31 grudnia - Polski Serwis Naukowy

31 grudnia jest 365. (w latach przestępnych 366.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Jest to ostatni dzień roku.

Adam Skwira (ur. 1 listopada 1935 w Nagoszynie, zm. 31 grudnia 2007 w Katowicach) – polski górnik, jeden z przywódców strajku w katowickiej Kopalni Węgla Kamiennego ”Wujek” w 1981, członek komisji rewizyjnej pierwszego Zarządu Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ "Solidarność".

Zbrodnia w Uhryńkowcach - zbrodnia popełniona w nocy z 31 grudnia 1944 na 1 stycznia 1945 roku przez oddziały UPA i SKW na Polakach we wsi Uhryńkowce położonej w dawnym powiecie zaleszczyckim województwa tarnopolskiego, na terenach zajętych przez Armię Czerwoną.

Święta

Imieniny obchodzą: Barbacjan, Donata, Katarzyna, Kolumba, Mariusz, Melania, Paulina, Saturnina, Sebastian, Sylwester, Sylwestra, Tworzysław i Zotyk.

Międzynarodowe – Sylwester (ostatni dzień roku kalendarzowego)

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

bł. Józefina Nicoli (szarytka)

św. Katarzyna Laboure (szarytka)

św. Kolumba z Sens (†273; dziewica, męczennica)

św. Melania (†439, rzymianka, męczennica, wdowa)

św. Sylwester (papież)

Wydarzenia w Polsce

1435 – Polska zawarła z Krzyżakami pokój w Brześciu Kujawskim.

1530 – Polsko-mołdawska wojna o Pokucie: klęska wojsk polskich w bitwie pod Chocimiem.

1873 – Powstało Galicyjskie Towarzystwo Tatrzańskie.

1918 – W obiegu pieniężnym znajdowało się 9 mld marek polskich. Kurs wynosił 9 marek polskich za dolara amerykańskiego.

1922 – Rozpoczął się proces Eligiusza Niewiadomskiego.

1931 – W willi architekta Henryka Zaremby pod Lwowem, w nocy z 30/31 grudnia doszło do zabójstwa podczas snu jego 17-letniej córki Elżbiety. Proces oskarżonej o dokonanie zbrodni guwernantki Rity Gorgonowej był jednym z najgłośniejszych w II RP. W 1977 roku na postawie tej historii nakręcono film fabularny Sprawa Gorgonowej w reż. Janusza Majewskiego z Ewą Dałkowską w roli tytułowej.

1932 – Kryptolodzy z Biura Szyfrów złamali kod Enigmy.

1940 – Premiera filmu Żołnierz królowej Madagaskaru.

1943 – Powstała Krajowa Rada Narodowa.

1944:

KRN powołała Rząd Tymczasowy.

Zbrodnia w Uhryńkowcach (powiat zaleszczycki) popełniona w nocy z 31 grudnia na 1 stycznia przez oddziały powstańców UPA i SKW na ok. 150 Polakach.

1949 – Rozpoczęła działalność Wojskowa Centrala Handlowa.

1953 – Zaprezentowano pierwszy przedprototypowy egzemplarz Syreny.

1956 – Ustroń otrzymał prawa miejskie.

1959 – Karczew, Karpacz i Szklarska Poręba otrzymały prawa miejskie.

1960 – Zielonka otrzymała prawa miejskie.

1961 – Nowa Dęba otrzymała prawa miejskie.

1977 – Zakończyła się oficjalna trzydniowa wizyta prezydenta USA Jimmy'ego Cartera.

1978 – Rozpoczęła się zima stulecia.

1982 – Zawieszono stan wojenny.

1986 – Powstało Muzeum Historii Fotografii w Krakowie.

1989 – Prezydent Wojciech Jaruzelski podpisał tzw. plan Balcerowicza.

1992 – Decyzją władz wojewódzkich zlikwidowano Śląski Instytut Naukowy.

1993 – Bieżuń, Działoszyn, Kamieńsk, Pilica, Torzym i Wąchock otrzymały prawa miejskie.

2007 – 6 osób zginęło wskutek zaczadzenia w domu wielorodzinnym w Żychlinie koło Kutna.

Wydarzenia na świecie

East India House (Londyn) – późniejsza siedziba Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
31 grudnia

192 – Podczas noworocznej nocy został zamordowany cesarz Kommodus. Do spiskowców należeli jego pokojowy Eclectus i konkubina Marcja. Zabójstwo było końcem panowania dynastii Antoninów i początkiem wojny domowej w imperium rzymskim.

406 – Wandalowie, Swebowie i Alanowie przekroczyli Ren.

535 – Wódz bizantyjski Belizariusz wylądował na Sycylii i wkroczył do Syrakuz.

870 – Zwycięstwo wojsk anglosaskich nad duńskimi najeźdźcami w bitwie pod Englefield.

1229 – Rekonkwista: po trzymiesięcznym oblężeniu wojska Jakuba I Zdobywcy zdobyły bronioną przez muzułmanów stolicę Majorki Palma de Mallorca.

1494 – Wojna o Neapol: papież Aleksander VI wpuścił do Rzymu wojska króla Francji Karola VIII.

1578 – Król Henryk III Walezy ustanowił Order Świętego Ducha, najwyższe odznaczenie w królestwie Francji.

1600 – Królowa Elżbieta I Tudor powołała Kompanię Wschodnioindyjską.

1621 – W Mikulovie zawarto traktat pokojowy kończący antyhabsburskie powstanie Bethlena na Węgrzech i Morawach.

1660 – Późniejszy król Anglii i Szkocji Jakub II Stuart otrzymał od króla Ludwika XIV francuski tytuł księcia Normandii.

1695 – Król Anglii i Szkocji Wilhelm III Orański ogłosił wprowadzenie tzw. podatku okiennego.

1703 – Około 10 tys. osób zginęło w wyniku trzęsienia ziemi z epicentrum w okolicy Edo (dawna nazwa Tokio).

1726 – Papież Benedykt XIII kanonizował patrona młodzieży Stanisława Kostkę.

1768 – Wszedł w życie kodeks karny cesarzowej Austrii Marii Teresy Constitutio Criminalis Theresiana.

1775 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie pod Quebekiem.

1857 – Ottawa została stolicą Kanady.

1879 – Thomas Alva Edison zaprezentował publicznie oświetlenie elektryczne.

1898 – Uruchomiono linię telefoniczną Moskwa-Petersburg.

1908 – Wilbur Wright ustanowił rekord długości lotu samolotem (124,7 km).

1909 – Otwarto Manhattan Bridge nad East River w Nowym Jorku.

1918 – Zakończyła się wojna armeńsko-gruzińska.

1919 – Powstały Kolumbijskie Siły Powietrzne (FAC).

1923 – Rozgłośnia BBC po raz pierwszy transmitowała bicie dzwonów Big Bena.

1925 – W Turynie otwarto Park Ruffini.

1929:

71 dzieci zginęło, a 40 zostało rannych w wyniku pożaru kina w szkockim Paisley.

Papież Pius XI wydał encyklikę Divini Illius Magistri, o chrześcijańskim wychowaniu młodzieży.

1930 – Papież Pius XI wydał encyklikę Casti Connubii, o małżeństwie chrześcijańskim.

1935 – Charles Darrow opatentował grę planszową Monopoly.

1938 – Dokonano oblotu Boeinga 307 Stratoliner, pierwszego samolotu pasażerskiego wyposażonego w kabinę ciśnieniową, umożliwiającą przeloty na dużej wysokości.

1939 – Odbył się pierwszy koncert noworoczny filharmoników wiedeńskich.

1942 – II wojna światowa: taktyczne zwycięstwo Brytyjczyków nad Niemcami w bitwie na Morzu Barentsa:

1946:

Ostatni żołnierze francuscy opuścili Liban.

Premiera filmu Pojedynek w słońcu.

Prezydent USA Harry Truman ogłosił zakończenie amerykańskich działań wojennych podczas II wojny światowej.

1948 – Zawarto zawieszenie broni w I wojnie indyjsko-pakistańskiej.

1955 – General Motors jako pierwsza amerykańska korporacja osiągnął jednoroczny zysk wynoszący ponad miliard dolarów.

1960 – Uruchomiono komunikację trolejbusową w Wołgogradzie.

1961:

Nieudana próba zamachu stanu w Libanie, inspirowanego przez Syrię.

W Long Beach w Kalifornii odbył się pierwszy koncert grupy The Beach Boys.

1963 – Rozwiązano Federację Rodezji i Niasy.

1965 – Dowódca armii Republiki Środkowoafrykańskiej Jean-Bédel Bokassa obalił prezydenta Davida Dacko i następnego dnia zajął jego miejsce.

1968 – Dokonano oblotu naddźwiękowego samolotu pasażerskiego Tu-144.

1970 – W katastrofie samolotu Ił-18B w Leningradzie zginęły 93 osoby.

1973:

W Izraelu odbyły się wybory parlamentarne.

W Sydney odbył się pierwszy koncert australijskiej grupy rock and rollowej AC/DC.

1974 – Nieudany wojskowy zamach stanu na Madagaskarze.

1979 – 48 zginęło, a około 50 zostało rannych w pożarze Opémiska Community Hall w Chapais w kanadyjskiej prowincji Quebec.

1981 – Prezydent Ghany Hilla Limann został obalony w wojskowym zamachu stanu przeprowadzonym przez porucznika Jerry'ego Rawlingsa, który rozpoczął 19-letnie dyktatorskie rządy.

1983:

Generał Muhammadu Buhari dokonał wojskowego zamachu stanu i przejął władzę w Nigerii.

Na dworcu kolejowym w Marsylii i na pokładzie pociągu TGV Marsylia-Paryż wybuchły bomby, zabijając 5 osób i raniąc kilkadziesiąt. Zamachy są przypisywane organizacji terrorystycznej Carlosa Szakala.

1984 – Stany Zjednoczone wystąpiły z UNESCO.

1986 – W pożarze Dupont Plaza Hotel w San Juan na Portoryko zginęło 97 osób, a 140 zostało rannych.

1987 – Robert Mugabe został prezydentem Zimbabwe.

1988 – Krzysztof Wielicki dokonał pierwszego zimowego wejścia na ośmiotysięcznik Lhotse w Himalajach.

1990 – Garri Kasparow obronił tytuł szachowego mistrza świata pokonując Anatolija Karpowa.

1991 – Formalnie przestał istnieć ZSRR.

1993 – Weszła w życie nowa konstytucja Peru.

1994 – I wojna czeczeńska: wojska rosyjskie rozpoczęły szturm Groznego.

1999:

Borys Jelcyn złożył dymisję ze stanowiska prezydenta Rosji. Tymczasowym prezydentem został premier Władimir Putin.

Panama przejęła zarząd nad Kanałem Panamskim.

Po wypuszczeniu z więzienia przez władze Indii 3 kleryków z Kaszmiru, 5 islamskich porywaczy uwolniło na lotnisku w afgańskim Kandaharze 155 zakładników z uprowadzonego 24 grudnia samolotu Indian Airlines.

Stacja NBC wyemitowała ostatni (752.) odcinek opery mydlanej Sunset Beach.

Z Ashmolean Museum w Oxfordzie skradziono obraz Paula Cézanne ‘a Auvers-sur-Oise (1879–1882), wyceniany na 4,8 miliona dolarów.

2004:

Otwarto oficjalnie najwyższy wówczas budynek na świecie Taipei 101.

W elektrowni atomowej w Ignalinie na Litwie wyłączono reaktor nr 1.

2006:

3 osoby zginęły, a 40 zostało rannych w serii zamachów bombowych w stolicy Tajlandii Bangkoku.

Saddam Husajn został pochowany w swojej rodzinnej miejscowości Al-Audża.

2007 – W Bhutanie odbyły się pierwsze w historii wybory parlamentarne.

2008 – Chiny i Wietnam zakończyły demarkację wspólnej granicy.

2009:

W elektrowni atomowej w Ignalinie wyłączono ostatni reaktor nr 2.

W fińskim Espoo kosowski imigrant Ibrahim Shkupolli zamordował nożem swoją żonę i zastrzelił 4 osoby w pobliskim supermarkecie, po czym popełnił samobójstwo.