25 października - Polski Serwis Naukowy

25 października jest 298. (w latach przestępnych 299.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 67 dni.

Chińska Republika Ludowa (skr. ChRL; chiń. trad. 中華人民共和國, uproszcz. 中华人民共和国; pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; posłuchaj po chińsku ?/i; pop. Chiny, trad. 中國,uproszcz. 中国, pinyin: Zhōngguó) – państwo w Azji wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to najludniejsze państwo świata o populacji przekraczającej 1,3 mld osób. Pod względem powierzchni jest 4. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki (PKB nominalny) – 3. (w 2007 r., po USA, i Japonii lub też 2. (PKB realny) po USA. Prawdopodobnie w 2010 roku Chiny staną się największą gospodarką na świecie po USA.

Święty Gaudencjusz z Brescii (ur. w IV wieku, zm. po 406) – biskup Brescii (wyświęcony po 390 roku). Wiadomo o nim, że zdołał wyprosić u cesarza Arkadiusza rewizję wyroku na Jana Chryzostoma. Jest autorem 21 Kazań (w tym 10 homilii wielkanocnych). Ostatnie z tych kazań mówi o poprzednim biskupie Brescii – Filastriuszu.

Święta

Imieniny obchodzą: Antonin, Chryzant, Chryzanta, Cyryn, Cyryna, Daria, Gaudenty, Hilary, Inga, January, Katarzyna, Kryspin, Kryspinian, Maur, Prot, Sambor, Tadea, Tadeusz, Teodozjusz i Wojmir.

Grenada, Wyspy Dziewicze – Święto Dziękczynienia

Kazachstan – Święto Republiki

Tajwan – Dzień Retrocesji

Polska

Dzień Młodzieży PCK

Dzień Kundelka (święto wszystkich wielorasowych psów)

Dzień Ustawy o Ochronie Zwierząt

Święto Sztabu Generalnego Wojska Polskiego

dawn. Święto Wojskowej Służby Informacyjnej (do 2006)

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Chryzant i Daria (męczennicy)

św. 40. męczenników Anglii i Walii

św. Gaudenty z Brescii (biskup)

św. Kryspin i Kryspinian (bracia męczennicy)

św. Tadeusz Machar

św. Amon z Toul (biskup)

Wydarzenia w Polsce

1501 – Król Aleksander Jagiellończyk wydał przywilej mielnicki.

1655 – Wojna polsko-rosyjska: rozpoczęło się oblężenie Lwowa.

1823 – Zakończono budowę Kopca Kościuszki w Krakowie.

1853 – Odsłonięto Pomnik Mikołaja Kopernika w Toruniu.

1880 – Otwarto Teatr Mały w Warszawie.

1888 – Otwarto pierwsze w Polsce Muzeum Diecezjalne w Tarnowie.

1899 – Otwarto linię kolejową Kraków-Zakopane.

1918:

Rada Regencyjna Królestwa Polskiego ustanowiła urząd Szefa Sztabu Wojsk Polskich.

Wojciech Korfanty wystąpił w Reichstagu z żądaniem przyłączenia do państwa polskiego wszystkich ziem polskich zaboru pruskiego.

1921 – Odbył się ślub Józefa Piłsudskiego i Aleksandry Szczerbińskiej.

1935:

Premiera filmu Rapsodia Bałtyku.

Prezydent Ignacy Mościcki dokonał otwarcia schroniska górskiego ZHP "Głodówka" (Pogórze Spisko-Gubałowskie).

1948 – Zainaugurowała działalność Państwowa Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie.

1952 – Telewizja Polska nadała pierwszy, półgodzinny program (o godz. 19:00).

1957 – W Świecie Młodych ukazał się pierwszy odcinek serii komiksowej Tytus, Romek i A'Tomek.

1956 – Rękopis dzieła De revolutionibus Mikołaja Kopernika, podarowany narodowi polskiemu przez rząd Czechosłowacji, został przekazany Bibliotece Jagiellońskiej.

1987 – Na wspólnym posiedzeniu TKK "S" i Tymczasowej Rady NSZZ "S" powołano jednolite kierownictwo – Krajową Komisję Wykonawczą NSZZ "S".

1991 – Premiera filmu V.I.P.

1993 – Prezydent Finlandii Mauno Koivisto został odznaczony Orderem Orła Białego.

1996 – Premiera filmu Panna Nikt.

2005 – Zarejestrowano stowarzyszenie Młodzi Socjaliści.

2007 – We Wrocławiu otwarto centrum handlowo-rozrywkowe Magnolia Park.

2008 – Oddano do użytku pełną I linię warszawskiego metra.

Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Azincourt (1415) na XV-wiecznej rycinie

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
25 października

732 – Arabowie zostali pokonani przez armię frankijską w bitwie pod Poitiers.

1147 – Wyprawy krzyżowe: wojska chrześcijańskie poniosły klęskę w bitwie nad rzeką Bathys.

1187 – Grzegorz VIII został papieżem.

1241 – Celestyn IV został papieżem.

1415 – Wojna stuletnia: miażdżące zwycięstwo Anglików nad Francuzami w bitwie pod Azincourt.

1495 – Manuel I został królem Portugalii.

1555 – Cesarz Niemiec i król Hiszpanii Karol V Habsburg ogłosił w brukselskim ratuszu swoją abdykację, która nastąpiła rok później.

1671 – Giovanni Cassini odkrył księżyc Saturna – Japeta.

1722 – Ludwik XV został koronowany w Reims na króla Francji.

1743 – Francja i Hiszpania zawarły II Pakt Familijny.

1760 – Jerzy III został królem Wielkiej Brytanii.

1795 – Założono towarzystwo naukowe Institut de France.

Wojna brytyjsko-amerykańska:

1812 – Na południe od Azorów amerykański okręt wojenny USS United States zmusił do poddania brytyjską jednostkę HMS Macedionan na której zginęło wskutek ostrzału 104 marynarzy.

1813 – Armia brytyjska zwyciężyła w bitwie pod Châteauguay.

1836 – Na paryskim Place de la Concorde odsłonięto 23-metrowy obelisk ze starożytnej świątyni w Luksorze, podarowany Francji w 1831 roku przez kedywa (wicekróla) Egiptu, Muhammada Alego.

1854 – Wojna krymska: miała miejsce bitwa pod Bałakławą (szarża lekkiej brygady).

1861 – Założono pierwsza kanadyjską giełdę – Toronto Stock Exchange.

1900 – Wielka Brytania zaanektowała Transwal.

1905 – Powstała Francuska Federacja Protestancka.

1906 – Georges Clemenceau został premierem Francji.

1913 – W Wiedniu odbyła się prapremiera operetki Polska krew Oskara Nedbala.

1918 – U wybrzeży południowej Alaski zatonął kanadyjski statek pasażerski SS Princess Sophia; zginęło 356 osób.

1927 – U wybrzeży Brazylii zatonął włoski statek pasażerski SS Principessa Mafalada; zginęło 312 osób.

1930 – W Bazylice św. Franciszka w Asyżu odbył się ślub cara bułgarskiego Borysa z księżniczką sabaudzką Joanną.

1936 – Został zawarty układ Niemcy-Włochy (oś Berlin-Rzym).

1937 – Celâl Bayar został premierem Turcji

1938 – Rząd Benito Mussoliniego ogłosił Libię integralną częścią Włoch.

1940 – Bitwa o Anglię: w nalocie na miasta Harwich i Felixstowe po raz pierwszy w czasie kampanii wzięło udział włoskie lotnictwo.

1943 – Front wschodni: wyzwolono Dniepropietrowsk.

1944:

Adolf Hitler wydał dekret powołujący Volksturm.

Wojna o Pacyfik: zakończyła się Bitwa morska o Leyte.

1945 – Wojska japońskie na Tajwanie poddały się oddziałom Czang Kaj-szeka.

1950 – Do wojny koreańskiej włączyła się ChRL wysyłając armię kilkuset tysięcy tzw. ochotników ludowych.

1955:

Dokonano oblotu szwedzkiego myśliwca Saab J35 Draken.

Zmarła na białaczkę 12-letnia Japonka Sadako Sasaki, która jako dwulatka przeżyła atak atomowy na Hiroszimę. Do chwili śmierci złożyła 644 z 1 000 papierowych żurawi, co miałoby, według japońskiej legendy, spowodować jej wyzdrowienie.

1956:

Adolf Hitler został urzędowo uznany za zmarłego.

powstanie węgierskie: przed budynkiem parlamentu komunistyczna policja polityczna ÁVH dokonała masakry około stu demonstrantów.

1962:

Kryzys kubański: podczas posiedzenia Rady Bezpieczeństwa ONZ amerykański ambasador Adlai Stevenson przedstawił zdjęcia radzieckich instalacji rakietowych na Kubie.

Uganda została członkiem ONZ.

1965 – Do Portu Tel Awiw przypłynął ostatni statek.

1966 – Lon Nol został premierem Kambodży.

1967 – Abdul Hamid al-Bakkoush został premierem Libii.

1968 – Rozpoczęła się bezzałogowa misja kosmiczna Sojuz 2.

1970 – Papież Paweł VI kanonizował czterdziestu męczenników Anglii i Walii.

1971:

Uchwalono rezolucję nr 2758, na mocy której ChRL uzyskała wszystkie chińskie prawa w ONZ. Republika Chińska (Tajwan) została usunięta z organizacji.

Zainaugurował działalność Uniwersytet w Kassel.

1973 – Zawieszeniem broni zakończyła się arabsko-izraelska wojna Jom Kipur.

1975 – Radziecka sonda Wenera 10 wylądowała na Wenus.

1978: