29 grudnia - Polski Serwis Naukowy

29 grudnia jest 363. (w latach przestępnych 364.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 2 dni.

Andrzej Nowicki (ur. 29 grudnia 1909 w Warszawie - zm. 9 kwietnia 1986 w Warszawie) - polski poeta, satyryk, autor słuchowisk radiowych, tłumacz literatury anglosaskiej.

Indie, Republika Indii (w hindi, भारत – trl.: Bhārat wymowa ?/i, Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.

Święta

Imieniny obchodzą: Dawid, Domaradz, Dominik, Ebrulf, Ekhard, Gerard, Gerarda, Gosław, Honorat, Jonatan, Krescencjusz, Krescens, Krescenty, Marceli, Marcin, Prymian, Radowit, Saturnin, Tadea, Tomasz, Trofim i Wiktor.

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Dawid (król Izraela i prorok)

św. Tomasz Becket (męczennik)

św. Trofim z Arles

Wydarzenia w Polsce

1577 – Jan Zamoyski ożenił się z Krystyną Radziwiłłówną oraz złożył u Jana Kochanowskiego zamówienie na napisanie Odprawy posłów greckich.

1655 – Potop szwedzki: polska szlachta zawiązała antyszwedzką konfederację tyszowiecką.

1830 – Dyktator powstania listopadowego gen. Józef Chłopicki powołał Komisję Rozpoznawczą, zajmującą się osobami podejrzanymi o szpiegostwo na rzecz Rosji.

1920 – Podniesiono banderę na kanonierce ORP Komendant Piłsudski.

1926 – Utworzono przedsiębiorstwo Żegluga Polska z siedzibą w Gdyni.

1929:

Kazimierz Bartel objął stanowisko premiera.

Władysław Sołtan został przewodniczącym ZHP.

1942 – Hitlerowcy dokonali pacyfikacji wsi Białowola na Zamojszczyźnie, mordując 51 mieszkańców.

1944 – Zburzenie Warszawy: zakończono wysadzanie w powietrze Pałacu Saskiego (27-29 grudnia).

1949 – Powstały Wytwórnia Filmów Oświatowych w Łodzi i Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie.

1961 – Premiera filmu Zuzanna i chłopcy.

1962 – Wydano pierwszy tom Wielkiej Encyklopedii Powszechnej PWN.

1967 – Jerzy Majewski został przewodniczącym Prezydium Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy.

1977 – Prezydent USA Jimmy Carter rozpoczął oficjalną wizytę w Polsce.

1987 – Polska przystąpiła do Międzynarodowej Korporacji Finansowej.

1989 – Sejm uchwalił ustawę o zmianie Konstytucji PRL, w której m.in. zmieniono nazwę państwa na Rzeczpospolita Polska i przywrócono koronę orłu białemu w Godle Polski.

1990 – W porcie wojennym na Oksywiu pożegnano okręty polskiej Marynarki Wojennej wyznaczone do niesienia pomocy humanitarnej uczestnikom konfliktu w rejonie Zatoki Perskiej: ORP Wodnik (okręt szpitalny) i ORP Piast (okręt ratowniczy) (zobacz też: PKW Zatoka Perska).

1992 – Sejm przyjął ustawę o radiofonii i telewizji.

2005:

Leon Kieres, pierwszy prezes IPN zakończył urzędowanie. Przed Sejmem złożył ślubowanie jego następca Janusz Kurtyka.

Wyłączono ostatnią w kraju analogową centralę telefoniczną, która znajdowała się w miejscowości Skorogoszcz w gminie Lewin Brzeski (województwo opolskie) i obsługiwała 600 abonentów.

2006 – Otwarto stację metra warszawskiego Marymont.

Wydarzenia na świecie

Martwy wódz Lakotów Wielka Stopa po masakrze nad Wounded Knee – 1890

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
29 grudnia

1170 – Na polecenie króla Anglii Henryka II został zamordowany arcybiskup Canterbury Tomasz Becket.

1489 – Rekonkwista: Almería została wyzwolona przez wojska katolickie spod panowania Emiratu Grenady.

1503 – II wojna włoska: wojska hiszpańskie pokonały Francuzów w bitwie pod Gargliano.

1605 – Angielski żeglarz i odkrywca John Davis został zamordowany w Cieśninie Malakka przez japońskich piratów.

1674 – Wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Miluzą.

1720 – Założono najstarszą, działającą nieprzerwanie do dziś kawiarnię Caffè Florian w Wenecji.

1721 – Rozpoczęła się francuska okupacja Mauritiusa.

1778 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: wojska brytyjskie zdobyły Savannah w Georgii.

1812 – Wojna brytyjsko-amerykańska: fregata amerykańska USS Constitution zatopiła na południowym Atlantyku płynącą do Indii brytyjską fregatę HMS Java.

1813 – Brytyjscy żołnierze spalili Buffalo.

1835 – Niewielka grupa Czirokezów podpisała z przedstawicielami władz amerykańskich niekorzystny dla całego plemienia traktat z New Echota.

1845 – Republika Teksasu stała się 28. stanem USA.

1860 – Wodowanie pierwszego brytyjskiego pancernika HMS Warrior.

1874 – Alfons XII został królem Hiszpanii; przywrócenie monarchii w kraju.

1876 – 92 osoby zginęły, a 56 zostało rannych w wyniku runięcia mostu wraz z przejeżdżającym po nim pociągiem pod Ashtabula w stanie Ohio.

1890 – Wojsko amerykańskie dokonało masakry Siuksów nad strumieniem Wounded Knee.

1905 – Założono francuski klub piłkarski AJ Auxerre.

1911:

Mongolia uzyskała niepodległość (od Mandżurii).

Sun Jat-sen został pierwszym prezydentem Republiki Chińskiej.

1921 – William Lyon Mackenzie King został po raz pierwszy premierem Kanady.

1931:

Amerykański botanik Cyrus Lundell odkrył z powietrza Calakmul, jedno z największych starożytnych miast Majów na Jukatanie w Meksyku.

Amerykański chemik Harold Clayton Urey ogłosił odkrycie ciężkiej wody.

1933 – Premier Rumunii Ion Duca został zamordowany w mieście Sinaia przez członków faszystowskiej Żelaznej Gwardii.

1937 – Wolne Państwo Irlandzkie przyjęło konstytucję republikańską i tym samym przestało uznawać zwierzchnictwo króla brytyjskiego.

1939 – Dokonano oblotu amerykańskiego bombowca Consolidated B-24 Liberator.

1940 – Bitwa o Anglię: Luftwaffe dokonała nalotu na Londyn z wykorzystaniem bomb zapalających, co wywołało największy pożar miasta od 1666 roku.

1941 – Front wschodni: po odbiciu portu Teodozja na Krymie żołnierze radzieccy wymordowali około 160 pacjentów szpitala polowego Wermachtu.

1944 – Front wschodni: wojska 2. i 3. Frontu Ukraińskiego rozpoczęły półtoramiesięczne oblężenie Budapesztu.

1945:

Siergiej Krugłow zastąpił Ławrientija Berię na stanowisku szefa NKWD.

Utworzono Nową Gwineę Holenderską.

1947 – Wojna domowa w Mandacie Palestyny: w zamachu przeprowadzonym przez żydowską organizację Irgun na kawiarnię przy Bramie Damasceńskiej w Jerozolimie zginęło 15 osób.

1953 – Joseph Bech został premierem Luksemburga.

1955 – 13-letnia Barbra Streisand nagrała swoją pierwszą piosenkę You'll Never Know.

1959 – Otwarto pierwszą linię lizbońskiego metra.

1964 – Giuseppe Saragat został prezydentem Włoch.

1971 – Giovanni Leone został prezydentem Włoch.

1972:

101 osób zginęło, a 75 zostało rannych w katastrofie samolotu Lockheed L-1011 TriStar należącego do Eastern Airlines na bagnach Everglades w stanie Floryda.

Podpisano Konwencję londyńską o zapobieganiu zanieczyszczaniu mórz.

1975 – 11 osób zginęło, a 74 zostały ranne w wybuchu bomby podłożonej przez nieznanych sprawców na lotnisku LaGuardia w Nowym Jorku.

1976 – W mieście Nabierieżnyje Czełny (Tatarstan) otwarto zakłady produkujące samochody ciężarowe Kamaz.

1981 – Otwarto Port lotniczy Singapur-Changi.

1983 – Odbył się ślub księżniczki Monako Karoliny i włoskiego biznesmena Stefana Casiraghiego.

1987 – Radziecki kosmonauta Jurij Romanienko powrócił na Ziemię po spędzeniu rekordowych 326 dni na pokładzie stacji orbitalnej Mir.

1989:

Indeks Nikkei na Tokijskiej Giełdzie Papierów Wartościowych osiągnął rekordowy w historii wskaźnik 38 957,44 pkt.

Václav Havel został prezydentem Czechosłowacji.

1990 – Johan Kraag został prezydentem Surinamu.

1991 – Islom Karimov został prezydentem Uzbekistanu.

1992 – Fernando Collor de Mello ustąpił z funkcji prezydenta Brazylii po oskarżeniu go o korupcję. Jego miejsce zajął dotychczasowy wiceprezydent Itamar Franco.

1994 – W katastrofie Boeinga 737 we wschodniej Turcji zginęło 57 osób.

1995 – Uruchomiono metro w Dniepropetrowsku na Ukrainie.

1996 – Rząd Gwatemali i lewicowa partyzantka podpisały układ pokojowy kończący trwającą 36 lat wojnę domową.

1997:

Milan Milutinović został prezydentem Serbii.

W celu zapobieżenia rozprzestrzenianiu się wirusa ptasiej grypy w Hongkongu rozpoczęto wybijanie wszystkich kur.

1998 – Czerwoni Khmerzy przeprosili za zbrodnie popełnione w latach swych rządów w Kambodży.

2001 – 291 osób zginęło w wyniku pożaru centrum handlowego Mesa Redonda w Limie.

2003 – Na Półwyspie Kolskim w północnej Rosji zmarł ostatni użytkownik języka akkala.

2006 – Populacja Nigerii osiągnęła 140 mln.

2008 – Prezydent Somalii Abdullahi Yusuf ustąpił ze stanowiska.