26 listopada - Polski Serwis Naukowy

26 listopada jest 330. (w latach przestępnych 331.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 35 dni.

Indie, Republika Indii (w hindi, भारत – trl.: Bhārat wymowa ?/i, Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.

Poniższe tabele przedstawiają wszystkie wypadki i katastrofy lotnicze, w których wzięły udział samoloty pasażerskie należące do linii lotniczych (wg lat).

Święta

Imieniny obchodzą: Alipiusz, Ammonia, Ammoniusz, Delfin, Dobiemiest, Faust, Hezychiusz, Jan, Kajetana, Konrad, Konrada, Lechosław, Lechosława, Leonard, Marceli, Nikon, Pachomiusz, Piotr, Stylian, Sylwester, Sylwestra, Syrycjusz i Teodor.

Mongolia – Święto Niepodległości

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

Św. Alipiusz Słupnik (mnich)

Św. Jan Berchmans (również 13 sierpnia)

Bł. Kajetana Sterni (zakonnica)

Św. Konrad (biskup Konstancji)

Św. Leonard z Porto Maurizio (prezbiter)

św. Syrycjusz (papież)

Wydarzenia w Polsce

1715 – Zawiązała się konfederacja tarnogrodzka.

1899 – Otwarto Muzeum Przemysłu Artystycznego i Starożytności we Wrocławiu.

1917 – Powstał rząd Jana Kucharzewskiego.

1918 – Została zlikwidowana tzw. Republika Ostrowska w Ostrowie Wielkopolskim.

1921 – Polacy w Wolnym Mieście Gdańsku powołali Macierz Szkolną.

1932 – Założono klub hokejowy Podhale Nowy Targ.

1944 – Heinrich Himmler wydał rozkaz zniszczenia krematoriów w KL Auschwitz-Birkenau.

1955:

Premiera filmu Irena do domu!

W setną rocznicę śmierci ponownie odsłonięto odbudowany Pomnik Adama Mickiewicza w Krakowie.

1972 – Premiera 1. odcinka serialu Chłopi.

1973 – Została utworzona Polska Wojskowa Jednostka Specjalna, mająca wejść w skład sił pokojowych ONZ na Bliskim Wschodzie.

1977:

Wycofano ze służby szkuner szkolny ORP Iskra.

Założono klub piłkarski GKS Bełchatów.

1979 – Premiera filmu Elegia.

1987 – Minister spraw wewnętrznych Czesław Kiszczak wystosował pismo do prokuratora generalnego PRL, w którym domagał się skrócenia wyroków zabójcom ks. Jerzego Popiełuszki.

1991 – Polska została przyjęta do Rady Europy.

1996 – Zakończono dystrybucję powszechnych świadectw udziałowych.

2000 – Rozpoczął działalność mBank, pierwszy w Polsce bank wirtualny.

2001 – W Łodzi ukończono malowanie największego w Europie murala przy Piotrkowskiej.

2006 – Odbyła się II tura wyborów samorządowych.

2008:

Odbył się ponowny pogrzeb gen. Władysława Sikorskiego w Katedrze Wawelskiej.

W Pile otwarto centrum handlowo-rozrywkowe Galeria Kasztanowa.

Wydarzenia na świecie

Czang Kaj-szek, Franklin Delano Roosevelt i Winston Churchill w Kairze – 1943

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
26 listopada

43 p.n.e. – Został zawarty II triumwirat.

579 – Pelagiusz II został papieżem.

1335 – Zjazd w Wyszehradzie.

1346 – Karol IV Luksemburski został koronowany w katedrze w Bonn na antykróla Niemiec.

1476 – Wład Palownik pokonał przy wsparciu wojsk węgierskich i mołdawskich hospodara wołoskiego Basaraba III i zajął jego miejsce.

1504 – Filip I Piękny został królem Kastylii.

1580 – We Francji został zawarty pokój między katolikami a hugenotami.

1751 – Adolf Fryderyk został królem Szwecji.

1764 – We Francji zlikwidowano zakon jezuitów.

1778 – James Cook odkrył wyspy Maui.

1801 – Angielski chemik Charles Hatchett odkrył pierwiastek chemiczny niob.

1812 – Inwazja Napoleona na Rosję: rozpoczęła się bitwa nad Berezyną.

1842 – W stanie Indiana założono Uniwersytet Notre Dame.

1865 – Wojna Chile i Peru z Hiszpanią: bitwa morska pod Papudo.

1912 – Na wyposażenie armii brytyjskiej wszedł karabin maszynowy Vickers.

1914 – Eksplozja amunicji na pancerniku HMS Bulwark w angielskim porcie Sheerness spowodowała śmierć 738 z 750 członków załogi.

1918 – Wielkie Zgromadzenie Serbskie uchwaliło w Podgoricy włączenie Czarnogóry do Serbii.

1922 – Howard Carter i Lord Carnarvon weszli do wnętrza odkrytego 4 listopada grobowca Tutanchamona.

1924 – Proklamowano Mongolską Republikę Ludową.

1933 – Camille Chautemps został po raz drugi premierem Francji.

1934 – Uruchomiono pierwsze tramwaje w Nowosybirsku.

1939:

W okolicach Newcastle zatonął transatlantyk MS Piłsudski.

ZSRR wypowiedział Finlandii pakt o nieagresji, co doprowadziło do wybuchu tzw. wojny zimowej.

1941 – Amerykański sekretarz stanu Cordell Hull przekazał ambasadorowi Cesarstwa Japonii notę dyplomatyczną w formie ultimatum, będącą ostatnim elementem sankcji Stanów Zjednoczonych wobec Japonii.

1942:

Premiera filmu Casablanca.

W Bihaciu w Bośni z inicjatywy komunistów powstała Antyfaszystowska Rada Wyzwolenia Narodowego Jugosławii (AVNOJ).

1943:

2824 osoby zginęły w trzęsieniu ziemi w prowincji Kastamonu na północy Turcji.

Wojna na Pacyfiku: zwycięstwo marynarki amerykańskiej w bitwie koło Przylądka św. Jerzego.

Zakończyła się konferencja kairska.

1944 – 168 osób zginęło wskutek uderzenia niemieckiej rakiety V2 w dom towarowy w Londynie.

1949 – Indie przyjęły republikańską konstytucję, która weszła w życie 26 stycznia 1950 roku.

1953 – Premiera musicalu filmowego Pocałuj mnie Kasiu.

1955 – W setną rocznicę śmierci ponownie otwarto Muzeum Adama Mickiewicza w Nowogródku.

1956 – Podczas Igrzysk Olimpijskich w Melbourne Janusz Sidło zdobył srebrny medal w konkursie rzutu oszczepem.

1965 – Umieszczono na orbicie pierwszego francuskiego sztucznego satelitę Astérix.

1966 – We Francji uruchomiono pierwszą na świecie elektrownię pływową.

1968:

Premiera modelu Audi 100.

Przyjęta przez ONZ na wniosek Polski konwencja wykluczyła przedawnienie zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości.

1970 – Papież Paweł VI przybył z wizytą do Teheranu.

1972 – Premiera samochodu sportowego Fiat X1/9.

1976 – 72 osoby zginęły w katastrofie samolotu Tu-104B pod Moskwą.

1979 – 156 osób zginęło w katastrofie pakistańskiego Boeinga 707 w Arabii Saudyjskiej.

1983 – Z sejfów w Porcie lotniczym Londyn-Heathrow zrabowano 26 mln funtów w złocie.

1985 – Rozpoczęła się misja STS-61-B wahadłowca Atlantis.

1986:

Premiera filmu Wybrzeże moskitów.

Wojna iracko-irańska: irański pocisk scud spadł na jedną z dzielnic Bagdadu, zabijając 103 osoby.

1988:

Krótki film o zabijaniu w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego zdobył Europejską Nagrodę Filmową podczas gali w Berlinie.

Wystrzelono statek kosmiczny Sojuz TM-7 z siódmą wyprawą na stację orbitalną Mir.

1989:

Ostatnie wietnamskie oddziały wojskowe opuściły Kambodżę.

Prezydent Komorów Ahmed Abdallah zginął w zamachu w stolicy kraju Moroni.

Założono Bułgarską Partię Socjaldemokratyczną.

1990 – Po 41 latach reaktywowano Szanghajską Giełdę Papierów Wartościowych.

1991:

Na amerykańskim poligonie atomowym w Nevadzie przeprowadzono ostatni brytyjski próbny wybuch jądrowy.

Ukazał sie album Dangerous Michaela Jacksona.

1994:

Na swoim szóstym konsystorzu Jan Paweł II mianował 30 nowych kardynałów.

Nieudany szturm Groznego, przeprowadzony siłami antydudajewowskiej opozycji przy nieoficjalnym wsparciu jednostek armii rosyjskiej.

1995 – Eduard Szewardnadze został prezydentem Gruzji.

1998:

209 osób zginęło w zderzeniu pociągów w indyjskim stanie Pendżab.

Tony Blair jako pierwszy premier Wielkiej Brytanii wygłosił przemówienie w parlamencie irlandzkim.

2003 – Odbył się ostatni lot samolotu Concorde.

2006 – Rafael Correa zwyciężył w II turze wyborów prezydenckich w Ekwadorze.

2007 – Południowokoreańskie miasto Yeosu zostało wybrane na organizatora Expo 2012. O organizację ubiegały się także marokański Tanger i Wrocław.

2008 – W zamachu terrorystycznym w Bombaju zginęło blisko 200 osób, kilkaset zostało rannych.

Urodzili się

1189 – Jerzy II, wielki książę włodzimierski (zm. 1238)

1288 – Go-Daigo, cesarz Japonii (zm. 1339)

1607 – John Harvard, amerykański duchowny, założyciel Uniwersytetu Harvarda (zm. 1638)

1608 – Andrzej Wiszowaty, polski filozof, kaznodzieja, poeta, ideolog braci polskich (zm. 1678)

1609 – Henry Dunster, amerykański duchowny, pedagog, prezydent Uniwersytetu Harvarda (zm. 1659)

1702 – Mateusz Alonso de Leciniana, hiszpański dominikanin, misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1745)

1743 – Franciszek Ksawery Pułaski, konfederat barski, brat Kazimierza (zm. 1769)

1805 – Eustachy Januszkiewicz, polski pisarz (zm. 1874)

1817 – Charles Wurtz, francuski chemik (zm. 1884)

1831 – Fiodor Bredichin, rosyjski astronom (zm. 1904)

1847 – Maria Fiodorowna, caryca Rosji, żona Aleksandra III Romanowa (zm. 1928)

1857 – Ferdinand de Saussure, szwajcarski językoznawca (zm. 1913)

1867 – Tomasz Nejman, polski kontradmirał, uczestnik I wojny światowej (zm. 1942)

1869:

Stanisław Estreicher, polski historyk prawa, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1939)

Maud, królowa Norwegii, żona Haakona VII (zm. 1938)

1880:

Kazimierz Junosza-Stępowski, polski aktor (zm. 1943)

Władysław Konopczyński, polski historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1952)

1881 – Tadeusz Tomaszewski, polski prawnik, polityk, premier Polski na uchodźstwie (zm. 1950)

1885 – Heinrich Brüning, niemiecki prawnik, ekonomista, historyk, filolog, polityk, kanclerz Niemiec (zm. 1970)

1892 – Charles Brackett, amerykański scenarzysta filmowy (zm. 1969)

1894 – Norbert Wiener, amerykański matematyk, twórca cybernetyki (zm. 1964)

1895 – Witold Hulewicz, polski pisarz (zm. 1941)

1898 – Karl Ziegler, niemiecki chemik (zm. 1973)

1905:

Andrzej Wantuła, polski duchowny ewangelicki, wiceprezydent Światowej Federacji Luterańskiej (zm. 1976)

Emlyn Williams, walijski aktor, reżyser filmowy (zm. 1987)

1906 – Krystyna Dąbrowska, polska rzeźbiarka (zm. 1944)

1909 – Eugène Ionesco, francuski pisarz pochodzenia rumuńskiego (zm. 1994)

1910:

Cyril Cusack, brytyjski aktor (zm. 1993)

Kazimierz Secomski, polski ekonomista, polityk, wicepremier (zm. 2002)

1912:

Giuseppe Vecchi, włoski muzykolog (zm. 2007)

Eugen York, niemiecki reżyser filmowy (zm. 1991)

1913:

Konrad Morawski, polski aktor (zm. 1985)

Marian Nitecki, polski dowódca wojskowy, generał (zm. 2008)

1918 – Leopold Kozłowski, polski pianista, klezmer, kompozytor, dyrygent

1919:

Ryszard Kaczorowski, polski polityk, prezydent Polski na uchodźstwie (zm. 2010)

Frederik Pohl, amerykański pisarz

1921

Alex Close, belgijski kolarz szosowy (zm. 2008)

Wiesław Machowski, polski aktor (zm. 2004)

Andrzej Nadolski, polski archeolog, historyk (zm. 1993)

1922:

Gino Gard, amerykański piłkarz, bramkarz (zm. 2010)

Charles Schulz, amerykański rysownik, twórca filmów animowanych (zm. 2000)

Richard Vander Veen, amerykański polityk, członek Izby Reprezentantów (zm. 2006)

1926 – Armand Penverne, francuski piłkarz

1930 – Czesław Rymarz, polski matematyk, inżynier, filozof (zm. 2011)

1931:

Adolfo Pérez Esquivel, argentyński architekt, rzeźbiarz, obrońca praw człowieka, laureat Nagrody Nobla

Adrianus Johannes Simonis, holenderski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Utrechtu.

1933:

Puncagijn Dżasraj, mongolski polityk, premier Mongolii (zm. 2007)

Ludmiła Niedbalska, polska reżyserka filmowa

1937:

Boris Jegorow, rosyjski kosmonauta (zm. 1994)

Andrzej Zieliński, polski polityk, minister kultury i dziedzictwa narodowego

1939:

Abdullah Ahmad Badawi, malezyjski polityk, premier Malezji

Tina Turner, amerykańska piosenkarka

1940:

Konrad Frejdlich, polski pisarz

Algis Rimas, litewski inżynier, polityk, samorządowiec (zm. 2010)

1943 – Tadeusz Mołdawa, polski prawnik, politolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

1945 – John McVie, brytyjski basista zespołu Fleetwood Mac

1949:

Marí Alkatiri, timorski polityk, premier Timoru Wschodniego

Andrzej Rzepliński, polski prawnik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, członek Komitetu Helsińskiego

1950 – Krzysztof Kiersznowski, polski aktor

1951 – Cicciolina, włoska aktorka, polityk pochodzenia węgierskiego

1953 – Marian Harkin, irlandzka polityk

1954:

Stanisław Kuźnik, polski reżyser filmowy

Velupillai Prabhakaran, tamilski bojownik, przywódca polityczny Tygrysów Wyzwolenia Tamilskiego Ilamu (zm. 2009)

1957 – Andrzej Szynal, polski dyplomata

1958 – Tomasz Beksiński, polski dziennikarz muzyczny, tłumacz (zm. 1999)

1960 – Delio Rossi, włoski piłkarz, trener piłkarski

1961 – Andrzej Halicki, polski polityk, poseł na Sejm RP

1963 – Richard Arnold, amerykański astronauta

1964 – Vreni Schneider, szwajcarska narciarka alpejska

1965:

Thomas Schroll, austriacki bobsleista

Des Walker, angielski piłkarz

1966 – Garcelle Beauvais, amerykańska aktorka pochodzenia haitańskiego

1967:

Adam Harrington, kanadyjski aktor

Mariusz Jakus, polski aktor

1968 – Maciej Grzybowski, polski pianista

1969:

Marek Bukowski, polski aktor

Krunoslav Jurčić, chorwacki piłkarz, trener piłkarski

1970 – John Amaechi, amerykański koszykarz

1971:

Marcel Chyrzyński, polski kompozytor

Ronald Wright, amerykański bokser

1972 – Chris Osgood, kanadyjski bramkarz hokejowy

1973:

Peter Facinelli, amerykański aktor

Maria Serrano Serrano, hiszpańska piosenkarka, modelka (zm. 2001)

1974 – Roman Šebrle, czeski lekkoatleta, dziesięcioboista

1975:

Władisław Radimow, rosyjski piłkarz

Salvatore Sanzo, włoski szermierz, florecista

1976 – Adam Badziak, polski motocyklista wyścigowy

1977:

Ivan Basso, włoski kolarz szosowy

Jure Radelj, słoweński skoczek narciarski

1979 – Julien Ingrassia, francuski pilot rajdowy

1980 – Aruna Dindane, piłkarz z Wybrzeża Kości Słoniowej

1981 – Natasha Bedingfield, brytyjska piosenkarka

1983:

Mateusz Janicki, polski aktor

Adam Metelski, polski koszykarz

1984:

Jeremy Lusk, amerykański motocyklista freestyle motocrossu (zm. 2009)

Antonio Puerta, hiszpański piłkarz (zm. 2007)

1985 – Nikola Pokrivač, chorwacki piłkarz

1986:

Tereza Hlavsová, czeska biathlonistka (zm. 2006)

Aneta Langerová, czeska piosenkarka

Trevor Morgan, amerykański aktor

1987 – Kat DeLuna, amerykańska piosenkarka, tancerka, autorka tekstów pochodzenia dominikańskiego

1992 – Ludwik Ducruet, najstarszy syn Stefanii, księżniczki Monako

Zmarli

399 – Syrycjusz, święty, papież (ur. ?)

975 – Konrad, święty, biskup Konstancji (ur. ok. 900)

1252 – Blanka Kastylijska, królowa Francji, żona Ludwika VIII Lwa (ur. 1188)

1504 – Izabela I Katolicka, królowa Kastylii i Leónu (ur. 1451)

1717 – Daniel Purcell, brytyjski kompozytor (ur. ok. 1663)

1809 – Nicolas Dalayrac, francuski kompozytor (ur. 1753)

1839:

Tomasz Đinh Viết Dụ, wietnamski dominikanin, męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1783)

Dominik Nguyễn Văn Xuyên, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1786)

1851 – Nicolas Jean de Dieu Soult, francuski polityk, marszałek Francji (ur. 1769)

1855 – Adam Mickiewicz, polski poeta (ur. 1798)

1857 – Joseph von Eichendorff, niemiecki poeta (ur. 1788)

1885 – Thomas Andrews, irlandzki chemik, fizyk (ur. 1813)

1889 – Kajetana Sterni, włoska zakonnica, błogosławiona katolicka (ur. 1827)

1909 – Leon Rappaport, żydowski kupiec z Łodzi (ur. ok. 1848)

1926 – John Browning, amerykański konstruktor broni (ur. 1855)

1935:

Petronela Golasiowa, polska działaczka narodowa w okresie powstań śląskich (ur. 1851)

Piotr Choynowski, polski pisarz (ur. 1885)

1939 – Mamert Stankiewicz, polski kapitan żeglugi wielkiej (ur. 1889)

1942:

Ignacy Fik, polski poeta, publicysta, krytyk literacki, teoretyk kultury (ur. 1904)

Stanisław Miszewski, właściciel księgarni i drukarni w Łodzi (ur. 1874)

1950 – Hedwig Courths-Mahler, niemiecka pisarka (ur. 1867)

1952:

Sven Hedin, szwedzki geograf, podróżnik (ur. 1865)

Karol Niezabytowski, polski polityk, minister rolnictwa (ur. 1865)

1954 – Jonas Žemaitis, litewski dowódca wojskowy, generał (ur. 1909)

1959 – Józef Nikodem Kłosowski, polski pisarz (ur. 1904)

1964 – Bodil Ipsen, duński reżyser filmowy (ur. 1889)

1965 – Antoni Pająk, polski polityk, premier Polski na uchodźstwie (ur. 1893)

1967 – Albert Warner, amerykański przedsiębiorca, założyciel Warner Bros. (ur. 1883)

1968 – Arnold Zweig, niemiecki pisarz (ur. 1887)

1971 – Jakub Alberione, błogosławiony, włoski duchowny katolicki, założyciel paulistów (ur. 1884)

1974 – Hilary Minc, polski ekonomista, polityk, członek PKWN (ur. 1905)

1979 – Władysław Grabowski, polski fotograf, właściciel zakładu fotograficznego w Łodzi (ur. 1894)

1980 – Kazimierz Dąbrowski, polski psycholog kliniczny, psychiatra (ur. 1902)

1980 – Rachel Roberts, angielska aktorka (ur. 1927)

1985 – Siergiej Gierasimow, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1906)

1996:

Dame Joan Hammond, australijska śpiewaczka operowa (sopran) (ur. 1912)

Paul Rand, amerykański grafik (ur. 1914)

2001 – Olga Scherer, polska pisarka, historyk i teoretyk literatury, tłumaczka (ur. 1924)

2004:

Hans Schaffner, szwajcarski polityk, prezydent Szwajcarii (ur. 1908)

Jerzy Altkorn, polski ekonomista, rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie (ur. 1931)

Philippe de Broca, francuski reżyser filmowy (ur. 1933)

2005:

Elisabeth Behr-Sigel, francuska teolog prawosławny (ur. 1907)

Emilia Waśniowska, polska poetka (ur. 1954)

2007:

Halina Martinowa, uczestniczka powstania warszawskiego, łączniczka AK, działaczka polonijna (ur. 1911)

Herb McKenley, jamajski lekkoatleta, sprinter (ur. 1922)

2008:

Edna Parker, amerykańska rekordzistka długowieczności (ur. 1893)

Helena Wolińska, polska prokurator stalinowska (ur. 1919)

Ofiary zamachu terrorystycznego w Bombaju:

Gavriel Holtzberg, izraelski działacz religijny, rabin, emisariusz Chabad-Lubavitch w Bombaju (ur. 1979)

Rivka Holtzberg, izraelska działaczka religijna, emisariuszka Chabad-Lubavitch w Bombaju (ur. 1980)

2010:

Palle Huld, duński aktor (ur. 1912)

Maria Stolzman, polska polityk, działaczka społeczna (ur. 1929)

2011:

Iván Menczel, węgierski piłkarz (ur. 1941)

Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu, nigeryjski polityk, pierwszy prezydent Republiki Biafra (ur. 1933)

Ireneusz Wójcicki, polski muzyk zespołu EKT Gdynia (ur. 1963)

Przypisy

Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
Żywoty Świętych.