25 kwietnia - Polski Serwis Naukowy

25 kwietnia jest 115. (w latach przestępnych 116.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 250 dni.

Suazi (Ngwane, Swaziland, Królestwo Suazi - Umbuso we Swatini, Kingdom of Swaziland) – niewielkie państwo w południowej Afryce (jedno z najmniejszych na kontynencie), usytuowane na wschodnich stokach Gór Smoczych. Graniczy z Mozambikiem i Republiką Południowej Afryki. Nazwa kraju pochodzi od plemienia Suazi z grupy Bantu, które zamieszkuje te tereny.

Krzysztof Przybylski (ur. 25 kwietnia 1971 w Poznaniu) – polski piłkarz ręczny i trener, od 1 października 2008 do 30 maja 2010 szkoleniowiec reprezentacji Polski kobiet, od 23 listopada 2006 do 27 listopada 2008 przewodniczący Rady Miasta Piekar Śląskich.

Święta

Imieniny obchodzą: Anian, Ewodia, Ewodiusz, Filon, Filona, Franciszka, Hermogenes, Jarosław, Kaliksta, Kalista, Marek, Markusław, Piotr, Radociech, Rustyk, Rustyka, Stefan i Włodzimira.

Australia, Nowa Zelandia – ANZAC Day

Egipt – Święto Wyzwolenia Synaju

Korea Północna:

Święto Utworzenia Armii Ludowej

rozpoczyna się Tydzień Wolności Korei Północnej

Międzynarodowe:

Dzień Świadomości Alienacji Rodzicielskiej

Międzynarodowy Dzień Świadomości Zagrożenia Hałasem

Światowy Dzień Malarii

Polska – Dzień Sekretarki w ramach Międzynarodowego Dnia Sekretarki

Portugalia – Święto Państwowe (rocznica rewolucji goździków)

Suazi, Wyspy Owcze – Święto Flagi

Włochy – Święto Państwowe Wyzwolenia Włoch od faszyzmu

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Anian z Aleksandrii (biskup)

św. Ermin z Lobbes

bł. Jan Chrzciciel Piamarta (kapłan)

św. Marek Ewangelista

Wydarzenia w Polsce

1333 – Koronacja Kazimierza III Wielkiego i jego żony Aldony w katedrze wawelskiej.

1425 – W Brześciu Kujawskim Władysław II Jagiełło wydał dla szlachty generalny przywilej (nie wszedł w życie).

1604 – Konsekracja obecnej archikatedry św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie.

1809 – Wojna polsko-austriacka: zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Radzyminem.

1831 – Powstanie listopadowe: bój spotkaniowy straży przednich armii polskiej i rosyjskiej pod Kuflewem.

1840 – Trzęsienie ziemi o sile około 5 stopni w skali Richtera nawiedziło okolice Pienin.

1920 – Wojna polsko-bolszewicka: rozpoczęła się wyprawa kijowska.

1925 – Ustanowiono Medal 3 Maja.

1943 – II wojna światowa:

Gestapowiec Wilhelm Schuhmacher na cmentarz do Nowego Żmigrodu na Podkarpaciu sprowadził 16 kalekich Łemków, Romów i Żydów i ich rozstrzelał.

Z powodu tzw. sprawy katyńskiej zerwano polsko-radzieckie stosunki dyplomatyczne.

1946 – Uruchomiono pierwsze połączenie promowe pomiędzy Gdynią a Trelleborgiem.

1947 – Została utworzona RSW "Prasa".

1967 – Premiera filmu Kochajmy syrenki.

1981 – W klubie studenckim "Od Nowa" w Toruniu odbył się pierwszy koncert grupy Republika.

1988:

Początek kilkumiesięcznej fali strajków, które przyczyniły się do podjęcia próby porozumienia między władzą a opozycją w ramach obrad Okrągłego Stołu.

Premiera filmu Cyrk odjeżdża.

1998 – Wszedł w życie Konkordat między Polską a Stolicą Apostolską.

2005 – Otwarto Muzeum Miejskie w Tychach.

Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Almansą (1708) na obrazie Ricardo Balaci

1058 – Malcolm III został koronowany na króla Szkocji.

1185 – W cieśninie Shimonoseki (Japonia) doszło do bitwy morskiej zwanej Dan-no-ura, która zakończyła wojnę Gempei.

1464 – Wojna Dwóch Róż: bitwa pod Hedgeley Moor.

1507 – Niemiecki kosmograf Martin Waldseemüller na swej mapie Universalis Cosmographia po raz pierwszy użył określenia Ameryka.

1541 – W Peru zostało założone miasto Arica, obecnie należące do Chile.

1607 – Wojna osiemdziesięcioletnia: zwycięstwo floty niderlandzkiej nad hiszpańską w bitwie pod Gibraltarem.

1626 – Wojna trzydziestoletnia: w bitwie pod Dessau armia cesarska pokonała wojska protestanckie hrabiego Mansfelda.

1707 – Wojna o sukcesję hiszpańską: w bitwie pod Almansą armia francusko-hiszpańska rozbiła armię portugalsko-angielsko-holenderską.

1719 – Ukazała się powieść Przypadki Robinsona Crusoe Daniela Defoe.

1792:

Claude Joseph Rouget de Lisle napisał słowa i muzykę Marsylianki.

Wykonano pierwszy wyrok śmierci przy użyciu gilotyny.

1796 – Francuzi utworzyli państewko włoskie Republikę Alby, włączoną w 1801 roku do Francji.

1846 – Pierwsze starcie w wojnie amerykańsko-meksykańskiej.

1848 – Ogłoszono konstytucję Cesarstwa Austriackiego.

1859 – Francuski dyplomata i przedsiębiorca Ferdinand de Lesseps wbił w Port Saidzie łopatę w piasek, inaugurując budowę Kanału Sueskiego.

1898 – Wojna amerykańsko-hiszpańska: USA wypowiedziały wojnę Hiszpanii.

1915 – I wojna światowa: desant brytyjski wraz z oddziałami ANZAC wylądował na tureckim półwyspie Gallipoli.

1917 – Afonso Costa został po raz trzeci premierem Portugalii.

1918 – Armia Czerwona zlikwidowała Krymską Republikę Ludową.

1920 – Rada Państw Ententy przyznała Francji mandat Syrii i Libanu, a Wielkiej Brytanii mandat iracki oraz palestyński wraz z Jordanią.

1926:

Reza Szah Pahlawi został koronowany na szacha Iranu.

W mediolańskiej La Scali odbyła się prapremiera nieukończonej opery Turandot Giacoma Pucciniego, dokończonej po jego śmierci przez Franka Alfano.

1929 – Wszedł do służby japoński ciężki krążownik Haguro.

1936 – Jan Břetislav Procházka i Jindřich Kubias wyruszyli z Pragi samochodem osobowym Škoda Rapid w zakończoną po 97 dniach sukcesem podróż dookoła świata.

1945:

II wojna światowa: w Torgau nad Łabą doszło do drugiego w czasie wojny spotkania wojsk radzieckich i aliantów zachodnich.

Zwołano pierwszą konferencję ONZ w San Francisco, w której uczestniczyło 50 państw-założycieli.

1949 – Uruchomiono komunikację tramwajową w rosyjskim Tomsku.

1950 – Republika Południowych Moluków w Indonezji ogłosiła niepodległość.

1952 – Poprzez połączenie trzech dotychczasowych niemieckich krajów związkowych powstała Badenia-Wirtembergia.

1953 – W czasopiśmie Nature opublikowano pracę Jamesa D. Watsona i Francisa Cricka opisującą model budowy przestrzennej podwójnej helisy DNA.

1961 – Amerykanin Robert Noyce uzyskał patent na układ scalony.

1963 – W Libii zniesiono ustrój federalny i zmieniono nazwę kraju na Królestwo Libii

1969 – Wszedł w życie Traktat o zakazie broni jądrowej w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach.

1974 – Portugalia: oficerowie skupieni wokół Ruchu Sił Zbrojnych dokonali zamachu stanu, w wyniku którego obalono rządy dyktatorskie (tzw. rewolucja goździków).

1979 – W macedońskiej Bitoli został założony Uniwersytet Świętego Klemensa z Ochrydy.

1980 – 146 osób zginęło w katastrofie brytyjskiego Boeinga 727 na Wyspach Kanaryjskich.

1981 – 45 robotników zostało napromieniowanych podczas remontu w japońskiej elektrowni atomowej w mieście Tsuruga.

1982:

Izrael wycofał się z półwyspu Synaj.

Wojna o Falklandy-Malwiny: brytyjskie oddziały dokonały desantu i odbiły z zaskoczenia Georgię Południową.

1983:

Amerykańska sonda kosmiczna Pioneer 10 przekroczyła orbitę Plutona.

Uruchomiono metro w Lille.

1986 – Mswati III został koronowany na króla Suazi.

1990 – Violeta Chamorro jako pierwsza kobieta objęła urząd prezydenta Nikaragui.

1992 – Otwarto Muzeum czarnobylskie w Kijowie.

1993 – Odbyła się 58. podróż apostolska Jana Pawła II do Albanii.

2000 – We Włoszech utworzono drugi rząd Giuliana Amato.

2002 – Milioner z RPA Mark Shuttleworth został drugim turystą kosmicznym, biorąc udział w misji na Międzynarodową Stację Kosmiczną na pokładzie statku Sojuz TM-34.

2004 – Heinz Fischer wygrał w I turze wybory prezydenckie w Austrii.

2005:

107 osób zginęło, a 555 zostało rannych w katastrofie pociągu pasażerskiego w japońskim mieście Amagasaki.

Bułgaria i Rumunia podpisały traktat akcesyjny z Unią Europejską.

Jiří Paroubek został premierem Czech.

Ostatni z trzech fragmentów Obelisku z Aksum, zrabowanego przez Włochów w 1937 roku został zwrócony Etiopii.

2006 – W dokonanym przez samobójczynię zamachu bombowym w kwaterze głównej armii Sri Lanki zginęło 9 osób, a ciężko ranny został m.in. dowódca armii generał Sarath Fonseca.

2007 – W Moskwie odbył się pogrzeb byłego prezydenta Rosji Borysa Jelcyna.

2008:

Co najmniej 26 osób zginęło w zamachu bombowym na autobus w stolicy Sri Lanki Kolombo.

W czasopiśmie Science ukazały się wyniki badań klasyfikujących tyranozaury na drzewie filogenetycznym bliżej ptaków niż gadów.

2009 – Socjaldemokraci i Zieloni wygrali przedterminowe wybory parlamentarne na Islandii.

2010:

Prawicowy Fidesz wygrał wybory parlamentarne na Węgrzech.

Urzędujący prezydent Austrii Heinz Fischer został wybrany w I turze wyborów na drugą kadencję.