26 czerwca - Polski Serwis Naukowy

26 czerwca jest 177. (w latach przestępnych 178.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 188 dni.

Elvis Aaron Presley (ur. 8 stycznia 1935 w Tupelo, Missisipi zm. 16 sierpnia 1977 w Memphis, Tennessee) – piosenkarz i aktor amerykański. Elvis Presley był prekursorem rock and rolla i znaczącą postacią w kulturze masowej XX wieku. Po jego śmierci został pożegnany przez prezydenta USA Jimmiego Cartera słowami: "Jego muzyka, jego osobowość zmieniły oblicze amerykańskiej kultury. Elvis Presley był symbolem buntowniczego ducha naszego narodu".

Literacka Nagroda Nobla uważana jest za najbardziej prestiżową międzynarodową nagrodą literacką na świecie. Ustanowiona razem z czterema innymi nagrodami przez Alfreda Nobla w testamencie z 1895, jest przyznawana od 1901.

Święta

imieniny obchodzą: Andrzej, Dawid, Edburga, Jan, Jeremi, Jeremiasz, Maksanty, Maksencjusz, Mirogod, Paweł, Pelagia, Pelagiusz, Salwia, Salwiusz, Wigiliusz i Zdziwoj.

Azerbejdżan – Święto Armii i Marynarki Wojennej

Madagaskar, Somalia – Święto Niepodległości

międzynarodowe (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ):

Międzynarodowy Dzień Zapobiegania Narkomanii

Międzynarodowy Dzień Pomocy Ofiarom Tortur

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

święci Jan i Paweł (męczennicy)

św. Józef Maria Escrivá de Balaguer (założyciel i pierwszy prałat Opus Dei)

św. Zygmunt Gorazdowski (ksiądz)

Wydarzenia w Polsce

1295 – Przemysł II koronowany na króla Polski w Gnieźnie. Od tego dnia Orzeł Biały jest symbolem Polski.

1407 – Ulrich von Jungingen został wielkim mistrzem Zakonu Krzyżackiego.

1579 – Król Stefan Batory wypowiedział wojnę Rosji.

1794 – Insurekcja kościuszkowska: porażka Polaków w bitwie pod Sołami.

1930 – W Poznaniu rozpoczął się Krajowy Kongres Eucharystyczny.

1939 – Minister rolnictwa i reform rolnych wydał zarządzenie O uznaniu nadleśnictwa Jaworzyna i Zakopane w krakowsko-śląskim okręgu lasów państwowych za lasy ochronne i o utworzeniu jednostki organizacyjnej szczególnej pod nazwą Park Przyrody w Tatrach.

1960 – Udostępniono do zwiedzania okręt-muzeum ORP Burza w Gdyni przy skwerze Kościuszki.

1965 – W Gdańsku odsłonięto pomnik Jana III Sobieskiego.

1967 – Karol Wojtyła został mianowany przez papieża Pawła VI kardynałem.

1971 – O godz. 19.50 piorun uderzył w magazyn ropy naftowej Rafinerii Czechowice. Gaszenie pożaru było największą akcją gaśniczą w Polsce. Po godz 1.00 nastąpił wyrzut płonącej ropy, w wyniku którego zginęło 37 strażaków i osób biorących udział w akcji. Pożar ugaszono po ponad 70 godzinach.

1972:

FSO rozpoczęła produkcję modelu Syrena 105.

Papież Paweł VI ustanowił nowe diecezje i metropolie na Ziemiach Odzyskanych.

1974 – Uchwalono Kodeks pracy.

1977 – Otwarto Tor Kielce.

1986 – Na antenie TVP1 pojawił się po raz pierwszy program informacyjny Teleexpress.

1989 – Premiera filmu Światło odbite.

1991 – W Mławie rozpoczęły się antyromskie zamieszki.

2004 – Powstała Liga Polskich Miast i Miejsc UNESCO z siedzibą w Toruniu.

2007 – Król Arabii Saudyjskiej Abdullah bin Abdulaziz Al Saud został 800. Kawalerem Orderu Uśmiechu.

2009 – W Łodzi otwarto halę widowiskowo-sportową Atlas Arena.

Wydarzenia na świecie

Szczurołap z Hameln

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
26 czerwca

363 – Cesarz rzymski Julian Apostata zginął podczas wyprawy wojennej w walce z Persami.

684 – Benedykt II został papieżem.

1243 – Mongołowie pod wodzą Bajdżu zadali druzgocącą klęskę armii sułtana Rum Kaj Chusrau II w bitwie pod Köse Dağ.

1284 – Według legendy szczurołap z Hameln, gdy odmówiono mu zapłaty, wywabił z niemieckiego miasteczka wszystkie dzieci.

1402 – Zwycięstwo Mediolanu nad Bolonią w bitwie pod Casalecchio.

1483 – Ryszard III został królem Anglii.

1492 – Na rozkaz króla Francji Karola VIII wyprawa pod wodzą Antoine'a de Ville dokonała pierwszego wejścia na Mont Aiguille w Prealpach Delfinackich.

1522 – Turcy rozpoczęli oblężenie Rodos.

1541 – Hiszpański konkwistador Francisco Pizarro został zamordowany w pałacu gubernatora w Limie.

1573 – IV wojna z hugenotami: zakończyło się nieudane oblężenie La Rochelle.

1673 – Wojna Francji z koalicją: kapitulacja garnizonu holendersko-hiszpańskiego w Maastricht.

1794 – Wojska rewolucyjnej Francji pokonały Austriaków w bitwie pod Fleurus.

1866 – Wojna prusko-austriacka: zwycięstwo wojsk pruskich w bitwie pod Podolem.

1870 – W Monachium odbyła się prapremiera opery Walkiria Richarda Wagnera.

1877 – Została stoczona bitwa pod Swisztowem, jedna z bitew rozpoczynających wojnę rosyjsko-turecką.

1891 – Powstała najstarsza argentyńska partia polityczna Radykalna Unia Obywatelska (UCR).

1904 – Powstał szwedzki klub piłkarski IF Elfsborg.

1906 – Na torze w Le Mans odbył się pierwszy wyścig samochodowy o Grand Prix Francji.

1916 – Uruchomiono komunikację tramwajową w Archangielsku na północy Rosji.

1919 – Ukazało się pierwsze wydanie dziennika New York Daily News.

1936:

Ewald Rohlfs na maszynie Focke-Wulf Fw 61 wykonał pierwszy w historii swobodny lot helikopterem.

Nikaragua wystąpiła z Ligi Narodów.

1940:

W ZSRR zniesiono kalendarz radziecki.

ZSRR wystosował ultimatum wobec Rumunii z żądaniem oddania Besarabii i północnej Bukowiny.

1944 – Ponad 100 osób zginęło, a 60 zostało rannych w wyniku brytyjskiego nalotu bombowego na San Marino.

1945 – W San Francisco podpisano Kartę Narodów Zjednoczonych.

1948:

2 dni po wprowadzeniu radzieckiej lądowej blokady Berlina uruchomiono amerykański most powietrzny.

Reprezentacja Polski w piłce nożnej poniosła najwyższą porażkę w swej historii (0:8 z Danią w Kopenhadzie). W meczu tym jedyny reprezentacyjny występ zaliczył Kazimierz Górski.

1953 – Został aresztowany Ławrientij Beria.

1954 – Uruchomiono pierwszą na świecie elektrownię jądrową w Obninsku.

1959:

68 osób zginęło w katastrofie samolotu Lockheed 1649A pod Mediolanem.

Otwarto Drogę Wodną Świętego Wawrzyńca w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych.

1960 – Madagaskar uzyskał niepodległość (od Francji).

1962 – Założono hiszpański klub piłkarski SD Compostela.

1963:

John F. Kennedy wygłosił w Berlinie przemówienie, podczas którego wypowiedział słowa: Ich bin ein Berliner.

Lewi Eszkol został premierem Izraela.

1968 – W Czechosłowacji zniesiono cenzurę.

1973 – 9 osób zginęło w wyniku eksplozji rakiety Kosmos 11K65M na radzieckim kosmodromie w Plesiecku.

1974 – Na piłkarskich mistrzostwach świata w RFN Polska pokonała Szwecję 1:0.

1975:

Premier Indira Gandhi wprowadziła stan wyjątkowy w Indiach.

W zbrojnym incydencie w Oglala w rezerwacie Pine Ridge zginęło dwóch agentów FBI i jeden Indianin z AIM.

1976 – Otwarto wieżę telewizyjną w Toronto.

1977 – W Indianapolis odbył się ostatni koncert Elvisa Presleya.

1982 – W Genewie USA i ZSRR rozpoczęły rokowania dotyczące rozbrojenia – START I.

1986 – Na pokładzie samolotu izraelskich linii El Al, na krótko przed odlotem z Madrytu, wybuchła bomba umieszczona w bagażu. Rannych zostało 12 osób.

1987 – 50 osób zginęło w katastrofie samolotu Hawker Siddeley 748 na Filipinach.

1988 – 3 osoby zginęły a 50 zostało rannych w katastrofie Airbusa 320 podczas pokazów lotniczych w Habsheim we Francji.

1990:

Lider Afrykańskiego Kongresu Narodowego Nelson Mandela wygłosił przemówienie na wspólnej sesji obu izb Kongresu USA,

W zakładach w Kujbyszewie (obecnie Samara) wyprodukowano polski samolot Tu-154M nr boczny 101, który uległ katastrofie w Smoleńsku.

1992 – W finale rozgrywanych we Szwecji piłkarskich mistrzostw Europy Dania pokonała Niemcy 2:0.

1994 – Odbyła się I tura wyborów prezydenckich na Ukrainie. Do II tury przeszli urzędujący prezydent Leonid Krawczuk i Leonid Kuczma.

1996 – Gulbuddin Hekmatjar został po raz drugi premierem Afganistanu.

1997 – Bertie Ahern został premierem Irlandii.

1999 – Otwarto Millennium Stadium w Cardiff.

2000:

Brytyjczyk Adrian Nicholas odbył udany skok na spadochronie wg projektu Leonarda da Vinci.

Papież Jan Paweł II ujawnił treść trzeciej tajemnicy fatimskiej.

2004:

Na Słowacji odkryto najdłuższą tatrzańską jaskinię – Cień Księżyca.

Urzędujący prezydent Islandii Ólafur Ragnar Grímsson został wybrany na drugą kadencję.

2006 – Niemiecka lewicowa gazeta die tageszeitung opublikowała artykuł Młody polski kartofel. Dranie, które chcą rządzić światem, ukazujący w satyryczny sposób prezydenta Lecha Kaczyńskiego i jego brata, Jarosława.

2007 – Benedykt XVI przywrócił tradycyjne zasady wyboru papieża. Kandydat musi uzyskać 2/3 głosów.

2008 – Izba niższa hiszpańskich Kortezów Generalnych ratyfikowała Traktat lizboński.

Urodzili się

1726 – Wiktor Amadeusz III, król Sardynii (zm. 1796)

1824 – William Kelvin, angielski fizyk, matematyk, przyrodnik, twórca skali temperatur (zm. 1907)

1827 – Kajetana Sterni, włoska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1889)

1835 – Ottó Herman, węgierski ornitolog, entomolog i polityk (zm. 1914)

1854 – Robert Borden, kanadyjski polityk, premier Kanady (zm. 1937)

1865 – Bernard Berenson, amerykański historyk sztuki (zm. 1959)

1866 – George Herbert, brytyjski podróżnik, archeolog (zm. 1923)

1870 – Jan Hebdzyński, polski działacz państwowy, adwokat, minister sprawiedliwości (zm. 1929)

1878 – Albert Siklós, węgierski kompozytor (zm. 1942)

1880 – Kazimierz Władysław Kumaniecki, polski prawnik, minister (zm. 1941)

1892 – Pearl Buck, amerykańska pisarka, laureatka Nagrody Nobla (zm. 1973)

1898 – Willy Messerschmitt, niemiecki konstruktor samolotów (zm. 1978)

1899 – Maria Romanowa, święta prawosławna, wielka księżna Rosji (zm. 1918)

1901:

Jean Boyer, francuski reżyser filmowy (zm. 1965)

Leon Raszeja, polski prawnik, polityk, prezydent Torunia (zm. 1939)

1902 – Hugues Cuenod, szwajcarski śpiewak operowy (tenor) (zm. 2010)

1904 – Peter Lorre, amerykański aktor (zm. 1964)

1908:

Salvador Allende, chilijski polityk, prezydent Chile (zm. 1973)

Gabriela Pauszer-Klonowska, polska pisarka, tłumaczka (zm. 1996)

1913:

Aimé Césaire, francuski pisarz, polityk (zm. 2008)

Maurice Wilkes, brytyjski informatyk (zm. 2010)

1915 – Paul Castellano, amerykański przestępca (zm. 1985)

1915 – Wacław Krawczyk, polski pedagog, krajoznawca, żołnierz AK (zm. 1987)

1916 – Manfred Steffen, niemiecki aktor (zm. 2009)

1918 – Leo Rosner, australijski muzyk (zm. 2008)

1922:

Maryna Okęcka-Bromkowa, polska dziennikarka (zm. 2003)

Eleanor Parker, amerykańska aktorka

Antoni Strzelbicki, polski kapitan żeglugi wielkiej, publicysta, pisarz, tłumacz (zm. 2002)

1925:

Paweł Bielajew, radziecki kosmonauta (zm. 1970)

Wolfgang Unzicker, niemiecki szachista (zm. 2006)

1926 – Marian Turski, polski historyk, dziennikarz

1927 – Władimir Motyl, rosyjski reżyser filmowy

1931:

Janusz Dunin, polski bibliotekoznawca, bibliofil, publicysta, pisarz, profesor Uniwersytetu Łódzkiego (zm. 2007)

Rudolph Carl Gorman, amerykański malarz, rzeźbiarz (zm. 2005)

Marian Krzak, polski polityk, minister finansów (zm. 1996)

1933:

Claudio Abbado, włoski dyrygent, pianista

John Bulaitis, litewski duchowny katolicki, arcybiskup, nuncjusz apostolski w Albanii (zm. 2010)

1936 – Jean-Claude Turcotte, kanadyjski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Montrealu

1937:

Jerzy Eysymontt, polski polityk, ekonomista, kierownik Centralnego Urząd Planowania (zm. 2005)

Robert Richardson, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla

1938 – Krzysztof Baranowski, polski dziennikarz, pisarz, żeglarz, reżyser filmów dokumentalnych

1942 – Gilberto Gil, brazylijski pieśniarz, gitarzysta, kompozytor, polityk, minister kultury

1943 – Krzysztof Gradowski, polski reżyser filmowy

1944 – Giennadij Ziuganow, rosyjski polityk

1945 – Ondřej Neff, czeski dziennikarz, pisarz

1951 – Pamela Bellwood, amerykańska aktorka

1954:

Luis Arconada, hiszpański piłkarz, bramkarz

Robert Davi, amerykański aktor

Paul Donovan, kanadyjski reżyser filmowy

1956 – Chris Isaak, amerykański piosenkarz

1957 – Nelli Rokita, polska polityk pochodzenia niemieckiego, poseł na Sejm RP

1958 – Paweł Edelman, polski operator filmowy

1961 – Greg LeMond, amerykański kolarz szosowy

1962 – Peter Rohwein, niemiecki trener skoków narciarskich

1963 – Michaił Chodorkowski, rosyjski przedsiębiorca

1964 – Tommi Mäkinen, fiński kierowca rajdowy

1965 – Adam Pilch, polski duchowny luterański, kapelan, pułkownik Wojska Polskiego (zm. 2010)

1967 – Krzysztof Ziemiec, polski dziennikarz, prezenter telewizyjny

1968:

Paolo Maldini, włoski piłkarz

Anna Popek, polska aktorka, dziennikarka, prezenterka telewizyjna

1969:

Colin Greenwood, brytyjski basista zespołu Radiohead

Zim Zum, amerykański muzyk, gitarzysta zespołu Marilyn Manson

1970:

Paul Thomas Anderson, amerykański reżyser filmowy

Paweł Nastula, polski judoka

1970 – Chris O'Donnell, amerykański aktor

1971:

Max Biaggi, włoski motocyklista wyścigowy

Leomar Leiria, brazylijski piłkarz

1972:

Garou, kanadyjski piosenkarz

Roel Velasco, filipiński bokser

Paweł Wojtunik, polski oficer policji, szef CBA

1973:

Samuel Benchetrit, francuski reżyser, scenarzysta, aktor

Mariusz Jendryczko, polski piłkarz (zm. 2010)

1974 – Cyril Nzama, południowoafrykański piłkarz

1976:

Adriana Gerši, czeska tenisistka

Paweł Małaszyński, polski aktor

1977 – Sebastian Świderski, polski siatkarz

1979 – Ryan Tedder, amerykański wokalista, producent, autor tekstów, kompozytor, lider zesopłu OneRepublic

1982 – Zuzana Kučová, słowacka tenisistka

1983:

Antoni Łukasiewicz, polski piłkarz

Edyta Rzenno, polska siatkarka

1984 – Deron Williams, amerykański koszykarz

1986:

Matt Heafy, amerykański muzyk zespołu Trivium

Stefano Napoleoni, włoski piłkarz

1989 – Grzegorz Wójtowicz, polski siatkarz

1993 – Ariana Grande ,amerykańska aktorka,piosenkarka,modelka

Zmarli

363 – Julian Apostata, cesarz rzymski (ur. 331/332)

1541 – Francisco Pizarro, hiszpański konkwistador (ur. 1478)

1808 – Ludwik Tyszkiewicz, hetman polny litewski, marszałek wielki litewski, podskarbi wielki litewski (ur. (1748)

1810 – Joseph Michel Montgolfier, francuski wynalazca, współtwórca balonu na gorące powietrze (ur. 1740)

1856 – Max Stirner, niemiecki filozof, teoretyk anarchoindywidualizmu (ur. 1806)

1861 – Pavel Jozef Šafárik, słowacki poeta, historyk, etnograf, slawista (ur. 1795)

1870 – Armand Barbès, francuski rewolucjonista (ur. 1809)

1900 – Józef Ma Taishun, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1840)

1915 – Marcin Biedermann, polski działacz narodowy, wydawca (ur. 1864)

1919 – Michaił Cwiet, rosyjski botanik, fizjolog, biochemik (ur. 1872)

1922 – Albert I Grimaldi, książę Monako (ur. 1848)

1928 – Stanisław Książek, łódzki drukarz, wydawca gazet i książek, drukował wiersze Juliana Tuwima (ur. 1860)

1937 – Minoru Murata, japoński reżyser filmowy (ur. 1894)

1939 – Ford Madox Ford, brytyjski pisarz (ur. 1873)

1940 – Ralph Modjeski, amerykański inżynier, budowniczy linii kolejowych i mostów pochodzenia polskiego (ur. 1861)

1942 – Stanisław Skarżyński, polski pilot (ur. 1899)

1943:

Antoni Gąsiorowski, żołnierz Armii Krajowej, uczestnik Akcji Bollwerk (ur. 1901)

Karl Landsteiner, austriacki lekarz, patolog, immunolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1868)

1945 – Nikołaj Czeriepnin, rosyjski kompozytor, dyrygent, pedagog (ur. 1873)

1946 – Max Kögel, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny, komendant obozów koncentracyjnych: Ravensbrück, Majdanek i Flossenbürg (ur. 1895)

1947:

Albert Lütkemeyer, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny, kierownik w obozie koncentracyjnym Neuengamme (ur. 1911)

Heinrich Thyssen, niemiecki przedsiębiorca, kolekcjoner sztuki (ur. 1875)

1951 – Peter Cheyney, angielski pisarz (ur. 1896)

1956 – Clifford Brown, amerykański trębacz jazzowy (ur. 1930)

1957:

Alfred Döblin, niemiecki pisarz (ur. 1878)

Malcolm Lowry, brytyjski pisarz (ur. 1909)

1961 – Andrzej Bobkowski, polski pisarz (ur. 1913)

1964 – Gerrit Rietveld, holenderski architekt (ur. 1888)

1967 – Françoise Dorléac, francuska aktorka (ur. 1942)

1973 – Emil Kaliński, polski polityk, minister poczt i telegrafów (ur. 1890)