25 sierpnia - Polski Serwis Naukowy

25 sierpnia jest 237. (w latach przestępnych 238.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 128 dni.

Luizjana (ang. Louisiana) – stan na południu USA, nad Zatoką Meksykańską. Luizjana graniczy na północy z Arkansas, na wschodzie z Missisipi, a na zachodzie z Teksasem. Nad Zatoką Meksykańską rozpościerają się obszary nizinne. W części południowo-wschodniej duży obszar zajmuje delta Missisipi. Na wybrzeżu występują liczne jeziora i bagna.

Karolina Maria Adelajda Franciszka Ksawera Małgorzata Edina hr. Lanckorońska z Brzezia h. Zadora (ur. 11 sierpnia 1898 w Buchberg koło Gars am Kamp, Dolna Austria, zm. 25 sierpnia 2002 w Rzymie) – historyk i historyk sztuki, działaczka Polonii we Włoszech. Spoczywa na rzymskim cmentarzu Campo Verano.

Święta

imieniny obchodzą: Arediusz, Elwira, Euzebiusz, Gaudencjusz, Gaudenty, Genezjusz, Grzegorz, Hermina, Józef, Julian, Kalasanty, Ludwik, Luiza, Michał, Patrycja, Peregryn, Poncjan, Teodoryk, Tomasz i Wincenty.

Urugwaj – Święto Niepodległości

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Ludwik, król Francji

św. Józef Kalasanty, kapłan

św. Patrycja z Neapolu

bł. Maria del Transito od Jezusa Sakramentalnego (zakonnica)

Wydarzenia w Polsce

1591 – Na redzie gdańskiego portu zatonął statek, na którym przypłynął włoski podróżnik Jan Bernard Bonifacio.

1599 – Wydano drukiem Biblię w tłumaczeniu ks. Jakuba Wujka.

1656 – Potop szwedzki: dywizja hetmana Stefana Czarnieckiego rozbiła 1500-osobowy oddział szwedzki w bitwie pod Łowiczem.

1657 – Potop szwedzki: wojska polsko-niemieckie odbiły po oblężeniu Kraków.

1758 – Wojna siedmioletnia: po opanowaniu Prus Wschodnich i rozpoczęciu ofensywy na Brandenburgię armia rosyjska stoczyła ciężką bitwę z Prusakami pod Sarbinowem (Zorndorfem) – Rosjanie wycofali się z Wielkopolski.

1851 – Rozpoczął funkcjonowanie Zakład Karny Racibórz.

1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Sędziejowicami.

1888 – Adam Chmielewski założył Zgromadzenie Albertynów w Krakowie.

1914 – I wojna światowa: zwycięstwo wojsk austro-węgierskich nad rosyjskimi w trzydniowej bitwie pod Kraśnikiem. Początek I bitwy pod Komarowem.

1917 – Tymczasowa Rada Stanu podała się do dymisji.

1920:

Na rozkaz polskiego dowództwa zakończono II powstanie śląskie. Powołano mieszaną Policję Plebiscytową.

Wojna polsko-bolszewicka: zakończyła się bitwa warszawska.

Wojska litewskie zajęły Wilno.

1930 – Powołano drugi rząd Józefa Piłsudskiego.

1937 – Został zdławiony strajk chłopski. Tego dnia w Majdanie Sieniawskim na Podkarpaciu w starciach z policją zginęło 15 chłopów.

1939 – Do Gdańska pod pretekstem kurtuazyjnej wizyty wszedł niemiecki szkolny okręt liniowy Schleswig-Holstein.

1942 – We wsi Proszówki hitlerowcy rozstrzelali około 500 Żydów z getta w Bochni.

1944 – 25. dzień powstania warszawskiego: walki o PWPW.

1946 – Powstał Polski Związek Głuchych.

1948 – We Wrocławiu rozpoczął się Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju.

1956 – 30 górników zginęło w pożarze w KWK "Chorzów".

1961 – Rozpoczął się I Międzynarodowy Festiwal Piosenki w Sopocie.

1983 – W Stoczni Gdańskiej odbyło się spotkanie wicepremiera Mieczysława Rakowskiego z pracownikami, w którym brał też udział Lech Wałęsa.

1986 – Wojciech Łazarek został selekcjonerem piłkarskiej reprezentacji Polski.

1989 – Premiera filmu Stan wewnętrzny.

1993 – Prezydent Rosji Borys Jelcyn złożył wizytę w Polsce.

1994 – Pod Warszawą spadł meteoryt Baszkówka.

2000:

Padł pierwszy klaps na planie serialu M jak miłość.

Premiera filmu Duże zwierzę.

Wydarzenia na świecie

Rewolucja belgijska (1830) na obrazie Egide Charlesa Gustave'a Wappersa

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
25 sierpnia

521 p.n.e. – Bunt w Babilonie przeciwko królowi Persji Dariuszowi Wielkiemu; Araka, syn Haldity, ogłosił się królem Babilonii jako Nabuchodonozor IV.

383 – Cesarz rzymski Gracjan został schwytany i zamordowany pod Lugdunum (Lyon) przez żołnierzy Magnusa Maksymusa.

450 – Marcjan został cesarzem wschodniorzymskim.

458 – W Indiach został ogłoszony traktat Lokavibhaaga, w którym pojawił się współczesny symbol liczby 0.

608 – Bonifacy IV został wybrany na papieża.

1270 – Filip III Śmiały został królem Francji.

1466 – Książę Burgundii Karol Zuchwały, po zdobyciu walońskiego miasta Dinant, w odwecie za lżenie jego matki nakazał zabicie wszystkich mieszkańców.

1499 – III wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty tureckiej w bitwie koło wyspy Sapienza.

1580 – Zwycięstwo wojsk hiszpańskich nad portugalskimi w bitwie pod Alkantarą.

1609 – Galileusz zademonstrował Wenecjanom swój pierwszy teleskop.

1620 – Książę siedmiogrodzki Gábor Bethlen został wybrany na króla Węgier; do koronacji nie doszło.

1651 – Wojna domowa w Anglii: klęska Rojalistów w bitwie pod Wigan Lane.

1699 – Fryderyk IV został królem Danii i Norwegii.

1718 – Założono miasto Nowy Orlean w stanie Luizjana.

1754 – Poświęcono katedrę w Padwie.

1768 – James Cook rozpoczął swoją pierwszą wyprawę.

1789 – Uchwalono dziesięć pierwszych poprawek do Konstytucji Stanów Zjednoczonych.

1825 – Urugwaj proklamował niepodległość (od Brazylii) .

1830 – Wybuchło powstanie belgijskie przeciwko Królestwu Niderlandów.

1835 – Dziennik New York Sun rozpoczął publikację artykułów o odkryciu życia na Księżycu.

1839 – Rozpadła się Konfederacja Peruwiańsko-Boliwijska.

1859 – Przywódca powstania kaukaskich górali Imam Szamil został schwytany przez wojska rosyjskie.

1875 – Kapitan Matthew Webb pierwszy raz w historii przebył wpław Kanał La Manche.

1894 – Kitasato Shibasaburo odkrył bakterię Pasteurella pestis wywołującą dżumę.

1903 – Został powołany Sąd Najwyższy Australii.

1912 – W Chinach założono Partię Narodową Kuomintang.

1916 – W Stanach Zjednoczonych utworzono National Park Service.

1921 – W Berlinie podpisano odrębny amerykańsko-niemiecki traktat pokojowy.

1925 – Weszła w życie Konwencja Kłajpedzka.

1933 – Trzęsienie ziemi w chińskiej prowincji Syczuan zabiło 9 tys. osób.

1937 – Dokonano oblotu radzieckiego samolotu szturmowego Su-2.

1939 – W Londynie został podpisany polsko-brytyjski układ sojuszniczy.

1941:

Wojska niemieckie zdobyły Dniepropetrowsk.

Rozpoczęła się brytyjsko-radziecka interwencja w Iranie, będącego miejscem silnej infiltracji wywiadu niemieckiego.

1942 – Wojna na Pacyfiku: bitwa o Milne Bay (Papua-Nowa Gwinea).

1944:

Front zachodni: wyzwolono Paryż.

Rumunia wypowiedziała wojnę Niemcom.

1960 – Rozpoczęły się XVII Letnie Igrzyska Olimpijskie w Rzymie.

1962 – Została wystrzelona sonda wenusjańska Sputnik 19. Z powodu awarii rakiety pozostała na orbicie okołoziemskiej.

1967 – W Arlington w Wirginii został zastrzelony lider Amerykańskiej Partii Nazistowskiej George Lincoln Rockwell.

1968 – Na Placu Czerwonym w Moskwie odbyła się kilkuosobowa demonstracja radzieckich dysydentów przeciwko interwencji wojsk państw Układu Warszawskiego w Czechosłowacji.

1971 – władze radzieckie podjęły decyzję o likwidacji Cmentarza Orląt Lwowskich.

1972 – W Grecji wykonano ostatni wyrok śmierci za morderstwo.

1975 – Mainza Chona został premierem Zambii.

1978 – W Kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie zebrało się konklawe po śmierci Pawła VI.

1980 – Zimbabwe zostało członkiem ONZ.

1988 – Spłonęło zabytkowe centrum Lizbony.

1989:

54 osoby zginęły w Katastrofie pakistańskiego samolotu Fokker F27 lecącego z Gilgitu do Islamabadu.

Sonda kosmiczna Voyager 2 zbliżyła się do Neptuna

1991:

Białoruska Rada Najwyższa proklamowała niepodległość Białorusi (od ZSRR).

Michael Schumacher zadebiutował w wyścigu Formuły 1 na torze Circuit de Spa-Francorchamps w Belgii.

Dokonano oblotu Airbusa A319.

Premiera filmu Desperado.

1997:

Były działacz państwowy NRD Egon Krenz został uznany winnym śmierci osób zastrzelonych podczas ucieczki do RFN i skazany na karę pozbawienia wolności.

NASA wystrzeliła sondę ACE przeznaczoną do badania wiatru słonecznego.

1999 – Premiera filmu Dziewiąte wrota.

2001 – W katastrofie lotniczej na Bahamach zginęło 8 osób, w tym amerykańska piosenkarka i aktorka Aaliyah.

2003:

Indianie Tli Cho podpisali układ z rządem Kanady w sprawie należącego się im terytorium.

Paul Kagame wygrał po raz drugi wybory prezydenckie w Rwandzie.

2003 – W zamachu bombowym w Bombaju zginęły 52 osoby.

2004 – Mark Thatcher, syn byłej premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher, został aresztowany w Kapsztadzie (RPA) pod zarzutem współudziału w zamachu stanu w Gwinei Równikowej.

2006 – Spłonął petersburski Sobór św. Trójcy, wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.

2007 – W zamachach bombowych w Hajdarabadzie, stolicy indyjskiego stanu Andhra Pradesh, zginęły co najmniej 43 osoby a ponad 80 zostało rannych.

2009:

Amerykanin Charles Burnett III, po ponad stu latach, ustanowił w bazie lotniczej Edwards rekord prędkości dla pojazdu napędzanego parą, osiągając prędkość 224 km/h.

W samobójczym zamachu bombowym w afgańskim Kandaharze zginęły 43 osoby, a 65 zostało rannych.

Wystrzelono pierwszą południowokoreańską rakietę kosmiczną Naro-1.

2010 – Danny Philip został premierem Wysp Salomona.

Urodzili się

1451 – (lub 31 października) Krzysztof Kolumb, włoski żeglarz, odkrywca Ameryki (zm. 1506)

1530 – Iwan IV Groźny, wielki książę moskiewski, car Rosji (zm. 1584)

1624 – François de Lachaise, francuski jezuita, spowiednik Ludwika XIV (zm. 1709)

1694 – Teodor I Neuhoff, niemiecki wojskowy, dyplomata, król Korsyki (zm. 1756)

1707 – Ludwik I Burbon, król Hiszpanii (zm. 1724)

1744 – Johann Gottfried Herder, niemiecki filozof, pisarz (zm. 1803)

1767 – Louis de Saint-Just, francuski polityk, przywódca rewolucji francuskiej (zm. 1794)

1786 – Ludwik I Wittelsbach, król Bawarii (zm. 1868)

1819 – Allan Pinkerton, amerykański detektyw, założyciel Agencji Pinkertona (zm. 1884)

1822 – Gardiner Greene Hubbard – amerykański prawnik, finansista i filantrop, jeden z założycieli Bell Telephone Company i pierwszy przewodniczący National Geographic Society (zm. 1897)

1833 – Izrael Poznański, polski przemysłowiec pochodzenia żydowskiego (zm. 1900)

1841 – Emil Theodor Kocher, szwajcarski lekarz, chirurg, laureat Nagrody Nobla (zm. 1917)

1845 – Ludwik II Szalony, król Bawarii (zm. 1886)

1850 – Paweł Akselrod, rosyjski polityk, działacz ruchu mienszewików (zm. 1928)

1871 – Nils Edén, szwedzki profesor historii, polityk (zm. 1945)

1880 – Robert Stolz, austriacki kompozytor (zm. 1975)

1882 – Seán O'Kelly, irlandzki polityk, prezydent Irlandii (zm. 1966)

1885 – Georg Wilhelm Pabst, austriacki reżyser filmowy (zm. 1967)

1891:

Gustaw Morcinek, polski pisarz (zm. 1963)

Alberto Savinio, włoski pisarz, malarz, kompozytor (zm. 1952)

1893 – Oskar von Boenigk niemiecki as myśliwski (zm. 1946)