24 marca - Polski Serwis Naukowy

24 marca jest 83. (w latach przestępnych 84.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 282 dni.

Maria Karłowska (ur. 4 września 1865 r. w majątku Słupówka, obecnie Karłowo na Wielkopolsce, zm. 24 marca 1935 w Pniewitem) – błogosławiona Kościoła katolickiego, polska siostra zakonna, założycielka Zgromadzenia Sióstr Pasterek od Opatrzności Bożej.

Mikołaj V, (Tomaso Parentucelli) (ur. 15 listopada 1397 w Sarzana w rejonie Lukki we Włoszech - zm. 24 marca 1455 w Watykanie) – papież w okresie od 6 marca 1447 do 24 marca 1455.

Święta

imieniny obchodzą: Ademar, Agapiusz, Aldmir, Aleksander, Bertrada, Dionizy, Dydak, Dzierżysław, Dzierżysława, Dziesława, Dzirżysława, Gabriel, Jan, Józef, Katarzyna, Marek, Oldmir, Romulus, Sewer, Sofroniusz i Szymon.

Argentyna – Dzień Pamięci dla Prawdy i Sprawiedliwości

międzynarodowe – Światowy Dzień Gruźlicy (wyznaczony przez Światowe Zgromadzenie WHO w rocznicę poinformowania świat nauki o wyizolowaniu prątka gruźlicy przez Roberta Kocha w 1882)

Polska – Narodowy Dzień Życia

Reformowany Kościół Katolicki – wspomnienie św. Oskara Romero, biskupa

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą obchodzą:

bł. Dydak Józef z Kadyksu (kapucyn i pisarz)

św. Katarzyna Szwedzka (brygidka)

bł. Klotylda Micheli (Maria Serafina od Najświętszego Serca)

Wydarzenia w Polsce

Przysięga Tadeusza Kościuszki na Rynku w Krakowie - obraz Franciszka Smuglewicza

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
24 marca

1568 – król Zygmunt II August powołał Komisję Morską, zaczątek polskiej admiralicji.

1651 – w kościele oo. jezuitów na Starym Mieście w Warszawie odbyła się instalacja i koronacja obrazu Matki Bożej Łaskawej – Patronki Warszawy.

1794 – Tadeusz Kościuszko złożył przysięgę na krakowskim Rynku i został naczelnikiem insurekcji kościuszkowskiej.

1832 – rząd rosyjski wydał ukaz o karnym wcielaniu dzieci polskich do armii Imperium Rosyjskiego.

1863 – powstanie styczniowe: klęska powstańców w bitwie pod Krasnobrodem.

1900 – w Krakowie odbyła się premiera dramatu Juliusza Słowackiego Sen srebrny Salomei.

1920 – Sejm uchwalił ustawę o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców – jeden z najstarszych, obowiązujących do dziś aktów prawnych.

1924 – pierwszy strajk w Hajnówce na terenie Fabryki Chemicznej rozpoczyna falę wystąpień robotników, które trwały z przerwami do września 1939 roku.

1941 – hitlerowcy utworzyli getto w Lublinie.

1942 – hitlerowcy rozstrzelali mieszkańców i personel Żydowskiego Domu Starców i Sierot w Lublinie.

1944:

niemiecka akcja represyjna w miejscowości Markowa wobec rodziny Ulmów oraz ukrywanych przez nich Żydów z rodzin Szallów i Goldmanów. Zginęło 9 Polaków, w tym nienarodzone dziecko w 9 miesiącu ciąży i 8 Żydów.

z obozu jenieckiego Stalag Luft III w Żaganiu uciekło 80 lotników. Tylko trzech nie złapano.

1945:

ukazał się pierwszy numer Tygodnika Powszechnego.

wojska radzieckie i czechosłowackie wyzwoliły Żory.

1962 – w gdańskim klubie "Żak" odbył się pierwszy występ grupy Niebiesko-Czarni.

1976 – Polska przegrała z Argentyną 1:2 w towarzyskim meczu rozegranym na Stadionie Śląskim.

1980:

premiera filmu Dyrygent w reżyserii Andrzeja Wajdy.

premiera filmu Paciorki jednego różańca w reżyserii Kazimierza Kutza.

1992 – zmiana skrótu TP na TVP oraz logotypów Telewizji Polskiej.

2006 – posłanka Ligi Polskich Rodzin (LPR) Ewa Sowińska została wybrana przez Sejm Rzecznikiem Praw Dziecka.

Wydarzenia na świecie

1084 – spór o inwestyturę: w Rzymie zajętym przez wojska króla Niemiec Henryka IV odbyła się intronizacja antypapieża Klemensa III.

1338 – wojna stuletnia: flota francuska zaatakowała Portsmouth.

1401 – wojska Timura zdobyły i ograbiły Damaszek.

1603:

Ieyasu Tokugawa został shōgunem. W dziejach Japonii rozpoczęła się epoka Edo.

Jakub I Stuart wstąpił na tron angielski. Początek unii personalnej Anglii i Szkocji.

1805 – Jan I został księciem Liechtensteinu.

1808 – wojny napoleońskie: Francuzi wkroczyli do Madrytu w celu stłumienia hiszpańskiego powstania przeciw Napoleonowi.

1809 – wojny napoleońskie: pułk lansjerów nadwiślańskich dowodzony przez płk. Jana Konopkę poniósł porażkę w starciu z wojskami hiszpańskimi pod Yevenes.

1854 – w Wenezueli zniesiono niewolnictwo.

1878 – korweta HMS Eurydice zatonęła w czasie sztormu u wybrzeży brytyjskiej wyspy Wight. Zginęło ponad 300 marynarzy.

1882 – Robert Koch ogłosił w Berlinie wyodrębnienie bakterii (prątka) odpowiedzialnej za gruźlicę.

1896 – Aleksandr Popow nawiązał łączność radiową i przekazał znaki telegraficzne na odległość 250 m.

1900:

w Ohio 14-letni chłopiec zastrzelił ostatniego żyjącego na wolności gołębia wędrownego.

rozpoczęto budowę nowojorskiego metra.

1902 – przyjęto flagę Nowej Zelandii.

1929 – włoscy faszyści zdobyli 99% głosów w jednopartyjnych wyborach parlamentarnych.

1933 – diaspora żydowska na świecie ogłosiła bojkot niemieckich towarów.

1934 – Kongres Stanów Zjednoczonych uchwalił ustawę przewidującą uzyskanie niepodległości przez Filipiny w 1945 roku.

1939 – Chorlogijn Czojbalsan został premierem Mongolii.

1941 – II wojna światowa w Afryce: rozpoczęła się niemiecko-włoska ofensywa w Cyrenajce.

1942 – admirał Chester Nimitz został głównodowodzącym armii amerykańskiej na Pacyfiku.

1944 – we włoskich podziemnych kamieniołomach Fosse Ardeatine Niemcy rozstrzelali 355 osób w odwecie za zamach na oddział Wehrmachtu.

1945 – front zachodni: w trakcie forsowania Renu alianci przeprowadzili udaną operację powietrznodesantową z udziałem 16 tys. spadochroniarzy.

1949 – odbyła się 21. ceremonia wręczenia Oscarów.

1965 – amerykańska sonda Ranger 9 rozbiła się planowo na Księżycu. Wcześniej przesłała 5814 zdjęć powierzchni Księżyca.

1968 – pod Wexford w Irlandii rozbił się samolot Vickers Viscount irlandzkich linii Aer Lingus. Zginęło 61 osób.

1972 – brytyjski rząd wprowadził bezpośrednie rządy w Irlandii Północnej, zawieszając lokalny parlament.

1973 – grupa Pink Floyd wydała album The Dark Side of the Moon.

1975 – utracono łączność z amerykańską sondą Mariner 10, która badała Wenus i Merkurego.

1976 – zamach stanu w Argentynie, w wyniku którego władzę przejęła prawicowa junta wojskowa gen. Jorge Videli.

1977 – Morarji Desai został premierem Indii.

1980 – zastrzelony został arcybiskup Salwadoru, obrońca praw człowieka Oscar Romero.

1982 – generał Hossain Mohammed Ershad obalił w bezkrwawym zamachu stanu prezydenta Bangladeszu Abdusa Sattara i wprowadził w kraju stan wojenny.

1986:

na Węgrzech otwarty został tor Formuły 1 Hungaroring pod Budapesztem.

po ostrzelaniu samolotów amerykańskich rakietami ziemia-powietrze, doszło do odwetowych amerykańskich nalotów na libijskie instalacje rakietowe i okręty wojenne w Zatoce Wielkiej Syrty.

1989 – amerykański tankowiec MT Exxon Valdez wpłynął na skały w Zatoce Alaska. Wyciek ropy spowodował katastrofę ekologiczną.

1990:

obecny prezydent Uzbekistanu Islom Karimov został przewodniczącym Rady Najwyższej Uzbeckiej SRR.

ostatnie wojska indyjskie zostały wycofane ze Sri Lanki.

1991 – wybuchła wojna domowa w Sierra Leone.

1992:

po awarii w elektrowni atomowej w rosyjskim Sosnowym Borze do atmosfery wydostał się radioaktywny jod i inne substancje.

rozpoczęła się misja STS-45 wahadłowca Atlantis.

1993:

Ezer Weizman został wybrany przez parlament na prezydenta Izraela.

odkryta została kometa Shoemaker-Levy 9, która w lipcu 1994 roku uderzyła w Jowisza.

1996:

były marksistowski dyktator Mathieu Kérékou wygrał w drugiej turze wybory prezydenckie w Beninie.

w Iraku przeprowadzono pierwsze od 7 lat wybory parlamentarne.

1997 – odbyła się 69. ceremonia wręczenia Oscarów.

1998 – w Jonesboro (Arkansas) dwaj uczniowie w wieku 11 i 13 lat, po wywołaniu fałszywego alarmu pożarowego, zastrzelili 4 uczennice i nauczyciela oraz zranili 10 innych osób opuszczających budynek miejscowej szkoły średniej.

1999:

początek nalotów NATO na cele w Jugosławii w celu ochrony albańskiej ludności Kosowa (operacja "Allied Force").

wybuchł pożar w tunelu Mont Blanc. Zginęło 39 osób, a kilkanaście zostało rannych.

2000 – papież Jan Paweł II odwiedził sanktuaria nad Jeziorem Genezaret: Kafarnaum, Tabgę oraz Górę Błogosławieństw.

2001 – 21 osób zginęło, a ponad 100 zostało rannych w eksplozjach trzech samochodów-pułapek w południoworosyjskich miastach: Mineralne Wody, Jessentuki i Adyge-Chabl.

2002 – odbyła się 74. ceremonia wręczenia Oscarów.

2005:

tulipanowa rewolucja: obalony prezydent Kirgistanu Askar Akajew uciekł z rodziną do Rosji.

we francuskim Amiens odbyły się uroczystości z okazji stulecia śmierci Juliusza Verne'a, prekursora powieści fantastyczno-naukowych.

2006 – metropolita krakowski, arcybiskup Stanisław Dziwisz został mianowany przez papieża Benedykta XVI kardynałem.

2008 – odbyły się pierwsze w historii wybory do izby niższej parlamentu Bhutanu.

2009 – czeska Izba Poselska wyraziła wotum nieufności wobec rządu Mirka Topolánka.