29 maja - Polski Serwis Naukowy

29 maja jest 149. (w latach przestępnych 150.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 216 dni.

Urszula Ledóchowska, właśc. Julia Ledóchowska (ur. 17 kwietnia 1865 w Loosdorf, Austria, zm. 29 maja 1939, Rzym) – święta katolicka, założycielka Urszulanek Serca Jezusa Konającego.

Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa, szef administracji federalnej, naczelny dowódca sił zbrojnych, szef rządu, a także lider swojej partii. Konstytucja nadała mu wiele prerogatyw, co sprawia, iż zajmuje on kluczowe miejsce w systemie politycznym Stanów Zjednoczonych.

Święta

imieniny obchodzą: Aleksander, Andrzej, Bogusław, Ermentruda, Izbylut, Magdalena, Maksymin, Maksymina, Piotr, Rajmund, Rajmunda, Stefan, Syzyniusz, Urszula i Wilhelm.

Nigeria – Dzień Demokracji

międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Uczestników Misji Pokojowych ONZ (proklamowane przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2002)

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Andrzej z Chio (zm. 1465; męczennik)

bł. Stefan z Narbony, bł. Rajmund z Carbony (franciszkańscy męczennicy)

św. Urszula Ledóchowska (zakonnica)

Wydarzenia w Polsce

1421 – Mińsk Mazowiecki otrzymał prawa miejskie.

1493 – Wielki mistrz krzyżacki Johann von Tieffen złożył w Poznaniu hołd lenny królowi Janowi I Olbrachtowi.

1543 – Lubartów (wówczas Lewartów) uzyskał prawa miejskie.

1787 – Rada Nieustająca przyjęła uchwałę o zakupie za pieniądze z budżetu państwa warszawskiego pałacu Brühla, przeznaczonego na siedzibę rosyjskiej ambasady.

1792 – Zawieszono obrady Sejmu Wielkiego.

1831 – Powstanie listopadowe: wygrana powstańców w bitwie pod Rajgrodem.

1919 – W Poznaniu zbudowano pociąg pancerny Danuta.

1920 – Wojna polsko-bolszewicka: Armia Czerwona rozpoczęła ofensywę na Ukrainie.

1921:

Konsekracja Bazyliki Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie.

Rozpoczęto budowę portu w Gdyni.

1932 – Został założony Instytut Radowy im. Marii Skłodowskiej-Curie, obecnie Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.

1934 – Bojówka ONR ostrzelała siedzibę PPS na Woli, raniąc 7 osób.

1943:

Oddział AK dokonał zbrodni w Strzelcach na ludności ukraińskiej.

Na Pawiaku Niemcy rozstrzelali około 600 osób, a ich ciała spalono w ruinach warszawskiego getta.

1974 – Sejm PRL przyjął ustawę o przekazywaniu państwu indywidualnych gospodarstw rolnych w zamian za dożywotnią rentę.

1993:

Prezydent Lech Wałęsa rozwiązał Sejm i Senat, zarządzając przedterminowe wybory.

Polska zremisowała z Anglią 1:1 w rozegranym w Chorzowie meczu eliminacyjnym do Mistrzostw Świata.

1997 – Premiera filmu Dzień wielkiej ryby.

Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Legnano (1176) na obrazie Amosa Cassioli

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
29 maja

363 – Wojny rzymsko-sasanidzkie: zwycięstwo Rzymian w bitwie pod Ktezyfonem.

757 – Paweł I został papieżem.

1108 – Rekonkwista: porażka wojsk Kastylii i Leónu w bitwie z Almorawidami pod Uclés.

1138 – Antypapież Wiktor IV podporządkował się papieżowi Innocentemu II.

1167 – IV wojna włoska Fryderyka Barbarossy: zwycięstwo wojsk cesarskich nad Rzymianami w bitwie pod Tuskulum.

1176 – V wojna włoska Fryderyka Barbarossy: rycerstwo cesarskie poniosło klęskę w starciu z oddziałami Ligi Lombardzkiej pod Legnano. Fryderyk I Barbarossa uznał autonomię miast włoskich.

1205 – Andrzej II został koronowany na króla Węgier.

1328 – W katedrze w Reims odbyła się koronacja Filipa VI na króla Francji.

1415 – Sobór w Konstancji pozbawił urzędu antypapieża Jana XXIII.

1416 – Flota wenecka pokonała Turków w bitwie koło Dardaneli.

1453 – Konstantynopol został zdobyty przez Turków.

1652 – I wojna angielsko-holenderska: bitwa morska pod Dover.

1660 – Karol II został królem Anglii.

1692 – Wojna palatynacka: bitwa morska pod Barfleur.

1724 – Benedykt XIII został papieżem.

1790 – Rhode Island jako ostatnia z trzynastu kolonii amerykańskich ratyfikowała konstytucję i została 13. stanem Unii.

1848 – Wisconsin jako 30. stan dołączył do Unii.

1897 – Założono szwedzki klub piłkarski IFK Norrköping.

1900 – Została założona Ndżamena, obecna stolica Czadu.

1912 – Grecja przystąpiła do antytureckiej Ligi Bałkańskiej.

1913 – W Paryżu odbyła się prapremiera baletu Święto wiosny Igora Strawinskiego.

1914 – Statek pasażerski RMS Empress of Ireland zatonął na Atlantyku wraz z tysiącem pasażerów.

1919 – Obserwacja przesunięcia położenia gwiazd podczas zaćmienia Słońca potwierdziła teorię względności Alberta Einsteina.

1920 – Wojna polsko-bolszewicka: rozpoczęła się bitwa pod Wołodarką koło Kijowa.

1924 – Założono klub piłkarski Rayo Vallecano Madryt.

1926 – Proklamowano Drugą Republikę Portugalską.

1940 – Dokonano oblotu amerykańskiego myśliwca Vought F4U Corsair.

1942 – Powstało Kuratorium do spraw wychowania młodzieży w Czechach i na Morawach.

1943 – Wojna na Pacyfiku: prawie 3 tys. japońskich żołnierzy na wyspie Attu (Aleuty) rzuciło się z bagnetami na Amerykanów w samobójczym ataku. Do niewoli zostało wziętych tylko 28 z nich.

1947 – Samolot Douglas DC-4 należący do United Airlines rozbił się podczas startu do lotu z Nowego Jorku do Cleveland. Zginęły 42 osoby.

1948 – Rada Bezpieczeństwa ONZ powołała organizację UNTSO, mającą nadzorować zawieszenie broni w wojnie izraelsko-arabskiej.

1951 – 83 górników zginęło w wyniku wybuchu metanu w kopalni koło angielskiego miasta Easington.

1953 – Nowozelandczyk Edmund Hillary wraz z nepalskim szerpą Tenzingiem Norgayem jako pierwsi w historii zdobyli Mount Everest.

1954:

Papież Pius X został kanonizowany przez Piusa XII.

W holenderskim Oosterbeek rozpoczęło się pierwsze spotkanie Grupy Bilderberg.

1958 – W Göteborgu otwarto stadion Ullevi.

1966:

Otwarto Estadio Azteca w mieście Meksyk.

Radziecka sonda Łuna 10 rozbiła się o powierzchnię Księżyca.

1974 – Została wystrzelona Łuna 22, radziecki sztuczny satelita Księżyca.

1975 – Gustáv Husák został prezydentem Czechosłowacji.

1985 – Zamieszki między kibicami FC Liverpool i Juventusu Turyn na stadionie Heysel w Brukseli, w wyniku których śmierć poniosło 39 osób.

1988 – Prezydent Ronald Reagan rozpoczął swoją pierwszą wizytę w ZSRR.

1990:

Borys Jelcyn został Przewodniczącym Rady Najwyższej RFSRR.

W Paryżu podpisano porozumienie o utworzeniu Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOiR).

1991:

10 osób zginęło, a 44 zostały ranne w przeprowadzonym przez ETA zamachu bombowym na koszary hiszpańskiej gwardii cywilnej w mieście Vic.

Albania i Wielka Brytania przywróciły stosunki dyplomatyczne.

Erytrea proklamowała niepodległość od Etiopii.

1992 – Premiera filmu Zakonnica w przebraniu.

1993 – W Solingen w Niemczech w wyniku podpalenia domu dla azylantów spłonęło 5 Turczynek.

1996 – Odbyły się wybory parlamentarne w Izraelu.

1999:

Bethuel Pakalitha Mosisili został premierem Lesotho.

Charlotte Nilsson ze Szwecji wygrała w Jerozolimie 44. Konkurs Piosenki Eurowizji.

Olusẹgun Ọbasanjọ został prezydentem Nigerii.

W RPA utworzono Park Narodowy Góry Stołowej.

2000 – Na Fidżi doszło do przewrotu wojskowego.

2001 – Na Ukrainie utworzono rząd Anatolija Kinacha.

2005 – Francuzi odrzucili w referendum Konstytucję dla Wspólnoty Europejskiej.

2007:

Umaru Yar'Adua został prezydentem Nigerii.

W Rosji przeprowadzono pierwszą próbę pocisku balistycznego dalekiego zasięgu RS-24.

2010:

Lena Meyer-Landrut z Niemiec wygrała w Oslo 55. Konkurs Piosenki Eurowizji.

Viktor Orbán został po raz drugi premierem Węgier.

W Czechach odbyły się wybory parlamentarne.

Urodzili się

1630 – Karol II Stuart, król Anglii i Szkocji (zm. 1685)

1716 – Louis Jean-Marie Daubenton, francuski przyrodnik (zm. 1800)

1843:

Władysław Łoziński, polski pisarz, historyk (zm. 1913)

Abraham Perlmutter, żydowski talmudysta, poseł na Sejm (zm. 1930)

1860 – Isaac Albéniz, hiszpański kompozytor (zm. 1909)

1865 – Piotr Drzewiecki, polski polityk, prezydent Warszawy (zm. 1943)

1878 – Antoni Ponikowski, polski polityk, premier (zm. 1949)

1880 – Oswald Spengler, niemiecki filozof (zm. 1936)

1883 – Mieczysław Wolfke, polski fizyk (zm. 1947)

1897 – Erich Wolfgang Korngold, amerykański kompozytor, dyrygent (zm. 1957)

1901 – Wacław Kleck, łódzki urzędnik, działacz związkowy, działacz turystyki górskiej Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (PTT) w Łodzi, uczestnik Wojny Obronnej 1939 (zm. 1939)

1903 – Bob Hope, amerykański aktor, komik (zm. 2003)

1907 – Maria Danilewicz-Zielińska, polska pisarka (zm. 2003)

1916 – Wacław Felczak, polski historyk (zm. 1993)

1917 – John Fitzgerald Kennedy, amerykański polityk, prezydent USA (zm. 1963)

1919 – Simone Ortega, hiszpańska autorka kulinarna (zm. 2008)

1920 – John Harsanyi, amerykański ekonomista pochodzenia węgierskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 2000)

1921 – Karen Hoff, duńska kajakarka (zm. 2000)

1922 – Iannis Xenakis, grecki kompozytor (zm. 2001)

1924 – Leszek Elektorowicz, polski poeta, prozaik, eseista, tłumacz

1926 – Abdoulaye Wade, senegalski polityk, prezydent Senegalu

1927 – Varkey Vithayathil, indyjski duchowny katolicki, arcybiskup Ernakulam-Angamaly, kardynał (zm. 2011)

1935 – André Brink, południowoafrykański pisarz