30 kwietnia - Polski Serwis Naukowy

30 kwietnia jest 120. (w latach przestępnych 121.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 245 dni.

Robert Rintje Ritsma (ur. 30 kwietnia 1970 w Lemmer) – holenderski łyżwiarz szybki, sześciokrotny medalista olimpijski, wielokrotny medalista mistrzostw świata.

Opoczno to miasto w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Opoczno. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. piotrkowskiego, zaś przed 1975 r. do woj. kieleckiego. Patronką miasta jest św. Cecylia.

Święta

imieniny obchodzą: Afrodyzja, Afrodyzjusz, Afrodyzy, Andrea, Bartłomiej, Benedykt, Chwalisława, Donat, Eutropiusz, Jakub, Józef, Katarzyna, Kwiryn, Lilla, Ludwik, Maksym, Maria, Marian, Piotr, Pius, Pomponiusz, Rozamunda i Wawrzyniec.

Celtowie – wigilia Beltane

Demokratyczna Republika Konga – Dzień Edukacji

Holandia – Dzień Królowej

Meksyk – Dzień Dziecka

Wietnam – Dzień Zwycięstwa

Wikingowie – Noc Walpurgii

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Józef Benedykt Cottolengo (franciszkanin)

bł. Maria Guyart-Martin (zakonnica)

Matka Boża Królowa Afryki

św. Pius V (papież)

Wydarzenia w Polsce

1309 – Nowogard uzyskał prawa miejskie.

1526 – Założono miasto Tarnowskie Góry i nadano mu tzw. wolność górniczą.

1848 – Powstanie wielkopolskie: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Miłosławiem.

1871 – Postanowieniem cesarskim przywrócono wykłady w języku polskim na Uniwersytecie Jagiellońskim.

1919 – W łódzkiej synagodze Julian Tuwim poślubił Stefanię Marchew.

1921 – Wszedł w życie Traktat ryski.

1940 – W okolicach Anielina pod Opocznem zginął w walce major Henryk Dobrzański ps. "Hubal".

1946 – Do Krakowa powróciło 26 wagonów z dziełami sztuki zrabowanymi w czasie wojny, m.in. Ołtarz Mariacki.

1947:

MS "Batory" powrócił do Gdyni po raz pierwszy od zakończenia wojny.

Zakłady Mechaniczne Ursus: wyprodukowano pierwszy po wojnie traktor typu Ursus.

1971:

Bielsko-Biała: zlikwidowano komunikację tramwajową.

Premiera filmu Hydrozagadka.

1981 – Wprowadzono kartki na masło, mąkę, kaszę i ryż.

2000 – Zakończono wydobycie w KWK "Jowisz" w Wojkowicach.

2010 – W Oddziale Informatyki PKP wyłączono ostatni działający w Polsce system teleprzetwarzania opartego o komputer Odra 1305.

Wydarzenia na świecie

Jerzy Waszyngton podczas inauguracji urzędu Prezydenta USA – 1789

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
30 kwietnia

311 – Cesarz rzymski Galeriusz wydał edykt tolerancyjny, ustanawiający wolność religijną dla chrześcijan.

313 – Licyniusz pokonał Maximinusa w bitwie pod Adrianopolem.

642 – Chindaswint został królem Wizygotów.

1006 – W gwiazdozbiorze Wilka rozbłysła najjaśniejsza w historii supernowa SN 1006.

1344 – Została powołana metropolia czeska.

1524 – V wojna włoska: Wojska francuskie we Włoszech zostały rozbite przez wojska cesarskie w bitwie nad rzeką Sesia. W bitwie tej zginął słynny francuski dowódca Piotr du Terrail senior de Bayard.

1703 – Anglia: początek drugiej wyprawy Williama Dampiera.

1789 – Uroczyście zainaugurowano prezydenturę George'a Washingtona, pierwszego prezydenta Stanów Zjednoczonych.

1803 – Stany Zjednoczone kupiły Luizjanę od Francji.

1812 – Luizjana jako 18. stan dołączyła do Unii.

1838 – Nikaragua wystąpiła ze Zjednoczonych Prowincji Ameryki Środkowej.

1848 – Wojska Piemontu pokonały Austriaków w bitwie pod Pastrengo.

1863:

Francuska interwencja w Meksyku: zwycięstwo Meksykanów w bitwie o Camerone.

Wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Chancellorsville.

1876 – W Budapeszcie otwarto Most Małgorzaty.

1904 – Wojna rosyjsko-japońska: rozpoczęła się bitwa nad rzeką Yalu.

1906 – Założono niemiecki klub piłkarski Preußen Münster.

1916 – W Niemczech wprowadzono pierwszą w historii zmianę czasu na letni.

1917 – Założono klub piłkarski Progreso Montevideo.

1918 – Powstała Turkiestańska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka.

1929 – Thorvald Stauning został premierem Danii.

1939 – W Nowym Jorku otwarto Wystawę Światową.

1940 – II wojna światowa: podpisano kapitulację armii norweskiej w południowej części kraju.

1944:

Kampania włoska: w wyniku alianckiego bombardowania miasta Alessandria zginęło 238 osób.

Wojna na Pacyfiku: amerykański atak na Truk w archipelagu Karolinów.

1945:

Oddziały radzieckie dotarły do galerii Kancelarii Rzeszy. Adolf Hitler desygnował na swojego następcę Karla Dönitza po czym popełnił samobójstwo.

Wyzwolono obóz koncentracyjny w Ravensbrück.

1948 – W trakcie konferencji w Bogocie (Kolumbia) utworzono Organizację Państw Amerykańskich.

1953 – 18 osób zginęło w wyniku przejścia tornada nad Warner Robins w Georgii.

1954 – Premiera westernu Rzeka bez powrotu.

1957 – Rozpoczęła emisję litewska telewizja publiczna LTV.

1961 – Pierwszy radziecki atomowy okręt podwodny K-19 został oddany do służby.

1966 – Anton Szandor LaVey założył Kościół Szatana.

1975 – Wojna wietnamska: upadek Sajgonu, stolicy Wietnamu Południowego i koniec wojny.

1979 – Pierwszy izraelski statek handlowy przepłynął przez Kanał Sueski.

1980:

Beatrycze wstąpiła na holenderski tron.

Londyn: sześciu terrorystów wtargnęło do irańskiej ambasady i wzięło jej pracowników jako zakładników. 5 maja zostali uwolnieni w wyniku szturmu jednostki specjalnej SAS.

1984 – Radziecka interwencja w Afganistanie: radziecki batalion piechoty zmotoryzowanej został zaatakowany i rozbity przez mudżahedinów w Dolinie Hazara.

1985 – Amerykanin Richard Bass jako pierwszy wspinacz skompletował Koronę Ziemi.

1986 – Premiera filmu Krokodyl Dundee.

1988 – W Dublinie odbył się 33. Konkurs Piosenki Eurowizji. Zwyciężyła reprezentująca Szwajcarię Kanadyjka Céline Dion.

1991:

Ramiz Alia został prezydentem Albanii.

W Madrycie podpisano układ przedłużający postanowienia Układu Antarktycznego dotyczące roszczeń terytorialnych do 23 czerwca 2041 roku.

W Zwickau zakończono produkcję Trabanta.

Zakończyły działalność wschodnioniemieckie linie lotnicze Interflug.

1993 – Hamburg: amerykańska tenisistka Monica Seles została w trakcie meczu zraniona nożem przez szaleńca.

1994:

Austriacki kierowca F1 Roland Ratzenberger zginął w wypadku na torze Imola podczas kwalifikacji przed wyścigiem o Grand Prix San Marino.

Utwór To nie ja w wykonaniu Edyty Górniak zajął drugie miejsce podczas Konkursu Piosenki Eurowizji w Dublinie.

1995 – Prezydent Bill Clinton ogłosił zakaz inwestycji i handlu z Iranem.

1998 – Senat Stanów Zjednoczonych ratyfikował protokoły o przyjęciu Polski, Czech i Węgier do NATO.

1999:

Kambodża została członkiem Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN).

W dokonanym przez neonazistę Davida Copelanda zamachu bombowym na gejowski lokal w londyńskiej dzielnicy Soho zginęły 3 osoby, a 20 zostało rannych.

2000 – Faustyna Kowalska została kanonizowana przez papieża Jana Pawła II.

2002 – W wyniku referendum w Pakistanie sprawowanie władzy prezydenckiej przez generała Perveza Musharrafa przedłużono o kolejne 5 lat.

2008 – Władze Białorusi uznały 10 amerykańskich dyplomatów za persona non-grata i nakazały opuszczenie kraju w ciągu 72 godzin.

2009:

Armia brytyjska oficjalnie zakończyła misję bojową w Iraku.

W Chongqing w Chinach otwarto Most Chaotianmen nad rzeką Jangcy, o najdłuższym obecnie przęśle głównym na świecie, wynoszącym 552 metry.

W wyniku nieudanego zamachu przy użyciu samochodu na jadącą autobusem holenderską rodzinę królewską zmarło siedem osób oraz zamachowiec.

W zamachu na Azerbejdżańską Akademię Naftową w Baku zginęło 12 osób.

2010 – Do wybrzeży Luizjany dotarła plama ropy z wycieku po katastrofie platformy wiertniczej Deepwater Horizon 20 kwietnia w Zatoce Meksykańskiej.

Urodzili się

1310 – Kazimierz III Wielki, król Polski (zm. 1370)

1504 – Francesco Primaticcio, włoski malarz (zm. 1570)

1553 – Ludwika Lotaryńska, królowa Francji (zm. 1601)

1662 – Maria II Stuart, królowa Anglii, Szkocji i Irlandii (zm. 1694)

1725 – Jean Jacques Caffieri, francuski rzeźbiarz (zm. 1792)

1777 – Carl Friedrich Gauss, niemiecki matematyk (zm. 1855)

1809 – Ludwik Sztyrmer, polski pisarz (zm. 1886)

1812 – Kaspar Hauser, niemiecki chłopiec zwany "sierotą Europy" (zm. 1833)

1818 – Józef Konopka, polski folklorysta, poseł na sejm austriacki i krajowy (zm. 1880)

1833 – Benedykt Dybowski, polski przyrodnik, badacz Azji (zm. 1930)

1857 – Eugen Bleuler, szwajcarski psychiatra (zm. 1939)

1861 – Marian Zdziechowski, polski filozof i historyk idei (zm. 1938)

1869 – Hans Poelzig, niemiecki architekt (zm. 1936)

1870 – Ferenc Lehár, węgierski kompozytor operetkowy (zm. 1948)

1877 – Alice Toklas, amerykańska kochanka pisarki Gertrude Stein (zm. 1967)

1883 – Jaroslav Hašek, czeski powieściopisarz (zm. 1923)

1888 – Antonio Sant'Elia, włoski architekt (zm. 1916)

1893 – Joachim von Ribbentrop, niemiecki polityk, działacz nazistowski, dyplomata, minister spraw zagranicznych III Rzeszy (zm. 1946)

1896 – Zygmunt Horyd, polski komandor podporucznik, inżynier budownictwa wodnego (zm. 1939)

1897 – Johann Rattenhuber, niemiecki działacz nazistowski, dowódca Służby Bezpieczeństwa Rzeszy (zm. 1957)

1898 – Zofia Bohdanowiczowa, polska pisarka (zm. 1965)

1900 – Andrzej Stawar, polski krytyk literacki i tłumacz (zm. 1961)

1901 – Simon Kuznets, amerykański ekonomista (zm. 1985)

1902 – Theodore Schultz, amerykański ekonomista (zm. 1998)

1909 – Juliana, królowa Holandii (zm. 2004)

1916 – Claude Elwood Shannon, amerykański matematyk i inżynier (zm. 2001)

1920 – Zdzisław Skwara, polski śpiewak operowy (bas) (zm. 2009)

1923 – Ramon Torrella Cascante, hiszpański duchowny katolicki, arcybiskup Tarragony (zm. 2004)

1925 – Maria Zbyszewska, polska aktorka (zm. 1985)

1926 – Cloris Leachman, amerykańska aktorka

1929 – Zygmunt Kubiak, polski filolog klasyczny, krytyk literacki, tłumacz (zm. 2004)

1930:

Félix Guattari, francuski filozof, psychoanalityk (zm. 1992)

Marek Skwarnicki, polski pisarz, felietonista, tłumacz

1933:

Willie Nelson, amerykański piosenkarz, kompozytor, aktor

Stanisław Tworzydło, polski artysta plastyk

1934 – Roman Gąsienica Sieczka, polski skoczek narciarski (zm. 2006)

1938:

Larry Niven, amerykański pisarz fantastyki naukowej

Inti Peredo, boliwijski działacz komunistyczny (zm. 1969)

1943:

Zeev Boim, izraelski polityk, minister (zm. 2011)

Frederick Chiluba, zambijski polityk, prezydent Zambii (zm. 2011)

1944 – Jill Clayburgh, amerykańska aktorka (zm. 2010)

1945 – Michael Smith, amerykański astronauta (zm. 1986)

1946:

Anna Bańkowska, polska polityk

Karol XVI Gustaw Bernadotte, król Szwecji

1949:

James Grady, amerykański pisarz

António Guterres, portugalski polityk

1951:

Stanisław Kędzia, polski aktor, prezenter radiowy (zm. 2005)

Jacek Rostowski, polski ekonomista, polityk, minister finansów

1952 – Jacques Audiard, francuski scenarzysta i reżyser filmowy, aktor

1953 – Tibor Klampár, węgierski tenisista stołowy

1954 – Jane Campion, nowozelandzka reżyser, scenarzystka filmowa

1955:

Julio Cobos, argentyński polityk

Małgorzata Gebel, polska aktorka

Tomasz Mathea, polski wiceadmirał

Marian Sypniewski, polski szermierz

1956 – Lars von Trier, duński reżyser filmowy

1957 – Mariusz Pilawski, polski aktor

1958 – Grzegorz Stróżniak, polski wokalistka i klawiszowiec zespołu Lombard, kompozytor, autor tekstów

1959:

Stephen Harper, kanadyjski polityk

Iwona Rulewicz, polska aktorka

1960 – Beata Poźniak, polska aktorka

1961:

Thomas Schaaf, niemiecki piłkarz, trener piłkarski

Isiah Thomas, amerykański koszykarz

Franky Van Der Elst, belgijski piłkarz, trener piłkarski

1964:

Tony Fernandes, malezyjski biznesmen

Kent James, amerykański muzyk, aktor

Lorenzo Staelens, belgijski piłkarz

1965:

Eddie McGoldrick, irlandzki piłkarz

Adrian Pasdar, amerykański aktor, reżyser filmowy

1966:

Stine Lise Hattestad, norweska narciarka dowolna

Elisabeth Micheler-Jones, niemiecka kajakarka górska

1968 – Sławomir Neumann, polski polityk

1969 – Paulo Jr., brazylijski basista grupy Sepultura

1970:

Rintje Ritsma, holenderski panczenista

Marcin Szyszko, polski perkusista

1971:

John Boyne, irlandzki pisarz

Simone Rossetti, włoski piosenkarz, kompozytor

1973:

Akon, amerykański raper i piosenkarz R&B

Mikołaj Lizut, polski dziennikarz

Jamie Staff, brytyjski kolarz torowy

1974 – Marek Włodarczyk, polski aktor

1975:

Tae Kwon Ha, południowokoreański badmintonista

Darren Manning, brytyjski kierowca wyścigowy

1976:

Davian Clarke, jamajski sprinter

Magda Mołek, polska prezenterka telewizyjna

Amanda Palmer, amerykańska piosenkarka

1977 – Peter Babnič, słowacki piłkarz

1978:

Simone Barone, włoski piłkarz

Joachim Boldsen, duński piłkarz ręczny

1979 – Kip Carpenter, amerykański łyżwiarz szybki

1980 – Luis Scola, argentyński koszykarz

1981:

Diego Occhiuzzi, włoski szablista

John O'Shea, irlandzki piłkarz

Grzegorz Woś, polski aktor

1982:

Christian Bruder, niemiecki skoczek narciarski

Kirsten Dunst, amerykańska aktorka

1983:

Tatjana Hüfner, niemiecka saneczkarka

Yun Mi-Jin, południowokoreańska łuczniczka

1984 – Zhu Lin, chińska badmintonistka

1985 – Dominika Gawęda, polska wokalistka zespołu Blue Café

1986 – Dianna Agron, kanadyjska aktorka, piosenkarka

1987:

Dia Jewtimowa, bułgarska tenisistka

Nikki Webster, australijska piosenkarka, modelka, tancerka, aktorka

1989 – Angelika Jakubowska, polska modelka

1991 – Weronika Domagała, polska tenisistka

Zmarli

1002 – Ekkehard I, margrabia Miśni (ur. ok. 960)

1305 – Roger de Flor, kapitan Kompanii Katalońskiej, cezar i megas doux Bizancjum, eks-templariusz, korsarz i wiceadmirał Królestwa Sycylii, średniowieczny awanturnik niemiecko-włoskiego pochodzenia (ur. 1267)

1630 – Marcin Szyszkowski, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. 1554)

1632:

Johan von Tilly, dowódca wojsk Ligi Katolickiej w czasie wojny trzydziestoletniej (ur. 1559)

Zygmunt III Waza, król Polski i Szwecji (ur. 1566)

1841 – Peter Andreas Heiberg, duński pisarz (ur. 1758)

1847 – Karol Ludwik Habsburg, arcyksiążę, marszałek armii austriackiej (ur. 1771)

1861 – Józef Tuân, wietnamski dominikanin, męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1811 lub 1821)

1882 – Wilhelm Kohn, polski lekarz żydowskiego pochodzenia (ur. 1831)

1883 – Édouard Manet, francuski malarz (ur. 1832)

1885 – Jens Peter Jacobsen, duński pisarz (ur. 1847)

1895 – Gustav Freytag, niemiecki pisarz (ur. 1816)

1911 – Stanisław Brzozowski, polski filozof, pisarz, publicysta, krytyk literacki (ur. 1878)

1925 – Stanisław Staniszewski, polski polityk, wolnomularz, publicysta (ur. 1864)

1927 – Helena Kuczalska Prawdzic, pedagog, pionierka wychowania fizycznego i sportu kobiet w Polsce (ur. 1854)

1933 – Anna de Noailles, francuska poetka i pisarka pochodzenia rumuńskiego, inicjatorka Prix Femina (ur. 1876)

1937 – Augustyn Łosiński, polski duchowny katolicki, ordynariusz kielecki (ur. 1867)

1940 – Henryk Dobrzański, polski dowódca wojskowy, major, jeździec, olimpijczyk (ur. 1897)

1943 – Otto Jespersen, duński językoznawca (ur. 1860)

1945:

Eva Braun, niemiecka aktorka, kochanka Adolfa Hitlera (ur. 1912)

Adolf Hitler, niemiecki polityk, działacz nazistowski, kanclerz i prezydent III Rzeszy (ur. 1889)

1950:

Kazimierz Pużak, polski polityk socjalistyczny (ur. 1883)

Wincenty Rzymowski, polski polityk, członek PKWN, minister spraw zagranicznych (ur. 1883)

1956 – Alben Barkley, amerykański polityk, wiceprezydent USA (ur. 1877)

1959 – Nagai Kafu, japoński pisarz (ur. 1879)

1961 – Wojciech Bąk, polski pisarz (ur. 1907)

1972 – Gia Scala, angielska aktorka (ur. 1934)

1980 – Jadwiga Colonna-Walewska, polska aktorka (ur. 1919)

1983:

George Balanchine, amerykański choreograf gruzińskiego pochodzenia (ur. 1904)

Muddy Waters, amerykański muzyk bluesowy (ur. 1915)

1985:

Józef Kulesza, polski polityk, wicepremier (ur. 1919)

George Pravda, czeski aktor (ur. 1918)

1987 – Józef Beim, polski prawnik, komendant główny MO (ur. 1937)

1988 – Alex Sanders, brytyjski okultysta (ur. 1926)

1989 – Sergio Leone, włoski reżyser (ur. 1929)

1994 – Roland Ratzenberger, austriacki kierowca wyścigowy (ur. 1960)

1995 – Jadwiga Kuryluk, polska aktorka (ur. 1912)

1998 – Roman Maciejewski, polski kompozytor, pianista, dyrygent (ur. 1910)

2000:

Wojciech Cieślak, polski twórca ekslibrisów, linorytów (ur. 1948)

Ladislav Podmele, czeski poeta, interlingwista (ur. 1920)

2004:

Tadjidine Massounde, komoryjski polityk (ur. 1933)

Boris Piergamienszczikow, rosyjski wiolonczelista (ur. 1948)

Kazimierz Plater, polski szachista (ur. 1915)

2006:

Corinne Rey-Bellet, szwajcarska narciarka alpejska (ur. 1972)

Marian Żelazek, polski misjonarz (ur. 1918)

2007:

Grégory Lemarchal, francuski piosenkarz (ur. 1983)

Bernard Marszałek, polski motorowodniak (ur. 1975)

Zola Taylor, amerykańska wokalistka zespołu The Platters (ur. 1938)

2008:

Jan Łopuszański, polski fizyk teoretyk (ur. 1923)

Marian Michniewicz, polski biolog, fizjolog roślin (ur. 1922)

2009:

Wołodymyr Anufrijenko, ukraiński piłkarz, trener piłkarski (ur. 1937)

Barbara Bartman-Czecz, polska reżyserka filmów przyrodniczych (ur. 1934)

2010 – Paul Augustin Mayer, niemiecki duchowny katolicki, kardynał (ur. 1911)

2011:

Ronald Asmus, amerykański polityk, dyplomata (ur. 1957)

Saif al-Islam al-Kaddafi, libijski polityk, syn dyktatora Libii Muammara al-Kaddafiego (ur. 1972)

Walancina Koutun, białoruska pisarka, poetka, tłumaczka, dziennikarka (ur. 1946)

Harry S. Morgan, niemiecki reżyser i aktor filmów pornograficznych (ur. 1945)

Ernesto Sábato, argentyński pisarz (ur. 1911)

Przypisy

Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
Żywoty Świętych.
Święto Matki Bożej Królowej Afryki na stronie Sióstr Białych w Polsce