29 listopada - Polski Serwis Naukowy

29 listopada jest 333. (w latach przestępnych 334.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 32 dni.

Henryk Czich (ur. 29 listopada 1961) - polski wokalista, gitarzysta i kompozytor. Współzałożyciel zespołu muzycznego Universe. Utworzył go w 1981 r. razem z Mirosławem Bregułą. Nazwa zespołu nawiązuje do fascynacji Breguły grupą The Beatles a inspirowana była kompozycją Johna Lennona i Paula McCartneya pt. "Across the Universe".

Prusowie – ludy bałtyckie zamieszkujące w średniowieczu tereny między Pomorzem, Mazowszem, Litwą a Bałtykiem (wybrzeże Bałtyku między dolną Wisłą a dolnym Niemnem). Obecnie na ich terytorium znajdują się województwo warmińsko-mazurskie oraz obwód kaliningradzki.

Święta

Imieniny obchodzą: Błażej, Błażeja, Bolemysł, Dionizy, Filomen, Franciszek, Fryderyk, Klementyna, Pafnucy, Paramon, Przemysł, Radbod, Saturnin, Siedlewit, Syzyniusz i Walter.

Andrzejki (w wigilię św. Andrzeja)

Liberia – Rocznica urodzin prezydenta Williama Tubmana

międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Solidarności z Narodem Palestyńskim (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)

Polska – Dzień Podchorążego

Serbia – Święto Republiki

Vanuatu – Dzień Jedności

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

Wszystkich Świętych Zakonu Serafickiego

św. Franciszek Antoni Fasani

św. Kutbert Mayne (męczennik)

bł. Klementyna Anuarita Nengapeta (zm. 1964, beatyfikowana przez Jana Pawła II w 1985)

św. Saturnin z Tuluzy (biskup)

Wydarzenia w Polsce

Wybuch powstania listopadowego – 1830

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
29 listopada

1587 – Wojska arcyksięcia Maksymiliana III zakończyły oblężenie Krakowa.

1766 – W Warszawie zakończył obrady Sejm Czaplica.

1772 – Zakończyła się obrona klasztoru oo. karmelitów bosych w Zagórzu, ostatnia bitwa w konfederacji barskiej.

1813 – Wojny napoleońskie: Wolne Miasto Gdańsk poddało się Rosjanom.

1830 – W nocy młodzi słuchacze Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie pod wodzą porucznika Piotra Wysockiego wraz z cywilnymi spiskowcami rozpoczęli powstanie listopadowe.

1860 – W 30. rocznicę wybuchu powstania listopadowego w dawnym kościele oo. karmelitów na Lesznie w Warszawie wykonano po raz pierwszy pieśń Boże, coś Polskę, w wersji poprawionej przez Antoniego Goreckiego.

1918:

Józef Piłsudski objął urząd głowy państwa jako Tymczasowy Naczelnik Państwa. Urząd ten piastował do 20 lutego 1919 roku, kiedy to przez Sejm Ustawodawczy został zatwierdzony jako Naczelnik Państwa.

W Warszawie otwarto kawiarnię artystyczną Pod Picadorem.

1920 – W Bytomiu została uruchomiona Elektrociepłownia Szombierki.

1929 – Odbyła się inauguracja pierwszego roku akademickiego na Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie.

1936 – Zwodowano ORP Gryf.

1945 – II atak UPA na Birczę.

1957 – W Teatrze Dramatycznym w Warszawie odbyła się światowa prapremiera dramatu Witolda Gombrowicza Iwona, księżniczka Burgunda.

1972 – Sejm uchwalił reformę władz terenowych. Zlikwidowano 4 tys. gromad i osiedli wprowadzając na ich miejsce gminy, które istniały do 1954 r. Na czele każdej z 2 tys. gmin miał stanąć naczelnik, podlegający wyższym organom administracji państwowej.

1975 – Uruchomiono Rafinerię Nafty Gdańsk.

1982 – Premiera filmu Amnestia.

1987 – Przeprowadzono referendum na temat dalszych losów gospodarczych PRL.

1989 – Rozwiązano Zjednoczone Stronnictwo Ludowe.

1990 – Zlikwidowano restrykcje w sprzedaży napojów alkoholowych – wódkę znów można było kupować przed godziną 13.

2000 – Został udostępniony bankom system informacji BIK.

2004 – Utworzono Żorski Park Przemysłowy.

Wydarzenia na świecie

939 – Edmund Starszy został koronowany na króla Anglii.

1223 – Papież Honoriusz III zatwierdził Regułę Zakonu Franciszkanów, napisaną przez świętego Franciszka z Asyżu.

1249 – Prusowie pokonali Krzyżaków w bitwie pod Krukami.

1394 – Król Yi Song-gye przeniósł stolicę Korei z Kaesŏng do Hanyang (obecnie Seul).

1516 – Szwajcarzy i Francuzi podpisali tzw. Wieczny Pokój.

1777 – Hiszpanie założyli San José w Kalifornii (jako El Pueblo de San José de Guadalupe).

1780 – Po śmierci cesarzowej Marii Teresy pełnię władzy w cesarstwie przejął jej syn Józef II.

1814 – W Londynie rozpoczęto drukowanie The Times, jako pierwszej gazety na świecie, na cylindrycznej maszynie konstrukcji Friedricha Koeniga.

1815 – Porażka powstańców w bitwie pod Sipe-Sipe w trakcie wojny o niepodległość Argentyny.

1847 – Indianie dokonali masakry kilkunastu osadników na misji pod Walla-Walla w Oregonie.

1864 – Wojny z Indianami: oddziały milicji z Kolorado, dowodzone przez Johna M. Chivingtona dokonały masakry około 150 mieszkańców wioski z plemion Szejenów i Arapahów nad strumieniem Sand Creek.

1877 – Thomas Alva Edison zaprezentował fonograf.

1879 – Król Hiszpanii Alfons XII ożenił się po raz drugi, z arcyksiężniczką austriacką Marią Krystyną.

1890 – Pierwszy raz zebrał się japoński parlament.

1899 – Hans Gamper wraz z przyjaciółmi założył klub piłkarski FC Barcelona.

1906 – Powstała włoska firma motoryzacyjna Lancia.

1913 – Została założona Międzynarodowa Federacja Szermiercza (FIE) z siedzibą w Lozannie.

1915 – Afonso Costa został po raz drugi premierem Portugalii.

1918 – Wojna estońsko-bolszewicka: Armia Czerwona zdobyła Narwę.

1920 – Armia Czerwona wkroczyła do Armenii.

1932 – Francja i ZSRR zawarły pakt o nieagresji.

1939 – Rada Najwyższa ZSRR wydała dekret o przymusowym nadaniu obywatelstwa radzieckiego "byłym obywatelom polskim".

1943 – Założono Armeńską Akademię Nauk.

1945:

Delegacja 80 byłych więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych podziękowała papieżowi Piusowi XII, za wysiłki na rzecz ratowania Żydów w czasie wojny.

Powstała Federacyjna Ludowa Republika Jugosławii.

1947 – Na wniosek ONZ Palestyna została podzielona na część żydowską i arabską, które przekształciły się następnie w Izrael i arabską Palestynę.

1949 – Otwarto Słowacką Galerię Narodową.

1950 – Wojna koreańska: w porcie Pusan wylądował tysiącosobowy Batalion Francuski.

1951 – Na Poligonie Nevada przeprowadzono pierwszą amerykańską podziemną próbę jądrową.

1953 – Zainaugurował działalność Teatr Opery i Baletu w Tiranie.

1954 – W Nowym Jorku zamknięto centrum imigracyjne na Wyspie Ellis.

1956 – Telewizja Armeńska nadała pierwszy program.

1961:

John McCone został dyrektorem CIA.

NASA: szympans o imieniu Enos dwukrotnie okrążył Ziemię, podczas lotu kosmicznego Mercury-Atlas 5.

1962 – Podpisano francusko-brytyjską umowę o budowie samolotu Concorde.

1963:

Prezydent USA Lyndon B. Johnson powołał komisję śledczą mającą zbadać sprawę zabójstwa Johna F. Kennedy'ego.

W największej w historii Kanady katastrofie lotniczej w Quebecu zginęło 118 osób.

1971 – W Herten został porwany Theo Albrecht, współwłaściciel niemieckiej sieci supermarketów Aldi. Po wpłaceniu 7 mln marek okupu zwolniono go 17 dni później.

1972 – Powstała konsola do gier elektronicznych Pong.

1974 – Ulrike Meinhof, współzałożycielka Frakcji Czerwonej Armii została skazana na 8 lat więzienia za zamach bombowy z 1972 na wydawnictwo Springera w Hamburgu.

1975 – Otwarto Port lotniczy Montreal-Mirabel.

1983 – Zgromadzenie Ogólne ONZ wezwało ZSRR do wycofania się z Afganistanu.

1986 – Wojna domowa w Surinamie: wojska rządowe dokonały pacyfikacji i masakry 35 mieszkańców wsi Moiwana.

1987 – 155 osób zginęło po wybuchu bomby zegarowej podłożonej przez agentów północnokoreańskich na pokładzie południowokoreańskiego Boeinga 707, lecącego nad Morzem Andamańskim.

1990 – Rada Bezpieczeństwa ONZ wydała zgodę na użycie wszelkich środków, by wyzwolić Kuwejt spod okupacji irackiej.

1993 – W Mołdawii wszedł do obiegu lej mołdawski.

1996 – Emil Constantinescu został prezydentem Rumunii.

2003 – W zasadzce pod Bagdadem zginęło 7 hiszpańskich agentów wywiadu. W innym incydencie w Tikricie zginęło dwóch dyplomatów japońskich.

2004 – W Chile opublikowano Raport Valecha dotyczący zbrodni popełnianych przez reżim gen. Augusto Pinocheta.

2007 – Prezydent Pakistanu Pervez Musharraf został zaprzysiężony na drugą kadencję, tym razem jako cywil.

2008 – W zamieszkach na tle religijnym pomiędzy chrześcijanami a muzułmanami w nigeryjskim mieście Dżos zginęło blisko 400 osób, a kilkaset zostało rannych.

2009 – W referendum w Szwajcarii obywatele opowiedzieli się za wprowadzeniem zakazu budowy minaretów.

2010 – W El Clásico na Camp Nou, FC Barcelona ograła swoje odwiecznego rywala Real Madryt aż 5-0. Był to pierwszy sezon José Mourinho w roli trenera drużyny z Madrytu.