28 marca - Polski Serwis Naukowy

28 marca jest 87. (w latach przestępnych 88.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 278 dni.

Ingrid Wiktoria Zofia Luiza Małgorzata Bernadotte duń. Ingrid Victoria Sofia Louisa Margareta (ur. 28 marca 1910 w Sztokholmie, zm. 7 listopada 2000 w Fredensborgu k. Kopenhagi) – księżniczka szwedzka, królowa duńska z dynastii Bernadotte. Córka króla Szwecji Gustawa VI Adolfa Bernadotte i jego żony księżniczki Małgorzaty Connaught. Żona króla Danii - Fryderyka IX. Matka królowej Danii - Małgorzaty II.

Literacka Nagroda Nobla uważana jest za najbardziej prestiżową międzynarodową nagrodą literacką na świecie. Ustanowiona razem z czterema innymi nagrodami przez Alfreda Nobla w testamencie z 1895, jest przyznawana od 1901.

Święta

imieniny obchodzą: Aleksander, Doroteusz, Gedeon, Guntram, Ingbert, Jan, Joanna, Kastor, Krzesisław, Krzysław, Malachiasz, Malkolm, Pryskus, Renata, Rogacjusz i Rogat.

Czechy, Słowacja – Dzień Nauczyciela

Libia – Uroczystość Opuszczenia Kraju przez Brytyjczyków

RPA – Dzień Rodziny

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Guntram I (król Franków)

Wydarzenia w Polsce

1241 – wojska mongolskie zdobyły Kraków.

1364 – w obecności króla Kazimierza Wielkiego arcybiskup gnieźnieński Jarosław Bogoria Skotnicki konsekrował katedrę na Wawelu.

1656 – potop szwedzki: zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Niskiem.

1689 – Kazimierz Łyszczyński został skazany za ateizm na spalenie na stosie.

1795 – III rozbiór Polski: Sejm kurlandzki ogłosił przyłączenie Księstwa Kurlandii i Semigalii do Rosji.

1799 – Michał Karpowicz został pierwszym biskupem diecezji wigierskiej.

1842 – otwarto Teatr Skarbkowski we Lwowie.

1920:

wojna polsko-bolszewicka: w odpowiedzi na polską propozycję rozpoczęcia rokowań pokojowych w Borysowie, strona rosyjska zażądała innego miejsca i całkowitego wstrzymania ognia.

w ujeżdżalni wojskowej przy ul. Zwierzynieckiej w Krakowie odbyły się zapasy atletyczne oraz pierwszy w Polsce mecz bokserski.

1928 – weszło w życie rozporządzenie prezydenta zmieniające z karmazynu na cynober odcień czerwieni na fladze Rzeczypospolitej Polskiej.

1929 – wprowadzenie kapłaństwa niewiast w Kościele mariawitów, konsekracja biskupia siostry Izabeli Wiłuckiej.

1933:

rozwiązano Obóz Wielkiej Polski.

uchwalono ustawę o kartelach.

1935 – Walery Sławek został premierem.

1942 – utworzono Gwardię Ludową – zbrojną organizację PPR (decyzja antydatowano na 6 stycznia 1942).

1945:

II wojna światowa: wojska radzieckie i polskie wkroczyły do Gdyni.

reaktywowano Związek Nauczycielstwa Polskiego.

1952 – powstały Zakłady Samochodowe w Jelczu.

1969 – premiera filmu Pan Wołodyjowski.

1979 – premiera filmu Szpital przemienienia.

1983 – premiera filmu Austeria.

1996 – w Gdańsku rozpoczął się proces oskarżonych o sprawstwo kierownicze śmierci 44 osób w grudniu 1970.

2003 – została uchwalona specustawa kolejowa.

2007 – prezydenci Gdańska, Gdyni i Sopotu oraz marszałek województwa pomorskiego podpisali Kartę Trójmiasta.

2010:

po raz pierwszy padła główna wygrana w polskiej edycji teleturnieju Milionerzy.

w Bydgoszczy odbyły się 38. Mistrzostwa Świata w Biegach Przełajowych.

Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Glorieta Pass (1862) na obrazie Roya Andersona

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
28 marca

193 – Didiusz Julianus został cesarzem rzymskim.

364 – Walens został cesarzem rzymskim.

845 – Paryż został złupiony przez wikingów.

1241 – Eryk IV został królem Danii.

1461 – Wojna Dwóch Róż: nierozstrzygnięta bitwa pod Ferrybridge.

1503 – w Moskwie podpisano traktat pokojowy po zakończeniu wojny litewsko-moskiewskiej.

1566 – położono kamień węgielny pod budowę miasta Valletta na Malcie.

1677 – wojna Francji z koalicją: wojska francuskie rozpoczęły oblężenie Cambrai.

1776 – został założony Teatr Wielki w Moskwie.

1800 – irlandzki parlament przyjął ustawę ustanawiającą unię z Wielką Brytanią.

1802 – Heinrich Wilhelm Olbers odkrył planetoidę Pallas.

1844 – w Hiszpanii ogłoszono dekret o powołaniu Guardia Civil.

1862 – wojna secesyjna: wygrana wojsk Unii w bitwie pod Glorieta Pass.

1866 – Jablonec nad Nysą otrzymał prawa miejskie.

1879 – armia Zulusów pokonała Brytyjczyków w bitwie pod Hlobane.

1884 – w Berlinie została założona Spółka na rzecz kolonizacji niemieckiej.

1888 – Kuba Rozpruwacz ciężko zranił nożem Adę Wilson.

1910 – Francuz Henri Fabre odbył pierwszy lot na hydroplanie, startując z jeziora Berre pod Marsylią.

1923:

utworzono Włoskie Siły Powietrzne.

założono hiszpański klub piłkarski Celta Vigo.

1928 – podpisano traktat Esguerra-Bárcenas, w którym Nikaragua uznała prawa Kolumbii do archipelagu San Andrés i Providencia, w zamian za uznanie przez Kolumbię praw Nikaragui do Wysp Mangle oraz Wybrzeża Moskitów.

1929 – Henry Stimson został sekretarzem stanu Stanów Zjednoczonych.

1930 – Konstantynopol i Angora zmieniły nazwy na Stambuł i Ankara.

1939:

hiszpańska wojna domowa: wojska generała Francisco Franco zajęły Madryt.

Jonas Černius został premierem Litwy.

1941 – 10 osób zginęło w katastrofie samolotu pasażerskiego Lockheed 18 w Elands Bay w Związku Południowej Afryki.

1942:

II wojna światowa: pierwszy nalot dywanowy – brytyjskie lotnictwo zbombardowało Lubekę.

rajd brytyjskich komandosów na niemiecką bazę morską w Saint-Nazaire.

1943 – brytyjski bombowiec zatopił na Morzu Śródziemnym niemiecki okręt podwodny U-77; zginęło 38 spośród 47 członków załogi.

1949 – Turcja jako pierwszy kraj muzułmański uznała państwo Izrael.

1953 – Libia została członkiem Ligi Państw Arabskich.

1954 – w USA rozpoczęła emisję hiszpańskojęzyczna sieć telewizyjna Telemundo.

1956 – premiera filmu Aleksander Wielki.

1961 – 52 osoby zginęły w katastrofie czechosłowackiego Iła-18 w NRD.

1963 – premiera filmu Ptaki.

1966 – Cevdet Sunay został wybrany przez parlament na prezydenta Turcji.

1968 – papież Paweł VI wydał dekret znoszący honorowy tytuł Asystenta Tronu Papieskiego.

1970 – trzęsienie ziemi o magnitudzie 7, 2 stopnia w skali Richtera zniszczyło miasto Gediz w zachodniej Turcji; zginęło 1086 osób, 1260 zostało rannych.

1973 – Walia pokonała Polskę 2:0 w rozegranym w Cardiff meczu eliminacyjnym do mistrzostw świata w RFN.

1974 – Nicolae Ceauşescu został wybrany na nowo utworzone stanowisko prezydenta Rumunii.

1977:

Meksyk i Hiszpania wznowiły stosunki dyplomatyczne zerwane w 1939 roku po ustanowieniu w Hiszpanii dyktatury generała Francisco Franco.

odbyła się 49. ceremonia wręczenia Oscarów.

1979 – w amerykańskiej elektrowni atomowej Three Mile Island doszło do awarii reaktora.

1982 – w Salwadorze odbyły się pierwsze wolne wybory parlamentarne od ponad 50 lat.

1985 – Wee Kim Wee został wybrany przez Zgromadzenie Ustawodawcze na prezydenta Singapuru.

1986:

odbyła się 58. ceremonia wręczenia Oscarów.

wojna kambodżańska: oddziały Czerwonych Khmerów dokonały rajdu na Battambang, zabijając 100 wietnamskich żołnierzy i 2 radzieckich lekarzy.

1987 – brytyjska premier Margaret Thatcher przybyła z wizytą do ZSRR.

1988 – odbył się pierwszy komercyjny lot Airbusa A320 (Air France).

1990 – Michael Jordan ustanowił własny rekord zdobytych punktów (69) w jednym meczu w lidze NBA.

1991 – ukazał się album Joyride duetu Roxette.

1992 – w Mołdawii wprowadzono stan wyjątkowy.

1993:

rozpoczęła się ONZ-owska operacja UNOSOM II w Somalii.

w Galaktyce Bodego w konstelacji Wielkiej Niedźwiedzicy odkryto supernową SN 1993J.

1994:

co najmniej 19 osób zginęło w Johannesburgu w RPA w starciach między zwolennikami Afrykańskiego Kongresu Narodowego i zuluskiej Partii Wolności Inkatha.

podpisano umowę o wydzierżawieniu przez Rosję na 20 lat kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie.

1997 – w katastrofie albańskiego statku Katri i Rades z nielegalnymi imigrantami w Cieśninie Otranto zginęły 82 osoby.

1999 – wojna w Kosowie: 146 Albańczyków zginęło w masakrze w Izbicy w Kosowie dokonanej przez serbskie jednostki paramilitarne.

2001 – w Albanii ukazało się pierwsze wydanie dziennika Korrieri.

2004 – powtórzone wybory parlamentarne w Gruzji wygrała partia prezydenta Micheila Saakaszwiliego.

2005:

do Pekinu pierwszy raz od podziału Chin w 1949 roku przybyła delegacja rządzącego na Tajwanie Kuomintangu, na czele z wiceprzewodniczącym Chiang Pin-kungiem.

około 1000 osób zginęło w trzęsieniu ziemi na Sumatrze.

2006 – odbyły się wybory parlamentarne w Izraelu.

2010:

Robert Kubica zajął drugie miejsce w wyścigu Formuły 1 o Grand Prix Australii.

w Rosji zmniejszono z 11 do 9 ilość stref czasowych.