24 września - Polski Serwis Naukowy

24 września jest 267. (w latach przestępnych 268.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 98 dni.

24. edycja wyścigu kolarskiego Tour de Pologne odbyła się w dniach 15 - 24 września 1967. Rywalizację rozpoczęło 94 kolarzy, a ukończyło 54. Łączna długość wyścigu – 1682 km.

Jan Karol Chodkiewicz herbu Gryf z Mieczem (ur. 1560, zm. 24 września 1621) – hetman wielki litewski od 1605, hetman polny litewski od 1600, wojewoda wileński od 1616, starosta generalny żmudzki od 1599, hrabia na Szkłowie, Nowej Myszy i Bychowie, pan na Mielcu i Kraśniku (w latach 1593-1611) jeden z najwybitniejszych europejskich dowódców wojskowych początku XVII wieku.

Święta

imieniny obchodzą: Amata, Gerard, Gerarda, Herman, Jaromir, Kolumba, Maria, Morzysława, Pacyfik, Pafnucy, Seweryn, Tomir, Twardomir i Uniegost.

Dominikana – Święto Matki Boskiej z Las Mercedes

Gwinea Bissau – Święto Niepodległości (święto narodowe)

Kambodża – Święto Konstytucji i Koronacji

Republika Południowej Afryki – Dzień Dziedzictwa

Trynidad i Tobago – Dzień Republiki

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Gerard z Csanad (biskup misyjny)

św. Pacyfik z San Severino (kapłan)

bł. Kolumba Gabriel (założycielka Zgromadzenia Benedyktynek od Miłości)

Wydarzenia w Polsce

1331 – Wojna polsko-krzyżacka: nierozstrzygnięta bitwa pod Koninem.

1621 – Poświęcono kościół św. Tomasza Apostoła w Krakowie.

1676 – Wojna polsko-turecka: Jan III Sobieski pokonał Tatarów w bitwie pod Wojniłowem.

1868 – Sejm galicyjski uchwalił rezolucję, w której domagał się autonomii. Był to początek tzw. okresu rezolucyjnego.

1920 – Zakupiono 4 niemieckie trałowce typu FM.

1922 – Odbyły się wybory do Sejmu Śląskiego.

1926 – Utworzono przedsiębiorstwo Polskie Koleje Państwowe.

1928 – Kościół katolicki w Polsce zmienił przysięgę ślubną dla kobiet, usuwając fragment zobowiązujący kobietę do posłuszeństwa mężowi.

1930 – W Warszawie rozpoczął się III Krajowy Konkurs Awionetek.

1938 – Ruch Narodowo-Radykalny Falanga rozpoczął zaciąg do Zaolziańskiego Korpusu Ochotniczego.

1939 – Kampania wrześniowa: bitwa pod Husynnem.

1943 – Żołnierze Armii Krajowej uwolnili 72 osoby z więzienia w Biłgoraju.

1944 – 55. dzień powstania warszawskiego: upadek Czerniakowa.

1952 – Rozpoczęło działalność Polskie Radio Rzeszów.

1958 – Władysław Gomułka po raz pierwszy rzucił hasło: Tysiąc szkół na tysiąclecie państwa polskiego.

1967 – Andrzej Bławdzin wygrał 24. Tour de Pologne.

1971 – Premiera filmu Życie rodzinne.

1980:

Na Stadionie Śląskim Włodzimierz Lubański rozegrał ostatni mecz w reprezentacji narodowej (Polska-CSRS 1:1).

W warszawskim Sądzie Wojewódzkim złożono wniosek o rejestrację NSZZ "Solidarność" z siedzibą w Gdańsku.

2004:

Premiera filmu Mój Nikifor.

Sejm przyjął raport posła PiS-u Zbigniewa Ziobry jako ostateczny raport komisji śledczej badającej sprawę Rywina.

2010 – W Krakowie zostało otwarte podziemne muzeum pod płytą Rynku Głównego. Wystawa nosząca tytuł „Śladami europejskiej tożsamości Krakowa” to multimedialne widowisko, podróż w czasie. Zwiedzający mogą nie tylko zobaczyć, ale i dotknąć historii z początków legendarnego miasta.

Wydarzenia na świecie

Lotniskowiec USS Enterprise, zwodowany w 1960

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
24 września

622 – Mahomet opuścił Mekkę i udał się do Jatribu (późniejszej Medyny) – koniec Hidżry.

1180 – Aleksy II został cesarzem bizantyjskim.

1645 – Angielska wojna domowa: zwycięstwo wojsk Parlamentu w bitwie pod Rowton Heath.

1664 – Holendrzy przekazali Anglikom Nowy Amsterdam (Nowy Jork).

1706 – III wojna północna: zawarto pokój w Altranstädt, w wyniku którego August II Mocny zrzekł się polskiej korony na rzecz Stanisława Leszczyńskiego.

1789 – Kongres Stanów Zjednoczonych uchwalił Ustawę Sądowniczą.

1801 – Gruzja została przyłączona do Rosji.

1841 – Sułtan Brunei odstąpił obszar Sarawak Wielkiej Brytanii.

1852 – W Paryżu Henri Jules Giffard wzniósł się na wysokość 1800 m i pokonał 27-kilometrową trasę na pierwowzorze sterowca własnej konstrukcji o napędzie parowym.

1853 – Nowa Kaledonia została francuską kolonią.

1868 – Eduard von Taaffe został premierem Austrii.

1869 – W USA załamał się rynek złota. Był to tzw. czarny piątek.

1889 – Biskupi kościołów starokatolickich podpisali tzw. Deklarację Utrechcką.

1898 – Uruchomiono komunikację tramwajową w Sewastopolu.

1903 – Alfred Deakin został premierem Australii.

1906 – Prezydent Theodore Roosevelt ustanowił pierwszy narodowy pomnik USA – Devils Tower w stanie Wyoming.

1917 – 10 nowozelandzkich żołnierzy zginęło, a 2 zostało rannych po potrąceniu ich przez pociąg na stacji Bere Ferrers w angielskim hrabstwie Devon.

1920 – Wybuchła wojna armeńsko-turecka.

1921:

Otwarto Memorial Stadium w angielskim Bristolu.

W Berlinie oddano do użytku pierwszy europejski odcinek autostrady AVUS.

1923 – W Berlinie wyświetlono po raz pierwszy film dźwiękowy.

1931 – Podpisano pierwszą międzynarodową konwencję ograniczającą połowy wielorybów.

1940 – Na ekrany niemieckich kin wszedł antysemicki film propagandowy Żyd Süs.

1941:

W Londynie członkowie koalicji antyhitlerowskiej podpisali Kartę Atlantycką.

W Londynie utworzono francuski rząd emigracyjny.

1942 – W Ugandzie spadł meteoryt Maziba.

1943 – Powstała kolaboracyjna Słoweńska Domobrana.

1948 – Założono japoński koncern motoryzacyjny Honda.

1952 – Na Pacyfiku, podczas badania erupcji podmorskiego wulkanu, został wciągnięty pod powierzchnię japoński statek badawczy Kaiyo Maru 5. Zginęło 31 członków załogi.

1957

Do Little Rock w stanie Arkansas przybyły oddziały armii amerykańskiej, aby zapewnić w Central High School wykonanie ustawy zakazującej segregacji rasowej.

W Barcelonie otwarto stadion Camp Nou. W inauguracyjnym meczu FC Barcelona pokonała Legię Warszawa 4:2.

1959:

W katastrofie samolotu Douglas DC-7 w Bordeaux zginęły 53 osoby.

W Mediolanie rozpoczął się pierwszy międzynarodowy festiwal piosenki dziecięcej Zecchino d'Oro.

1960 – zwodowano USS Enterprise, pierwszy amerykański lotniskowiec o napędzie atomowym.

1968 – Suazi zostało członkiem ONZ.

1970 – Powróciła z Księżyca radziecka sonda Łuna 16, przywożąc ze sobą 101 gramów gruntu księżycowego.

1973 – Gwinea Bissau proklamowała niepodległość (od Portugalii).

1979 – W USA uruchomiono serwis CompuServe.

1986 – Premiera filmu Imię róży.

1990 – Niemiecka Republika Demokratyczna formalnie wystąpiła z Układu Warszawskiego.

1991: