2 stycznia - Polski Serwis Naukowy

2 stycznia jest 2. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 363 (w latach przestępnych 364) dni.

Tamilskie Tygrysy (Tygrysy Wyzwolenia Tamilskiego Ilamu, LTTE) - organizacja tamilska, powstała w 1976, żądająca utworzenia w północnej części Sri Lanki niepodległego państwa tamilskiego Ilamu. Jej przywódcą był Velupillai Prabhakaran.

Legion albo legia (łac. legio) - podstawowa i największa jednostka taktyczna armii rzymskiej złożona przede wszystkim z ciężkozbrojnej piechoty. Odpowiednik współczesnej dywizji. W pierwszych trzech wiekach imperium armia rzymska liczyła od 25 do 34 legionów. W wyprawach legionów uczestniczyli również kamieniarze, cieśle, inżynierowie i inni rzemieślnicy.

Święta

Imieniny obchodzą: Abel, Achacjusz, Achacy, Adelard, Argea, Argeus, Aspazja, Aspazjusz, Aspazy, Bazyla, Bazyli, Bazyliusz, Dobiemir, Grzegorz, Izydor, Jakubina, Makary, Marcelin, Martynian, Narcyz, Stefania, Strzeżysław, Sylwester, Sylwestra, Telesfor, Telesfora i Teodor.

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Bazyli Wielki (biskup i doktor Kościoła)

św. Defendente z Teb (męczennik)

św. Grzegorz z Nazjanzu (biskup i doktor Kościoła)

bł. Stefania Quinzani (zakonnica)

św. Telesfor (papież)

Wydarzenia w Polsce

1326 – Zawarto przymierze pomiędzy Zakonem Krzyżackim a księciem mazowieckim Wacławem.

1655 – Stefan Czarniecki został hetmanem polnym koronnym.

1919:

Polscy żandarmi, podczas procedury wydalania z kraju, zamordowali 4 z 5 członków misji Rosyjskiego Czerwonego Krzyża, przybyłej do Warszawy 20 grudnia 1918 roku w celu wynegocjowania repatriacji jeńców rosyjskich z czasu I wojny światowej. Piąty z członków misji przeżył udając martwego.

Powstańcy wielkopolscy zdobyli Nowy Tomyśl.

1921 – W Warszawie zakończył się I walny zjazd ZHP.

1929 – Rozpoczęła się działalność przewozowa PLL LOT na pięciu liniach krajowych oraz linii zagranicznej Katowice-Brno-Wiedeń.

1936 – Sejm przyjął ustawę o amnestii.

1951 – Utworzono przedsiębiorstwo żeglugowe Polskie Linie Oceaniczne z siedzibą w Gdyni.

1952 – Uruchomiono elektryczną linię kolejową Gdańsk Główny-Sopot Kamienny Potok.

1957 – Sekretariat KC PZPR podjął decyzję o utworzeniu tygodnika Polityka.

1964 – Nikita Chruszczow złożył nieoficjalną wizytę w Polsce.

1973 – Początek całodobowego nadawania programów Polskiego Radia.

1976 – Rozpoczął nadawanie Program IV Polskiego Radia.

1978:

Program I Polskiego Radia nadał premierowe wydanie audycji Cztery Pory Roku.

Uruchomiono produkcję w Browarze Leżajsk.

1982 – Stan wojenny: rozwiązano stowarzyszenie aktorów ZASP.

1984 – Powstało Studio Filmowe Oko (dawniej Zespół Filmowy).

1994 – Odbył się II Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.

1998:

Odbyła się pierwsza gala rozdania nagród Telekamery Tele Tygodnia za najlepsze osiągnięcia telewizyjne.

Premiera filmu Księga wielkich życzeń.

1999 – Premiera 1. odcinka serialu Siedlisko.

Wydarzenia na świecie

Sonda Łuna 1

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
2 stycznia

69 – Legiony z Germanii Górnej powołały na cesarza Witeliusza.

366 – Alemanowie przekroczyli zamarznięty Ren i najechali na Cesarstwo rzymskie.

533 – Jan II został papieżem.

1204 – 5-letni Guttorm Sigurdsson został królem Norwegii.

1492 – Rekonkwista: wojska chrześcijańskie zdobyły Królestwo Granady, ostatni bastion Maurów.

1553 – Zainaugurował działalność Uniwersytet Świętego Marka w Limie.

1570 – W zemście za tajne pertraktacje rady miejskiej Nowogrodu Wielkiego z Litwą do miasta wkroczył car Iwan Groźny na czele oddziałów opriczników, którzy rozpoczęli trwające 5 tygodni grabieże i mordy tysięcy mieszkańców.

1585 – Francuska Liga Katolicka zawarła traktat sojuszniczy z Hiszpanią.

1635 – Kardynał Richelieu założył Akademię Francuską.

1757 – Brytyjczycy zdobyli Kalkutę.

1762 – Wojna siedmioletnia: Hiszpania wypowiedziała wojnę Wielkiej Brytanii. Wojska hiszpańskie wkroczyły do Portugalii, w odpowiedzi Brytyjczycy zaatakowali kolonie hiszpańskie i francuskie, zajmując między innymi Martynikę, Kubę i Filipiny.

1776 – Po raz pierwszy wprowadzono wychowanie fizyczne w szkołach (Saksonia).

1781 – Indiańscy powstańcy pod wodzą Tupaca Amaru II rozpoczęli oblężenie Cuzco (Peru).

1788 – Georgia jako 4. stan ratyfikowała amerykańską konstytucję.

1833 – Wielka Brytania odzyskała kontrolę nad Falklandami.

1839 – Louis Daguerre wykonał pierwsze zdjęcie Księżyca.

1843 – W Dreźnie odbyła się prapremiera opery Richarda Wagnera Latający Holender.

1860 – Na posiedzeniu Francuskiej Akademii Nauk Urbain Le Verrier ogłosił odkrycie hipotetycznej planety Wulkan.

1861 – Wilhelm I został królem Prus.

1863 – Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie nad Stones River.

1871 – Król Hiszpanii Amadeusz I złożył przed Kortezami przysięgę na konstytucję.

1896 – Klęską zakończył się brytyjski rajd zbrojny zorganizowany przez Leandera Starra Jamesona i podległych jemu policjantów z Rodezji i Beczuany przeciwko Republice Południowoafrykańskiej.

1905:

Amerykański astronom Charles Dillon Perrine odkrył jeden z księżyców Jowisza, Elarę.

Wojna rosyjsko-japońska: wojska japońskie zdobyły twierdzę Port Artur.

1918 – Spłonęła hala hokejowa Montreal Arena.

1929 – Kanada i USA zawarły w Ottawie porozumienie dotyczące ochrony wodospadu Niagara.

1933 – Po 7 latach obecności ostatnie amerykańskie wojska interwencyjne opuściły Nikaraguę.

1937 – Włochy i Wielka Brytania zawarły porozumienie o wzajemnym poszanowaniu praw i interesów w rejonie Morza Śródziemnego.

1939 – Adolf Hitler został Człowiekiem Roku 1938 amerykańskiego tygodnika Time.

1942:

Wojna na Pacyfiku: wojska japońskie zdobyły stolicę Filipin Manilę i Kampar w Indochinach.

Wydano wyroki wieloletniego więzienia na 33 niemieckich agentów, członków największej w historii USA rozbitej przez FBI siatki szpiegowskiej, kierowanej przez nienawidzącego Brytyjczyków nacjonalistę burskiego Fredericka J. Duquesne.

1944 – Wojna na Pacyfiku: alianci wysadzili desant w Saidor (Nowa Gwinea).

1945 – Front wschodni: centrum Norymbergi zostało zbombardowane przez aliantów, w wyniku czego uległo zniszczeniu około 90% jego średniowiecznej zabudowy.

1949 – Luis Muñoz Marín został zaprzysiężony na pierwszego demokratycznie wybranego gubernatora Portoryko.

1955 – Prezydent Panamy José Antonio Remón Cantera został zastrzelony z broni maszynowej na torze wyścigów konnych w mieście Panama.

1959 – Wystrzelono radziecką sondę Łuna 1, pierwszą, która osiągnęła II prędkość kosmiczną i pokonała grawiację Ziemi.

1960 – W miejscowości Oodnadatta (Australia Południowa) zarejestrowano rekordową temperaturę w historii Australii (+50,7 °C).

1961 – Na szczycie wulkanu Haleakalā zarejestrowano rekordowo niską temperaturę powietrza na Hawajach (–10 °C).

1962 – Rozpoczęło działalność Stowarzyszenie Wolnego Handlu Ameryki Łacińskiej (LAFTA).

1965 – Urzędujący prezydent Pakistanu Ayub Khan został wybrany na drugą kadencję.

1967 – Ronald Reagan został gubernatorem Kalifornii.

1968 – Christiaan Barnard dokonał w klinice w Kapsztadzie drugiego w historii zabiegu przeszczepienia serca. Pacjent przeżył 19 miesięcy.

1971 – 66 osób zginęło, gdy w trakcie meczu runęła bariera na trybunie stadionu Ibrox Park w Glasgow.

1975 – Elisabeth Domitien została premierem Republiki Środkowoafrykańskiej i pierwszą kobietą-premierem w Afryce.

1981 – Został aresztowany brytyjski seryjny morderca Peter Sutcliffe.

1984 – Wystartowały satelitarne stacje telewizyjne TV5 i RTL.

1988 – Kanada i USA zawarły układ o wolnym handlu.

1989:

Dokonano oblotu samolotu pasażerskiego Tu-204.

Ranasinghe Premadasa został prezydentem Sri Lanki.

1992 – ChRL nawiązała stosunki dyplomatyczne z Uzbekistanem jako pierwszą poradziecką republiką środkowoazjatycką.

1999 – Juan José Ibarretxe został prezydentem Kraju Basków.

2002 – Levy Mwanawasa został prezydentem Zambii.

2004 – NASA: sonda Stardust pobrała próbki pyłu z warkocza komety Wild 2.

2006 – W bawarskim kurorcie Bad Reichenhall pod ciężarem śniegu zawalił się dach lodowiska; zginęło 15 osób, w tym 12 dzieci, a 34 osoby zostały ranne.

2008 – Na nowojorskiej giełdzie towarowej NYMEX cena baryłki ropy naftowej po raz pierwszy w historii przekroczyła 100 dolarów.

2009 – Wojna domowa na Sri Lance: wojska rządowe zdobyły Kilinochchi, stolicę prowincji Tamilskich Tygrysów.