25 stycznia - Polski Serwis Naukowy

25 stycznia jest 25. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 340 (w latach przestępnych 341) dni.

Tamilskie Tygrysy (Tygrysy Wyzwolenia Tamilskiego Ilamu, LTTE) - organizacja tamilska, powstała w 1976, żądająca utworzenia w północnej części Sri Lanki niepodległego państwa tamilskiego Ilamu. Jej przywódcą był Velupillai Prabhakaran.

Główny Komitet Kultury Fizycznej i Sportu - organ administracji PRL utworzony 28 maja 1978 z Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki. Swoją siedzibę miał w Warszawie i nadzorowany był przez prezesa Rady Ministrów. Obecnie działa jako Departament Sportu Powszechnego w ministerstwie sportu.

Pomnik kryptologów: Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego i Henryka Zygalskiego w Poznaniu

Święta

Imieniny obchodzą: Ananiasz, Apollon, Artemia, Barcław, Emanuel, Emanuela, Juwentyn, Maksym, Miłobor, Miłosz, Miłowan, Paweł, Pęcisława, Tacjana i Tatiana.

Polska:

Dzień Sekretarki i Asystentki (również 25 kwietnia)

Dzień Kryptologii (od 2008)

Rosja – Dzień Tatiany

Szkocja i Irlandia Północna – Noc Burnsa (sco. Burns Nicht; 25 stycznia lub w okolicach tego dnia)

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim:

Nawrócenie św. Pawła Apostoła

Zakończenie Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan (18-25 stycznia)

św. Ananiasz z Damaszku

bł. Manuel Domingo y Sol

Wydarzenia w Polsce

1491 – Zwycięstwo wojsk polsko-rusińskich nad Tatarami w bitwie pod Zasławiem.

1807 – Zwycięstwo wojsk francuskich nad rosyjskimi w bitwie pod Morągiem; początek kampanii napoleońskiej w Prusach.

1831 – Powstanie listopadowe: Sejm ogłosił detronizację cara Mikołaja I.

1898 – Uchwalono program Mazurskiej Partii Ludowej.

1915 – I wojna światowa: Austriacy rozbili rosyjską kawalerię w bitwie pod Lutowiskami.

1922 – Kardynał Achille Ratti, nuncjusz apostolski w Polsce i późniejszy papież Pius XI, został odznaczony Orderem Orła Białego przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego.

1930 – Policja zatrzymała Stanisława Cichockiego ps. "Szpicbródka”, udaremniając jednocześnie przygotowywane przez niego włamanie do placówki Banku Polskiego w Częstochowie.

1935 – Kordian Józef Zamorski został komendantem głównym Policji Państwowej.

1943 – Powstanie zamojskie: polscy partyzanci stoczyli w nocy na 26 stycznia bitwę z osiedleńcami niemieckimi we wsi Cieszyn, zabijając 160 z nich.

1945 – Armia Czerwona zajęła miasta: Pniewy, Sztum i Trzebnica.

1950 – Podpisano umowę licencyjną z ZSRR na produkcję samochodu GAZ-M20 Pobieda (FSO Warszawa).

1951 – Premiera filmu Pierwszy start.

1954 – Premiera pierwszego kolorowego filmu produkcji polskiej Przygoda na Mariensztacie.

1956:

Na mocy zarządzenia przewodniczącego Głównego Komitetu Kultury Fizycznej rozpoczęło działalność Przedsiębiorstwo Państwowe Totalizator Sportowy.

Premiera filmu Podhale w ogniu.

1971 – Edward Gierek podczas spotkania ze stoczniowcami w Gdańsku, kończąc przemówienie zadał słynne pytanie: "Pomożecie?".

1982 – Sejm zatwierdził dekrety Rady Państwa dotyczące wprowadzenia stanu wojennego.

2005 – TVN24 wyemitowała premierowe wydanie programu Szkło kontaktowe.

Wydarzenia na świecie

41 – Klaudiusz został cesarzem rzymskim.

817 – Paschalis I został papieżem.

1077 – Król niemiecki Henryk IV odbył przed papieżem Grzegorzem VII publiczną pokutę w Kanossie.

1153 – Wyprawy krzyżowe: król jerozolimski Baldwin III rozpoczął oblężenie Aszkelonu.

1204 – Cesarz bizantyński Aleksy IV Angelos został wtrącony do więzienia w wyniku przewrotu pałacowego i 8 lutego zamordowany z rozkazu nowego cesarza Aleksego V Murzuflosa.

1260 – Mongołowie pod wodzą Hulagu-chana zdobyli i splądrowali syryjskie miasto Aleppo.

1327 – Edward III został koronowany na króla Anglii.

1348 – Trzęsienie ziemi z epicentrum w północnych Włoszech spowodowało zniszczenia w promieniu kilkuset km, m.in. osunięcie południowego stoku góry Dobratsch w Alpach Gailtalskich.

1479 – W Stambule podpisano układ pokojowy kończący II wojnę wenecko-turecką.

1494 – Alfons II został królem Neapolu.

1515 – Franciszek I został koronowany w katedrze w Reims na króla Francji.

1533 – Ślub króla Anglii Henryka VIII z Anną Boleyn.

1554 – Założono São Paulo w Brazylii.

1573 – Shingen Takeda pokonał Ieyasu Tokugawę w bitwie pod Mikatagaharą (Japonia).

1575 – Założono Luandę, dzisiejszą stolicę Angoli.

1755 – Założono Uniwersytet Moskiewski.

1791 – Parlament brytyjski uchwalił ustawę o Kanadzie.

1799 – Amerykanin Eliakim Spooner opatentował siewnik rolniczy.

1817 – W Teatro della Valle w Rzymie odbyła się premiera opery komicznej Kopciuszek Gioacchina Rossiniego.

1835 – W Théâtre Italien w Paryżu odbyła się premiera opery Purytanie Vicenza Belliniego.

1839 – Ustanowiono flagę stanową Teksasu.

1858 – Na ślubie córki królowej Wiktorii po raz pierwszy zabrzmiał Marsz Weselny Feliksa Mendelssohna-Bartholdy'ego.

1871 – Odbył się ślub Williama McKinleya i Idy Saxton, późniejszej amerykańskiej pary prezydenckiej.

1879:

Ukazało się pierwsze wydanie japońskiego dziennika Asahi Shimbun.

Założono Bułgarski Bank Narodowy.

1882 – Zabójca prezydenta USA Jamesa A. Garfielda, prawnik Charles J. Guiteau, został skazany na karę śmierci.

1890 – Amerykańska dziennikarka Nellie Bly zakończyła podróż dookoła świata, w rekordowym czasie 72 dni, 6 godzin, 11 minut i 14 sekund.

1902 – W Asahikawie na wyspie Hokkaido zanotowano rekordowo niską temperaturę w historii pomiarów w Japonii (-41 °C).

1907 – W wyborach do Reichstagu zdobyło mandaty aż 5 Polaków, m.in. Adam Napieralski i Wojciech Korfanty.

1909 – W Dreźnie odbyła się prapremiera opery Elektra Richarda Straussa.

1918 – Została rozwiązana węgierska Partia Niepodległości.

1920 – Formalne rozpoczęcie działalności Ligi Narodów.

1924 – Rozpoczęły się I Zimowe Igrzyska Olimpijskie we francuskim Chamonix.

1939 – Refik Saydam został premierem Turcji.

1942 – Wojna na Pacyfiku: Tajlandia wypowiedziała wojnę Wielkiej Brytanii i USA.

1945 – Front zachodni: zakończyła się nieudana niemiecka ofensywa w Ardenach.

1949:

W Izraelu odbyły się pierwsze wybory do Knesetu.

W Moskwie powołano do życia Radę Wzajemnej Pomocy Gospodarczej.

1950 – Ustanowiono flagę Korei Południowej.

1952 – Po śmierci pierwszego prezydenta Islandii Sveinna Björnssona kompetencje prezydenta przejęli: premier, przewodniczący parlamentu i prezes Sądu Najwyższego.

1963 – Premiera filmu Kruk.

1967 – Leonid Teliga wypłynął z Casablanki w rejs dookoła świata na jachcie Opty.

1971:

Generał Idi Amin dokonał wojskowego zamachu stanu i przejął władzę w Ugandzie.

W północno-zachodnich Indiach utworzono stan Himachal Pradesh.

1975 – Mujibur Rahman został po raz drugi prezydentem Bangladeszu.

1979 – Rozpoczęła się 1. podróż apostolska Jana Pawła II do Dominikany, Meksyku i na Bahamy.

1980 – Abol Hassan Bani-Sadr został wybrany prezydentem Iranu.

1981:

52 zakładników zwolnionych po 444 dniach przetrzymywania w amerykańskiej ambasadzie w Teheranie powróciło do kraju.

W Chinach wydano wyroki w procesie przeciwko tzw. bandzie czworga.

1983:

Papież Jan Paweł II promulgował nowy Kodeks prawa kanonicznego.

Wystrzelono amerykańsko-europejskiego satelitę IRAS, pierwszego przeznaczonego do badań promieniowania podczerwonego.

1985 – Bundestag jednogłośnie potępił nazistowski Trybunał Ludowy.

1987 – W RFN odbyły się wybory parlamentarne.

1988 – Ramsewak Shankar został prezydentem Surinamu.

1990 – Kolumbijski Boeing 707 rozbił się z powodu braku paliwa podczas podchodzenia do lądowania w Nowym Jorku; zginęły 73 osoby, 85 zostało rannych.

1991 – Wojna nad Zatoką Perską: Irakijczycy odkręcili zawory kuwejckich ropociągów z ropą naftową, powodując katastrofę ekologiczną w zatoce.

1993:

Pakistański emigrant Mir Aimal Kasi ostrzelał samochody przed kwaterą główną CIA w Langley w stanie Wirginia, zabijając 2 i raniąc 3 osoby.

Poul Nyrup Rasmussen został premierem Danii.

1994 – Wystrzelono amerykańską sondę księżycową Clementine.

1995:

Jacques Santer objął urząd przewodniczącego Komisji Europejskiej.

Podczas meczu Premiership Manchester United F.C.-Crystal Palace, francuski piłkarz Éric Cantona zaatakował jednego z fanów Crystal Palace.

Wystrzelona z północnej Norwegii rakieta z amerykańską sondą badawczą wywołała alarm rosyjskiej obrony antybalistycznej i nieomal doprowadziła do wybuchu III wojny światowej.

1998 – Amerykańscy małżonkowie Tom i Eileen Lonerganowie zostali omyłkowo pozostawieni przez statek w czasie gdy nurkowali na Wielkiej Rafie Koralowej. Ich ciał nigdy nie odnaleziono. Na podstawie tej historii nakręcono w 2003 roku film Ocean strachu.

1999:

1185 osób zginęło w trzęsieniu ziemi w kolumbijskim mieście Armenia.

Ukazał się Linux 2.2.

2001:

Armenia została członkiem Rady Europy.

W katastrofie 50-letniego samolotu Douglas DC-3 pod Ciudad Bolívar w Wenezueli zginęły 24 osoby.

2002 – Rusłan Ponomariow został najmłodszym w historii mistrzem świata w szachach.

2004:

Amerykański łazik Opportunity wylądował na Marsie.

Micheil Saakaszwili objął urząd prezydenta Gruzji.

2005 – W wyniku wybuchu paniki w hinduistycznej świątyni Mandher Devi w indyjskim stanie Maharasztra zostało zadeptanych około 300 osób.

2006: