30 grudnia - Polski Serwis Naukowy

30 grudnia jest 364. (w latach przestępnych 365.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 1 dzień.

José Protasio Mercado Rizal de Alejandro, Lam-co Alonso de la Rosa, y Realonda de Quintos (ur. 19 czerwca 1861, Calamba; zm. 30 grudnia 1896, Manila) – lekarz, filipiński bohater narodowy.

Literacka Nagroda Nobla uważana jest za najbardziej prestiżową międzynarodową nagrodą literacką na świecie. Ustanowiona razem z czterema innymi nagrodami przez Alfreda Nobla w testamencie z 1895, jest przyznawana od 1901.

Święta

Imieniny obchodzą: Anizja, Anizjusz, Dionizy, Egwin, Eksuperancjusz, Eugeniusz, Irmina, Liberiusz, Łazarz, Małgorzata, Marceli, Perpetuus, Rajner, Sewer i Uniedrog.

Filipiny – Dzień Jose Rizala

Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego

św. Anizja (†300, męczennica)

św. Anizjusz (†407, biskup Salonik

św. Egwin (†717, biskup Worcester do 711, później, do śmierci – opat w Evesham)

św. Feliks I (papież)

bł. Jan Maria Boccardo (duszpasterz)

św. Perpet z Tours (biskup) (również 8 kwietnia)

Wydarzenia w Polsce

1459 – Chrzest Jana Olbrachta.

1658 – Po półrocznym oblężeniu skapitulował szwedzki garnizon w Toruniu.

1748 – Końskie otrzymały prawa miejskie.

1850 – Otwarto Most Podgórski w Krakowie.

1889 – Antoni Franciszek Audziewicz został mianowany na biskupa Wilna.

1900 – W Teatrze Wielkim w Warszawie odbyła się polska premiera baletu Piotra Czajkowskiego Jezioro łabędzie.

1907 – Jerzy Maślanka dokonał pierwszego zimowego wejścia na Świnicę w Tatrach Wysokich.

1918 – Poznań znalazł się w rękach powstańców wielkopolskich.

1945 – W nocy z 29/30 grudnia w trakcie napadu grupy powstańców UPA na Nowosielce (powiat sanocki) zamordowano 17 osób i spalono 152 domy.

1963 – Karol Wojtyła został mianowany na arcybiskupa metropolitę krakowskiego.

1970 – Podwyższono najniższe pensje, emerytury i zasiłki rodzinne.

1978 – Franciszek Macharski został nominowany na arcybiskupa metropolitę krakowskiego.

1980 – Opuszczono banderę na parowcu SS Sołdek, pierwszym polskim statku wybudowanym po wojnie.

1986 – W katastrofie kolejowej pod Modlinem zginęło 6 osób, a 10 zostało rannych.

1988 – Premiera 1. odcinka telenoweli W labiryncie.

1994 – Bodzentyn, Imielin, Krasnobród, Lubniewice, Miasteczko Śląskie, Nowy Wiśnicz i Pszów otrzymały prawa miejskie.

2005 – Na Dworcu Centralnym w Warszawie bezdomny Hubert H. z Kłody znieważył prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego.

2010 – Ukończono budowę odcinka drogi ekspresowej S3 o długości 81,6 km Szczecin – Gorzów Wielkopolski.

Wydarzenia na świecie

Saddam Husajn jako as pik w Amerykańskiej Talii Kart

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
30 grudnia

1066 – Muzułmanie dokonali masakry żydowskich mieszkańców Grenady.

1230 – W kościele św. Ambrożego we Florencji miał miejsce tzw. cud eucharystyczny.

1370 – Grzegorz XI został wybrany na papieża.

1460 – Wojna Dwóch Róż: Lancasterowie pokonali Yorków w bitwie pod Wakefield.

1661 – Spłonął zamek Drottningholm pod Sztokholmem.

1745 – II powstanie jakobickie: kapitulacja szkockich powstańców podczas drugiego oblężenia Carlisle.

1797 – Papież Pius VI wydał encyklikę Christi Ecclesiae regendae mundus, dotyczącą sposobu wyboru jego następcy.

1806 – Imperium osmańskie wypowiedziało wojnę Rosji.

1813 – Wojna amerykańsko-brytyjska: wojska brytyjskie spaliły Buffalo.

1849 – W Opawie utworzono Sejm Ziemi Śląskiej.

1853 – Stany Zjednoczone kupiły od Meksyku południową część Arizony i Nowego Meksyku (tzw. zakup Gadsdena).

1855 – Z Konstantynopola do Marsylii wypłynął francuski statek z trumną ze zwłokami zmarłego 26 listopada Adama Mickiewicza.

1880:

Francja anektowała Tahiti.

Paul Kruger został wybrany na pierwszego prezydenta Transwalu.

1885 – W bitwie pod Gennis w Sudanie brytyjscy żołnierze po raz ostatni walczyli w czerwonych uniformach.

1896 – W Manili został rozstrzelany przez Hiszpanów filipiński bohater narodowy José Rizal.

1903 – Ponad 600 osób zginęło w pożarze Iroquois Theatre w Chicago.

1905 – W Wiedniu odbyła się prapremiera operetki Wesoła wdówka Ferenca Lehára.

1906 – W Dakce została założona indyjska Liga Muzułmańska.

1913 – Odzyskany przez włoską policję obraz Leonarda da Vinciego Mona Lisa powrócił do paryskiego Luwru.

1915:

Krążownik pancerny HMS Natal zatonął w wyniku wewnętrznej eksplozji w szkockiej zatoce Cromarty Firth; zginęło od 390 do 421 osób.

U wybrzeży Krety po storpedowaniu przez niemiecki okręt podwodny U-38 zatonął brytyjski statek pasażerski SS Persia; zginęły 343 osoby.

1916:

Grupa szlachciców zamordowała w Sankt Petersburgu Grigorija Rasputina.

Koronacja Karola I na króla Węgier.

1920 – Utworzono Wolne Miasto Rijeka.

1922 – Utworzono Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

1924 – Amerykański astronom Edwin Hubble ogłosił odkrycie istnienia innych niż Droga Mleczna galaktyk.

1927 – W Tokio otwarto pierwszą w Azji linię metra.

1928 – W hiszpańskim Vigo otwarto stadion Balaídos.

1942 – Bitwa o Atlantyk: u wybrzeży Trynidadu po storpedowaniu przez niemiecki okręt podwodny U-214 zatonął polski statek SS Paderewski.

1944 – Arcybiskup Aten Damaskin został mianowany regentem do czasu powrotu króla Grecji Jerzego II.

1947:

Abdykował król Rumunii Michał I.

Dokonano oblotu myśliwca MiG-15.

W Hajfie terroryści z żydowskiej organizacji zbrojnej Irgun Cwai Leumi rzucili dwie bomby w tłum Arabów stojących przed miejscową rafinerią, zabijając 6 osób i raniąc 42. W odwecie zostało zabitych 39 żydowskich robotników rafinerii.

1949 – Indie uznały Chińską Republikę Ludową.

1961 – Wojska Demokratycznej Republiki Kongo zajęły zbuntowaną prowincję Kasai Południowe.

1964 – Utworzono UNCTAD.

1965 – Ferdinand Marcos został prezydentem Filipin.

1976 – Powstała rumuńsko-francuska firma motoryzacyjna Oltcit.

1977:

Kardynał František Tomášek został mianowany 34. arcybiskupem Pragi.

Seryjny morderca Ted Bundy uciekł z więzienia w Kolorado, dokonując następnie kolejnych morderstw i gwałtów.

1985:

Na zdjęciach dostarczonych przez Voyagera 2 został odkryty Puk, jeden z księżyców Urana.

Prezydent Muhammad Zia ul-Haq zniósł obowiązujący od 8 lat stan wojenny w Pakistanie.

1987 – Papież Jan Paweł II wydał encyklikę Sollicitudo rei socialis.

1988 – Jan Paweł II podpisał adhortację Christifideles Laici.

1991 – Powołano Międzypaństwowy Komitet Lotniczy (MAK) z siedzibą w Moskwie.

1993 – Izrael i Watykan nawiązały stosunki dyplomatyczne.

1994 – 102 osoby zginęły w wyniku runięcia do przepaści pociągu ekspresowego na linii Mandalaj-Myitkyina (Birma).

1996 – 26 osób zginęło w zamachu bombowym na pociąg pasażerski w indyjskim stanie Assam, dokonanym przez separatystów z ludu Bodo.

1997 – W dokonanych przez islamskich fundamentalistów masakrach 4 wiosek w prowincji Ghulajzan w północnej Algierii zginęło wg nieoficjalnych danych 412 osób.

1999 – George Harrison został zraniony nożem w swej rezydencji przez włamywacza.

2000 – W serii zamachów bombowych w stolicy Filipin Manili zginęły 22 osoby, a ponad 100 zostało rannych.

2002 – Mwai Kibaki został prezydentem Kenii.

2004:

Władze Senegalu zawarły w Dakarze porozumienie pokojowe z separatystami z prowincji Casamance.

W pożarze klubu nocnego República Cromagnon w Buenos Aires zginęły 194 osoby, a ponad 700 zostało rannych.

2006:

Egzekucja Saddama Husajna.

ETA dokonała zamachu na lotnisku w Madrycie, w którym zginęły 2 osoby, a ponad 20 zostało rannych.

Ponad 400 osób zginęło na Morzu Jawajskim po zatonięciu indonezyjskiego promu pasażerskiego MV Senopati Nusantara.

Został pochowany James Brown.

2008 – Herman Van Rompuy został premierem Belgii.

2009:

7 amerykańskich agentów CIA zginęło w samobójczym zamachu na bazę wojskową Chapman w afgańskiej prowincji Chost. W prowincji Kandahar zginęło w zamachu 4 kanadyjskich żołnierzy i dziennikarz.

W podwójnym zamachu samobójczym w irackim mieście Ar-Ramadi zginęły 23 osoby.

2011 – Na Samoa i Tokelau nastąpiła zmiana strefy czasowej poprzez pominięcie daty 30 grudnia. W ten sposób znalazły się one po zachodniej stronie międzynarodowej linii zmiany daty.