30 lipca - Polski Serwis Naukowy

30 lipca jest 211. (w latach przestępnych 212.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 154 dni.

Katherine Reutter (ur. 30 lipca 1988) – amerykańska łyżwiarka szybka, specjalizująca się w short tracku. Dwukrotna medalistka olimpijska z Vancouver.

Kneset (hebr. הכנסת, Zgromadzenie) - parlament Izraela. Siedziba znajduje się w Jerozolimie. Jako władza ustawodawcza Kneset uchwala prawa, nadzoruje działalność rządu, ma władzę usunięcia Prezydenta państwa, usunięcia premiera i jego rządu poprzez głosowanie braku zaufania oraz ogłoszenia wcześniejszych wyborów.

Święta

imieniny obchodzą: Abdon, Ingeborga, Julita, Leopold, Maksyma, Piotr, Rościsław, Sekunda, Swojsław, Ubysław i Ursus.

Maroko – Święto Tronu

Vanuatu – Święto Niepodległości

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Abdon i Senen (męczennicy rzymscy)

bł. Manes Guzmán (brat św. Dominika Guzmána)

św. Piotr Chryzolog (ojciec i doktor Kościoła)

Wydarzenia w Polsce

Bitwa pod Warszawą (1656) na obrazie Johana Filipa Lemke

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
30 lipca

1514 – Wojna litewsko-moskiewska: kapitulacja Smoleńska przed wojskami moskiewskimi.

1535 – Wojna polsko-rosyjska: wojska polskie rozpoczęły oblężenie Staroduba.

1553 – Na Wawelu została koronowana Katarzyna Habsburżanka, trzecia żona króla Zygmunta II Augusta.

1656 – Zakończyła się bitwa warszawska. Oddziały polskie zostały pokonane przez Szwedów.

1796 – W Łażanach na Dolnym Śląsku otwarto drugi w Europie most żelazny.

1882 – Otwarto Dworzec Tatrzański w Zakopanem.

1889 – Otwarto linię kolejową Lwów-Czerniowce (dł. 266,66 km) należącą do Austriackich Kolei Państwowych.

1915 – Uruchomiono Mławską Kolej Dojazdową.

1920 – Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski ogłosił Manifest do polskiego ludu roboczego miast i wsi, w którym zapowiedział utworzenie polskiej republiki radzieckiej.

1939 – Bolesław Napierała wygrał 5. Tour de Pologne.

1944:

II wojna światowa: bitwa pod Wesołówką.

Nadająca z Moskwy Radiostacja im. Tadeusza Kościuszki wyemitowała czterokrotnie odezwę wzywającą ludność Warszawy do powstania.

1961 – Henryk Kowalski wygrał 18. Tour de Pologne.

1974 – Oddano do użytku Radiowe Centrum Nadawcze w Konstantynowie koło Gąbina.

1985 – Pierwszy koncert Depeche Mode w Polsce, na warszawskim Torwarze.

1992 – Sejm RP ustanowił dzień 15 sierpnia Świętem Wojska Polskiego.

Wydarzenia na świecie

101 p.n.e. – Legiony rzymskie odniosły zwycięstwo nad germańskimi najeźdźcami w bitwie pod Vercellae.

762 – Założono Bagdad.

1178 – Fryderyk I Barbarossa został koronowany na króla Burgundii.

1419 – Wojny husyckie: pierwsza defenestracja praska.

1502 – Krzysztof Kolumb w czasie swej czwartej wyprawy do Nowego Świata wylądował na wyspie Guanaja u wybrzeży Hondurasu.

1619 – W Jamestown w Wirginii utworzono pierwszą Radę Mieszkańców na kontynencie północnoamerykańskim. Tego samego dnia wybuchł tam strajk polskich rzemieślników, pierwszy strajk na kontynencie północnoamerykańskim.

1627 – Włoski półwysep Gargano nad Adriatykiem został zdewastowany przez tsunami wywołane trzęsieniem ziemi.

1729 – Założono Baltimore w Maryland.

1733 – W Bostonie powstała pierwsza amerykańska loża masońska.

1775 – James Cook powrócił do Anglii z drugiej wyprawy dookoła świata.

1791 – Rewolucja francuska: zniesiono wszystkie ordery i odznaczenia królewskie.

1825 – Odkryto wyspę Malden na Pacyfiku.

1864 – Wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w tzw. bitwie o krater, w trakcie oblężenia Petersburga.

1904 – Wojna rosyjsko-japońska: rozpoczęła się bitwa pod Ximucheng.

1905 – Powstał paragwajski klub piłkarski Libertad Asunción.

1912 – Yoshihito został 123. cesarzem Japonii.

1913 – Rozpoczęto budowę Mostu Chabarowskiego na linii Kolei Transsyberyjskiej nad rzeką Amur.

1914 – I wojna światowa: w Rosji ogłoszono powszechną mobilizację.

1915 – Niemcy po raz pierwszy na polu walki zastosowali miotacz ognia.

1916 – Eksplozja na wyspie Black Tom w Jersey City, spowodowana sabotażem agentów niemieckich, w wyniku której zginęło 7 osób, setki zostało rannych.

1917 – W trzęsieniu ziemi w chińskiej prowincji Junnan zginęło ok. 1800 osób.

1930:

Powstał Związek Narodowy Polaków w Estonii.

W finale rozgrywanych w Urugwaju pierwszych piłkarskich mistrzostw świata, gospodarze pokonali Argentynę 4:2.

1932:

Premiera filmu animowanego Kwiaty i drzewa.

W Los Angeles rozpoczęły się X Letnie Igrzyska Olimpijskie.

1937 – Nikołaj Jeżow wydał rozkaz nr 00447 (na podstawie decyzji KC WKP(b) z 2 lipca 1937 r., z podpisem Stalina), w którym zarządzał masową likwidację "elementów antyradzieckich". Na jego mocy od sierpnia 1937 do września 1938 r. wydano zaocznie ponad 700 tys. wyroków śmierci.

1938 – Odkryto księżyc Jowisza – Karme.

1941 – W Londynie podpisano polsko-radziecki układ Sikorski-Majski, przewidujący m.in. wznowienie stosunków dyplomatycznych, amnestię dla polskich więźniów i utworzenie armii polskiej w ZSRR.

1943 – Wojna na Atlantyku: niemiecki okręt podwodny U-43 został zatopiony przez amerykańską torpedę na południowy-zachód od Azorów, w wyniku czego zginęła cała 55-osobowa załoga.

1945 – Wojna na Pacyfiku: japoński okręt podwodny zatopił krążownik USS Indianapolis. Zginęło 880 członków załogi, wielu w wyniku ataków rekinów.

1946 – W Moskwie rozwiązano Związek Patriotów Polskich.

1951 – W Izraelu odbyły się wybory parlamentarne.

1953 – Wielka Brytania i Libia podpisały w Londynie traktat sojuszniczy.

1956 – Zdanie In God We Trust (W Bogu pokładamy ufność) uznano za oficjalną dewizę USA.

1966 – W pierwszym transmitowanym przez telewizję finale piłkarskich Mistrzostw Świata, Anglia wygrała po dogrywce z Niemcami 4:2.

1971:

Lądownik Apollo 15 wylądował na Księżycu.

W Japonii wskutek zderzenia Boeinga 727 z samolotem wojskowym zginęły 163 osoby.

W Watykanie papież Paweł VI dokonał otwarcia nowoczesnej Auli Pawła VI.

1974 – Uzgodniono zawieszenie broni na Cyprze.

1976 – Polscy siatkarze pokonali w meczu finałowym turnieju olimpijskiego w Montrealu ZSRR 3:2 (31 lipca wg czasu polskiego).

1978 – Na Okinawie zniesiono ruch prawostronny, wprowadzony 1 kwietnia 1945 roku przez amerykańskie władze okupacyjne.

1980:

Izraelski Kneset uchwalił ustawę Podstawowe Prawo Jerozolimy, która stwierdza, że zjednoczona Jerozolima jest stolicą Izraela.

Kondominium francusko-brytyjskie Nowe Hebrydy uzyskało niepodległość pod nazwą Vanuatu.

Władysław Kozakiewicz ustanowił rekord świata (5,78 m) i został mistrzem olimpijskim w skoku o tyczce w trakcie igrzysk olimpijskich w Moskwie.

1981 – W Izraelu odbyły się wybory parlamentarne.

1997 – Dwóch zamachowców-samobójców z Hamasu zdetonowało bomby na bazarze w Jerozolimie. Zginęło 16 osób, ponad 150 zostało rannycu.

1998 – Keizō Obuchi został premierem Japonii.

1999 – Muhammad VI został koronowany na króla Maroka.

2002:

DR Kongo i Rwanda podpisują układ pokojowy w Pretorii.

Pedro de San José Betancur został kanonizowany przez papieża Jana Pawła II.

W Wietnamie utworzono Park Narodowy Chư Mom Ray.

2003 – W Meksyku wyprodukowano ostatni egzemplarz VW Garbusa.

2004 – W wyniku eksplozji gazociągu w belgijskiej wiosce Ghislenghien zginęły 24 osoby, a 132 zostały ranne.

2005:

Na mocy porozumienia z 30 maja 2005 rozpoczęło się wycofywanie wojsk rosyjskich z baz wojskowych położonych na terenie Gruzji.

W katastrofie helikoptera zginął przywódca rebeliantów z południa i wiceprezydent Sudanu John Garang.

2006:

II wojna libańska: 54 osoby, w tym 16 dzieci, zginęło w libańskiej Kanie, po uderzeniu rakiety w trzypiętrowy budynek.

Pierwsze wolne wybory prezydenckie i parlamentarne w Demokratycznej Republice Kongo.

2008 – Serbski zbrodniarz wojenny Radovan Karadzić został przekazany Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu dla byłej Jugosławii w Hadze.

2009 – Dwóch oficerów hiszpańskiej służby cywilnej zginęło w wyniku wybuchu samochodu-pułapki w Palmanova na Majorce.

Urodzili się

1470 – Hongzhi, cesarz Chin (zm. 1505)

1511 – Giorgio Vasari, włoski malarz, architekt (zm. 1574)

1549 – Ferdinando I de' Medici, wielki książę Toskanii (zm. 1609)

1751 – Maria Anna Mozart, austriacka klawesynistka, siostra Wolfganga Mozarta (zm. 1829)

1784 – Leopold Schefer, pisarz, poeta i kompozytor niemiecki (zm. 1862)

1818 – Emily Brontë, angielska pisarka (zm. 1848)

1823 – Charles Lory, francuski geolog, długoletni profesor geologii na uniwersytecie w Grenoble (zm. 1889)

1828 – William Edwin Brooks, irlandzki ornitolog, inżynier (zm. 1899)

1848 – Victor Noir, francuski dziennikarz (zm. 1870)

1853 – Julian Fałat, polski malarz (zm. 1929)

1855 – Georg Wilhelm von Siemens, niemiecki przemysłowiec (zm. 1919)

1857:

Leon Mangin, francuski jezuita, misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1900)

Thorstein Veblen, amerykański ekonomista, socjolog pochodzenia norweskiego (zm. 1929)

1862 – Nikołaj Judenicz, rosyjski generał, dowódca białej armii (zm. 1933)

1863 – Henry Ford, amerykański przemysłowiec, założyciel Ford Motor Company (zm. 1947)

1868 – Alfred Weber, niemiecki socjolog, teoretyk kultury (zm. 1958)

1871 – Maurycy Zamoyski, polski polityk, dyplomata, wiceprezes Komitetu Narodowego Polski, minister spraw zagranicznych (zm. 1939)

1873 – Stanisław Thugutt, polski polityk, wicepremier działacz ruchu ludowego, publicysta (zm. 1941)

1889 – Frans Masereel, belgijski malarz, grafik (zm. 1972)

1891 – Stanisław Noyszewski-Piołun, polski pisarz, krytyk literacki i teatralny (zm. 1941)

1895 – Wanda Hawley, amerykańska aktorka (zm. 1963)

1898 – Sir Henry Moore, angielski rzeźbiarz (zm. 1986)

1909 – Cyril Northcote Parkinson, angielski pisarz, historyk, ekonomista, publicysta (zm. 1993)

1914 – Michael Killanin, irlandzki dziennikarz, działacz sportowy, prezydent MKOl (zm. 1999)

1918 – Adam Czarnowski, polski dziennikarz, działacz turystyczny, krajoznawca, fotografik i kolekcjoner (zm. 2010).

1922:

Eliasz Kuziemski, polski aktor (zm. 2000)

Zbigniew Wiszniewski, polski kompozytor, pedagog (zm. 1999)

1923 – Teresa Bojarska, polska pisarka

1928:

Giano Accame, włoski dziennikarz, pisarz, historyk (zm. 2009)

Wojciech Siemion, polski aktor (zm. 2010)

1929:

Christine McGuire, amerykańska pisarka

Marian Stępień, polski eseista, historyk literatury, krytyk literacki

Werner Tübke, niemiecki malarz (ur. 2004)

1930:

Antonio Gava, włoski polityk (zm. 2008)

Thomas Sowell, amerykański ekonomista

1931 – Bruno Mattei, włoski reżyser, montażysta i scenarzysta filmowy (zm. 2007)

1932 – Anna Kędzierska, polska polityk

1933 – Edd Byrnes, amerykański aktor

1936 – Buddy Guy, amerykański gitarzysta i wokalista bluesowy

1939 – Peter Bogdanovich, amerykański reżyser filmowy

1941 – Paul Anka, kanadyjski piosenkarz

1942:

Jiři Karas, czeski polityk

Emilia Wcisło, polska polityk

1943 – Giovanni Goria, włoski polityk, premier Włoch (zm. 1994)

1944 – Edward Romanowski, polski lekkoatleta, sprinter (zm. 2007)

1945:

Patrick Modiano, francuski pisarz

David Sanborn, amerykański saksofonista jazzowy

1946 – Jeffrey Hammond, brytyjski basista

1947:

William Atherton, amerykański aktor

Françoise Barré-Sinoussi, francuska lekarka, wirusolog, laureatka Nagrody Nobla

Arnold Schwarzenegger, amerykański aktor, polityk

1948 – Jean Reno, francuski aktor

1949 – Jan Truszczyński, polski polityk, dyplomata

1950 – Vincenz Liechtenstein, austriacki polityk (zm. 2008)

1954 – Gregory Carl Johnson, amerykański astronauta

1955 – Jarosław Tioskow, polski gitarzysta, wokalista i harmonijkarz zespołu Kasa Chorych

1957 – Nery Pumpido, argentyński piłkarz, bramkarz, trener piłkarski

1958:

Kate Bush, brytyjska piosenkarka

Daley Thompson, brytyjski lekkoatleta, dziesięcioboista

1960:

Marek Dopierała, polski kajakarz, kanadyjkarz

Richard Linklater, amerykański reżyser filmowy

1961 – Laurence Fishburne, amerykański aktor

1963 – Lisa Kudrow, amerykańska aktorka

1964:

Jürgen Klinsmann, niemiecki piłkarz, trener piłkarski

Vivica A. Fox, amerykańska aktorka

1965 – Wojciech Klich, polski piłkarz, trener piłkarski

1967 – Piotr Kruszczyński, polski reżyser teatralny

1968:

Anna Korcz, polska aktorka

Robert Korzeniowski, polski lekkoatleta, chodziarz

1969:

Simon Baker, australijski aktor

Maciej Kowalewski, polski aktor, reżyser teatralny, pisarz

1970:

Edyta Duda-Olechowska, polska aktorka

Agnieszka Kuciak, polska poetka, tłumaczka

Christopher Nolan, brytyjski reżyser filmowy

Rodney Odom, amerykański koszykarz (zm. 2008)

1971:

Christine Taylor, amerykańska aktorka

Grzegorz Widera, polski aktor

1973 – Markus Näslund, szwedzki hokeista

1974:

Jacek Dukaj, polski pisarz science fiction

Radostin Kisziszew, bułgarski piłkarz

Jason Robinson, angielski rugbysta

Hilary Swank, amerykańska aktorka

Radosław Wiśniewski, polski poeta, krytyk literacki

1975 – Daniel Berg Hestad, norweski piłkarz

1976:

Julio César González, meksykański bokser

Daniił Markow, rosyjski hokeista

1977:

Misty May-Treanor, amerykańska siatkarka plażowa

Daniel Nermark, szwedzki żużlowiec

Jürgen Patocka, austriacki piłkarz

Ian Watkins, walijski wokalista grupy Lostprophets

Żurom, polski raper

1978:

Delphine Guehl, francuska piłkarka ręczna

Adrien Hardy, francuski wioślarz

Julcimar, brazylijski piłkarz

1979 – Carlos Arroyo, portorykański koszykarz

1980:

Sara Anzanello, włoska siatkarka

Roberto Cammarelle, włoski bokser

Kristoffer Jåfs, szwedzki skoczek narciarski

Mike McEwen, kanadyjski curler

Velimir Zdravković, serbski piłkarz, bramkarz

1981:

Nicky Hayden, amerykański motocyklista wyścigowy

Maureen Nisima, francuska szpadzistka

1982:

Antolín Alcaraz, paragwajski piłkarz

Yvonne Strahovski, australijska aktorka

1983 – Mariano Andújar, argentyński piłkarz

1984 – Antoine Guignard, szwajcarski skoczek narciarski

1986 – Li Qian, polska tenisistka stołowa pochodzenia chińskiego

1988:

Andreas Stjernen, norweski skoczek narciarski

Katherine Reutter, amerykańska panczenistka

1989:

Corinna Dentoni, włoska tenisistka

Johannes Halbig, niemiecki wokalista zespołu Killerpilze

1991 – Daria Kondakowa, rosyjska gimnastyczka artystyczna

Zmarli

578 – Jacob Baradaeus, biskup Edessy, założyciel kościoła katolickiego jakobitów (ur. ?)

579 – Benedykt I, papież (ur. ?)

1093 – Berta Holenderska, królowa Francji, żona Filipa I (ur. około 1055)

1355 – Jan z Miśni, niemiecki duchowny katolicki, biskup warmiński (ur. ?)

1358 – Mikołaj Luksemburski, niemiecki duchowny katolicki, biskup Naumburga, patriarcha Akwilei (ur. 1322)

1683 – Maria Teresa Habsburg, królowa Francji, żona Ludwika XIV (ur. 1638)

1691 – Daniel Georg Morhof, niemiecki pisarz (ur. 1639)

1715 – Nahum Tate, irlandzki poeta (ur. 1652)

1718 – William Penn, angielski kwakier, reformator religijny, założyciel kolonii Pensylwania (ur. 1644)

1771 – Thomas Gray, angielski poeta (ur. 1716)

1788 – Kajetan Sołtyk, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. 1715)

1811 – Miguel Hidalgo, meksykański duchowny, bojownik o niepodległość Meksyku (ur. 1753)

1844 – Tomasz Chmielewski, polski duchowny katolicki, biskup warszawski (ur. 1767)

1849 – Jacob Perkins, amerykański fizyk, wynalazca (ur. 1766)

1894 – Walter Pater, angielski pisarz, krytyk (ur. 1839)

1898 – Otto von Bismarck, niemiecki polityk, premier Prus, kanclerz Niemiec (ur. 1815)

1905 – Ambrose Shea, kanadyjski dziennikarz, polityk, gubernator Bahamów (ur. 1855)

1912 – Meiji, cesarz Japonii (ur. 1852)

1918 – Joyce Kilmer, amerykański poeta (ur. 1886)

1942 – Leopold Mandić, święty, chorwacki duchowny katolicki, zakonnik, kapucyn (ur. 1866)

1944 – Nikołaj Polikarpow, rosyjski konstruktor lotniczy (ur. 1892)

1947 – Sir Joseph Cook, australijski polityk, premier Australii (ur. 1860)

1968 – Alexander Hall, amerykański reżyser filmowy (ur. 1894)

1975 – James Blish, amerykański pisarz science fiction (ur. 1921)

1976 – Rudolf Bultmann, niemiecki teolog ewangelicki (ur. 1884)

1978 – Umberto Nobile, włoski polarnik, konstruktor sterowców (ur. 1885)

1983 – Lynn Fontanne, brytyjska aktorka (ur. 1887)

1987 – Bolesław Smela, polski aktor (ur. 1919)

1992 – Brenda Marshall, amerykańska aktorka (ur. 1915)

1993 – Edward Raczyński, polski polityk, prezydent Polski na uchodźstwie (ur. 1891)

1994 – Ryszard Riedel, polski wokalista zespołu Dżem (ur. 1956)

1995 – Aleksander Bardini, polski reżyser teatralny, aktor, pedagog (ur. 1913)

1996:

Claudette Colbert, francuska aktorka (ur. 1903)

Magda Schneider, austriacka aktorka (ur. 1909)

1997:

Bảo Đại, król Annamu, premier i cesarz Wietnamu Południowego (ur. 1913)

Bogusław Wyrobek, polski wokalista zespołu Rythm and Blues (ur. 1937)

1999:

Robert Nawrocki, polski żużlowiec, trener żużlowy (ur. 1925)

Mieczysław Serwiński, polski chemik, profesor Politechniki Łódzkiej (ur. 1918)

2000 – Jerzy Ignaciuk, polski pisarz (ur. 1951)

2003:

Jerzy Kamiński, polski polityk (ur. 1926)

Ewa Krzyżewska, polska aktorka (ur. 1939)

2005 – John Garang, sudański wojskowy, polityk (ur. 1945)

2006 – Akbar Mohammadi, irański dysydent, działacz studencki, więzień polityczny (ur. 1972)

2007:

Michelangelo Antonioni, włoski reżyser filmowy (ur. 1912)

Giuseppe Baldo, włoski piłkarz (ur. 1914)

Ingmar Bergman, szwedzki reżyser filmowy (ur. 1918)

Stanisław Konarski, polski historyk, varsavianista, wicedyrektor Muzeum Historycznego m.st. Warszawy (ur. 1923)

Ali Meszkini, irański duchowny, przewodniczący Zgromadzenia Ekspertów (ur. 1922)

Teoktyst I, rumuński duchowny prawosławny, patriarcha Rumunii (ur. 1915)

2008:

Peter Coke, brytyjski aktor, pisarz (ur. 1913)

Tadeusz Orłowski, polski lekarz, pionier transplantologii, wspinacz (ur. 1917)

2009:

Juryj Kurnienin, białoruski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1954)

Peter Zadek, niemiecki reżyser teatralny i filmowy (ur. 1926)

2010:

Stanisław Gola, polski poeta (ur. 1942)

Mariusz Jendryczko, polski piłkarz (ur. 1973)

Krystyna Stolarska, polska piosenkarka (ur. 1954)

2011:

Mario Echandi Jiménez, kostarykański polityk, prezydent Kostaryki (ur. 1915)

Tadeusz Łodziana, polski rzeźbiarz (ur. 1920)

Przypisy

Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
Żywoty Świętych.