29 stycznia - Polski Serwis Naukowy

29 stycznia jest 29. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 336 (w latach przestępnych 337) dni.

Idomeneusz, król Krety (Idomeneo, Re di Creta, KV 366) – trzyaktowa opera z muzyka napisaną przez Wolfganga Amadeusza Mozarta do libretta autorstwa Giambattisty Varesco.

Tamilskie Tygrysy (Tygrysy Wyzwolenia Tamilskiego Ilamu, LTTE) - organizacja tamilska, powstała w 1976, żądająca utworzenia w północnej części Sri Lanki niepodległego państwa tamilskiego Ilamu. Jej przywódcą był Velupillai Prabhakaran.

Święta

Imieniny obchodzą: Aniela, Bolesława, Bona, Ewangelina, Gildas, Ismena, Józef, Konstancjusz, Maur, Papiasz, Sabrina, Sulpicja, Sulpicjusz, Waleriusz, Wielisława, Zdziesław, Zdzisław i Żelisław.

Nepal – Dzień Męczenników

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Aniela Merici

bł. Bolesława Lament

św. Józef Freinademetz (prezbiter)

św. Waleriusz z Trewiru (biskup)

Wydarzenia w Polsce

1402 – Odbył się ślub Władysława II Jagiełły z Anną Cylejską.

1655 – Początek 4-dniowej bitwy pod Ochmatowem; siły polsko-tatarskie pobiły połączone wojska rosyjsko-kozackie.

1770 – Konfederaci barscy ponieśli klęskę pod Kcynią w bitwie z Rosjanami.

1774 – Została założona loża wolnomularska Karola pod Trzema Hełmami.

1829 – Został utworzony Bank Polski Królestwa Polskiego.

1831 – Powstanie listopadowe: Sejm powołał Rząd Narodowy.

1913 – W Warszawie został otwarty Teatr Polski.

1919 – Polsko-czechosłowacka wojna graniczna: rozpoczęła się bitwa pod Skoczowem.

1920 – Wojsko Polskie wkroczyło do Czerska, Starogardu Gdańskiego i Tucholi.

1944 – II wojna światowa:

Doszło do masakry w Koniuchach.

W Czarnej Tarnowskiej oddział AK "Błyskawica" dokonał nieudanego zamachu na jadącego pociągiem do Lwowa gubernatora Hansa Franka. W wyniku akcji zginęło 17 Niemców.

1945:

Armia Czerwona zajęła miasta: Drezdenko. Jordanów, Kuźnia Raciborska, Nowy Targ i Zakopane.

Rozpoczęły się walki o przełamanie Wału Pomorskiego.

1946 – Powstało przedsiębiorstwo rybołówstwa dalekomorskiego Dalmor.

1955 – Otwarto Dom Towarowy Okrąglak w Poznaniu.

1957 – W więzieniu na Montelupich w Krakowie został powieszony seryjny morderca Władysław Mazurkiewicz.

1985 – Polska ratyfikowała Umowę o głównych drogach ruchu międzynarodowego.

1986 – Odbyło się pierwsze losowanie Super Lotka.

1990 – Po raz ostatni wyprowadzono sztandar Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Oznaczało to jej samorozwiązanie.

1997 – Stanisław Lem został Honorowym Obywatelem Miasta Krakowa.

1998 – Ukazało się pierwsze wydanie Naszego Dziennika.

2002 – Zarejestrowano Związek Kontroli Dystrybucji Prasy.

2003 – Podczas awaryjnego lądowania w Murzasichlu został zniszczony śmigłowiec PZL W-3 Sokół należący do TOPR.

2004 – Sejm przyjął ustawę Prawo zamówień publicznych.

2010 – Agencja Rozwoju Przemysłu podpisała z włosko-brytyjskim producentem śmigłowców AgustaWestland umowę sprzedaży 87,62% akcji Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego "PZL-Świdnik".

2012 – Otwarcie Stadionu Narodowego w Warszawie.

Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Brienne (1814) na litografii Jeana Baptiste'a Madou

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
29 stycznia

904 – Sergiusz III został papieżem.

1258 – Mongołowie rozpoczęli oblężenie Bagdadu.

1574 – Wojna osiemdziesięcioletnia: zwycięstwo floty holenderskiej nad hiszpańską w bitwie pod Reimerswaal.

1595 – Premiera sztuki Romeo i Julia Williama Shakespeare'a.

1616 – Holender Willem Corneliszoon Schouten po raz pierwszy opłynął Przylądek Horn.

1676 – Fiodor III Aleksiejewicz został carem Rosji.

1712 – Wojna o sukcesję hiszpańską: rozpoczął się kongres pokojowy w Utrechcie.

1781 – W Monachium odbyła się premiera opery Idomeneusz, król Krety Wolfganga Amadeusza Mozarta.

1814 – W bitwie pod Brienne wojska napoleońskie pokonały wojska pruskie i rosyjskie.

1845 – Pierwsza publikacja Kruka autorstwa Edgara Allana Poe.

1849 – Odbyły się pierwsze wybory powszechne w historii Państwa Kościelnego.

1853 – Odbył się ślub cywilny Napoleona III Bonaparte i Eugenii de Montijo.

1856 – W Wielkiej Brytanii ustanowiony został Krzyż Wiktorii.

1861 – Kansas zostało przyjęte do Unii jako 34. stan.

1863 – Wojny z Indianami: armia amerykańska dokonała masakry Szoszonów nad Bear River.

1877 – Na wyspie Kiusiu wybuchło powstanie Satsuma; bunt byłych samurajów przeciw nowemu rządowi cesarza Meiji.

1886 – Karl Benz opatentował swój pierwszy automobil.

1900 – W Filadelfii powołano baseballową Ligę Amerykańską.

1905 – Wojna rosyjsko-japońska: zakończyła się nierozstrzygnięta bitwa pod Sandepu.

1906 – Fryderyk VIII został królem Danii.

1916 – I wojna światowa: niemieckie sterowce dokonały pierwszego bombardowania Paryża.

1918 – Wojna ukraińsko-radziecka: w bitwie pod Krutami bolszewicy rozgromili ukraińskich ochotników.

1919:

Przewodniczący Polskiego Komitetu Narodowego Roman Dmowski przedstawił na konferencji w Paryżu polskie postulaty odnośnie granicy polskiej po I wojnie światowej.

Stany Zjednoczone jako pierwszy kraj na świecie uznały niepodległość Polski.

1929 – Lew Trocki został wydalony z ZSRR.

1936 – We Vlissingen zawarto umowę na budowę w Holandii okrętów podwodnych ORP Orzeł i ORP Sęp.

1940 – W zderzeniu trzech pociągów w japońskiej Osace zginęło 181 osób.

1942:

Ekwador i Peru popisały w Rio de Janeiro traktat pokojowy, kończący wojnę o roponośne tereny w Amazonii.

W Teheranie podpisano układ brytyjsko-irańsko-radziecki o przystąpieniu Iranu do koalicji antyniemieckiej.

1943 – Wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się bitwa o wyspę Rennell (Wyspy Salomona).

1949 – Wielka Brytania uznała de facto państwo Izrael.

1950 – Abdullah III Al-Salim Al-Sabah został szejkiem Kuwejtu.

1954 – Hokejowa reprezentacja ZSRR pokonała w swym pierwszym, oficjalnym meczu Finlandię 8:2.

1956 – W Zurychu odbyła się premiera sztuki Wizyta starszej pani Friedricha Dürrenmatta.

1963 – Z powodu sprzeciwu Francji załamały się negocjacje w sprawie wejścia Wielkiej Brytanii do EWG.

1964 – Rozpoczęły się IX Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Innsbrucku.

1966 – Państwa członkowskie Wspólnot Europejskich zawarły tzw. kompromis luksemburski.

1967 – Premiera filmu Noc generałów.

1968 – Przyjęto konstytucję Nauru.

1978 – Szwecja jako pierwszy kraj na świecie wprowadziła zakaz sprzedaży sprayów zawierających freon uszkadzający powłokę ozonową.

1979:

Palestyńscy terroryści zdetonowali bombę zegarową ukrytą w koszu na śmieci w supermarkecie w izraelskim mieście Netanja; zginęły 2 osoby, 34 zostały ranne.

W San Diego (Kalifornia) 16-letnia Brenda Spencer otworzyła ogień z okna swego domu w kierunku dzieci przebywających na placu szkolnym po przeciwnej stronie ulicy, zabijając 2 mężczyzn i raniąc 8 dzieci oraz policjanta. Zdarzenie to zainspirowało Boba Geldofa do napisania piosenki I Don't Like Mondays.

1984 – Wystrzelono pierwszego satelitę z Kosmodromu Xichang w chińskiej prowincji Syczuan.

1986 – Yoweri Museveni został prezydentem Ugandy.

1989:

Radziecka sonda Fobos 2 weszła na orbitę Marsa.

Węgry jako pierwszy kraj bloku wschodniego nawiązały stosunki dyplomatyczne z Koreą Południową.

1990 – Były przywódca NRD Erich Honecker został aresztowany pod zarzutem zdrady narodowej.

1991 – I wojna w Zatoce Perskiej: rozpoczęła się bitwa o Al-Khafji.

1993 – Francuscy komandosi wylądowali w pogrążonej w zamieszkach stolicy Zairu Kinszasie w celu ochrony obywateli francuskich.

1994 – Abdul Majid al Qa'ud został premierem Libii.

1996:

Prezydent Jacques Chirac ogłosił definitywne zakończenie francuskiego programu prób jądrowych.

Spłonął Teatro la Fenice w Wenecji.

2001 – Chilijski dyktator Augusto Pinochet został oskarżony o zbrodnie dokonane podczas swoich rządów i osadzony w areszcie domowym.

2002 – W dorocznym orędziu o stanie państwa prezydent George W. Bush zaliczył Iran, Irak i Koreę Północną do tzw. "Osi zła".

2004 – 10 osób zginęło, a 50 zostało rannych w wyniku samobójczego zamachu bombowego na autobus w Jerozolimie.

2006:

Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah został zaprzysiężony na emira Kuwejtu.

Tarja Halonen wygrała po raz drugi wybory prezydenckie w Finlandii.

2008:

18 osób, w tym 12 uczniów zginęło w wybuchu miny pod autobusem na kontrolowanej przez Tamilskich Tygrysów północy Sri Lanki.

Planetoida 2007 TU24 o średnicy 450 metrów minęła Ziemię w odległości 554 110 km.

Słoweński parlament ratyfikował Traktat lizboński.

2011:

Katastrofa kolejowa w Hordorfie (Saksonia-Anhalt), w której zginęło 10 osób zginęło, a 23 zostały ciężko ranne.

Rewolucja w Egipcie: prezydent Hosni Mubarak pod naciskiem społecznym zdymisjonował rząd Ahmeda Nazifa i na nowego premiera powołał Ahmada Szafika. Na urząd wiceprezydenta mianował natomiast, po prawie 30-letnim wakacie, Omara Suleimana.