26 października - Polski Serwis Naukowy

26 października jest 299. (w latach przestępnych 300.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 66 dni.

Fulko — imię męskie pochodzenia germańskiego, pochodzące od skandynawskiego słowa folk oznaczającego "lud, ludzie". Istnieje kilku świętych o tym imieniu.

Henryk Kłoczkowski (ur. 26 października 1902, zm. 1 października 1962) – polski komandor podporucznik i morski oficer pokładowy okrętów podwodnych. Podczas kampanii wrześniowej w 1939 dowodził ORP Orzeł. Oskarżony o dezercję w 1942 r. został zdegradowany do stopnia marynarza.

Święta

Imieniny obchodzą: Amand, Amanda, Bernard, Bonawentura, Damian, Demetriusz, Dymitr, Ewaryst, Felicysym, Fulko, Leonarda, Lucjan, Lucyna, Ludomiła, Lutosław, Łucjan, Łucjana, Marcjan, Rustyk i Rustyka.

Austria – Święto Narodowe (Deklaracja Neutralności 1955)

Benin – Święto Sił Zbrojnych

Nauru – Angam Day

Międzynarodowe – Światowy Dzień Donacji i Transplantacji (w Polsce obchodzony również Dzień Transplantacji, 26 stycznia)

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Ewaryst (papież)

św. Dymitr z Tesalonik (męczennik) (również 9 kwietnia)

św. Amand (biskup Strasburga)

bł. Celina Borzęcka (założycielka zmartwychwstanek, CR)

Wydarzenia w Polsce

1206 – Papież Innocenty III wezwał bullą kler polski do poparcia opata Godfryda z Łekna w jego działaniach misyjnych wśród Prusów.

1497 – Wojna polsko-turecka: wojsko polskie pod dowództwem króla Jana I Olbrachta zostało rozgromione w bitwie pod Koźminem.

1564 – Założono Seminarium Duchowne w Poznaniu.

1574 – Przed krakowskim ratuszem ścięto pięciu uczestników tumultu z 10 października.

1659 – Potop szwedzki: zwycięstwo polskie w bitwie pod Gdańską Głową.

1768 – Konfederacja barska: kapitulacja Nieświeża.

1794 – Insurekcja kościuszkowska: doszło do bitwy pod Kobyłką, w czasie ofensywy Suworowa na Warszawę.

1885 – W Grodzisku Wielkopolskim otwarto progimnazjum, pierwszą szkołę średnią w mieście.

1924 – Odbył się IV kongres Związku Ludowo-Narodowego.

1927 – Do kraju sprowadzono ze Szwajcarii urnę z sercem Tadeusza Kościuszki.

1931 – Rozpoczął się proces brzeski przywódców Centrolewu.

1937 – Premiera filmu Dziewczęta z Nowolipek.

1939:

Na podstawie dekretu Adolfa Hitlera z 12 października powstało Generalne Gubernatorstwo.

Sowieci przekazali Wilno Litwinom.

1941 – II wojna światowa: do kraju powrócił Edward Rydz-Śmigły z zamiarem rozbudowania organizacji Obóz Polski Walczącej i podjęcia walki z okupantem niemieckim.

1945:

Bolesław Bierut wydał dekret nacjonalizacyjny o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy.

Do kraju powróciły internowane w czasie wojny w Szwecji okręty podwodne: ORP Ryś, ORP Sęp i ORP Żbik.

Została utworzona Polska Agencja Prasowa.

1952 – Odbyły się wybory parlamentarne.

1956 – Prymas Stefan Wyszyński został zwolniony z internowania.

1958 – Otwarto Muzeum Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku.

1964 – Przed warszawskim Sądem Wojewódzkim rozpoczął się proces Melchiora Wańkowicza, oskarżonego o działalność antypaństwową.

1971 – Zakupiono licencję na produkcję Fiata 126.

1975 – Na Stadionie Dziesięciolecia Polska zremisowała bezbramkowo z Włochami w meczu eliminacyjnym do mistrzostw Europy.

1981 – Rozpoczął się strajk w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Radomiu.

1982 – Sejm uchwalił ustawę o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

1987 – W Szczecinie otwarto pierwszą nitkę Trasy Zamkowej.

1993 – Waldemar Pawlak został premierem.

2001 – Ze swego domu w Drobinie został uprowadzony Krzysztof Olewnik.

2002 – W Krakowie oddano do użytku Most Wandy.

2003 – PLL LOT przystąpiły do sojuszu lotniczego Star Alliance.

Wydarzenia na świecie

Niebo zasnute pociskami przeciwlotniczymi nad lotniskowcem USS Enterprise w czasie bitwy koło wysp Santa Cruz – 1942

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
26 października

740 – Trzęsienie ziemi zniszczyło Konstantynopol.

899 – Edward Starszy został królem Wesseksu.

1440 – Seryjny morderca Gilles de Rais i dwaj jego wspólnicy zostali straceni w Nantes.

1596 – III wojna austriacko-turecka: zwycięstwo Turków w bitwie pod Mezökeresztes.

1597 – Wojna japońsko-koreańska: bitwa morska pod Myeongnyang.

1774 – W Filadelfii zakończył się I Kongres Kontynentalny.

1795 – Rewolucja francuska: utworzono Dyrektoriat.

1825 – W USA otwarto Kanał Erie.

1838 – Honduras wystąpił z Konfederacji Środkowoamerykańskiej.

1859 – Statek pasażerski Royal Charter rozbił się podczas sztormu na skałach walijskiej wyspy Anglesey; zginęło co najmniej 459 osób.

1860 – Włoska wojna wyzwoleńcza: w Teano koło Neapolu doszło do spotkania pomiędzy Giuseppe Garibaldi a królem Piemontu i Sardynii Wiktorem Emanuelem II, którego Garibaldi nazwał "królem ItaliI" i przekazał mu Królestwo Obojga Sycylii.

1863:

W Anglii założono The Football Association.

W Genewie z inicjatywy Henriego Dunanta rozpoczęła się międzynarodowa konferencja, w czasie której założono organizację Czerwonego Krzyża.

1881 – W Tombstone (Arizona) miała miejsce strzelanina w O.K. Corral, w której brał udział jeden z najsłynniejszych rewolwerowców Wyatt Earp.

1883 – W Rydze powstała korporacja akademicka Welecja.

1896 – W Addis Abebie podpisano etiopsko-włoski traktat pokojowy.

1905 – Została rozwiązana unia pomiędzy Szwecją i Norwegią.

1909:

Francuzka Marie Marvingt jako pierwsza kobieta przeleciała balonem nad Kanałem La Manche.

Japoński gubernator generalny Korei książę Itō Hirobumi został zamordowany w chińskim Harbinie przez koreańskiego nacjonalistę.

1911 – Na Newie w Sankt Petersburgu otwarto Most Piotra Wielkiego.

1914 – Premiera filmu niemego Charlie piekarczykiem.

1917 – I wojna światowa:

Austriacy zdobyli włoskie forty Montemaggiore.

Brazylia wypowiedziała wojnę Niemcom.

1920 – Ants Piip został premierem Estonii.

1933 – Albert Sarraut został premierem Francji.

1936 – Hiszpańska wojna domowa: w ramach zapłaty za radziecką pomoc wojskową dla rządu republikańskiego, do Odessy wypłynął statek z 510 tonami złota z rezerw Banku Hiszpanii.

1938 – Rozpoczęła się tzw. Polenaktion, w wyniku której 17 tys. polskich Żydów mieszkających w Trzeciej Rzeszy zostało deportowanych do Polski.

1939 – Ksiądz Jozef Tiso został prezydentem Republiki Słowackiej.

1940 – Dokonano oblotu amerykańskiego myśliwca P-51 Mustang.

1942 – Wojna na Pacyfiku: taktyczne zwycięstwo Japończyków w bitwie koło wysp Santa Cruz.

1947 – Maharadża Hari Singh podpisał akt wstąpienia Kaszmiru do Indii.

1951 – Powstał trzeci rząd Winstona Churchilla.

1954 – Zlikwidowano Wolne Terytorium Triestu.

1955:

Ngô Đình Diệm proklamował powstanie Wietnamu Południowego i ogłosił się jego prezydentem.

Parlament Austrii uchwalił konstytucję oraz deklarację o wieczystej neutralności.

1960 – W wojskowym zamachu stanu został obalony prezydent Salwadoru José María Lemus.

1961 – Grégoire Kayibanda został prezydentem Rwandy.

1962 – Premiera filmu Co się zdarzyło Baby Jane?

1965:

Muzycy grupy The Beatles zostali odznaczeni przez królową Elżbietę II Orderami Imperium Brytyjskiego.

W RFN utworzono drugi rząd Ludwiga Erharda.

1967 – Szach Iranu Mohammad Reza Pahlawi koronował swoją małżonkę Farah Pahlawi na pierwszą władczynię w historii monarchii.

1968 – Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 3 (Gieorgij Bieriegowoj).

1972 – W Beninie major Mathieu Kérékou dokonał wojskowego zamachu stanu i przejął władzę.

1973 – Dokonano oblotu francusko-niemieckiego samolotu szturmowego Dassault/Dornier Alpha Jet.

1976 – Bantustan Transkei (RPA) uzyskał niepodległość.

1977 – W Somalii zdiagnozowano ostatni naturalny przypadek ospy prawdziwej.

1979 – Prezydent Korei Południowej Park Chung-hee został zastrzelony w czasie obiadu przez szefa południowokoreańskiego wywiadu Kim Jae-kyu.

1981 – Park Morski Wielkiej Rafy Koralowej został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

1984 – Premiera filmu Terminator.

1994 – Izrael i Jordania podpisały układ pokojowy.

1997:

Na Ukrainie powstała Partia Regionów.

Włochy oraz nieformalnie San Marino i Watykan przystąpiły do Układu z Schengen.

2000 – Laurent Gbagbo został prezydentem Wybrzeże Kości Słoniowej.

2001 – Uchwalono USA PATRIOT Act.

2002 – Atak na moskiewski teatr na Dubrowce: 129 zakładników i 40 czeczeńskich terrorystów zginęło, a ponad 700 osób odniosło obrażenia, podczas odbijania teatru przez rosyjskie jednostki specjalne.

2009:

Jurelang Zedkaia został wybrany przez parlament na prezydenta Wysp Marshalla.

W katastrofie lotu S-Air 9607 pod Mińskiem zginęło 5 osób.

2010 – Zakończono napełnianie zbiornika za Zaporą Trzech Przełomów w Chinach.