25 lipca - Polski Serwis Naukowy

25 lipca jest 206. (w latach przestępnych 207.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 159 dni.

Paryskie metro - pierwsza linia została otwarta w 1900 r. Jego pełna nazwa – Chemin de Fer Métropolitain (pl. Metropolitalna kolej żelazna), w praktyce używa się skrótu Métropolitain lub po prostu Métro. Sieć paryskiego metra ma długość 221,6 km, posiada 380 stacji (87 na których przecinają się linie). W 2004 roku skorzystało z niego 1,336 miliarda pasażerów.

Timur Mucurajew (pis. także: Timur Mutsuraev, Timur Mutsurayev, ros. Тимур Муцураев), ur. 25 lipca 1976 r. w Groznym (Czeczenia), najbardziej znany bard czeczeński. Autor i wykonawca pieśni, które odnoszą się do konfliktu rosyjsko-czeczeńskiego na Kaukazie. Timur Mucurajew posiada charakterystyczny tembr głosu z rozpoznawalną wibracją orientalną. Śpiewa w języku rosyjskim.

Święta

imieniny obchodzą: Alfons, Antoni, Dariusz, Franciszek, Jakub, Krzysztof, Krzysztofa, Nieznamir, Olimpia, Paweł, Rudolf, Rudolfa, Rudolfina, Sławosław i Walentyna.

Hiszpania – Dzień św. Jakuba (Día de Santiago)

Kostaryka – Rocznica Aneksji Guanacaste

Polska – Dzień Bezpiecznego Kierowcy

Portoryko – Święto Konstytucji

Tunezja – Święto Republiki

wspomnienia i święta Kościoła katolickiego

św. Jakub Apostoł (święto liturgiczne)

św. Krzysztof (patron kierowców)

św. Olimpia (wdowa)

Wydarzenia w Polsce

1300 – Wacław II został koronowany w Gnieźnie na króla Polski.

1410 – Armia polsko-litewska pod wodzą Władysława Jagiełły dotarła do Malborka.

1434 – Władysław III Warneńczyk został koronowany na króla.

1510 – Drukarz Florian Ungler założył w Krakowie pierwszą w Polsce drukarnię.

1625 – Lew Sapieha został mianowany hetmanem wielkim litewskim.

1655 – W Ujściu pospolite ruszenie skapitulowało przed wojskami szwedzkimi Karola Gustawa. Rozpoczął się potop szwedzki.

1904:

Pożar strawił doszczętnie Sokołów Małopolski.

W Brzesku pożar strawił zabudowę rynku i przyległych uliczek.

1918 – Na wiecu ludności spisko-orawskiej w Zakopanem uchwalono przyłączenie Orawy i Spiszu do Polski.

1939 – W ośrodku wywiadowczym w Pyrach pod Warszawą polski wywiad przekazał przedstawicielom wywiadów brytyjskiego i francuskiego rezultaty prac nad złamaniem szyfru Enigmy.

1944 – II wojna światowa: nocą z 25/26 lipca została przeprowadzona akcja akcja "Most I", polegająca na dostarczeniu kurierów Rządu RP na uchodźstwie na tereny okupowanej Polski i w drodze powrotnej zabranie elementów zdobytego nad Bugiem pocisku V-2 oraz kurierów.

1944 – Rozpoczęła się bitwa pod Warszawą.

1966 – Otwarto Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku.

1971 – Stanisław Szozda wygrał 28. Tour de Pologne.

1997 – Marek Kotański zainaugurował akcję Serc Pospolite Ruszenie.

2001 – W wyniku powodzi zniszczone zostało centrum Makowa Podhalańskiego.

2006 – Powstała Agencja Informacji TVP.

2007 – Na warszawskim Służewcu odbył się koncert grupy The Rolling Stones.

2008 – Marek Michalak został Rzecznikiem Praw Dziecka.

Wydarzenia na świecie

Marsjańska Twarz na zdjęciu wykonanym w 1976 roku przez sondę Viking

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
25 lipca

306 – W Eboracum (dzisiejszy York) obwołano cesarzem Konstantyna I, syna Konstancjusza I Chlorusa. Nowy cesarz przystąpił do umacniania swojej pozycji w Brytanii i Galii.

315 – W Rzymie poświęcono Łuk Konstantyna Wielkiego.

325 – Zakończył się Sobór nicejski I.

885 – Rouen zostało splądrowane przez wikingów.

1110 – 8-letnia Matylda Angielska (późniejsza żona cesarza Henryka V) została koronowana w katedrze w Moguncji przez arcybiskupa kolońskiego Fryderyka von Schwarzenburg.

1139 – Hrabia portugalski Alfons I po pokonaniu Maurów pod Ourique przyjął tytuł króla Portugalii.

1261 – Cesarz Michał VIII Paleolog zdobył Konstantynopol, kładąc tym samym kres istniejącemu od 1204 Cesarstwu Łacińskiemu.

1373 – Wojna o sukcesję w Lüneburgu: bitwa pod Leveste.

1532 – Na sejmie Rzeszy Niemieckiej usankcjonowano jako ustawę cesarską zasady procedury karnej (Constitutio Criminalis Carolina).

1536 – Założono miasto Cali w Kolumbii.

1544 – VI wojna włoska: zwycięstwo eskadry hiszpańskiej nad francuską w bitwie w Zatoce Muros.

1547 – Henryk II został koronowany na króla Francji.

1554 – Królowa Anglii Maria I Tudor wyszła za mąż za hiszpańskiego następcę tronu, Filipa Habsburga.

1564 – Maksymilian II, po śmierci swego ojca Ferdynanda II został cesarzem rzymskim narodu niemieckiego.

1567 – Założono Caracas.

1581 – Zwycięstwo Portugalczyków nad Hiszpanami w bitwie koło Zatoki Salga w pobliżu leżącej w archipelagu Azorów wyspy Terceira.

1593 – Król Francji Henryk IV przeszedł z powrotem na katolicyzm.

1603 – Odbyła się koronacja Jakuba I Stuarta i Anny Duńskiej na monarchów Anglii.

1662 – Wybuchło powstanie moskiewskie.

1712 – II wojna willmergska: zwycięstwo szwajcarskich protestantów nad katolikami w II bitwie pod Villmergen.

1788 – W Wiedniu odbyła się premiera 40. Symfonii "Wielkiej" Wolfganga Amadeusza Mozarta.

1794 – Poeta André de Chénier został w Paryżu ścięty na gilotynie.

1797 – W przegranej bitwie morskiej pod Santa Cruz de Tenerife admirał brytyjski Horatio Nelson stracił prawą rękę.

1799 – Wyprawa Napoleona do Egiptu: zwycięstwo Francuzów nad Turkami w bitwie pod Abukirem.

1814 – Wojna brytyjsko-amerykańska: nierozstrzygnięta bitwa pod Lundy's Lane.

1824 – Kostaryka zaanektowała prowincję Guanacaste.

1848 – Austriacy rozgromili wojska króla sardyńskiego Karola Alberta w bitwie pod Custozzą.

1886 – W Wielkiej Brytanii powstał drugi rząd lorda Salisbury'ego.

1892 – Założono klub piłkarski Hertha Berlin.

1893 – W Grecji otwarto Kanał Koryncki.

1894 – Japońskie krążowniki oddały pierwsze strzały w I wojnie chińsko-japońskiej. Formalnie wojna została wypowiedziana 1 sierpnia.

1902 – Założono paragwajski klub piłkarski Olimpia Asunción.

1904 – Wojna rosyjsko-japońska: wygrana przez wojska japońskie bitwa pod Dashiqiao.

1905 – Japonia ogłosiła Koreę swym protektoratem.

1909 – Francuz Louis Bleriot dokonał pierwszego przelotu samolotem nad kanałem La Manche.

1914 – Rząd Serbii odpowiedział na ultimatum Austro-Węgier, przyjmując niemal wszystkie zawarte w nim warunki, zaznaczają jednak, że nie miał nic wspólnego z zamachem na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda.

1917:

Holenderska tancerka Mata Hari została skazana przez francuski trybunał wojskowy na śmierć za szpiegostwo na rzecz Niemiec.

W Tokio powstała firma fotograficzna Nikon.

1923 – Powstała Karelska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka.

1925 – Otwarto Estadio de Tenerife.

1932 – Polska i ZSRR podpisały w Moskwie układ o nieagresji.

1934 – Austriaccy naziści podjęli pierwszą próbę przejęcia władzy i przyłączenia Austrii do Niemiec. W czasie próby puczu został zamordowany kanclerz Engelbert Dollfuß.

1937 – Hiszpańska wojna domowa: zakończyła się bitwa pod Brunete.

1938:

Franciszek Józef II został księciem Liechtensteinu.

Hiszpańska wojna domowa: rozpoczęła się bitwa nad Ebro.

1943 – II wojna światowa: obalono i aresztowano Benito Mussoliniego. Jego następca, marszałek Pietro Badoglio, sformował rząd bez faszystowskich ministrów.

1946 – Podwodna próba wybuchu bomby atomowej na atolu Bikini.

1952 – Uchwalono konstytucję Portoryko, nadającą terytorium status państwa stowarzyszonego z USA.

1956 – Po pierwszej w historii "podręcznikowej" kolizji radarowej ze statkiem pasażerskim Stockholm, zatonął włoski transatlantyk Andrea Doria.

1957:

Habib Burgiba został pierwszym prezydentem Tunezji.

W RFN została założona Fundacja Pruskiego Dziedzictwa Kultury.

1967 – Rozpoczęła się wizyta papieża Pawła VI w Turcji.

1968 – Papież Paweł VI wydał encyklikę Humanae vitae.

1969 – Trzęsienie ziemi zniszczyło miasto Yangjiang w południowych Chinach. Zginęło ok. 3 tys. osób.

1971:

Prezydent Richard Nixon zaprezentował na wyspie Guam swoją doktrynę, w której stwierdził, że USA nie mogą ponosić wyłącznej odpowiedzialności politycznej i finansowej za obronę swych sojuszników.

W katastrofie samolotu Tu-104 pod Irkuckiem zginęło 97 osób.

1973 – Wystrzelono radziecką sondę Mars 5.

1974 – W Genewie rozpoczęły się grecko-brytyjsko-tureckie negocjacje w sprawie zawarcia rozejmu na Cyprze.

1976 – Po raz pierwszy sfotografowano tzw. Marsjańską Twarz.

1978 – Urodziła się Brytyjka Louise Brown, pierwsze dziecko z zapłodnienia in vitro.

1980:

Prezydent Jimmy Carter podpisał doktrynę ograniczonej wojny jądrowej.

Został wydany album Back in Black australijskiej grupy AC/DC, sprzedany w 50 milionach kopii oraz plasujący się na 2 miejscu listy najlepiej sprzedających się płyt wszech czasów.

1984 – Swietłana Sawicka jako pierwsza kobieta odbyła spacer kosmiczny.

1992 – Rozpoczęły się XXV Letnie Igrzyska Olimpijskie w Barcelonie.

1993 – Strony wojny domowej w Liberii zawarły w Beninie porozumienie pokojowe, w wyniku którego została utworzona w Liberii misja obserwacyjna ONZ (UNOMIL).

1994 – Król Jordanii Husajn I, premier Izraela Icchak Rabin i prezydent USA Bill Clinton w charakterze świadka podpisali deklarację waszyngtońską, kończącą 46-letni stan wojny między Izraelem a Jordanią.

1995 – 8 osób zginęło, 80 zostało rannych w zamachu bombowym w paryskim metrze.

1996 – Zdominowana przez Tutsich armia Burundi obaliła prezydenta Sylvestre Ntibantunganya; władzę przejął major Pierre Buyoya.

2000:

Intifada Al-Aksa: załamały się izraelsko palestyńskie rozmowy pokojowe w amerykańskim Camp David.

Pod Paryżem samolot Concorde runął 2 minuty po starcie na hotel Hôtelissimo w Gonesse. Zginęło 113 osób, w tym 4 na ziemi.

2002 – A.P.J. Abdul Kalam został prezydentem Indii.

2006:

II wojna libańska: 4 obserwatorów międzynarodowej misji UNIFIL zginęło w izraelskim ataku rakietowym w południowym Libanie.

Ostatnie wojska japońskie powróciły do kraju z Iraku, kończąc swoją największą misję zagraniczną od czasu zakończenia II wojny światowej.

2007:

Pratibha Patil jako pierwsza kobieta została zaprzysiężona na prezydenta Indii.