30 listopada - Polski Serwis Naukowy

30 listopada jest 334. (w latach przestępnych 335.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 31 dni.

Luizjana (ang. Louisiana) – stan na południu USA, nad Zatoką Meksykańską. Luizjana graniczy na północy z Arkansas, na wschodzie z Missisipi, a na zachodzie z Teksasem. Nad Zatoką Meksykańską rozpościerają się obszary nizinne. W części południowo-wschodniej duży obszar zajmuje delta Missisipi. Na wybrzeżu występują liczne jeziora i bagna.

Ali Hassan al-Madżid (arab. علي حسن الماجد; ur. 30 listopada 1941, zm. 25 stycznia 2010) – iracki wojskowy, kuzyn dyktatora Iraku Saddama Husajna.

Święta

Imieniny obchodzą: Andrzej, Fryderyk, Justyna, Konstancjusz, Kutbert, Maura, Tadea, Zbysława i Zozym.

Barbados, Jemen – Święto Niepodległości

Filipiny – Dzień Andresa Bonifacio

Międzynarodowe – akcja Cities for Life (Miasta dla życia), właśc. "Cities for Life/Cities Against the Death Penalty" przeciwko karze śmierci z inicjatywy ekumenicznej wspólnoty Sant Egidio dla upamiętnienia zniesienie kary śmierci w pierwszym kraju świata – Wielkim Księstwie Toskanii w 1786 roku

Szkocja – Dzień św. Andrzeja, patrona Szkocji

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

Św. Andrzej Apostoł

Bł. Jan Vercelli (generał zakonu)

Wydarzenia w Polsce

1286 – Książę Leszek Czarny zawarł ostateczną ugodę z Pawłem z Przemankowa.

1655 – Król Jan Kazimierz wydał uniwersał opolski, wzywający Polaków do powstania przeciw Szwedom.

1738 – Został uruchomiony carillon na wieży kościoła św. Katarzyny w Gdańsku.

1930 – Odsłonięto Pomnik Żołnierza Polskiego w Grudziądzu.

1938 – W Zakopanem podpisano umowę graniczną ze Słowacją na podstawie której przyłączono do Polski wsie Jaworzyna Spiska i Leśnica Pienińska.

1949 – Utworzono Politechnikę Częstochowską.

1954 – Program I Polskiego Radia nadał premierowe wydanie audycji Kronika sportowa.

1960 – Zakończono napełnianie Zbiornika Koronowskiego.

1974 – Ukazało się pierwsze wydanie programu telewizyjnego Studio 2.

1979 – Została otwarta Linia Hutnicza Szerokotorowa.

1988 – Miała miejsce debata telewizyjna Lech Wałęsa-Alfred Miodowicz.

1991 – Premiera filmu Zakład.

1993 – Założono Bezpartyjny Blok Wspierania Reform.

1994 – W Krakowie otwarto Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha.

2004:

IPN wszczął polskie śledztwo w sprawie zbrodni katyńskiej.

Na Podhalu doszło do trzęsienia ziemi o sile 3,6-4,7 w skali Richtera.

Wydarzenia na świecie

Szarża polskich szwoleżerów pod Somosierrą – 1808

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
30 listopada

722 – Bonifacy z Tarsu został biskupem misyjnym bez stałej siedziby.

1016 – Król Anglii Edmund II został pradopodobnie zamordowany na polecenie okupującego północną Anglię króla Danii Kanuta Wielkiego.

1215 – Odbyło się ostatnie posiedzenie Soboru laterańskiego IV.

1406 – Grzegorz XII został papieżem.

1609 – Galileusz rozpoczął obserwację teleskopową Księżyca oraz szkicowanie jego powierzchni.

1700 – III wojna północna: zwycięstwo wojsk szwedzkich nad rosyjskimi w bitwie pod Narwą.

1718 – Król Szwecji Karol XII zginął podczas oblężenia norweskiej twierdzy Fredrikhald.

1782 – Dyplomaci brytyjscy i amerykańscy podpisali w Paryżu preliminaria pokojowe kończące wojnę o niepodległość Stanów Zjednoczonych.

1786 – Wielki książę Toskanii Leopold II Habsburg, wprowadzając w życie reformę prawa karnego (kodeks karny dla Toskanii – Leopoldina), zniósł jako pierwszy karę śmierci oraz wszelkie kary cielesne i hańbiące.

1793 – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk pruskich nad francuskimi w trzydniowej bitwie pod Kaiserslautern.

1803:

Hiszpanie przekazali oficjalnie Luizjanę Francuzom.

Rewolucja haitańska: skapitulowały resztki francuskiego korpusu ekspedycyjnego na San Domingo.

1807 – Wojny napoleońskie: wojska francuskie pod wodzą generała Jeana Andoche Junota zajęły Lizbonę.

1808 – Polski 3. szwadron Szwoleżerów Gwardii przeprowadził zwycięską szarżę w bitwie pod Somosierrą.

1829 – Otwarto Pierwszy Kanał Wellandzki omijający wodospad Niagara.

1853 – Wojna krymska: flota rosyjska zniszczyła flotę turecką pod Synopą.

1872 – W Glasgow odbył się pierwszy oficjalny mecz międzypaństwowy, w którym Szkocja zremisowała bezbramkowo z Anglią.

1911 – Prezydent Meksyku Francisco Madero jako pierwsza głowa państwa na świecie odbył lot samolotem.

1919 – Założono Łotewski Teatr Narodowy.

1920 – Liberato Pinto został premierem Portugalii.

1923 – W Niemczech powstał pierwszy rząd Wilhelma Marxa.

1936 – W Londynie spłonął doszczętnie Kryształowy Pałac.

1938:

Emil Hácha został wybrany na prezydenta Czechosłowacji.

Podczas transportu do więzienia w Jilavie został uduszony przez żandarmów przywódca rumuńskiej nacjonalistycznej Żelaznej Gwardii Corneliu Zelea Codreanu i jego 13 współtowarzyszy.

1939 – ZSRR dokonał inwazji na Finlandię, co rozpoczęło wojnę zimową.

1942:

Wojna na Pacyfiku: okręty japońskie i amerykańskie stoczyły bitwę pod Tassafaronga.

Wojska Wolnej Francji zdobyły Réunion, kontrolowany do tej pory przez rząd Vichy.

W III Rzeszy, w ramach programu eliminacyjnego Akcja T4 nakazano szpitalom psychiatrycznym głodzenie pacjentów.

1947 – Wybuchła wojna domowa w Mandacie Palestyny.

1950 – Premiera samochodu osobowego Renault Frégate.

1954 – W miejscowości Sylacauga w stanie Alabama 31-letnia Ann Hodges została trafiona meteorytem. Jest to jedyny udokumentowany przypadek podobnego zdarzenia.

1955 – Została przyjęta flaga Wietnamu.

1957 – W wyniku zamachu na odwiedzającego szkołę podstawową w Dżakarcie prezydenta Indonezji Sukarno zginęło 6 dzieci.

1962 – Birmański polityk U Thant został wybrany na sekretarza generalnego ONZ.

1964 – Wystrzelono radziecką sondę marsjańską Zond 2.

1966 – Barbados uzyskał niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

1967 – Jemen Południowy uzyskał niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

1970 – Podczas swej 9. podróży apostolskiej papież Paweł VI zatrzymał się na kilka godzin na Samoa Amerykańskim, a następnie przybył do Australii.

1972 – Paweł VI opublikował konstytucję apostolską Sacram Unctionem Infirmorum o namaszczeniu chorych.

1975 – Dahomej zmienił nazwę na Benin.

1979 – Odbyła się premiera płyty The Wall zespołu Pink Floyd.

1980 – Papież Jan Paweł II wydał encyklikę Dives in misericordia.

1986 – Dokonano oblotu holenderskiego samolotu pasażerskiego Fokker 100.

1989 – Prezes zarządu Deutsche Bank Alfred Herrhausen zginął w zamachu bombowym w Bad Homburg przeprowadzonym przez Frakcję Czerwonej Armii.

1990:

W Japonii zadebiutowała konsola Super Nintendo.

Została uchwalona konstytucja Mozambiku.

1993 – Premiera filmu Lista Schindlera.

1994 – W Nowym Jorku amerykański raper Tupac Shakur został pięciokrotnie postrzelony i obrabowany.

1996 – Ukazała się pierwsza część gry komputerowej Diablo.

1999:

Poprzez połączenie firm Exxon i Mobil powstał największy na świecie koncern paliwowy ExxonMobil.

Powstał wielonarodowy koncern przemysłu zbrojeniowego i lotniczego BAE Systems.

W Seattle doszło do masowych demonstracji przeciwko szczytowi Światowej Organizacji Handlu, które stały się symbolicznym początkiem ruchu alterglobalistycznego.

2000 – Rozpoczęła się misja STS-97 wahadłowca Endeavour.

2001 – W Renton w stanie Waszyngton został aresztowany seryjny morderca kilkudziesięciu prostytutek Gary Ridgway ("Morderca znad Green River").

2002 – Prochy Aleksandra Dumasa ojca przeniesiono do paryskiego Panteonu.

2004 – 25 osób zginęło, a 142 zostały ranne w wyniku katastrofy indonezyjskiego samolotu MD-82 podczas międzylądowania w mieście Surakarta na Jawie.

2005 – Omar Bongo, najdłużej urzędujący afrykański prezydent (od 1967 roku), zwyciężył kolejny raz w wyborach prezydenckich w Gabonie.

2006 – Około 300 osób zginęło po zejściu lawiny błotnej ze zbocza wulkanu Mayon na filipińskiej wyspie Luzon.

2007:

57 osób zginęło w katastrofie samolotu MD-83 pod Ispartą w Turcji.

Papież Benedykt XVI wydał swą drugą encyklikę Spe salvi.

2008:

W Rumunii odbyły się wybory parlamentarne.

W Watykanie odbyła się premiera filmu Paolo VI – Papa nella tempesta.