimir Putin zdymisjonował rząd Michaiła Kasjanowa.

2005:

Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że Rosja pogwałciła w Czeczenii zapisane w europejskiej konwencji praw człowieka prawo do życia, dopuszczając się tortur i zabójstw.

W związku z poważnymi problemami z oddychaniem Jan Paweł II został ponownie hospitalizowany. Wieczorem przeszedł zabieg tracheotomii w znieczuleniu ogólnym.

2006:

Al-Kaida podjęła nieudaną próbę ataku na największą na świecie rafinerię ropy w Abqaiq w Arabii Saudyjskiej; samochody zamachowców eksplodowały po ostrzelaniu przez strażników.

Prezydent Filipin Gloria Macapagal-Arroyo po wykryciu planów wojskowego zamachu stanu wprowadziła w kraju stan wyjątkowy.

2008:

Samobójczy zamach bombowy w mieście Iskandarija w Iraku. W zamachu zginęło 40 szyickich pielgrzymów zmierzających do Karbali.

Dimitris Christofias zwyciężył w II turze wyborów prezydenckich na Cyprze.

Odbyła się 80. ceremonia wręczenia Oscarów.

Raúl Castro zastąpił oficjalnie swego brata Fidela na stanowisku prezydenta Kuby.

2011:

Rewolucja w Libii: rozpoczęła się bitwa o Misratę.

Wahadłowiec Discovery wyruszył w swą ostatnią misję STS-133.