2 października - Polski Serwis Naukowy

2 października jest 275. (w latach przestępnych 276.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 90 dni.

Filip V (ur. 19 grudnia 1683 w Wersalu, zm. 9 lipca 1746 w Madrycie) – król Hiszpanii z dynastii Burbonów panujący w latach 1700-1724 i 1724-1746 (w 1724 abdykował na rzecz swojego syna Ludwika I, po jego śmierci wrócił na tron).

Scipione Caffarelli-Borghese (ur. ok. 1578 - zm. 2 października 1633) – włoski kardynał. Syn Marcantonio Caffarelli i Hortensji Borghese, siostry kardynała Camillo Borghese, który w 1605 roku został papieżem Pawłem V.

Święta

imieniny obchodzą: Aleksandra, Antoni, Berengar, Berengaria, Eleuteria, Eleuteriusz, Eleutery, Leodegar, Nasiębor, Stanimir, Ursycyn i Teofil.

Gwinea – Święto Republiki

Indie – Urodziny Mahatmy Gandhiego

Tuvalu – 2. dzień Święta Tuvalu

Włochy – Dzień Babć i Dziadków

międzynarodowe

Międzynarodowy Dzień bez Przemocy (ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 15 czerwca 2006 roku)

Europejski Dzień Ptaków, jako część Światowych Dni Ptaków (1 października) – globalnej imprezy organizowanej przez BirdLife International (w Polsce w 1. sobotę i niedzielę października, koordynowane przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, które jest partnerem BirdLife International)

Światowy Dzień Zwierząt Hodowlanych (w rocznicę urodzin Mahatmy Gandhiego, pioniera wegetarianizmu)

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

Święci Aniołowie Stróżowie (męczennicy): – św. Eleuteriusz, żołnierz (zm. ok. 680), św. Geryn (zm. ok. 678), św. Leodegar, biskup (zm. 675) oraz św. Teofil, mnich (zm. VIII w.)

bł. Antoni Chevrier (zm. 1879, wyznawca beatyfikowany przez Jana Pawła II w 1986)

św. Eleuteriusz (papież z Nikomedii)

Wydarzenia w Polsce

Wojsko Polskie w trakcie zajmowania Zaolzia – 1938

1413 – Zawarto unię horodelską potwierdzającą ścisły związek między Litwą i Polską.

1493 – Biskup krakowski Fryderyk Jagiellończyk został nominowany na arcybiskupa gnieźnieńskiego i prymasa Polski.

1794 – Insurekcja kościuszkowska: Jan Henryk Dąbrowski pokonał Prusaków w bitwie pod Bydgoszczą.

1845 – Utworzono Greckokatolickie Seminarium Duchowne w Przemyślu.

1924:

W Katowicach otwarto w obecności ministra Józefa Kiedronia wystawę automobilową.

W Krakowie zainaugurowano obrady II Zjazdu Fizyków Polskich, uroczystego otwarcia dokonał senior Władysław Natanson.

1926 – Powstał pierwszy rząd Józefa Piłsudskiego.

1937 – Powstał Związek Lewicy Patriotycznej.

1938 – Wojska polskie wkroczyły na czechosłowackie Zaolzie.

1939 – Skapitulował Hel – ostatnia twierdza kampanii wrześniowej.

1940 – Hitlerowcy utworzyli getto warszawskie.

1943 – Gubernator Hans Frank wydał rozporządzenie o zwalczaniu zamachów na niemieckie dzieło odbudowy w Generalnym Gubernatorstwie.

1944 – 63. dzień powstania warszawskiego: W nocy z 2 na 3 października podpisano honorowy akt o kapitulacji powstania warszawskiego.

1955 – W Warszawie został ujęty zabójca milicjanta Jerzy Paramonow.

1957 – Decyzja KC PZPR o zawieszeniu tygodnika Po Prostu.

1962 – Telewizja Polska wyemitowała pierwszą dobranockę z serii Jacek i Agatka.

1964 – Premiera filmu Upał.

1970:

Premiera filmu Abel, twój brat.

Wystartował program TVP2.

1980 – Rozpoczął się X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

1992 – Premiera polskiej edycji teleturnieju Koło Fortuny.

1993 – Glinojeck otrzymał prawa miejskie.

2000 – Wystartował program TVP3.

2005 – Rozpoczął się XV Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

2006 – Wystartowała telewizja informacyjno-rozrywkowa Superstacja.

2010 – Rozpoczął się XVI Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

Wydarzenia na świecie

48 p.n.e. – Juliusz Cezar przybył do Aleksandrii.

811 – Michał I Rangabe został cesarzem bizantyjskim.

829 – Teofil został koronowany na cesarza bizantyjskiego.

939 – Zwycięstwo wojsk niemieckich nad lotaryńskimi w bitwie pod Andernach.

1187 – Wojska ajjubidów dowodzone przez Saladyna zdobyły Jerozolimę po 88 latach władania nią przez krzyżowców.

1263 – Bitwa pod Largs między Norwegami a Szkotami.

1535 – Jacques Cartier dotarł do indiańskiej wioski Hochelaga (obecnie Montreal).

1552 – Car Iwan Groźny zdobył Kazań i przyłączył do Rosji chanat kazański.

1601 – Irlandzka wojna dziewięcioletnia: rozpoczęło się oblężenie Kinsale.

1649 – Kampania Cromwella w Irlandii: rozpoczęło się oblężenie Wexford.

1679 – W Nijmegen zawarto pokój holendersko-szwedzki.

1686 – Wojska austriackie zdobyły Budę.

1700 – Śmiertelnie chory i bezpotomny król Hiszpanii Karol II przyznał w testamencie wszystkie swe ziemie księciu d'Anjou Filipowi, wnukowi Ludwika XIV.

1794 – Rewolucja francuska: armia francuska rozbiła Austriaków w bitwie pod Aldenhoven.

1795 – Rosja i Austria zawarły ugodę z Prusami w sprawie udziału tego kraju w III rozbiorze Polski.

1809 – Flota brytyjska odniosła zwycięstwo nad Francuzami pod Zakintos i opanowała wyspy: Zakintos, Kefalinia i Kíthira.

1814 – Zwycięstwo Hiszpanów nad powstańcami chilijskimi w bitwie pod Rancagua.

1835 – Wybuchła rewolucja teksańska w wyniku której Meksyk utracił Teksas.

1836 – Charles Darwin powrócił do Anglii po 5-letniej podróży dookoła świata na pokładzie HMS Beagle.

1870 – Rzym został stolicą zjednoczonych Włoch.

1873 – Berlin: odsłonięto Siegessäule.

1881 – W New Haven w amerykańskim stanie Connecticut założono Zakon Rycerzy Kolumba, największą na świecie katolicką organizację świecką o charakterze charytatywnym.

1888 – W piwnicy budowanej siedziby Scotland Yardu w Londynie znaleziono bezgłowy i pozbawiony kończyn tors kobiety (zagadka Whitehall).

1900 – Belgijski następca tronu książę Albert ożenił się w Monachium z Elżbietą Gabrielą Wittelsbach.

1901 – Zwodowano pierwszy brytyjski okręt podwodny HMS Holland 1.

1912 – Charlie Chaplin przybył na stałe do USA.

1919 – Prezydent USA Woodrow Wilson doznał ciężkiego udaru, który spowodował częściowy paraliż jego ciała.

1922 – Litwa: została wprowadzona nowa waluta narodowa – lit.

1924 – Paryż: rozpoczęły się francusko-niemieckie rokowania w sprawie traktatu handlowego.

1926 – Rozpoczęło emisję Radio Słowackie.

1928 – Josemaría Escrivá de Balaguer założył w Madrycie Opus Dei.

1935 – Faszystowskie Włochy zaatakowały Abisynię.

1938 – 70-osobowa grupa uzbrojonych Arabów dokonała pogromu żydowskich mieszkańców Tyberiady; zginęło 19 osób, w tym 11 dzieci.

1941 – Front wschodni: rozpoczęła się bitwa pod Moskwą.

1942 – U północnych wybrzeży Irlandii liniowiec pasażerski RMS Queen Mary przypadkowo staranował krążownik HMS Curacoa z własnej eskorty. Zginęło 338 marynarzy.

1949 – ZSRR jako pierwszy kraj na świecie uznał Chińską Republikę Ludową i nawiązał z nią stosunki dyplomatyczne.

1955 – W USA zakończono eksploatację komputera ENIAC.

1957:

Polska przedstawiła na forum ONZ tzw. plan Rapackiego, przewidujący stworzenie strefy bezatomowej w środkowej Europie.

Premiera filmu Most na rzece Kwai.

1958 – Gwinea proklamowała niepodległość od Francji.

1962 – W zakładach w Hanowerze został wyprodukowany milionowy Volkswagen Transporter.

1964 – 80 osób zginęło w katastrofie samolotu Douglas DC-8 w hiszpańskiej prowincji Grenada.

1967 – Thurgood Marshall zostaje pierwszym czarnym sędzią amerykańskiego Sądu Najwyższego.

1968 – Masakra na Placu Tlatelolco: ponad 300 osób zginęło po tym jak wojsko otworzyło ogień do pokojowo protestujących studentów w mieście Meksyk.

1971 – 63 osoby zginęły w katastrofie brytyjskiego samolotu Vickers Vanguard pod belgijskim Aarsele.

1972:

109 osób zginęło w katastrofie Iła-18 pod Soczi.

Duńczycy opowiedzieli się w referendum za przystąpieniem do Wspólnot Europejskich.

1979 – Papież Jan Paweł II wygłosił przemówienie na forum ONZ w Nowym Jorku.

1983 – Bangladesz: Muhammad Yunus założył Grameen Bank.

1988:

Magdalena z Canossy została kanonizowana przez Jana Pawła II.

W Seulu zakończyły się XXIV Letnie Igrzyska Olimpijskie.

1990 – Katastrofy samolotów:

130 osób zginęło w okupowanym Kuwejcie w katastrofie Iła-76 linii Iraqi Airways.

Uprowadzony chiński Boeing zderzył się podczas lądowania na lotnisku w Kantonie z dwiema maszynami na ziemi. Zginęły 132 osoby.

1992 – Ponad 100 więźniów zginęło podczas tłumienia buntu w więzieniu Carandiru w brazylijskim mieście São Paulo.

1996:

70 osób zginęło w katastrofie Boeinga 757 u wybrzeży Peru.

Ostatni komunistyczny premier Bułgarii Andrej Łukanow został zastrzelony przez nieznanego sprawcę przed swym domem w Sofii.

1997:

Papież Jan Paweł II rozpoczął podróż apostolską do Brazylii.

Podpisano Traktat Amsterdamski.

2002 – John Allen Muhammad ("Snajper z Waszyngtonu") zastrzelił swoją pierwszą ofiarę.

2006:

5 dziewczynek zostało zastrzelonych przez szaleńca podczas masakry w szkole amiszów w Nickel Mines w Pensylwanii.

Rosja zawiesiła połączenia drogowe, lotnicze, kolejowe, morskie i pocztowe z Gruzją w odwecie za aresztowanie 4 rosyjskich oficerów wywiadu wojskowego GRU pod zarzutem szpiegostwa.

2007 – Prezydent Korei Południowej Roh Moo-hyun przybył drogą lądową do Pjongjangu na drugi w historii szczyt międzykoreański.

2009:

Członkowie Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego zadecydowali w Kopenhadze, że gospodarzem Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2016 roku będzie brazylijskie Rio de Janeiro.

Irlandczycy w drugim referendum przyjęli Traktat Lizboński.