27 września - Polski Serwis Naukowy

27 września jest 270. (w latach przestępnych 271.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 95 dni.

Jadwiga Andegaweńska, , zm. 17 lipca 1399 w Krakowie) – król Polski (od 16 października 1384) z dynastii Andegawenów (Anjou), najmłodsza córka Ludwika Węgierskiego i Elżbiety Bośniaczki, święta katolicka, patronka Polski.

Władysław II Jagiełło, , zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377-1381 i 1382-1392, król Polski i najwyższy książę litewski w latach 1386-1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.

Święta

imieniny obchodzą: Adolf, Adolfa, Amadeusz, Eleazar, Gaja, Gajusz, Hiltruda, Jan, Mirabella, Mirela, Przedbor, Urban, Wawrzyniec, Wincenty, Zybert, Zybracht i Zygbert.

Belgia – Święto Społeczności Francuskojęzycznej (święto Walonii)

Kościół prawosławny – Podwyższenie Krzyża Pańskiego (jedno z 12 głównych świąt)

międzynarodowe – Światowy Dzień Turystyki (ustanowione w 1979 przez Światową Organizację Turystyki, agendę ONZ)

Polska – Dzień Podziemnego Państwa Polskiego

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Ceran z Paryża (biskup)

św. Euzebiusz (papież)

św. Wincenty à Paulo

Wydarzenia w Polsce

Bitwa pod Kircholmem (1605) na obrazie Pietera Snayersa

1331 – Władysław I Łokietek stoczył z zakonem krzyżackim nierozstrzygniętą bitwę pod Płowcami.

1387 – Hospodar mołdawski Piotr I złożył we Lwowie hołd lenny Władysławowi Jagielle i Jadwidze.

1422 – Polska i Litwa podpisały pokój melneński z Zakonem krzyżackim.

1446 – Pod Tatowem wojska Koszalina pokonały oddziały kołobrzeskie w bitwie o kontrolę nad handlem morskim.

1605 – Wojna polsko-szwedzka: siły polsko-litewskie pod dowództwem Jana Karola Chodkiewicza rozgromiły Szwedów w bitwie pod Kircholmem.

1660 – Wojna polsko-rosyjska: zakończyła się bitwa pod Lubarem.

1735 – Początek obrad Sejmu zwyczajnego pacyfikacyjnego (pod węzłem konfederacji warszawskiej). Pierwszy Sejm za czasów Augusta III Sasa.

1785 – W pobliżu Dębek zatonął brytyjski statek General Carleton.

1842 – W Nysie powstało zgromadzenie zakonne sióstr św. Elżbiety.

1879 – Otwarto Port Drzewny w Bydgoszczy.

1921 – Arcybiskup Jerzy (Jaroszewski) wybrany pierwszym prawosławnym Metropolitą Warszawskim i całej Polski.

1926 – Powstał trzeci rząd Kazimierza Bartla.

1928 – Ustanowiono Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości.

1939 – Kampania wrześniowa:

W oblężonej Warszawie powołana została tajna organizacja wojskowa Służbę Zwycięstwu Polski pod dowództwem gen. Michała Karaszewicza-Tokarzewskiego oraz tajna organizacja męskiego harcerstwa Szare Szeregi.

Zakończyła się II bitwa pod Tomaszowem Lubelskim.

Zakończyła się bitwa pod Władypolem.

1942 – Powołano Tymczasowy Komitet Pomocy Żydom (Żegota).

1943 – Żołnierze AK wysadzili w Choszczówce niemiecki pociąg pancerny jadący z Gdańska na front wschodni.

1944 – 58. dzień powstania warszawskiego: kapitulacja Mokotowa.

1947 – Na naradzie partii komunistycznych i robotniczych w Szklarskiej Porębie utworzono Kominform.

1949 – Ukazało się pierwsze wydanie kieleckiego dziennika Słowo Ludu.

1953 – Mieczysław Wilczewski wygrał 10. Tour de Pologne.

1959 – Premiera filmu Lotna.

1988 – Mieczysław F. Rakowski został premierem.

1990:

Polska ponownie przystąpiła do Interpolu.

Sejm przyjął ustawę o wyborze prezydenta RP.

1991 – Premiera filmu Trzy dni bez wyroku.

1995 – Odsłonięto Pomnik Żegoty w Warszawie.

2004:

Premier Marek Belka i kanclerz Niemiec Gerhard Schröder uzgodnili, że nie będzie żadnych roszczeń reparacyjnych pomiędzy oboma krajami.

Powstała komercyjna sieć radiowa RMF MAXXX.

2007 – Na antenie TVP2 wyemitowano pierwszy odcinek serialu Barwy szczęścia.

Wydarzenia na świecie

1529 – I wojna austriacko-turecka: rozpoczęło się oblężenie Wiednia.

1540 – papież Paweł III zatwierdził reguły zakonu jezuitów.

1590 – 13 dni po wyborze zmarł na malarię papież Urban VII, kończąc w ten sposób najkrótszy pontyfikat w historii papiestwa.

1788 – Francuz Jean-Pierre Blanchard odbył pierwszy lot balonem nad Berlinem.

1799 – Duński prokurator generalny Christian Colbjørnsen wydał dekret łagodzący cenzurę.

1808 – Rozpoczął się zjazd erfurcki, na którym spotkali się cesarz Napoleon Bonaparte i car Aleksander I Romanow.

1810 – Wojny napoleońskie: zwycięstwo wojsk portugalsko-brytyjskich w bitwie pod Buçaco.

1821 – Meksyk uzyskał niepodległość (od Hiszpanii).

1822 – Jean-François Champollion poinformował o odczytaniu egipskich hieroglifów wyrytych na Kamieniu z Rosetty.

1825 – W Anglii uruchomiono pierwszą linię kolejową.

1854 – Po kolizji z francuskim okrętem SS Vesta, u wybrzeży Nowej Fundlandii zatonął brytyjski SS Arctic. Zginęło ponad 300 osób.

1884 – Została otwarta Węgierska Opera Państwowa w Budapeszcie.

1905 – Albert Einstein opublikował pracę o równoważności masy i energii.

1908 – Rozpoczęła się seryjna produkcja Forda T.

1916 – Zauditu została cesarzową Etiopii.

1922 – Król Konstantyn I Glücksburg abdykował po porażce Grecji w wojnie z Turcją.

1923 – Zakończyła się włoska interwencja zbrojna na greckiej wyspie Korfu.

1932 – Włoski transatlantyk SS Rex wypłynął w swój dziewiczy rejs.

1936 – Otwarto odcinek autostrady Berlin-Szczecin.

1938 – W Glasgow zwodowano transatlantyk RMS Queen Elizabeth.

1940 – II wojna światowa: Niemcy, Włochy i Japonia podpisały Pakt Trzech.

1941 – Reinhard Heydrich został mianowany protektorem Czech i Moraw.

1944 – 90 polskich oficerów zginęło w wyniku omyłkowego zbombardowania przez brytyjski samolot Oflagu VI B Dössel w Nadrenii Północnej-Westfalii.

1945 – Premiera filmu Rzym, miasto otwarte.

1954 – Mao Zedong został przewodniczącym Chińskiej Republiki Ludowej.

1956 – Amerykański pilot-oblatywacz Milburn Apt podczas lotu samolotem Bell X-2 nad pustynią Mojave (Kalifornia) jako pierwszy człowiek przekraczył barierę prędkości 3 machów. Chwilę później zginął w katastrofie.

1961 – Sierra Leone zostało członkiem ONZ.

1964 – Komisja Warrena przedstawiła raport stwierdzający, że Lee Harvey Oswald był jedynym zabójcą odpowiedzialnym za śmierć prezydenta Kennedy'ego.

1969 – Nad jeziorem Berryessa w Kalifornii seryjny morderca Zodiak zasztyletował studentkę i ciężko zranił jej towarzysza.

1973 – Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 12.

1977 – Powstała sieć telewizji kablowej USA Network.

1981 – Otwarto pierwszą linię szybkiej kolei TGV Paryż-Lyon.

1983:

Premiera serialu Powrót do Edenu.

Richard Stallman ogłosił w Usenecie rozpoczęcie projektu GNU.

1984 – Odkryto kometę 102P/Shoemaker.

1985 – Nikołaj Ryżkow został premierem ZSRR.

1987 – Założono Węgierskie Forum Demokratyczne (MDF).

1993:

NASA utraciła kontakt z sondą Mars Pathfinder.

Suchumi zostało zajęte przez abchaskich separatystów, którzy następnie dokonali masakry mieszkających w mieście Gruzinów.

1996 – Kabul został zdobyty przez talibów.

1998:

Helmut Kohl po porażce CDU w wyborach parlamentarnych stracił stanowisko kanclerza. Nowym kanclerzem został szef SPD Gerhard Schröder.

Założono firmę Google.

2001 – W budynku parlamentu szwajcarskiego kantonu Zug szaleniec Friedrich Leibacher zastrzelił 14 lokalnych polityków, zranił 18 osób, po czym popełnił samobójstwo.

2002:

Donald Rumsfeld oświadczył iż Stany Zjednoczone posiadają "kuloodporny" dowód na powiązania pomiędzy Al-Kaidą a Saddamem Husseinem, co według dzisiejszej wiedzy było kłamstwem.

Timor Wschodni został członkiem ONZ.

2003 – Europejska Agencja Kosmiczna: rozpoczęła się misja sondy SMART-1.

2004:

Turcja zmieniła swój Kodeks karny, dzięki czemu możliwe stało się rozpoczęcie negocjacji członkowskich z Unią Europejską.

Z wystawy w Luwrze w Paryżu skradziono dwa diamenty warte 11,5 mln euro.

2007 – Szafranowa rewolucja: podczas demonstracji w stolicy Birmy Rangunie zginęło 9 osób, w tym japoński fotoreporter.

2008:

17 osób zginęło w wybuchu samochodu-pułapki w Damaszku.

Zhai Zhigang jako pierwszy Chińczyk odbył spacer kosmiczny.

2009:

CDU kanclerz Angeli Merkel wygrała wybory parlamentarne w Niemczech.

W wyborach parlamentarnych w Portugalii zwcyiężyła Partia Socjalistyczna premiera José Sócratesa.

2010 – Prezydent Kosowa Fatmir Sejdiu podał się do dymisji po stwierdzeniu przez Sąd Konstytucyjny naruszenia przez niego przepisów konstytucji. Obowiązki prezydenta przejął tymczasowo przewodniczący parlamentu, Jakup Krasniqi.