2 Pułk Lotniczy - Polski Serwis Naukowy

2 Pułk Lotniczy - oddział lotnictwa Wojska Polskiego II RP.

Pułk został sformowany na podstawie rozkazu z 20 lipca 1921 roku. Formowanie oddziału rozpoczęto 11 sierpnia tego roku. Jednostka stacjonowała w garnizonie Kraków, na lotnisku Rakowice.

Na początku w jego skład wchodził tylko II Dywizjon Wywiadowczy składający się z dwóch eskadr 6 i 14. Pierwszym dowódcą został ppłk pil. Ernest Cieślewski.

W sierpniu 1922 do II Dywizjonu przeniesiono z 1 pułku 8 Eskadrę Wywiadowczą.

Pułk (przestarz. i w większości języków "regiment") – jednostka wojskowa w różnych rodzajach wojsk, pełniąca funkcje administracyjne, szkoleniowe i logistyczne (kwatermistrzowskie).

Rozkaz — polecenie bezwarunkowego wykonania bądź zaniechania określonej czynności bądź innego zachowania (tj. akt indywidualny i konkretny), wydane przez osobę dysponującą władzą (przełożony, dowódca, zwierzchnik) nad osobą, której wydano polecenie (podwładny, pełniący służbę). Rozkazy (dyktaty) wydawane są ustnie bądź pisemnie lub za pomocą sygnału, nie przewidują możliwości ich zaskarżenia, co nie wyłącza możliwości odmowy wykonania rozkazu sprzecznego z prawem. Rozkaz podlega natychmiastowemu wykonaniu, chyba że wyraźnie wskazano inny termin na jego realizację.

27 maja 1925 roku zorganizowano na bazie 8 eskadry kolejny dywizjon.

W 1925 roku, w związku z ujednoliceniem numeracji jednostek w lotnictwie polskim, w pułku zmieniono numery wszystkim eskadrom. Zmieniono nazwy eskadr wywiadowczych na lotnicze. Pierwsza cyfra numeru eskadry lotniczej oznaczała - nr pułku, druga - kolejność eskadry. Pułk składał się z: I i II Dywizjonu oraz 21 (dawnej 6), 22 (14), 23 (8) i nowo utworzonej 24 Eskadry Liniowej.

Lotnisko Kraków-Rakowice-Czyżyny – dawne, rozformowane lotnisko znajdujące się w krakowskiej dzielnicy Czyżyny opodal dzielnicy Rakowice, od 2003 ponownie czynne okazjonalnie na części swojego pierwotnego obszaru jako lądowisko Rakowice-Czyżyny Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.

1 Pułk Lotniczy (1 plot.) – oddział lotnictwa Wojska Polskiego II RP w latach 1921-1939. Pułk stacjonował w Warszawie, a święto pułkowe obchodzono w dniu 19 maja (dzień utworzenia pułku).

14 lipca przybył do pułku III Dywizjon Myśliwski z rozformowanego 11 Pułku Myśliwskiego w Lidzie (113 i 114 eskadry). W zamian do Lidy, do nowo utworzonego 5 Pułku Lotniczego odleciał II Dywizjon Wywiadowczy (23 i 24 eskadry przemianowane zostały na 54 i 55). Eskadry Myśliwskie w Krakowie otrzymały numery 121 i 122.

Eskadra – jednostka organizacyjna lotnictwa wojskowego, składająca się z kilku lub kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu samolotów wojskowych. Eskadra może dzielić się na klucze, lecz jest z reguły najmniejszą samodzielną jednostką organizacyjną lotnictwa. Kilka eskadr może tworzyć dywizjon lub pułk lotniczy.

W sierpniu 1939 roku pułk składał się z:

III/2 Dywizjon Myśliwski

121 Eskadra Myśliwska

122 Eskadra Myśliwska

123 Eskadra Myśliwska

21 Eskadra Liniowa → 21 Eskadra Bombowa Lekka

22 Eskadra Liniowa → 22 Eskadra Bombowa

24 Eskadra Liniowa → 24 Eskadra Rozpoznawcza

23 Eskadra Towarzysząca → 23 Eskadra Obserwacyjna

26 Eskadra Towarzysząca → 26 Eskadra Obserwacyjna

24 sierpnia 1939 roku pułk został zlikwidowany. Eskadry zostały przydzielone do Armii "Kraków" (123 Eskadra Myśliwska podporządkowana została dowódcy Brygady Pościgowej).

Żołnierze pułku

Dowódcy pułku

ppłk pil. Ernest Cieślewski (lipiec 1921 – maj 1923)

ppłk. pil. Jerzy Borejsza (maj 1923 – marzec 1924)

płk pil. Jan Sendorek (kwiecień 1924 – maj 1926)

płk pil. Jan Tarnawa-Malczewski (maj 1926 – maj 1929)

mjr pil. inż. Tadeusz Wereszczyński (lipiec 1929 – luty 1931)

ppłk pil. Edward Lewandowski (luty 1931 – marzec 1939)

ppłk pil. Stanisław Nazarkiewicz (marzec 1939 – sierpień 1939)

Oficerowie:

kpt. dypl. pil. Władysław Polesiński

ppor. pil. Jerzy Iszkowski

Przypisy

Dziennik Rozkazów MSWojsk. nr 16 z 19 maja 1927 roku

Bibliografia

Ryszard Bartel, Jan Chojnacki, Tadeusz Królikiewicz, Adam Kurowski, Z historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, wyd. I, Warszawa 1978.

Jerzy Pawlak, Polskie eskadry w latach 1918-1939, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1989, ISBN 83-206-0760-4.