27 Pułk Artylerii Pancernej - Polski Serwis Naukowy

27 Sudecki Pułk Artylerii Samochodowej (27 pas) – oddział artylerii samobieżnej ludowego Wojska Polskiego.

Pułk został sformowany 4 lipca 1944 roku, w okolicach Berdyczowa, w składzie 1 Korpusu Pancernego, według etatu Nr 010/484.

2 lipca 1946 roku otrzymał nazwę wyróżniającą "Sudecki". Rozkazem ND WP nr 597 z 2 lipca 1945 odznaczony Orderem Krzyża Virtuti Militari. 5 listopada 1945 roku został włączony w skład 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki.

19 lutego 1947 roku został przeformowany w 27 Sudecki Pułk Artylerii Pancernej.

Sprewa, hist. także Szprewa (niem. Spree, łuż. Sprjewja lub Sprowja) to rzeka we wschodnich Niemczech (kraje związkowe Saksonia i Brandenburgia), lewy dopływ Haweli. Swoje źródła ma na Pogórzu Łużyckim (ok. 430 m n.p.m.), przepływa przez Łużyce, w Spreewaldzie dzieli się na szereg odnóg, następnie przepływa przez jeziora Schwieloch i Müggel. W Berlinie, w dzielnicy Spandau uchodzi do Haweli (29 m n.p.m.).

Pułk (przestarz. i w większości języków "regiment") – jednostka wojskowa w różnych rodzajach wojsk, pełniąca funkcje administracyjne, szkoleniowe i logistyczne (kwatermistrzowskie).

Żołnierze pułku

Dowódcy pułku

ppłk Piotr Kaszyński (30 lipca 1944 r. - 25 kwietnia 1945 r.)

mjr Włodzimierz Klade (25 kwietnia - 6 maja 1945 r.)

ppłk Wasyl Bryzan (6 maja 1945 r. do końca wojny)

Oficerowie

Aleksander Rode

Skład pułku

BA-64 – samochód pancerny

dowództwo (jedno działo samobieżne SU-76)

sztab z plutonem sztabowym oraz plutonem saperów

kwatermistrzostwo z plutonami: transportowym, amunicyjnym, remontowym, sanitarnym oraz z drużyną gospodarczą

4 baterie dział pancernych

Marsze i działania bojowe

Na mocy rozkazu z 3 lutego 1945 r. pułk przeszedł z okolic Chełma do Skierniewic, a następnie w rejon Poznania. 3 marca osiągnął Głazów pod Myśliborzem i dalej pomaszerował pod Oleśnicę, a na początku kwietnia doszedł do Starej Wsi pod Bolesławcem. 16 kwietnia pułk otrzymał rozkaz o przystąpieniu do operacji berlińskiej. W myśl tego rozkazu miał przeprawić się przez Nysę Łużycką i ześrodkować się w lesie opodal Biehain, oraz ogniem i ruchem zapewnić powodzenie 2 BPanc w natarciu po osi: Horka, Oedernitz, Sproitz, Steinerlen, Buchwalde, Gleina, Niedergurig, Welka, Salzenforst, Radeberg. W związku z tym baterie artylerii włączono do kolumn batalionowych brygady. Wieczorem 18 kwietnia pułk wraz z 2 BPanc opanował Diehsa i osiągnął rejon Weissenbergu. Następnego dnia wykonał kontratak w kierunku Ruhethal, a 20 kwietnia odpierał ataki nieprzyjaciela w Edendorfie. Nocą oderwał się od przeciwnika i wykonał marsz po trasie: Ullersdorf, Nieder Seifersdorf, Weissenberg.

Oleśnica (niem. Oels) – miasto i gmina w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, położone na lewym brzegu rzeki Oleśnicy (dopływ Widawy). Pod względem geograficznym Oleśnica leży na Nizinie Śląskiej na wysokości 150 m n.p.m.

Nysa Łużycka (cz. Lužická Nisa, niem. Lausitzer Neisse, górnołuż. Łužiska Nysa, dolnołuż. Łužyska Nysa) – rzeka w Czechach (Kraj liberecki), Niemczech (Saksonia) i Polsce (woj. dolnośląskie i lubuskie); lewobrzeżny dopływ Odry.

22 kwietnia pułk otrzymał rozkaz nakazujący powrót w kierunku wschodnim pod Budziszyn w celu zniszczenia nieprzyjaciela atakującego w tym rejonie. Następnego dnia pułk tocząc walkę z głównymi siłami niemieckimi, przeszedł do obrony m. Bornitz. 25 kwietnia przeprawił się przez Szprewę docierając do Grosswelka w celu współdziałania z 3 Brygadą Pancerną. W dniu tym został ranny dowódca pułku ppłk Piotr Kaszyński. Wieczorem pułk przegrupował się do Radibor, załamując po drodze ataki nieprzyjaciela z kierunku Schwarzadler. Nieprzyjaciel wzmocnił natarcie w dniu 26 kwietnia i zmusił pułk do odejścia w rejon Luppa, Dubrau, Königswartha. W tym samym dniu pułk został włączony do systemu obrony 8 Dywizji Piechoty na odcinku Crostwitz, Grosswelka. Po zajęciu przez Niemców Neudorfu został podporządkowany 5 Dywizji Piechoty i do 6 maja pozostał w obronie pod Holschdubrau.

Myślibórz (do 1945 niem. Soldin) – miasto w południowo-zachodniej części woj. zachodniopomorskiego, w powiecie myśliborskim, położone na Pojezierzu Myśliborskim nad Jeziorem Myśliborskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Myślibórz. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego.

Ludowe Wojsko Polskie (LWP) – nieoficjalna nazwa używana dla określenia części Wojska Polskiego utworzonej podczas II wojny światowej w latach 1943–1944 na terytorium ZSRR, a następnie wywodzących się z niej sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w okresie 1944–1952 i Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w okresie 1952–1989.

W ramach operacji praskiej, współdziałając z 1 BPZmot wykonał marsz w kierunku Crostwitz, Bischofswerda. Następnie pułk nacierał według marszruty: Neustadt, Bad Schandau i 10 maja zgrupował się w rejonie Mělnik, Chłoumen. 13 maja wracając do kraju dotarł do rejonu Bolesławca a następnie przemaszerował do m. Rożdżały pod Kaliszem.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Rozkaz — polecenie bezwarunkowego wykonania bądź zaniechania określonej czynności bądź innego zachowania (tj. akt indywidualny i konkretny), wydane przez osobę dysponującą władzą (przełożony, dowódca, zwierzchnik) nad osobą, której wydano polecenie (podwładny, pełniący służbę). Rozkazy (dyktaty) wydawane są ustnie bądź pisemnie lub za pomocą sygnału, nie przewidują możliwości ich zaskarżenia, co nie wyłącza możliwości odmowy wykonania rozkazu sprzecznego z prawem. Rozkaz podlega natychmiastowemu wykonaniu, chyba że wyraźnie wskazano inny termin na jego realizację.

Tradycje

Zgodnie z rozkazem nr 07/MON z 4 maja 1967 w sprawie przekazania jednostkom wojskowym historycznych nazw i numerów oddziałów frontowych oraz ustanowienia dorocznych świąt jednostek , Dz. Roz. Tjn. MON Nr 5, poz. 21, tradycje 27 Sudeckiego Pułku Artylerii Pancernej przejął 27 Pułk Czołgów z Gubina.

Bolesławiec Śląski (niem. Bunzlau) – gmina miejska w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, na prawym brzegu rzeki Bóbr, na południowym krańcu Borów Dolnośląskich. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego. Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 40 021 mieszkańców.

Aleksander Rode (syn drukarza Aleksandra i Marii z Witkowskich, ur. 10 grudnia 1907 r. w Łodzi, zamordowany 26 maja 1953 w więzieniu mokotowskim w Warszawie) – pułkownik, szef sztabu I Korpusu Pancernego w Gdańsku.

Przypisy

↑ Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim ... s. 203 - 204.

Bibliografia

Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960 : skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń ;Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 8388089676.

Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 3, Regularne jednostki Ludowego Wojska Polskiego : formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek kawalerii, wojsk pancernych i zmotoryzowanych. Warszawa : Wydaw. Min. Obrony Narodowej 1987.. ISBN 83-11-07419-4.

Magnuski, Janusz: Wozy bojowe LWP : 1943-1983. Magnuski, Janusz. Warszawa: Wydaw. Min. Obrony Narodowej, 1985. ISBN 83-11-06990-5.

Artyleria samobieżna - rodzaj artylerii wyposażonej w działa samobieżne o dużej ruchliwości i zdolności poruszania się w terenie trudno dostępnym. Wchodzi ona w skład ogólnowojskowych związków taktycznych. W zależności od typu dział rozróżniamy artylerię samobieżną:

Działo samobieżne – działo umieszczone na podwoziu czołgu lub innego pojazdu mechanicznego. Pierwszym gąsienicowym działem samobieżnym była powstała w 1917 angielska konstrukcja o nazwie Gun Carrier Mark I