26 maja - Polski Serwis Naukowy

26 maja jest 146. (w latach przestępnych 147.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 219 dni.

Teodor Stanisław Wieczorek (ur. 9 listopada 1923 w Michałkowicach, zm. 26 maja 2009) – polski piłkarz grający na pozycji pomocnika i obrońcy, reprezentant Polski. Zaliczył w reprezentacji 10 występów w latach 1949-53 (debiut: 30.10.1949, Czechosłowacja - Polska 2:0; ostatni mecz: 10.05.1953, Polska - Czechosłowacja 1:1).

Isaac Slade (ur. 26 maja 1981 w Boulder, w stanie Kolorado) – amerykański wokalista i pianista grupy The Fray. Uczęszczał do Faith Christian Academy, w której uczył się również Joe King, z którym w 2002 roku, po nawiązaniu znajomości w Guitar Center, założył zespół. Slade zaczął śpiewać w wieku 8 lat, a kiedy jego głos zaczął się pogarszać, mając 11 lat zajął się grą na pianinie. Jest on autorem lub współautorem wszystkich piosenek The Fray. Zanim powstała grupa Issac przez kilka lat pracował w jednej z kawiarni sieci Starbucks.

Święta

imieniny obchodzą: Adalwin, Adalwina, Alwin, Alwina, Angelika, Eleuteria, Eleuteriusz, Eleutery, Emil, Ewelina, Filip, Filip Neriusz, Karp, Kwadrat, Lambert, Lamberta, Paulina, Teodor, Więcemił, Zachariasz i Zachary

Gruzja – Święto Niepodległości

Kościół Katolicki Mariawitów – wspomnienie męczeńskiej śmierci arcybiskupa, św. Michała Kowalskiego

Polska – Dzień Matki

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Eleuteriusz (papież)

św. Filip Nereusz (prezbiter)

św. Karp (męczennik) (również 13 października)

św. Kwadrat Apologeta (uczeń apostołów)

św. Piotr Sans i Yordà (męczennik)

Wydarzenia w Polsce

Bitwa pod Ostrołęką (1831) na obrazie Karola Malankiewicza

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
26 maja

1331 – W Chęcinach rozpoczął się ogólnopolski wiec zwołany przez króla Władysława Łokietka; początek polskiego parlamentaryzmu.

1569 – Przyłączenie Wołynia do Polski.

1648 – Powstanie Chmielnickiego: Kozacy pokonali wojska polskie w bitwie pod Korsuniem.

1714 – II lokacja Ostrowa Wielkopolskiego.

1792 – Wojna polsko-rosyjska: klęska wojsk litewskich w bitwie pod Opsą.

1812 – Fryderyk August I przekazał pełnię swojej władzy Radzie Ministrów Księstwa Warszawskiego.

1831 – Powstanie listopadowe: wojska powstańcze poniosły klęskę w bitwie pod Ostrołęką.

1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Salichą.

1872 – Otwarto dwutorową linię kolejową Inowrocław-Bydgoszcz.

1914 – W Chorzowie rozpoczęła się pierwsza w kraju wystawa akwarystyczno-terrarystyczna.

1942 – W Wereszczynie na Lubelszczyźnie hitlerowcy rozstrzelali około 300 Żydów.

1945:

Odbył się pierwszy koncert Filharmonii Śląskiej w Katowicach.

We Wrocławiu odbyła się defilada wojsk powracających z frontu.

1956 – W Krakowie otwarto Piwnicę pod Baranami, założoną przez Piotra Skrzyneckiego.

1957 – Powstało Towarzystwo Rozwoju Ziem Zachodnich.

1965 – Stefan (Rudyk) został prawosławnym metropolitą warszawskim i całej Polski.

1966 – Brutalnie stłumiono protesty mieszkańców Brzegu w obronie mienia kościelnego.

1988 – Otwarto Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi.

1998 – Oddano do użytku stację warszawskiego metra Centrum.

2001 – W Krakowie odsłonięto Pomnik psa Dżoka.

2006 – Papież Benedykt XVI w ramach swojej pielgrzymki odprawił mszę świętą na pl. Piłsudskiego w Warszawie.

2010 – Po dotarciu fali powodziowej do Bałtyku zakończył się pierwszy etap powodzi.

Wydarzenia na świecie

17 – Triumfalny pochód Germanika w Rzymie.

946 – Edred został królem Anglii.

961 – 6-letni Otton II został koronowany na króla niemieckiego.

1303 – W Pradze odbył się ślub króla Wacława II z Ryksą Elżbietą i jej koronacja na królową Czech i Polski.

1521:

Karol V Habsburg ogłosił edykt wormacki skazujący Lutra i jego zwolenników na banicję.

Podbój Meksyku przez Hiszpanów: rozpoczęła się bitwa pod Tenochtitlan.

1538 – Jan Kalwin został wypędzony z Genewy.

1637 – Wojna z Pekotami: oddział milicji kolonialnej z Connecticut i sprzymierzonych z nią Indian dokonał masakry około 500 Pekotów w ich obronnej wiosce Fort Mystic.

1642 – Wojna trzydziestoletnia: zwycięstwo Hiszpanów na Francuzami w bitwie pod Honnecourt.

1646 – Wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty weneckiej w bitwie w Cieśninie Dardanelskiej.

1653 – Zwycięstwo wojsk kozacko-mołdawskich nad wołoskimi w bitwie nad rzeką Teleżyną.

1670 – Wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: król Anglii Karol II i Francji Ludwik XIV zawarli tajne porozumienie w Dover.

1736 – Zwycięstwo Czikasawów nad Francuzami w bitwie pod Ackia.

1739 – Założono miasto Los Ángeles (Chile).

1761 – Michaił Łomonosow podczas obserwacji przejścia Wenus na tle tarczy Słońca odkrył jej atmosferę.

1798 – Rewolucja irlandzka: zwycięstwo Brytyjczyków w bitwie pod Tara Hill.

1805:

Napoleon Bonaparte został koronowany w Mediolanie na króla Włoch.

Uczestnicy ekspedycji Lewisa i Clarka po raz pierwszy ujrzeli Góry Skaliste.

1822 – W pożarze kościoła w Grue (Norwegia) zginęło od 113 do 117 osób.

1828 – Na ulicach Norymbergi znaleziono Kaspara Hausera.

1868:

Prezydent USA Andrew Johnson uniknął w głosowaniu Senatu jednym głosem procedury impeachmentu.

W Wielkiej Brytanii odbyła się ostatnia publiczna egzekucja.

1879 – Afgańczycy i Brytyjczycy podpisali Traktat w Gandamak.

1888 – W Jerozolimie została założona żydowska organizacja B'nai B'rith Israel.

1894 – Niemiec Emanuel Lasker został mistrzem świata w szachach.

1896:

Na nowojorskiej giełdzie pierwszy raz opublikowano indeks Dow Jones.

W Moskwie został koronowany Mikołaj II, ostatni car Rosji.

1904 – Wojna rosyjsko-japońska: zwycięstwo Japończyków w bitwie pod Jinzhou.

1906 – W Londynie otwarto Vauxhall Bridge.

1911 – Powstała Brytyjska Partia Socjalistyczna.

1917 – Tornado zabiło 101 osób w miejscowości Mattoon w stanie Illinois.

1918 – Proklamowano niepodległość Republiki Gruzji.

1923 – We Francji odbył się pierwszy wyścig 24h Le Mans.

1931 – W Harbinie w okupowanej przez Japończyków Mandżurii została założona przez rosyjskich emigrantów politycznych Rosyjska Partia Faszystowska.

1932 – Aleksandros Papanastasiu został po raz drugi premierem Grecji.

1933:

Hendrikus Colijn został premierem Holandii.

W Niemczech powstała antypolska i rewizjonistyczna organizacja Bund Deutscher Osten.

1936 – Gwatemala wystąpiła z Ligi Narodów.

1937:

Egipt został członkiem Ligi Narodów.

W ZSRR pod sfabrykowanym zarzutem szpiegostwa na rzecz Niemiec został aresztowany marszałek Michaił Tuchaczewski.

1940 – Front zachodni: rozpoczęła się ewakuacja brytyjskiego korpusu ekspedycjnego z Francji.

1942:

II wojna światowa w Afryce: rozpoczęła się bitwa o Bir Hakeim.

W Moskwie podpisano Traktat radziecko-brytyjski.

1945 – 464 amerykańskie bombowce B-29 dokonały nalotu na Tokio.

1958 – Otwarto pierwszą komercyjną elektrownię jądrową Shippingport (Ohio).

1966:

Gujana uzyskała niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

W mieście Denizli założono turecki klub piłkarski Denizlispor.

1968 – Na Islandii wprowadzono ruch prawostronny.

1969:

Sekretarz Generalny ONZ U Thant przedstawił podczas sesji Zgromadzenia Ogólnego raport Człowiek i jego środowisko.

Zakończyła się misja Apollo 10.

1972:

Otwarto Stadion Olimpijski w Monachium.

W Moskwie Richard Nixon i Leonid Breżniew podpisali układ o ograniczeniu systemów obrony przeciwrakietowej ABM (Traktat ABM).

1978 – W Atlantic City otwarto pierwsze legalne kasyno na wschodzie USA.

1980:

Brytyjska interwencja zbrojna na zbuntowanej wyspie Tanna w archipelagu Nowe Hebrydy (ob. Vanuatu).

Został wystrzelony Sojuz 36 z pierwszym węgierskim kosmonautą Bertalanem Farkasem.

1986:

Ukazał się album The Final Countdown szwedzkiej grupy Europe.

Wspólnota Europejska przyjęła flagę Unii Europejskiej.

1990 – Została założona Demokratyczna Partia Rosji.

1991:

223 osoby zginęły w katastrofie Boeinga 767 linii Lauda Air w Tajlandii.

Zwiad Gamsachurdia został prezydentem Gruzji.

1992 – Otwarto szybką kolej Florencja-Rzym.

2003 – 75 osób zginęło w Turcji w katastrofie ukraińskiego Jaka-42 lecącego z Biszkeku do Saragossy.

2008:

8 osób zginęło, a ponad 70 zostało rannych w zamachu bombowym na pociąg pasażerski w mieście Dehiwala na Sri Lance.

NASA: lądownik Phoenix wylądował w północnych okolicach okołobiegunowych Marsa.

2009 – Prezydent Nicolas Sarkozy dokonał w Abu Zabi (ZEA) otwarcia pierwszej francuskiej bazy wojskowej w rejonie Zatoki Perskiej.

2010:

Kamla Persad-Bissessar została pierwszą kobietą-premierem Trynidadu i Tobago.

Odbył się pierwszy lot eksperymentalnego, bezzałogowego samolotu z silnikiem strumieniowym Boeing X-51 Waverider.

Urodzili się

1478 – Klemens VII, papież (zm. 1534)

1667 – Abraham de Moivre, francuski matematyk (zm. 1754)

1822 – Edmond de Goncourt, francuski pisarz (zm. 1896)

1868 – Otton Steinborn, polski lekarz, polityk, prezydent Torunia (zm. 1936)

1871 – Camille Huysmans, belgijski filolog, polityk, premier (zm. 1968)

1874 – Laura Montoya, kolumbijska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1949)

1877 – Isadora Duncan, amerykańska tancerka (zm. 1927)

1886 – Al Jolson, amerykański piosenkarz, aktor (zm. 1950)

1891 – Paul Lukas, amerykański aktor pochodzenia węgierskiego (zm. 1971)

1898 – Artur Nacht-Samborski, polski malarz, profesor (zm. 1974)

1903 – Bolesław Orski, polski aktor (zm. 1984)

1907 – John Wayne, amerykański aktor (zm. 1979)

1908 – Aleksiej Arbuzow, rosyjski dramaturg (zm. 1986)

1910 – Laurance Rockefeller, amerykański finansista, filantrop (zm. 2004)

1911 – Maurice Baquet, francuski aktor, wiolonczelista (zm. 2005)

1912 – János Kádár, węgierski polityk, działacz komunistyczny, premier Węgier (zm. 1989)

1913 – Jan Obłąk, polski duchowny katolicki, biskup warmiński (zm. 1988)

1915 – Władysław Forbert, polski operator filmowy (zm. 2001)

1919 – Rubén González, kubański pianista, kompozytor, członek formacji Buena Vista Social Club (zm. 2003)

1920 – Peggy Lee, amerykańska aktorka, piosenkarka (zm. 2002)

1922 – Wanda Gosławska, polska artystka plastyk, ceramiczka i rzeźbiarka

1923:

James Arness, amerykański aktor (zm. 2011)

Horst Tappert, niemiecki aktor (zm. 2008)

1924 – Cooper Evans, amerykański polityk, członek Izby Reprezentantów (zm. 2005)

1925 – Stefan Sękowski, polski chemik, żołnierz Armii Krajowej, współpracownik KSS KOR

1926 – Miles Davis, amerykański trębacz jazzowy, kompozytor (zm. 1991)

1928 – Jack Kevorkian, amerykański lekarz, patolog, propagator eutanazji (zm. 2011)

1930 – Kajetan Hądzelek, polski historyk sportu, działacz sportowy

1937 – Mengystu Hajle Marjam, etiopski polityk, prezydent Etiopii

1938:

Ludmiła Pietruszewska, rosyjska pisarka

Teresa Stratas, kanadyjska śpiewaczka operowa (sopran)

1939 – Andrzej Milczanowski, polski polityk, minister spraw wewnętrznych

1944:

Bogdan Blindow, polski animator kultury (zm. 1997)

Jarosław Kukulski, polski kompozytor, pianista (zm. 2010)

1945:

Ryszard Karalus, polski piłkarz, trener piłkarski

Teresa Liszcz, polska prawnik, polityk, sędzia Trybunału Konstytucyjnego

1946 – Mick Ronson, brytyjski gitarzysta (zm. 1993)

1948:

Leon Kieres, polski polityk, prezes IPN

Stevie Nicks, amerykańska wokalistka

1949:

Tomasz Borecki, polski leśnik, rektor SGGW

Ward Cunningham, amerykański informatyk, pomysłodawca Wiki

Pam Grier, amerykańska aktorka

Jan Rybowicz, polski pisarz (zm. 1990)

Ryszard Sadaj, polski pisarz

1951 – Sally Ride, amerykańska astronautka, pierwsza Amerykanka w kosmosie

1952 – Andrzej Szopa, polski aktor

1953 – Julia Pitera, polska polityk, poseł na Sejm RP

1954 – Marian Gold, niemiecki wokalista zespołu Alphaville

1955:

Aleksandrs Starkovs, łotewski piłkarz, trener piłkarski

Janusz Śniadek, polski związkowiec

1956 – Krystyna Dmochowska, polska aktorka (zm. 2011)

1957 – Mary Flora Bell, brytyjska morderczyni, najmłodsza w historii Wielkiej Brytanii

1958

Arto Bryggare, fiński płotkarz, polityk

Wayne Hussey, brytyjski gitarzysta, lider zespołu The Mission

1960:

Leszek Abrahamowicz, polski aktor

Doug Hutchison, amerykański aktor

Błażej Torański, polski dziennikarz

Romas Ubartas, litewski dyskobol

1962:

Black, brytyjski wokalista, kompozytor

Erik Stenlund, szwedzki żużlowiec

Krzysztof Warlikowski, polski reżyser teatralny

1963:

Simon Armitage, brytyjski pisarz, dramaturg, poeta

Hinrich Romeike, niemiecki jeździec sportowy

1964:

Lenny Kravitz, amerykański piosenkarz, producent muzyczny

Hiroshi Shimizu, japoński reżyser filmowy

Carl Thompson, brytyjski bokser

1965 – Violeta Szekely, rumuńska biegaczka średniodystansowa

1966:

Helena Bonham Carter, angielska aktorka

Artur Żmijewski, polski reżyser, fotograf, artysta

1967:

Kristen Pfaff, amerykańska basistka, wokalistka (zm. 1994)

Bartłomiej Topa, polski aktor

1968:

Fryderyk, duński książę, następca tronu

Anna Ignatowicz-Glińska, polska kompozytorka

1969:

Robert Paczków, polski zapaśnik, sumita

Musetta Vander, amerykańska aktorka pochodzenia południowoafrykańskiego

1970 – Michael Utting, nowozelandzki piłkarz, bramkarz

1971:

Monte Barrett, amerykański bokser

Matt Stone, amerykański twórca filmów animowanych

1973 – Magdalena Kožená, czeska śpiewaczka operowa (mezzosopran)

1974:

Jay Delano, holenderski piosenkarz

Lars Frölander, szwedzki pływak

Oleg Saitow, rosyjski bokser

1975 – Carl Verheijen, holenderski łyżwiarz szybki

1976 – Katarzyna Meronk, polska graficzka, malarka

1977:

Tara Snyder, amerykańska tenisistka

Luca Toni, włoski piłkarz

1978:

Miroslav Barčík, słowacki piłkarz

Benji Gregory, amerykański aktor

Jakub Pokorski, polski gitarzysta, członek grupy Lao Che

1979:

Grzegorz Kiełsa, polski bokser

Katarzyna Łaska, polska aktorka, wokalistka

Aleksiej Markow, rosyjski kolarz szosowy i torowy

1981:

Anthony Ervin, amerykański pływak

Maria Góralczyk, polska aktorka

Răzvan Raţ, rumuński piłkarz

Isaac Slade, amerykański muzyk i wokalista, członek grupy The Fray

1982:

Leslie Butkiewicz, belgijska tenisistka

Wahid Taleblu, irański piłkarz, bramkarz

1984 – Denise Dupont, duńska curlerka

1986:

Matti Oivanen, fiński siatkarz

Mikko Oivanen, fiński siatkarz

1987:

Madeleine Dupont, duńska curlerka

Daniel Lackner, austriacki skoczek narciarski

Ilona Sojda, polska piosenkarka

1988 – Rasmus Stjerne, duński curler

Zmarli

946 – Edmund I, król Anglii (ur. 921)

1339 – Aldona Anna Giedyminówna, królowa Polski, żona Kazimierza Wielkiego (ur. ok. 1310)

1512 – Bajazyd II, sułtan turecki (ur. 1447/48)

1584 – Samuel Zborowski, hetman kozacki, rotmistrz królewski. kalwinista (ur. ?)

1679 – Ferdynand Maria, elektor Bawarii (ur. 1636)

1693 – Madame de La Fayette, francuska pisarka (ur. 1634)

1703 – Samuel Pepys, angielski pamiętnikarz (ur. 1633)

1747 – Piotr Sans i Yordà, hiszpański dominikanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (ur. 1680)

1816 – Adrian Zingg, szwajcarski malarz, rysownik, grafik i miedziorytnik (ur. 1734)

1818 – Michaił Barclay de Tolly, rosyjski feldmarszałek, uczestnik wojen napoleońskich (ur. 1761)

1828 – John Oxley, angielski żeglarz i urzędnik kolonialny, podróżnik i odkrywca we wschodniej Australii (ur. 1785)

1839 – Józef Chang Song-jib, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1786)

1861:

Jan Đoàn Trinh Hoan, wietnamski ksiądz, męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1798)

Mateusz Nguyễn Văn Ðắc, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1808)

1863 – Henryk Dmachowski, polski rzeźbiarz, uczestnik powstania listopadowego (ur. 1810)

1871:

Adolf Rozwadowski, polski działacz niepodległościowy, uczestnik powstań (ur. 1813)

Michał Szweycer, polski fotograf, uczestnik powstania listopadowego (ur. 1808)

1883 – Abd al-Kadir, emir algierski (ur. 1808)

1908 – Mirza Gulam Ahmad, indyjski reformator religijny (ur. 1835)

1942 – Augustyn Suski, polski poeta, publicysta (ur. 1907)

          – Władysław Demski, polski kapłan, męczennik II wojny światowej, wyniesiony na ołtarze przez Papieża Jana Pawła II

1948 – Mirin Dajo, holenderski fakir, uzdrowiciel, medium, wizjoner (ur. 1912)

1950 – Stanisław Kętrzyński, polski historyk, dyplomata, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1876)

1951 – Lincoln Ellsworth, amerykański podróżnik, polarnik, odkrywca (ur. 1880)

1955 – Alberto Ascari, włoski kierowca wyścigowy Formuły 1 (ur. 1918)

1976 – Martin Heidegger, niemiecki filozof (ur. 1889)

1977 – Czesław Wycech, polski polityk, działacz ruchu ludowego, historyk, marszałek Sejmu PRL (ur. 1899)

1978:

Zygmunt Chmielewski, polski aktor (ur. 1894)

Tamara Karsawina, rosyjska tancerka (ur. 1885)

1980 – Włodzimierz Ochyra, polski szermierz (ur. 1936)

1993 – Jacek Bierezin, polski poeta (ur. 1947)

1994 – Juliusz Kydryński, polski pisarz, krytyk teatralny i filmowy, tłumacz (ur. 1921)

1996 – Stefan Jędrychowski, polski publicysta, polityk, członek PKWN, wicepremier, minister spraw zagranicznych i finansów (ur. 1910)

2002 – Josef Bau, polski pisarz, grafik, malarz (ur. 1920)

2003 – Kathleen Winsor, amerykańska pisarka (ur. 1919)

2004 – Nikołaj Czernych, rosyjski astronom (ur. 1931)

2005 – Krzysztof Nowak, polski piłkarz (ur. 1975)

2006 – Ted Schroeder, amerykański tenisista (ur. 1921)

2007:

Hasan Eren, turecki językoznawca (ur. 1919)

Marek Krejčí, słowacki piłkarz (ur. 1980)

Stefan Rosołowski, polski pisarz, historyk kultury (ur. 1918)

2008:

Sydney Pollack, amerykański reżyser filmowy (ur. 1934)

Stanisław Witowski-Iskrzyniak, polski malarz (ur. 1909)

2009:

Wojciech Szczęsny Kaczmarek, polski fizyk, samorządowiec, prezydent Poznania (ur. 1942)

Teodor Wieczorek, polski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1923)

Marek Walczewski, polski aktor (ur. 1937)

2010:

Jean Constantin, rumuński aktor (ur. 1928)

Pat Stevens, amerykańska aktorka (ur. 1945)

2011 – Halina Piekarek-Jankowska, polska geolog, polityk, samorządowiec, rektor PWSZ w Elblągu (ur. 1948)

Przypisy

Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
Żywoty Świętych.